Verordening maatschappelijke ondersteuning Twenterand - gewijzigd door amendement A09
Tekst van het document
Verordening maatschappelijke ondersteuning Twenterand Gemeenteraad van Twenterand; Wettelijke basis: Bepalingen van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (artikelen 2.1.3, 2.1.4, 2.1.4a, 2.1.5, 2.1.7, 2.3.6 en 2.6.6) en het Uitvoeringsbesluit Wmo 2015 (artikelen 3.8 en 5.4). Besluit: Vast te stellen de Verordening maatschappelijke ondersteuning Twenterand
Hoofdstuk 1 Begrippen Artikel 1 Begripsbepalingen In deze verordening en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder: a. ADL: algemene dagelijkse levensverrichtingen zijn de handelingen die mensen dagelijks in het gewone leven verrichten; b. algemeen gebruikelijke voorziening: voorziening die niet speciaal is bedoeld voor mensen met een beperking en die algemeen verkrijgbaar is en niet of niet veel duurder is dan vergelijkbare producten; c. andere voorziening: voorziening anders dan in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015; d. auto: een personenwagen, autobus en rolstoelbus; e. budgethouder: de persoon die, in het kader van een pgb, het budget ontvangt; f. budgetplan: een door de cliënt opgesteld, en door het college goedgekeurd plan, waarin opgenomen is welke maatwerkvoorziening met welk te bereiken resultaat de cliënt inkoopt met een persoonsgebonden budget, mogelijk door het college aangevuld met de voorwaarden die daaraan verbonden zijn; g. bijdrage: bijdrage als bedoeld in artikel 2.1.4, eerste lid, van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015; h. gesprek: gesprek in het kader van het onderzoek als bedoeld in artikel 2.3.2, eerste lid, van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015; i.
HO: huishoudelijke ondersteuning is een basismodule met vijf aanvullende modules, waarbij de basismodule en de aanvullende modules in minuten worden geïndiceerd; j. hulpvraag: behoefte aan maatschappelijke ondersteuning als bedoeld in artikel 2.3.2, eerste lid, van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015; k. inwoner: de cliënt die woonachtig is in de gemeente Twenterand; l. Krachtig ouder worden: een voorziening bestaande uit een beweegprogramma voor inwoners van 55 jaar of ouder waar krachttraining centraal staat. Het beweegprogramma wordt onder begeleiding van een fysiotherapeut gegeven; m. melding: melding aan het college als bedoeld in artikel 2.3.2, eerste lid, van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015; n. ondersteuningsplan: een plan van aanpak met daarin in ieder geval het beoogde resultaat en de daarvoor benodigde ondersteuning; o. pgb: persoonsgebonden budget als bedoeld in artikel 1.1.1 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015; p. pgb-beheerder: een persoon die de belangen van de cliënt behartigt en de aan een pgb verbonden taken uitvoert;
1
q. structureel vervoer: een voorziening waarbij een cliënt vervoerd wordt van zijn woning naar de locatie waar de dagbesteding basis of dagbesteding plus wordt aangeboden en omgekeerd. De cliënt heeft geen vrijheid in het bepalen van de bestemming van het vervoer; r. SVB: Sociale Verzekeringsbank; s. vervoer maatschappelijke deelname: een voorziening waarbij sprake is van incidenteel vervoer en een cliënt zelf de bestemming en het tijdstip van het vervoer bepaalt met inachtneming van de daarvoor geldende voorwaarden; t. voorliggende voorziening: algemene voorziening, algemeen gebruikelijke voorziening of andere voorziening waarmee aan de hulpvraag wordt tegemoetgekomen; u. wonen en verblijf: een voorziening die aanvullend kan worden ingezet wanneer er bij de cliënt naast de ondersteuningsbehoefte ook behoefte is aan een woon- of verblijfsomgeving. Wonen en verblijf bestaat uit twee vormen: Dakje 1 en Dakje 2; v. Wmo 2015: Wet maatschappelijke ondersteuning 2015.
Hoofdstuk 2 Algemene voorzieningen Artikel 2 Toegang algemene voorziening Een algemene voorziening is rechtstreeks toegankelijk zonder voorafgaand onderzoek naar de behoeften en persoonskenmerken van de cliënt. Artikel 3 Inzetten van algemene voorzieningen Het inzetten van een algemene voorziening is mogelijk, mits aan de volgende voorwaarden is voldaan: -
de algemene voorziening is daadwerkelijk beschikbaar;
-
de algemene voorziening biedt een adequate compensatie voor het probleem van de inwoner;
-
de inwoner kan de voorziening betalen.
Artikel 4 Vormen van algemene voorzieningen 1. In Twenterand zijn de volgende algemene voorzieningen toegankelijk voor alle ingezetenen: a. was- en strijkservice; b. voorzieningen gericht op het vergroten van de zelfredzaamheid en/of maatschappelijke participatie. 2. Het college kan in beleidsregels de algemene voorzieningen nader uitwerken.
