CConstaterende datTwenterand
Koppel je AI →
Document · PDF

Woonvisie Twenterand 2022 - 2026.pdf

Raadsvergadering 15 februari 2022, gemeente TwenterandBij agendapunt: Woonvisie Twenterand 2022-202619.877 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

14

NHG: Nationale Hypotheek Garantie; maximale koopgrens 2021 € 325.000,-

_______

28

Ouderen

__________________ Het aantal ouderen (55– en 75-plussers) neemt de komende jaren toe en heeft een specifieke woonbehoefte.

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), kunnen kosten voor de woningaanpassing bij de gemeente

Om langer zelfstandig thuis te kunnen wonen zullen woningen levensloopbestendig of bij voorkeur geheel levensloopgeschikt moeten zijn.

terechtkomen. Voorzien in nieuwe nultredenwoningen waarin aanpassingen beperkt nodig zijn - kan kosten vanuit de Wmo-aanvragen beperken. Daarnaast zetten we, in samenwerking met woonpartners, in op het geven van

33% van de ouderen woont in een huurwoning. Dit betekent dat 67% zelf moet voorzien in het passend maken van hun huidige woning voor toekomstige woonbehoeften.

voorlichting over het aanpassen van woningen zodat met meer wooncomfort langer zelfstandig thuis kan worden gewoond en we stimuleren doorstroming naar levensloopbestendige woningen.

Mogelijk kan (een deel van) de behoefte aan nultredenwoningen worden ingevuld door het aanpassen van de bestaande woningen. Bijvoorbeeld door bij de reguliere grondgebonden woning een slaap– en badkamer

Door woningen voor andere doelgroepen zoals starters en jongeren uit te voeren als nultredenwoningen en levensloopbestendige woningen kan elke nieuwe woning

op de begane grond te realiseren of levensloopgeschikt gemaakt worden door een traplift te installeren. Hiermee kan een huishouden mogelijk in hun huidige woning in de behoefte aan levensloopgeschikt of nultredenwoning

zowel de oudere als de jongere voorzien in passende woonruimte.

voorzien. Uit de Monitor Gezond Wonen blijkt dat meer dan 8000 woningen hier geschikt voor zijn. De gemeente stelt een lening beschikbaar om dit mogelijk te maken.

levensloopbestendig kunnen worden gemaakt door aanpassingen, bijvoorbeeld een traplift of via ver– of aanbouw op de begaande grond, zetten we bij nieuwbouw vooral in op nultredenwoningen die reeds geheel geschikt

Dergelijke aanpassingen kunnen ook leiden tot kosten voor de gemeente. Indien huishoudens een beroep doen op de

zijn en waken we voor de bouw van onnodig veel traditionele eengezinswoningen.

Omdat

Geschiktheid woningen voor ouderen in Twenterand. Monitor Gezond Wonen, Provincie Overijssel

in

de

bestaande

voorraad

veel

woningen

Vraagprognose ouderenzorg, (type doorrekening Prognose). Monitor Gezond Wonen, Provincie Overijssel

_______

29

Woonwagens en standplaatsen

__________________ Gemeente Twenterand volgt het Beleidskader ‘gemeentelijk woonwagen en standplaatsenbeleid’ dat het

woonwagenbewoners die behoren tot de sociale doelgroep.

Rijk in de zomer van 2018 heeft vastgesteld. Deze richtlijn stelt dat huisvestingsbeleid voor woonwagens een vast onderdeel van het gemeentelijke volkshuisvestingsbeleid moet zijn.

In Twenterand resteert 1 locatie met 1 woonwagenstandplaats. De overige standplaatsen zijn in de periode van het ‘uitsterfbeleid’ (2003 – 2018) vrijgevallen en niet meer ingevuld.

Door het vaststellen van woonwagenbeleid (publiekrechtelijk) en verhuurbeleid voor woonwagens en standplaatsen (privaatrechtelijk: de gemeente in haar rol

In februari 2020 heeft een inventarisatie van de woonbehoefte onder de woonwagenbewoners plaatsgevonden. Op dat moment bleek er een behoefte te zijn aan

als verhuurder) ontstaat een samenhangend beleid dat recht doet aan het wonen in een woonwagen binnen het mensenrechtelijk kader. Dit houdt in:

26 x huur-huur + 2 x koop-koop + 4 x woon-werkkavel = 32 nieuwe standplaatsen.15

 De wachttijden voor een woonwagenstandplaats zijn

7 van deze 32 personen geven aan zelf te willen

ongeveer gelijk aan die voor een grondgebonden grotere (geschikt voor gezinnen) sociale huurwoning. Wij houden het landelijk gemiddelde aan van 7 jaar.

 In het verhuurbeleid is het afstammingsbeginsel en een voorrangsregeling voor inwonende kinderen vastgelegd; men betaalt voor de inschrijving en voor de jaarlijkse verlenging.

 De gemeente zorgt daarnaast voor bouwrijpe grond met de bestemming ‘wonen-woonwagens’; de woningcorporatie zorgt voor de aanleg, plaatsing van huurwoonwagens en de exploitatie ervan voor

15

ontwikkelen vanuit bijvoorbeeld een Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO). 10 van de 32 personen behoren qua inkomen niet tot de sociale doelgroep van een woningcorporatie. Na vaststelling van het woonwagen- en verhuurbeleid zal de gemeente, indien het bestuur hiertoe besluit, met de woningcorporatie, de woonwagenbewoners en mogelijk toekomstige omwonenden op zoek gaan naar één of meerdere nieuwe woonwagenlocaties voor woonwagenstandplaatsen die alsdan tot 2031 gefaseerd zullen worden aangelegd.

Rapportage uitkomsten inventarisatie woonbehoefte woonwagenbewoners Twenterand, 30 april 2020

_______

30

Arbeidsmigranten

__________________ In de gemeente Twenterand wordt een deel van de huidige werkgelegenheid ingevuld door arbeidsmigranten. Het is de

wel mogelijkheden voor huisvesting van arbeidsmigranten in een pilotsetting wanneer locatie specifieke

verwachting dat er in de toekomst substantieel meer arbeidsmigranten komen.16 De arbeidsmigranten vervullen vacatures in de vergrijzende beroepsbevolking. Voor de Twenterandse bedrijven en maatschappij is het wenselijk

omstandigheden hier aanleiding voor geven. Hiervoor dient maatwerk geleverd te worden. In het buitengebied wordt uitsluitend medewerking verleend voor de huisvesting van seizoenarbeiders op het werkbedrijf. Aan huisvesting op

ruimte te bieden aan de realisatie van huisvesting voor arbeidsmigranten.

recreatieparken wordt geen medewerking verleend omdat dit niet in overeenstemming is met ons toeristisch beleid.

Het huisvesten van deze groep gebeurt nu voornamelijk in

De huisvesting voor arbeidsmigranten dient wel aan

de particuliere sector of door de werkgever zelf bijvoorbeeld op zogeheten pilotlocaties. De gemeente heeft in deze Woonvisie opgenomen hoe om te gaan met het huisvestingsvraagstuk voor

verschillende voorwaarden te voldoen, zoals een goede landschappelijke inpassing, het verblijven heeft geen negatieve invloed op de omgeving en de verblijfsruimte voldoet aan het SNF Keurmerk (Stichting Normering

arbeidsmigranten. Onder voorwaarden wordt medewerking verleend aan het huisvesten van arbeidsmigranten in nietwoongerelateerde bestemmingen. Voorbeelden hiervan zijn vrijkomend maatschappelijk vastgoed of kantoren, maar

Flexwonen).17

ook detailhandel- of centrumbestemmingen kunnen een mogelijkheid zijn. In eerste aanleg vallen planmatig ontwikkelde bedrijfsterreinen af. Op deze locaties zien we

migranten en inzetten op regionale samenwerking met provincie, buurgemeenten, woningcorporatie(s), werkgevers en werkgeversorganisaties.

Als uitwerking van deze paragraaf in de Woonvisie zal de gemeente beleid opstellen voor huisvestingarbeids-

Uitgangspunten doelgroep arbeidsmigranten _______________________  We

willen

in

een

pilotsituatie

bedrijventerreinen wordt uitsluitend medewerking verleend op basis van behoefte wanneer locatie

medewerking

verlenen (bij uit onderzoek gebleken behoefte) aan de huisvesting van arbeidsmigranten in niet-

specifieke omstandigheden hier aanleiding voor geven.

woongerelateerde bestemmingen en in het buitengebied daar alleen waar seizoenarbeiders gehuisvest worden op het bedrijf waar ze ook werken.

 Het beleid mag niet leiden tot een aanzuigende

 We verlenen geen medewerking aan huisvesting op

 Het verblijven heeft geen negatieve invloed op het

recreatieparken.

16 17

Op

planmatig

werking.  De omgeving en de verblijfsruimte voldoet aan het SNF Keurmerk. landschape en de omgeving.

ontwikkelde

Provincie Overijssel Onderzoek huisvesting arbeidsmigranten Overijssel Eindrapport, 20 januari 2020 DECISIO & COMPANEN. De norm | Stichting Normering Flexwonen.

_______

31

Statushouders

__________________ Gemeenten hebben op grond van de Huisvestingswet 2014 de wettelijke taak om het aantal statushouders volgens de

Om de integratie mede te versnellen is het van belang statushouders tijdig van woonruimte te voorzien.

halfjaarlijkse taakstelling te huisvesten. De taakstelling wordt halfjaarlijks vastgesteld door het Rijk. Het COA koppelt vergunninghouders aan de gemeenten. Na de koppeling moet de gemeente zorgen dat de gekoppelde

Conform een aangenomen motie van de Raad, hebben we afgesproken dat huisvesting van statushouders niet mag leiden tot een toename van de gemiddelde zoekduur voor regulierwoningzoekenden van een sociale huurwoning. 18

vergunninghouder binnen 12 weken een (huur)woning krijgt.

Hierbij hanteren we de norm van twee jaar. Wanneer deze gemiddelde zoekduur boven de 1,5 jaar komt wordt gekeken welke acties nodig zijn.

Om aan deze taakstelling te kunnen voldoen zijn er prestatieafspraken gemaakt met woningcorporatie Mijande Wonen. De afgelopen jaren zijn er, mede in samenwerking met de woningcorporatie, goede resultaten geleverd op het gebied van huisvesting, integratie en actieve deelname van

Daarnaast wordt gestuurd op maximaal 20% toewijzingen voor bijzondere doelgroepen (waaronder statushouders). Samen met woningcorporatie Mijande Wonen monitoren we deze afspraken.

statushouders aan de (Twenterandse) samenleving. De komende jaren zal het aantal te huisvesten statushouders naar verwachting toenemen voor de

Uit onderzoek blijkt dat wanneer doorstroming op de woningmarkt op gang komt er minder vraag is naar sociale huur.19 Langere wachttijden in het goedkopere segment

gemeente Twenterand. We zien bovendien een mismatch tussen de vraag (relatief groot aantal alleenstaanden en grote gezinnen) en het vrijkomende woningaanbod in de gemeente (vooral (kleinere) eengezinswoningen). Dit

sociale huur zijn niet te verwachten.

betekent enerzijds sturen op de vraag en anderzijds het onderzoeken of er alternatieve woonoplossingen denkbaar zijn.

voorzieningenniveau.

18 19

Bij de huisvesting is er aandacht voor de spreiding over de verschillende kernen in de gemeente en het

Hiermee geven we invulling aan de motie die in de Begrotingsraad van 10 november 2020 is aangenomen. Naar een passend woningbouwprogramma voor Twenterand, STEC 2021.

_______

32

Kwaliteit woningvoorraad ________________________________ Twenterand kent een woningvoorraad waarvan een deel verouderd en kwetsbaar is. Deze kwetsbaarheid zal in

hoogconjunctuur afzwakt dan kan de huidige nieuwbouw effect hebben op de bestaande voorraad (onder andere

tijden van toenemende krapte op de woningmarkt niet zichtbaar zijn. Echter als op de langere termijn de

waardedaling en leegstand), omdat deze in vergelijking met nieuwbouw minder aantrekkelijk is.

Bouwjaar woningvoorraad Twenterand

Bron: BAG augustus 2020, bewerking STEC

De kwetsbare woningvoorraad betreft in Twenterand voornamelijk grondgebonden sociale huurwoningen en

aan te passen naar de woonwensen van het toenemende aantal ouderen. Dit betekent dat er relatief hoge

grondgebonden koopwoningen uit de naoorlogse bouwperiode (1940 tot 1970). Deze woningen voldoen niet aan de kwaliteitseisen en woonwensen van dit moment. De woningen scoren energetisch slecht en zijn niet of moeilijk

investeringen nodig zijn voor (particuliere) eigenaren om de woningen te verduurzamen (energie label / energieindex en levensloopgeschiktheid).

Kwetsbare voorraad

__________________ Algemeen beeld in de gemeente Twenterand is dat grondgebonden woningen (sociale huur en koop) uit

 Woningen met een recent bouwjaar, die vaak deel uit

naoorlogse bouwperiode het meest kwetsbaar zijn. Wanneer de vier kernen worden vergeleken is er een duidelijk verschil in kwetsbaarheid. Ook zijn er sterke overeenkomsten binnen de kwetsbare delen en sterke delen van de woningvoorraad. De belangrijkste bevindingen zijn:20

20

maken van een nieuwbouwwijk scoren bovengemiddeld op woningkenmerken als aanpasbaarheid en duurzaamheid. Door het recente bouwjaar zijn de woningen aantrekkelijk en van goede bouwkwaliteit. Ook scoren deze buurten relatief sterk op het voorzieningenniveau en de fysieke omgeving. Deze woningen zijn daardoor het minst kwetsbaar.

Stec 2020.

_______

33

 Woningen met een recent bouwjaar, die vaak deel uit  Ook grondgebonden koopwoningen kunnen kwetsbaar maken van een nieuwbouwwijk scoren bovengemiddeld

worden, omdat de behoefte aan toevoegen van

op woningkenmerken als aanpasbaarheid en duurzaamheid. Door het recente bouwjaar zijn de woningen aantrekkelijk en van goede bouwkwaliteit. Ook scoren deze buurten relatief sterk op het

grondgebonden koopwoningen af gaat nemen. Nu is daar nog geen sprake van maar na verloop van tijd kan het toevoegen van aantrekkelijke nieuwbouw effect hebben op de bestaande voorraad. Het betreft dan

voorzieningenniveau en de fysieke omgeving. Deze woningen zijn daardoor het minst kwetsbaar.

voornamelijk woningen uit naoorlogse bouwjaren, of in buurten die onder gemiddeld scoren op leefbaarheid (voorzieningen en leefomgeving).

 Het doorstroommodel van Stec laat zien dat wanneer in de gewenste woning wordt gewoond er een overschot

 Grondgebonden woningen die afkomstig zijn uit de

is van grondgebonden sociale huurwoningen. Nu is daar nog geen sprake van, maar dit betekent dat toevoegen van deze woningen toekomstige effecten heeft op de

naoorlogse bouwperiode (1940 tot 1970) vormen het meest kwetsbare deel van de woningvoorraad. In deze periode lag de focus op het produceren van massa, in

grondgebonden sociale huurwoningen die er al staan. Mijande Wonen stelt iedere 4 jaar haar portefuillestrategie op. Daarbij monitort ze de beschikbaarheid en vraag naar sociale huurwoningen.

plaats van op het produceren van kwalitatief hoogwaardige woningen. Hierdoor zijn de woningen minder aantrekkelijk dan woningen uit andere bouwperiodes. De woningen scoren slechter op

Daar waar nodig wordt tussentijds afgeweken van de portefeuillestrategie. Momenteel wordt ingezet op verjonging van de voorraad. Het aantal sociale huurwoningen neemt niet toe maar de kwaliteit van de

duurzaamheid en zijn moeilijk tot niet levensloopgeschikt te maken. Om deze woningen aan te passen aan de woonwensen en -eisen van deze tijd zijn grote investeringen nodig. Dit maakt deze woningen

voorraad wordt door verduurzaming en vervangende nieuwbouw verbeterd.

verminderd aantrekkelijk ten opzichte van nieuwbouw.

Leefbaarheid en wonen

__________________ Algemeen beeld in de gemeente Twenterand is dat grondgebonden woningen (sociale huur en koop) uit

en verbeteren van het voorzieningenniveau.

naoorlogse bouwperiode het meest kwetsbaar zijn. De leefbaarheidssituatie in Twenterand is in het algemeen ‘Zeer goed’ (2018). Maar er zijn wel negatieve uitschieters in de dimensies woningen en voorzieningen. Door te

Naast het toevoegen van woningen is het ook van belang aandacht te hebben voor het grootste deel van onze woningvoorraad namelijk de bestaande woningen. Initiatieven om de kwetsbare woningvoorraad te

investeren in het wonen voor de lokale en regionale vraag willen we met het wonen bijdragen aan het op peil houden

verbeteren zullen we stimuleren en naar vermogen ondersteunen.

_______

34

Leefbaarometer Twenterand

Bron: www.leefbaarometer.nl, 2018

De dimensie Woningen (die voor 18% meetelt in de totaalscore) is opgebouwd uit indicatoren. De onderstaande

grafiek laat zien welke indicatoren naar verhouding positief of negatief bijdragen aan de dimensie Woningen.

Onderstaande grafiek laat zien hoe de verschillende indicatoren bijdragen aan de score op deze dimensie:

* Groen draagt positief bij aan de score op de Leefbarometer, rood draagt negatief bij aan de score op de Leefbaarometer. Bron: www.leefbaarometer.nl, 2018

_______

35

Verbetering van de voorraad

__________________ Een deel van de kwetsbare voorraad is corporatie bezit. Mijande Wonen verduurzaamt haar bezit en in de

verbeteren van de kwetsbare woningvoorraad.

prestatieafspraken leggen we de inzet van Mijande Wonen vast. Mijande Wonen werkt momenteel aan een groot herstructureringsproject in de Oale Bouw in WesterhaarVriezenveensewijk. Hiermee zal de woningkwaliteit in dit

Mijande Wonen wil graag haar vastgoedportefeuille verjongen. Oude woningen van slechte kwaliteit worden gesloopt en nieuwe woningen toegevoegd. Hierbij is aandacht voor het spreiden van sociale huur over de

kwetsbare gebied sterk verbeteren.

kernen. Het gaat om vervanging, niet om het toevoegen van sociale huur.

Echter kwetsbare voorraad is ook in particulier bezit. Om dit deel van de voorraad te verbeteren willen we samen met

Door de verkoop van woningen draagt Mijande Wonen bij

Mijande Wonen optrekken in het stimuleren en faciliteren van particuliere woningeigenaren. Door aan te sluiten bij verduurzamingsprojecten van Mijande Wonen willen we synergie creëren en elkaars inzet versterken. We zullen

aan de beschikbaarheid van betaalbare woningen. De nieuwe eigenaar moet in staat zijn de woning te verbeteren.

starten met kleine pilotprojecten waarbij we aansluiten bij de verduurzaming van Mijande Wonen in buurten waar dit het meest kansrijk is.

Bij nieuwbouwlocaties creëren we ruimte om sociale huur toe te kunnen voegen. Voor zover het gemeentelijke grondposities zijn wordt met Mijande Wonen afspraken gemaakt over de aankoopprijs van de grond, kwaliteit van

Omdat Twenterand in haar warmtevisie niet uitgaat van een wijkgerichte aanpak vanwege het ontbreken van wijkgerichte collectieve mogelijkheden is het stimuleren van particuliere woningeigenaren van extra belang.

de woningen en de periode waarin deze woningen minimaal beschikbaar zijn voor de doelgroep. Gemeenten mogen staatssteun verlenen aan woningcorporaties door grond onder de marktwaarde te verkopen wanneer die

Middelen die vanuit de gemeente kunnen worden ingezet zijn het Energieloket en het Duurzaamheidsfonds.

bedoeld is voor de uitvoering van diensten van algemeen economisch belang (DAEB). De realisatie en exploitatie van sociale woningbouw valt hieronder. Hiermee dragen we bij aan de beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit van de

Daarnaast blijft de gemeente scherp op subsidiemogelijkheden vanuit het rijk om woningeigenaren, woningcorporaties en gemeenten te ondersteuning bij het

sociale woningvoorraad.

_______

36

Wonen en duurzaamheid ________________________________ De basis van het duurzaamheidsbeleid van Twenterand ligt in de Agenda Twenterand samen duurzaam doen.

primair is isolatie en besparing van belang: het verminderen van de warmtevraag en het energiegebruik.

In de gebouwde omgeving ligt de prioriteit bij het vergroten van bewustwording zowel bij woningeigenaren, huurders als gebouwgebruikers. Een duurzame warmtevoorziening is hierbij de grootste uitdaging. Maar

Wanneer er minder warmte en energie nodig is, wordt het makkelijke de bron te vervangen door een duurzaam alternatief. Samen met partnerorganisatie willen we verduurzaming en energietransitie stimuleren.

Ambities

__________________ In de Agenda Twenterand samen duurzaam doen is de ambitie opgenomen dat het energiegebruik in de

Aanvullende ambities komen uit de duurzaamheidsdoelstellingen van het programma Nieuwe Energie van de

gebouwde omgeving daalt (isoleren en besparen) en het aandeel duurzame energie toeneemt.

provincie Overijssel. Hier wordt uitgegaan van een energieneutraal Overijssel in 2050 en 20% nieuwe energie en 6% energiebesparing in 2023 (ten opzichte van peiljaar 2017).

De ambitie was dat in 2020 45% van de koopwoningen label B of beter heeft (voor Twenterand betekent dat een opgave van 1227 koopwoningen) en dat vóór 2030 de sociale woningvoorraad gemiddeld label B scoort.

Wij vragen Mijande Wonen naar vermogen bij te dragen aan de duurzaamheidsdoelstellingen uit het programma Nieuwe Energie. In de prestatieafspraken wordt het aantal

In de koopsector blijkt het toch lastiger om eigenaren van woningen aan te zetten tot het verduurzamen van hun woning met verbetering van het energielabel tot gevolg. Ook in de sociale huursector lijkt deze doelstelling niet

te verduurzamen woningen vastgelegd.

haalbaar. De beschikbare financiële middelen schieten hiervoor tekort. Desalniettemin doet Mijande Wonen inspanningen deze doelstelling zo snel mogelijk te halen, maar wel op een financieel verantwoorde wijze.

is het transformeren naar een hybride of duurzame warmtebron.

Woningeigenaren willen we stimuleren en activeren hun woning te isoleren en energie te besparen. En tweede stap

Energie labels woningen Twenterand

Bron: BAG 2020

_______

37

Inzetten op activiteiten energiebesparing

__________________ Er wordt veel gesproken over de opwekking van duurzame energie, maar ook energiebesparing draagt bij aan een

aandacht voor het verbeteren en verduurzamen van de meeste kwetsbare woningen. Hier valt namelijk de meeste

energieneutraal Twenterand. De mogelijkheden en voordelen om energie te besparen gaan we beter zichtbaar maken. Via het Energieloket en onze lokale wooncoaches willen we mensen informeren en stimuleren. Mijande

winst te behalen. Maatregelen die energie besparen zijn goed voor het milieu maar ook in het voorkomen van energiearmoede ten gevolge van hogere energierekeningen.

Wonen wordt hier ook bij betrokken. Samen zetten we in op het besparen van energie door het isoleren van woningen en daarmee het verminderen van de warmtevraag. Voor de warmtevoorziening gaat we uit van

Naast de technische verbeteringen aan de woning is ook het gedrag van bewoners bepalend of de gewenste energiebesparing ook wordt gerealiseerd. Door de inzet van

bewezen technieken. De opgave in de sociale huur en de geplande en toekomstige verduurzamingswerkzaamheden kunnen een

de wooncoaches en de woonconsulenten van Mijande Wonen (welke optreden als energiecoach) willen wij en Mijande Wonen gewenst duurzaam gedrag stimuleren en nazorg leveren zodat de (nieuwe)technieken in de

vliegwiel vormen voor particulieren. Dit kan door informeren: uitleggen en laten zien wat verduurzamingsmaatregelen betekenen. In pilotprojecten gaan we samenwerken en ervaring opdoen hoe we met de

woningen goed worden gebruikt.

verduurzaming van de sociale huurvoorraad particulieren kunnen informeren over verduurzaming en stimuleren mee te doen.

leefklimaat. Het verbeteren van wooncomfort en leefklimaat kunnen ook een belangrijke redenen zijn om tot verduurzaming over te gaan. In de prestatieafspraken leggen we de inzet van de

In de sociale huursector werkt Mijande Wonen aan het verduurzamen van haar bezit. Daarbij is er bijzondere

woningcorporaties vast.

Naast dat verduurzaming leidt tot energiebesparing levert het ook een verbeter van comfort op en een gezonder

Transitievisie Warmte

__________________ In de Transitievisie Warmte voor Twenterand geven we richting aan hoe woningen en gebouwen in Twenterand in

zetten vóór 2030. Het gaat hierbij om uitgangspunten en potentiële oplossingen, niet om definitieve beslissingen. In

de toekomst verwarmd kunnen worden zonder aardgas. Daarnaast wordt er beschreven welke stappen we willen

2021 is de Transitievisie Warmte door de gemeenteraad vastgesteld.

Energieloket Twenterand

__________________ Via het energieloket Twenterand (www.twenterand.nl/ energieloket) kunnen inwoners van de gemeenten

financiering en subsidies, hoe Twenterand aardgasvrij gaat worden, verwezen naar interessante links en hoe een gratis

Twenterand informatie ophalen over het verduurzamen van de eigen woning. Er wordt advies gegeven over kleine en grote bespaarmogelijkheden, informatie gegeven over

adviesgesprek kan worden aangevraagd met een wooncoach. Het energieloket heeft als doel om huiseigenaren te helpen bij hun woonvragen en hen

_______

38

belangeloos van duurzaam advies te voorzien. Deze woonvragen hoeven niet alleen betrekking te hebben op

zijn zij goed op de hoogte van subsidiemogelijkheden, duurzaamheidsleningen en regelgeving. Voorheen

duurzame aankopen. Ze kunnen ook gaan over wooncomfort, onderhoud, verbouwing of energiebesparing. Via het energieloket kunnen huiseigenaren een gesprek aanvragen met een wooncoach voor advies. Door het

verzorgde Duurzaam (t)huis Twente het energieloket en de coördinatie van de wooncoaches voor alle Twentse gemeenten, maar sinds het begin van 2022 wordt het energieloket door Twenterand zelf gecoördineerd. De

organiseren van (bij)scholing en netwerkactiviteiten en door goed contact tussen wooncoaches en de gemeente

coördinatie van de wooncoaches is georganiseerd in samenwerking met zes gemeenten in west-Twente.

Duurzaamheidsfonds

__________________ Naast de landelijke subsidies die beschikbaar zijn voor woningeigenaren heeft Twenterand een lokaal

inkomen en/of een woning met een lage isolatiewaarde te ondersteunen en te stimuleren om hun woning duurzamer

duurzaamheidsfonds. Het duurzaamheidsfonds van de gemeente heeft als doel om inwoners met een lager

te maken voor de toekomst.

Energielasten

__________________ Energie beslaat een steeds groter deel van de totale woonlasten. Huishoudens met een laag inkomen en een

huishoudens kan het aandeel energie in de totale woonlasten (te) hoog zijn of worden. Het

energetisch slechte woning zijn het meest gevoelig voor de stijgende prijzen van energie. Juist voor de groep kwetsbare

duurzaamheidsfonds van de gemeente richt zich daarom ook op deze groep.

_______

39

Klimaatadaptatie en biodiversiteit

__________________ Inwoners in Twenterand merken steeds vaker de gevolgen van klimaatverandering. Denk aan hittestress in warme

en bij te dragen aan een beter en prettiger leefomgeving in onze kernen.

zomers en wateroverlast bij hevige regenval. Deze negatieve effecten zijn in kaart gebracht door de gemeente en het waterschap. De komende jaren bepalen we de vervolgacties samen met bewoners, bedrijven en het

Voor het wonen zien we klimaatadaptatie niet enkel als bedreiging maar ook als kans om onze gemeente aantrekkelijker te maken om in te wonen en te verblijven.

waterschap. Via de website groenblauwtwente.nl wordt informatie gegeven over klimaatadaptatie. De website laat zien wat mensen zelf kunnen doen. Er worden bijvoorbeeld tips gegeven voor een groene en klimaatbestendige tuin.

In het vergroenen van de leefomgeving versterken we de kwaliteiten van het wonen in een plattelandsgemeente. Wij roepen ontwikkelaars en inwoners op hier een bijdrage aan te leveren.

Bij nieuwe wooninitiatieven vragen wij ontwikkelaars

Met Mijande Wonen maken we afspraken hoe we bij grootschalig onderhoud en verduurzaming gezamenlijk klimaatadaptieve maatregelen kunnen nemen. Zo kan de

aandacht te hebben voor klimaatverandering. Dat kan bijvoorbeeld door de aanleg van een groen dak, maar ook door het creëren van een groene en biodiverse kavelinrichting en (natuurlijke) wateropvang.

corporatie haar bijdrage leveren door de hemelwaterafvoer af te koppelen van het riool en kan de gemeente en wadi aanleggen om dit water in op te vangen, waarna het in de bodem weg kan zakken. Daarnaast proberen we inwoners

Ook in natuurinclusief bouwen zien wij kansen om de biodiversiteit te verbeteren en vergroening te stimuleren

te stimuleren hun tuin te ontstenen, te vergroenen en hemelwater op te vangen via een regenton.

_______

40

Circulair bouwen

__________________ Circulair bouwen betekent het ontwikkelen, gebruiken en hergebruiken van gebouwen, gebieden en infrastructuur,

het kabinet op het efficiënt inzetten en hergebruiken van grondstoffen, zonder schadelijke emissies, het duurzaam

zonder natuurlijke hulpbronnen onnodig uit te putten, de leefomgeving te vervuilen en ecosystemen aan te tasten. Bouwen op een wijze die economisch verantwoord is en bijdraagt aan het welzijn van mens en dier. Hier en daar, nu

winnen van nieuwe grondstoffen, zonder schadelijke effecten op sociaal en fysiek leefmilieu en op het zodanig ontwerpen van producten dat hergebruik zonder waardeverlies mogelijk is. 22

en later.21 Het Rijk heeft haar ambities en doelstellingen vastgelegd in ‘Nederland Circulair in 2050’. Deze worden door de provincie Overijssel ondersteund. In 2030 moet het gebruik van primaire grondstoffen gehalveerd zijn. Voor 2050 mikt

21 22

Gemeente Twenterand vraagt ontwikkelaars bij het ontwikkelen en bouwen circulariteit op te nemen. Dit kan gaan om technische innovaties, procesinnovatie en sociale innovatie.

Transitieagenda Circulaire Bouweconomie 2018. Circulair bouwen Transitieagenda circulair bouwen. Provincie Overijssel 2019.

_______

41

Wonen met zorg ________________________________ Uitgangspunten wonen en zorg _______________________ Veel mensen wonen gelukkig in hun huidige woning en verhuizen maar een paar keer in hun leven. Het ouder

En 22 procent zijn naoorlogse eengezins-, woningen die moeilijk tot niet levensloopgeschikt zijn te maken en

worden en de daarmee gepaarde veranderende woon en zorgbehoefte is vaak een reden om te zoeken naar een (beter) passende woning. De bredere vraag die aan deze Woonvisie ten grondslag ligt is dan ook: hoe

gemiddeld laag scoren op comfort en duurzaamheid. Mede door klimaatverandering (hittestress) staat een comfortabele en gezond binnenklimaat onder druk.

toekomstbestendig is de woningvoorraad in Twenterand en zijn er voldoende passende woningen beschikbaar?

Het sterk toenemende aantal ouderen in onze gemeente en de veranderende woningbehoefte van doelgroepen voor wonen en zorg maken het belangrijk om naast de fysieke kant van het wonen ook oog te hebben voor de

Meer dan de helft van de woningvoorraad bestaat uit grotere vrijstaande en twee-onder-een-kap woningen. Deze zijn qua omvang niet levensloopbestendig. 12 procent van de woningen in Twenterand is gebouwd

sociale kant. Deze bestaat uit enkele elementen, die in dit hoofdstuk worden besproken: 

Langer thuis blijven wonen

Huisvesting doelgroepen

voor 1940.

Woningaanpassingen of andere type woningen

Inwoners van Twenterand met een zorgvraag zullen in de toekomst hoogstwaarschijnlijk langer thuis blijven wonen.

Hieronder vallen ook de gezinshuizen of gezinsvervangende huizen.

De grootste groep betreft ouderen met een zorgvraag. Verzorgingshuizen zijn verdwenen en de toelatingseisen voor verpleeghuizen verzwaard. Hierdoor is langer thuis wonen de norm en dit betekent dat er andere eisen

Voor de groep mensen met een zware zorgvraag, blijft een verpleeghuisopname mogelijk en blijven voorzieningen als beschermd wonen voorhanden.

worden gesteld aan de eigen woning. Denk hierbij aan de fysieke eigenschappen van de woning (de afwezigheid van drempels, ruime doorgangen en nultreden). In aanvulling daarop kan door het meenemen van het

Bestaande woningen zijn niet altijd geschikt of aanpasbaar en door het uitplaatsen van mensen vanuit beschermd wonen naar reguliere woningen met ambulante begelei-

sociale aspect er ook voor zorgen dat mensen langer thuis kunnen blijven wonen. Denk aan het voorkomen van eenzaamheid, inzet op de (zorg)behoeften van bepaalde kwetsbare groepen, bereikbare voorzieningen en

ding, zijn er in de toekomst nieuwe woonzorgvormen nodig.

ondersteuning door familie, buren en/of ambulante (thuis) zorg. Naast ouderen moeten ook andere doelgroepen zoals

goed voorzieningenniveau voor haar eigen inwoners. Dat betekent uiteraard ook het inspelen op zowel de huidige als de toekomstige woonbehoefte. Omdat er al diverse gezinshuizen en andere voorzieningen in de gemeente

mensen met een verstandelijke beperking of psychische problematiek langer thuis blijven wonen of verblijven in specifieke, vaak kleinschalige, woon-zorgcombinaties.

gevestigd zijn, is de lijn om hier - voor zover het huisvesten van niet eigen inwoners betreft - in de toekomst terughoudend(er) mee om te gaan.

De gemeente Twenterand wil een gemeente zijn met een

_______

42

Het Rijk, de Taskforce Wonen en Zorg en de VNG hebben gemeenten opgeroepen om de woonzorgopgave in beeld

Wonen (2019) geven we deels invulling aan deze opgave en uiteraard vervolgen wij met een uitwerking van onze

te brengen en nog in 2021 een uitgewerkte woonzorgvisie te hebben, inclusief prestatieafspraken met relevante partners. Op basis van de Provinciale Monitor Gezond

visie op wonen, zorg en welzijn. De prestatieafspraken met woningcorporatie Mijande Wonen zijn in juli 2021 vastgesteld voor de periode 2021-2024.

Geschiktheid woningvoorraad voor ouderen

__________________ Uit de Monitor Gezond Wonen 2019 blijkt dat van het totaal aantal woningen in Twenterand er op dit moment 789

woonvormen voor mensen die meer zorg en begeleiding nodig hebben.

geschikt zijn voor levensloopbestendig wonen voor ouderen. Dit is 6 procent van de totale woningvoorraad. Van bijna 3.900 woningen (30 procent) is nu al vastgesteld dat deze niet geschikt zijn. Het overgrote deel van de

Het scheiden van wonen en zorg zien we terug in de extramuralisatie door de afbouw van verzorgingstehuizen en de verzwaring van de toelatingseisen voor

woningen (8.100, 62 procent) is potentieel geschikt. Deze cijfers laten zien dat de opgave voor de komende jaren groot is.

verpleegtehuizen. Dit betekent dat ouderen langer, met eventuele ondersteuning thuis moeten blijven wonen. Zowel de vraag naar passende reguliere huisvesting voor ouderen en als naar woonvormen voor ouderen met extra

Wonen, zorg en ouderenhuisvesting

ondersteuning, zal daarom stijgen.

De vergrijzing neemt in Twenterand de komende jaren sterk toe. Op dit moment is een op de vijf inwoners 65 jaar of ouder. Volgens recente CBS-prognoses is dit in 2050 een derde. Er komen meer ouderen en zij worden gemiddeld

De gemeente wil mensen met een complexe zorg- of begeleidingsbehoefte zoveel mogelijk over de gemeente

ook ouder. Vanuit het Rijk wordt er aangestuurd op langer thuis wonen. Daardoor is er een groeiende behoefte aan geschikte huisvesting voor senioren en specifieke

spreiden om de leefbaarheid en sociale kracht in buurten en wijken op peil te houden. In de woningtoewijzing van huurwoningen wordt hier samen met Mijande Wonen en zorgaanbieders rekening mee gehouden.

Vraagprognose ouderenzorg

Vraagprognose ouderenzorg (type doorrekening Prognose), Monitor Gezond Wonen, Provincie Overijssel, 2019

_______

43

Eerder in deze Woonvisie zijn ouderen die ‘regulier’ zelfstandig wonen besproken. Deze groep kan zich,

levensloopbestendig wonen en nabijheid van het centrum belangrijker. Een logische keuze zal dus zijn om

mogelijk met enkele aanpassingen zelfstandig redden. Er zijn ook ouderen met een middelzware zorgvraag (=Geclusterd Wonen (geen 24-u zorg)) en een zware zorgvraag (=Geclusterd Wonen (24-u zorg PG & SOM)).

voornamelijk de gestapelde bouw voor de oudere senior in de centra van de kernen te laten plaatsvinden. Eerder genoemde grondgebonden woonoplossingen zijn zeker ook in beeld. Per locatie wordt bekeken wat de meest passende

Via ‘Twenterand ik praat mee’ zijn inwoners en geïnteresseerden gevraagd naar hun woonwensen. Aan het woonwensenonderzoek namen 275 senioren deel vanaf 50

invulling is. Daarbij willen we ook opmerken dat de centra van deze kernen niet enkel en alleen voor ouderen bestemd zijn. We zijn op zoek naar een divers aanbod voor jong en oud. Hiermee willen we zorgen voor levendige

t/m 75+ jaar. In het onderzoek is geen onderscheid gemaakt naar zorgbehoefte. Uit het woonwensenonderzoek blijkt dat een levensloopbestendige woning met eigen tuin in alle seniore

kernen en centra waarin jong en oud samen met elkaar kunnen wonen.

leeftijdscategorieën het meest gewenst is. Dit type woning heeft ook het meeste ruimte nodig en toevoeging van dit type woning zal in grotere aantallen waarschijnlijk vooral in uitleggebieden het snelste mogelijk zijn. Hierbij zitten

senioren ouder worden, de interesse in huur (vrije sector en sociaal) toeneemt, al heeft een grote groep geen voorkeur en zal zich laten leiden door de beschikbare kwaliteit en prijs. Koop blijft in Twenterand ook onder ouderen het

voorzieningen vanzelfsprekend iets verder weg. Kanttekening hierbij is wel dat wanneer deze woning niet als nultredenwoning worden uitgevoerd er dan op termijn woningaanpassingen zoals een traplift noodzakelijk kunnen

meest in trek.

zijn. Levensloopgeschikte (nultreden) appartementen worden, naarmate de senior ouder wordt, steeds populairder evenals een zorg- of aanleunwoning nabij een zorgcentrum.

de komende jaren sterk toe. Van 440 ouderen in 2019 naar 760 in 2030 en 900 in 2040.23

Patiowoningen en hofjeswoningen worden, hoewel wellicht nog enigszins onbekende woonvormen, door een deel van de ouderen ook als potentiële nieuwe woning gezien.

(toekomstige) zorgvraag en verhuizen naar een levensloopbestendige, bij voorkeur nultredenwoning in de nabijheid van zorgvoorzieningen. Voorwaarde is uiteraard dat deze woningen beschikbaar zijn. (Voldoende aanbod.)

Uit het woonwensenonderzoek komt verder naar voren dat veel ouderen graag in de kern Vriezenveen willen wonen en dat het belangrijk wordt gevonden om dichtbij sociale

Nieuwe initiatieven voor geclusterd wonen voor ouderen ondersteunen wij. Hiermee willen we zorgen voor passende woningen, eenzaamheid voorkomen en wanneer nodig

contacten te wonen. Naarmate men ouder wordt vindt men

zorgen voor een efficiëntere thuiszorg.

23

Eveneens blijkt uit de woonwensenenquête dat naarmate

Wonen met middelzware zorgvraag Het aantal ouderen met een middelzware zorgvraag neemt

Een deel van deze groep zal willen anticiperen op hun

Vraagprognose ouderenzorg, (type doorrekening Prognose), Monitor Gezond Wonen, Provincie Overijssel, 2019.

_______

44

Wonen met zware zorgvraag Het aantal ouderen met een zware zorgvraag neemt toe van 240 in 2019, naar 300 in 2030 tot 390 in 2040.24 Deze groep komt door haar zware somatische en/of psychogeriatrische klachten in aanmerking voor intramurale Wlz-gefinancierde zorg. Het is echter wel de verwachting dat door strengere toelatingseisen de instroom op latere leeftijd zal plaatsvinden. Het aantal plekken in verpleeghuizen zal dus de komende jaren idealiter moeten toenemen. De gemeente gaat hier de komende periode over in gesprek met de betrokken organisaties. Daarnaast willen we als gemeente de komende jaren samen met woon- en zorgpartners werken aan meer bewustwording onder (toekomstige) ouderen op het gebied van toekomstige zorgbehoeften. Als ouderen hier tijdig op anticiperen door zelf te verhuizen naar meer levensloopbestendige/-geschikte koop- of huurwoning of

24

door zelf de woning aan te passen met bijvoorbeeld een slaapkamer en natte cel op de begane grond, worden acute probleemsituaties voorkomen. Er ontstaat nu vaak acute problematiek omdat passende woonruimte met benodigde zorg niet op de gewenste termijn voorhanden is. Dit leidt tot een toename van grote woningaanpassingen en stijgende kosten binnen de Wmo/gemeentelijke begroting. We moeten van curatief naar preventief. Dat willen we bewerkstelligen door oudere inwoners tijdig te laten uitkijken naar een passende woning met meer zorgmogelijkheden vóór het moment dat de acute zorgvraag zich voordoet. Deze passende woningen willen we bij voorkeur realiseren in de woonservicegebieden van de vier grote kernen. Het kan hierbij ook gaan om geclusterde woonvormen, zoals hofjeswoningen, waar zowel reguliere ouderen en ouderen met een middelzware zorgvraag kunnen wonen.

Vraagprognose ouderenzorg, (type doorrekening Prognose), Monitor Gezond Wonen, Provincie Overijssel, 2019.

_______

45

Huisvesting verstandelijk beperkten

__________________ Voor de doelgroep verstandelijk beperkten geldt dat ook zij langer zelfstandig thuis zullen wonen, zelfstandig of

deze doelgroep is vooral gesitueerd in (de) centrumgemeente(n). Langer zelfstandig thuis wonen

eventueel nog bij ouders of familie. De vraag naar wonen voor verstandelijk gehandicapten in Twenterand blijft de komende jaren stabiel en neemt licht af na 2030. Wel is de vraag naar deze woonvorm in de eigen gemeente

betekent dus ook het blijven wonen in de eigen gemeente. Om vraag en aanbod van huisvesting beter op elkaar af te stemmen is uitbreiding nodig van het aanbod van zelfstandige woonruimte, al dan niet met begeleiding.

Twenterand veel groter dan het aanbod. Huisvesting van

Vraag en aanbod huisvesting verstandelijk beperkten

Vraag/aanbod prognose Verstandelijk beperkten, (type doorrekening Demografische doorrekening), Monitor Gezond Wonen, Provincie Overijssel, 2019

Beschermd wonen

__________________ Beschermd wonen is bedoeld voor mensen die te maken hebben met psychische en psychosociale problematiek

minuten beschikbaar. Het is één van de duurste vormen van zorg binnen de Wmo. In een beschermde woonvorm

waardoor zelfstandig wonen (tijdelijk) niet mogelijk is. Vaak is er sprake van een licht verstandelijke beperking, autisme, verslavingsproblematiek, werkloosheid en schulden. Bij beschermd wonen is 24 uurs zorg aanwezig of binnen 15

leren bewoners voor zichzelf te zorgen, hun dag in te delen, hun huis schoon te houden en hun eten te bereiden. Daarnaast krijgen ze professionele hulp bij hun psychische kwetsbaarheid en/of verslaving.

_______

46

Beschermd wonen valt onder de Wmo 2015 en wordt voor de gemeenten Almelo, Wierden, Rijssen-Holten, Hellen-

centrumgemeente Almelo maar naar de gemeente Twenterand zelf. Tegelijkertijd vallen mensen die geen uitstroom-

doorn, Tubbergen en Twenterand uitgevoerd door centrumgemeente Almelo. Inwoners die een indicatie hebben voor beschermd wonen (per augustus 2021 hebben 10 (voormalige) inwoners van Twenterand hier een indicatie

mogelijkheden hebben, niet meer onder de Wmo2015 maar onder de Wet langdurige zorg (Wlz). Concreet betekent dit dat Twenterand verantwoordelijk wordt voor een kleine groep inwoners met uitstroommogelijkheden. Dit

voor) worden gehuisvest in collectieve woonzorgvoorzieningen in Almelo. De gemeente Almelo is verantwoordelijk voor de uitvoering, kwaliteit en de financiën.

hoeft niet te betekenen dat deze voorzieningen daardoor per definitie in de eigen gemeente gerealiseerd hoeven te worden. Clustering in bestaande voorzieningen (al dan niet in andere gemeenten) is hierbij ons uitgangspunt.

De Rijksoverheid wil dat inwoners die beschermd wonen nodig hebben en nu in beschermde woonvormen wonen, zo veel als mogelijk zelfstandig in hun oorspronkelijke wijk of buurt gaan wonen. Er zijn dan minder beschermde

De genoemde zes gemeenten kiezen er de komende vier jaar voor dat de gemeente Almelo de taken voor beschermd wonen via een centrumregeling voor de regio

woonvormen nodig en mensen kunnen behulp van het eigen netwerk makkelijker meedoen aan de samenleving. Dat kan als zij thuis de zorg en begeleiding krijgen die ze nodig hebben. Dit is de beweging van beschermd wonen

blijft uitvoeren. Door de beoogde extramuralisering van beschermd wonen en uitstroom uit beschermd wonen zal er op langere termijn een grotere behoefte komen aan kleinschalige en innovatieve woongroepen (waarbij ideali-

naar beschermd thuis (advies van de commissie Dannenberg).25 Vanaf 1 januari 2022 wordt beschermd wonen gedecentra-

ter wonen en zorg gescheiden zijn) en goedkope sociale huurwoningen met veel mogelijkheden voor zorg en begeleiding en goede bereikbaarheid van voorzieningen (winkels, werk, dagbesteding). Deze (lokale) opgave zal de

liseerd; de financiële middelen gaan niet langer naar de

komende jaren onze aandacht vragen.

Maatschappelijke opvang dak– en thuislozen

__________________ Mensen die dakloos zijn of raken, kunnen een beroep doen op maatschappelijke opvang. Het gaat om mensen die

soms door naar beschermd wonen.

kampen met uiteenlopende problematiek: huiselijk geweld, psychische problemen, schulden of verslaving. Steeds vaker gaat het ook om mensen die als gevolg van een scheiding, al dan niet in combinatie met werkloosheid, op straat ko-

Maatschappelijke opvang wordt bekostigd vanuit de Wmo 2015. De verantwoordelijkheid voor het bieden van opvangplaatsen is voor Twenterand belegd bij centrumgemeente Almelo. Ook de maatschappelijke opvang zal vanaf

men te staan. Daarnaast maken jongeren die niet meer thuis kunnen wonen een groot deel uit van deze groep. De laatste jaren wordt de groep die te maken heeft met (dreigende) dak- of thuisloosheid groter. De Rijksoverheid

2026 gedecentraliseerd worden naar de regiogemeenten. Dit betekent dat Twenterand net als bij beschermd wonen de financiële middelen ontvangt en zelf verantwoordelijk wordt voor het bieden van opvangplaatsen. Ondanks dit is

verwacht van gemeenten dat ze (aangescherpte) prestatieafspraken maken met corporaties over het aantal extra te realiseren woonplekken voor (dreigend) dak- en thuislozen.

de verwachting echter de meeste opvangplaatsen voor de regio aangeboden blijven worden in Almelo. Voor Twenterand is de uitdaging vooral om te zorgen voor voldoende en snel beschikbare goedkope huurwoningen en goede afspra-

Maatschappelijke opvang is per definitie tijdelijk: het is altijd de bedoeling dat mensen die in de maatschappelijke opvang verblijven, op enig moment weer zelfstandig gaan wonen. Mensen voor wie dit niet haalbaar blijkt, stromen

ken over overdracht en nazorg voor mensen die na de maatschappelijke opvang weer op zichzelf gaan wonen en zich vestigen in Twenterand.

25

Van beschermd wonen naar een beschermd thuis: rapport cie.-Dannenberg | VNG.

_______

47

Woonservicegebieden

__________________ De bebouwde kommen van de vier grote kernen zijn aangewezen als woonservicegebied waar zorg- en

eetclubjes. Qua gebiedsinrichting moet gedacht worden aan algemene voorzieningen als brievenbussen en bushaltes op

welzijnsvoorzieningen worden geclusterd dan wel beschikbaar komen ten behoeve van een compleet en samenhangend aanbod. De insteek van een woonservicegebied is dat het voor iedereen van alle

loopafstand, maar ook aan zaken die stimuleren tot het ''elkaar ontmoeten'' zoals zitbankjes, volkstuintjes of gemeenschappelijke groente- of beweegtuinen.

leeftijden goed leven is, waar mensen zonder en met functiebeperking gemengd door elkaar wonen en waar een samenhangend aanbod van wonen, zorg en welzijn is. Ter behoud van een goed aanbod in de woonservicegebieden in de toekomst is het van belang om in te blijven zetten op de clustering en bundeling van het aanbod, passend bij de actuele behoefte van onze inwoners. In de kernen van de centra zien wij ruimtelijk de grootste kansen voor meergezins-nultredenwoningen (appartementen). Naar dit woonproduct hebben de oudere, en vaak meest zorgbehoevende senioren, de meeste vraag. Grondgebonden woonconcepten (nultreden/levensloopbestendig) zijn ook geschikt voor senioren. Dit type woning, met kleine tuin heeft meer ruimte nodig en mede gezien de grote behoefte, kunnen deze ook in nieuwe uitleggebieden worden gerealiseerd.

Vroegsignalering Door middel van vroegsignalering als onderdeel van de gemeentelijke schuldenaanpak komen bijvoorbeeld huurachterstanden zo snel mogelijk in beeld. Hierdoor worden huisuitzettingen gelukkig vaak voorkomen. De samenwerking met partners is goed op dit terrein. Voor een belangrijk deel maken wij via ons lokale integrale beleid sociale domein hier keuzes in. Niet geheel, want de leefbaarheid en voorzieningen in een kern is ook afhankelijk van maatschappelijke en commerciële initiatieven.

Bewustwording Het aanpassen van de woningen, om het zo lang mogelijk zelfstandig wonen mogelijk te maken, wordt steeds belangrijker. De gemeente (inclusief het zorginformatie-

Diensten en voorzieningen Gekoppeld aan wonen in een woonservicegebied horen ook de diensten aan huis, voorzieningen in de buurt en een passende woonomgeving. Dit kunnen niet-commerciële voorzieningen aan huis zijn als AutoMaatje, maaltijdvoorziening en een was- en strijkservice, maar ook commerciële voorzieningen als kappers, opticiens, audiciens en boodschappenservices. Qua voorzieningen in de buurt valt te denken aan recreatieve voorzieningen als koffie-inlopen,

punt) probeert de ouder wordende Twenterander al in een vroeg stadium te wijzen op het belang van een nultreden/levensloopbestendige woning en aanpassingen in de woning. Vooral in de particuliere koop sector is er nog een slag te maken. Het creëren van bewustwording onder de ouder wordende woningeigena(a)r(en) is een belangrijke taak de komende jaren. Omdat dit geldt voor de particuliere koop- en (sociale) huursector trekken we hierin samen met Mijande Wonen op.

_______

48

Ondersteuning vanuit de gemeente

__________________ Uitgangspunt bij het ondersteuningsbeleid van de gemeente is om zoveel mogelijk voorliggende

huishoudelijke hulp, dagbesteding, individuele begeleiding etc.), verstrekt de gemeente subsidies aan maatschappe-

ondersteuning en eerstelijnszorg te bieden, alvorens er wordt opgeschaald naar tweedelijnszorg of zorgaanbieders.

Woningaanpassing

lijke organisaties als ZorgSaam Twenterand, Avedan, Evenmens en MEE IJsselland voor het aanbieden van diverse, voor ouderen belangrijke zaken als cliëntondersteuning, mantelzorgondersteuning, ontmoetings-

In acuut noodzakelijke situaties investeren we - voor

activiteiten, Zorginformatiepunten enz.

inwoners met een ondersteuningsbehoefte - vanuit de Wmo 2015 in het toegankelijk, bruikbaar en doorgankelijk maken van een woning. Soms gaat het hierbij om een grote investering. Bij een huurwoning willen we die

Samen tegen eenzaamheid In samenwerking met ZorgSaam Twenterand wordt het actieplan 'Samen tegen eenzaamheid uitgevoerd'. Hiertoe is

investering weer kunnen inzetten voor een volgende bewoner die ook gebaat is bij de aanpassingen. Daarmee voorkomen we kapitaalvernietiging en nieuwe investeringen in andere woningen.

in 2020 een brede coalitie gevormd met diverse partners, waar ook woningcorporatie Mijande Wonen, namens WoOn Twente (vereniging van 15 woningcorporaties in regio Twente), deel van uitmaakt. Het actieplan richt zich

De wens van de gemeente is dat aangepaste huurwoningen worden aangeboden aan mensen die hier behoefte aan hebben. In de prestatieafspraken met Mijande Wonen is hier aandacht voor door een regulier overleg

momenteel met name op de leeftijdsgroep 75+. Het tegengaan van eenzaamheid wordt ook een onderdeel in het preventieakkoord van de gemeente Twenterand omdat dit een groeiend probleem is. De professionele coördinatie

tussen Wmo-consulenten en contractmanagers van de gemeente en verhuurconsulenten en managers van Mijande Wonen.

van vervoersservice Automaatje, welke inwoners tegen een vergoeding van onkosten met behulp van vrijwilligers vervoert, wordt door de gemeente bekostigd, omdat het

Hulpmiddelen

bieden van mobiliteit en een praatje onderweg, mede bijdraagt aan het terugdringen van eenzaamheid onder ouderen.

De gemeente ondersteunt ouderen (en inwoners met beperkingen) op meerdere manieren. Naast de vele voorzieningen die bij toenemende beperkingen als gevolg van ouderdom verstrekt kunnen worden vanuit de Wmo (rolstoelen, scootmobielen, trapliften, regiotaxi,

Omdat het beleid van de Rijksoverheid hierop gericht is, blijven dementerenden - deels noodgedwongen - in toenemende mate thuis wonen. Daarnaast is het de

_______

49

verwachting dat het aantal inwoners met dementie de komende jaren toeneemt. De gemeente biedt daarom o.a.

technologie (domotica). Een manier is dat hulpbehoevenden via een alarmsysteem snel contact

mantelzorgondersteuning, welke zij heeft belegd bij de eerder genoemde Stichting Evenmens. Evenmens ontlast mantelzorgers met een grote groep zorgvrijwilligers, het bieden van advies en het bieden van ondersteuning bij een

kunnen leggen met een professionele zorgaanbieder, die snel beschikbaar is bij calamiteiten. Er kan steeds meer digitaal worden geregeld, zoals bijvoorbeeld het meten van de bloedsuikerspiegel of het realtime delen van relevante

opschaling naar professionele zorg. Evenmens verzorgt daarnaast ook twee inloopcentra voor licht-dementerenden en hun familieleden. We zien dat deze groep groeit. Deze aandacht is dan ook blijvend noodzakelijk, omdat jonge

medische gegevens met huisartsen en andere zorgaanbieders. Dergelijke ontwikkelingen hebben ook een keerzijde waar aandacht voor moet zijn. De gebruiker dient te beschikken over een bepaalde mate van digitale

mantelzorgers ook in de gelegenheid moeten worden gesteld om naar school te gaan of een vervolgopleiding te volgen.

vaardigheid. Ook moet rekening worden gehouden met de gebruikers die laaggeletterd zijn. De verwachting voor de toekomst is dat technologische ondersteuning van zorgbehoevende inwoners steeds wordt toegepast. Het is

Ondersteuning door technologie

daarom belangrijk om hier nu al oog voor te hebben. Het primaat van dergelijke technologie ligt bij particuliere organisaties, de gemeente is vooral volgend.

Een manier om ouderen en andere kwetsbare groepen langer thuis te kunnen laten wonen is de inzet van slimme

Mantelzorg en mantelzorgwoningen

__________________ Mantelzorg is voor veel zorgvragers essentieel. Om het bieden van mantelzorg mogelijk te maken is in sommige situaties een mantelzorgwoning of de mogelijkheid voor inwoning wenselijk. Daarmee kunnen mantelzorgers en zorgbehoevenden dicht bij elkaar wonen. Bij inwoning gaat het niet om ‘een woning erbij’, maar om één woning waar de voordeur gedeeld wordt en met interne doorgang. Een tijdelijke wooneenheid voor zorgvragen of zorgverlener bij de bestaande woning (in de tuin) kan soms een goede oplossing zijn. De mogelijkheid van een mantelzorgwoning ondersteunt de gemeente via bestaand beleid. De mogelijkheid van een premantelzorgwoning werken we uit in de op te stellen visie op wonen, zorg en welzijn. Om goede mantelzorg te kunnen leveren is het in sommige

te voorkomen dat er meer aanbod ontstaat van dit type zorgwoningen, dan er behoefte is in onze gemeente. Dit

gevallen van belang dat de mantelzorger en de verzorgde dichter bij elkaar in de buurt komen wonen. Rondom mantelzorgwoningen is creativiteit en flexibiliteit van de spelers (zorgaanbieders, Mijande Wonen en gemeente)

kan namelijk leiden tot ongewenste ontwikkelingen als leegstand in andere zorgcomplexen en/of een aanzuigende werking van zorgbehoevenden van buiten de gemeente. Daarom zijn we terughoudend bij dergelijke

onmisbaar.

verzoeken en toetsen we kritisch of deze initiatieven in de lokale behoefte voorzien en aansluiten op ons beleid van clustering in de woonservicegebieden. Wij gaan graag met initiatiefnemers het gesprek aan om vroegtijdig integraal te

Nieuwe of veranderende initiatieven voor woonzorgvoorzieningen We

krijgen

regelmatig

verzoeken

voor

nieuwe,

kleinschalige, intramurale zorgwoningcomplexen voor ouderen of andere doelgroepen. We vinden het belangrijk

toetsen hoe initiatieven ruimtelijk en zorginhoudelijk passen bij onze gemeente. Naast de kernen is er het buitengebied. Door ontwikkelingen in de agrarische sector is het denkbeeldig

_______

50

dat er veel agrarisch vastgoed beschikbaar komt voor een herbestemming. De gemeente wil woonzorginitiatieven in

Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) vooral bedoeld voor personen die voor zware overlast in hun omgeving

het buitengebied faciliteren. Hiervoor zal maatwerk geleverd moeten worden. Voorwaarde hierbij is dat het agrarisch vastgoed ingezet wordt voor de lokale woon-zorg behoefte. We willen ouderen in Twenterand ook de

zorgen, zoals verslaafden. Het gaat daarom veelal om kleinschalige containerwoningen. Daarnaast kan een dergelijke, prikkelarme woning ook worden ingezet om mensen met bijvoorbeeld psychische problemen tijdelijk te

mogelijkheid geven om (met (elkaars) ondersteuning) oud te worden op het platteland. Aandachtspunt hierbij is wel de bereikbaarheid voor en de afstand naar professionele hulp en de bereikbaarheid met het openbaar vervoer.

huisvesten, in afwachting van een permanente oplossing. De gemeente wil onderzoeken of er behoefte is aan dergelijke woningen in Twenterand. Eventueel kan dit ook op het niveau van de sub regio Almelo – beschermd wonen.

Vormen van begeleid wonen kunnen hierin uiteraard uitkomst bieden. Gezien de dynamische ontwikkelingen in de zorg zien wij

Samenvattend zien wij de komende jaren een toenemende behoefte aan wonen met zorg in allerlei zwaartes, variaties en voor allerlei doelgroepen. Bij deze zorgvragen zijn ook

ook een veranderende behoefte dan wel vernieuwingen. Op het terrein van jeugdzorg is een Regiovisie in de maak waar we ons zorglandschap nader op in willen richten. Aan de orde is o.a. een lijn die o.a. kleinschalige woonvormen

meer financiers betrokken (Wlz, Zvw, Wmo 2015 en particulier initiatief), hetgeen naast lokale afstemming ook regionale samenwerking vergt (het is reeds een gesprekspunt op de regionale Menzis agenda en de

nastreeft. Ons jeugdhulpbeleid propageert nabijheid en gezinsleven boven wonen in instellingen. Doel is het voorkomen dat jongeren in leefgroepen (dus residentieel, in een instelling c.q. in een behandelplek) opgroeien door

ontwikkeltafels transformatie OZJT). Daarbij is ook gedrag van inwoners (wat doen zij zelf als zij ouder worden) en van belangrijke stakeholders (woningstichting, zorgpartijen, ontwikkelaars) van belang. Onze lokale behoefte kan

goede alternatieve kleinschalige woonplekken te organiseren die eigenschappen hebben van het gezinsleven. Dit zijn jongeren die ook niet goed passen in gezinshuizen of pleegzorg. Voor de exacte uitwerking

daarbij verdiept worden zodat beter ook gestuurd c.q. gereageerd kan worden op deze ontwikkelingen. Deze planperiode zullen wij hier nader mee aan de slag gaan. Ambities, prioriteiten en een heldere marsroute is hierbij

verwijzen wij naar de regiovisie. Voor Twenterand geldt ook hier de lijn die hierboven bij initiatieven is beschreven. Een ander vraagstuk zijn mogelijkheden voor tijdelijk

aan de orde. Daarmee vervolmaken wij een gezamenlijke, gedeelde en gedragen woonzorgvisie! Met deze integrale Woonvisie als kapstok met specifieke uitwerkingen rond wonen en zorg wordt dan de ook basis gelegd voor verdere

wonen voor bijvoorbeeld inwoners met een tijdelijk huisverbod of mensen met een psychische beperking die daardoor tijdelijk elders kunnen wonen om de thuissituatie stabieler te krijgen. Dergelijke Skaeve Huse of

prestatieafspraken en/of een toekomstbestendige uitvoering waarin concreet is vastgelegd welke plannen wanneer worden uitgevoerd om te voorzien in wonen, zorg en welzijn voor ouderen en andere kwetsbare doelgroepen.

chilloutwoningen zijn er momenteel niet in de gemeente Twenterand. Skaeve Huse zijn volgens het Centrum voor

_______

51

Ambitie wonen, zorg en welzijn

__________________ Er komt veel op de gemeente en partners af: de bevolking wordt ouder en moet/wil tegelijkertijd langer thuis blijven

De prestatieafspraken met Mijande Wonen zijn onlangs geactualiseerd. Hierin is onder meer aandacht voor het le-

wonen. Dit gaat niet alleen om ouderen, maar ook om allerlei andere (kwetsbare) groepen. De zorgvraag in combinatie met wonen wordt fors groter dan het huidige aanbod. Gemeente en voorliggende partners hebben hierin een

vensloopbestendig/nultreden) maken van sociale huurwoningen en het zo efficiënt mogelijk inzetten en doorgebruiken van woningen met Wmo-aanpassingen. De samenwerking tussen Mijande en de gemeente is goed en dat willen

belangrijke rol, maar dit geldt uiteraard ook voor bewoners zelf! Bewustwording en anticiperen op ouder worden en komende zorgvragen is hierbij aan de orde. Vanuit onze gemeentelijke rol willen we hier in samenwerking prioriteit

wij continueren!

aan geven de komende jaren.

eigen kern in de zorgvraag kunnen voorzien.

Het aanbod van welzijn en zorg in de vier kernen blijft gericht op bundeling tot een aanbod van essentiële functies in

We staan positief tegenover nieuwe, kleinschalige woonzorgcomplexen, mits de zorgvraag uit onze gemeente af-

de woonservicegebieden. Daarnaast geldt voor overige diensten beschikbaarheid en bereikbaarheid voor onze inwoners. Tenslotte faciliteren we via maatwerk de mogelijkheden voor wooninitiatieven met zorg in het buitengebied.

komstig is, onderscheidend is van andere zorgaanbieders, zorgbehoefte en kwaliteit voldoende onderbouwd is, er (meerjarige) continuïteit van de voorziening aan de orde is, er oog is voor voldoende (en betaalbare) ondersteunende

Het is zowel van belang om te kijken naar de geschiktheid van de huidige woningvoorraad en het aanpassen annex levensloopbestendig maken daarvan alsook naar nieuwe

We vinden het belangrijk dat de inwoners met een (veelvoorkomende) zorgvraag in onze gemeente in hun

en aanvullende voorzieningen voor de doelgroep en het geheel passend is bij de woningbouwprogrammering en ruimtelijke kwaliteit.

initiatieven om wonen en zorg bij elkaar te brengen. Inzet van technologie kan bijdragen aan het langer zelfstandig blijven wonen.

_______

52

Activiteitenprogramma ________________________________ De woonbeleid in de Woonvisie leidt tot diverse acties 1.

Uitbreiden van de harde plancapaciteit (550 tot aan 2031) zodat primair aan de lokale vraag naar woning wordt voldaan.

2.

Het toevoegen van woningen van de regionale woonbehoefte (aantallen i.o.m. Provincie Overijssel en buurgemeenten.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Twenterand&id=ff0d8981-f8a3-4fde-b1be-29edc2040584