Artikel 5 Algemene voorziening was- en strijkservice 1. Omvang Inwoners kunnen voor maximaal twee waszakken á 8 kilo per week per huishouden gebruik maken van de algemene voorziening was- en strijk service. 2. Onder de algemene voorziening was- en strijkservice wordt verstaan: •
een voor alle ingezetenen van de gemeente Twenterand beschikbare algemene voorziening. Ingezetenen die gebruik willen maken van deze algemene voorziening (hierna: cliënt) geven dat aan op een formulier algemene voorziening was- en strijkservice dat bij de gemeente Twenterand beschikbaar is of melden zich bij de aanbieder van de algemene voorziening was- en strijkservice;
2
•
het vuile wasgoed gaat in een waszak met een persoonlijk nummer en label per waszak. De waszakken worden verstrekt door de aanbieder van de algemene voorziening;
•
deze waszak wordt thuis bij cliënt opgehaald door de aanbieder. De was is drie werkdagen later weer schoon thuis. De waszak wordt maximaal twee keer per week opgehaald;
•
het wasgoed wordt per cliënt afzonderlijk van de was van andere cliënten gewassen. Het labelen van ieder kledingstuk is hierdoor niet nodig;
•
alle schone was komt weer in een schone waszak met het persoonlijke nummer van de cliënt erop vermeld. De medewerker weet welk nummer bij welk adres hoort. Zo krijgt cliënt alle was weer netjes thuis. Zonder dat de chauffeur inhoud van de waszak ziet. De privacy van cliënt is dus gewaarborgd;
•
bij het wassen worden voor kwetsbaar of bijzonder wasgoed speciale programma’s gebruikt. Extra (hand)was bij cliënt thuis is dus niet nodig;
•
de bijdrage voor iedere waszak is geregeld in deze verordening.
Artikel 6 Algemene voorziening gericht op het vergroten van de zelfredzaamheid en/of maatschappelijke participatie Onder de algemene voorziening gericht op het vergroten van de zelfredzaamheid en/of maatschappelijke participatie wordt verstaan de activiteiten die de gemeente Twenterand bekostigt op het gebied van zelfredzaamheid en/of maatschappelijke participatie. De activiteiten zijn vrij toegankelijk en worden structureel aangeboden op verschillende plekken in de gemeente Twenterand.
Hoofdstuk 3 Maatwerkvoorzieningen Paragraaf 3.1 Maatwerkvoorzieningen algemeen Artikel 7 Maatwerkvoorziening Een maatwerkvoorziening is pas aan de orde als na onderzoek blijkt dat de persoon als gevolg van zijn beperkingen, chronische psychische of psychosociale problemen niet op eigen kracht, met gebruikelijke hulp, met mantelzorg, met hulp van andere personen uit zijn sociale netwerk of met algemeen gebruikelijke of algemene voorzieningen voldoende zelfredzaam is of in staat is tot participatie. Artikel 8 Vormen van maatwerkvoorzieningen 1. Het college kan een cliënt in aanmerking laten komen voor één of meerdere van de volgende maatwerkvoorzieningen: a. Krachtig ouder worden; b. HO; c. begeleiding individueel basis; d. begeleiding individueel plus e. dagbesteding basis; f. dagbesteding plus; g. wonen en verblijf; h. woonvoorziening; i. rolstoelvoorziening; j. sportvoorziening; k. vervoer maatschappelijke deelname;
3
l. structureel vervoer; 2. In de artikelen 9 tot en met 27 van deze verordening zijn de beschikbare maatwerkvoorzieningen beschreven. De uitwerking van enkele van deze maatwerkvoorzieningen is opgenomen in bijlagen 1 tot en met 3 bij deze verordening. 3. Het college kan in beleidsregels de maatwerkvoorzieningen nader uitwerken.
Paragraaf 3.2 Krachtig ouder worden Artikel 9 Criteria maatwerkvoorziening Krachtig ouder worden 1. Krachtig ouder worden is een beweegprogramma voor inwoners van in beginsel 55 jaar of ouder. Door de inzet van gerichte fysiotherapie wordt er voor een langere periode gewerkt aan het versterken van het explosieve spiervermogen. Het beweegprogramma vindt plaats bij een gecertificeerde fysiopraktijk in de gemeente Twenterand. Het doel van het beweegprogramma is: • verhoging van de dagelijkse fysieke activiteit; • verbetering van de ervaren gezondheid en kwaliteit van leven; • verbetering van fysiek functioneren. 2. Inhoud Gedurende een periode van 14 weken doet de inwoner twee keer per week oefeningen in groepsverband onder begeleiding van een gecertificeerde fysiotherapeut in de gemeente Twenterand. Elke les duurt tussen de 40-50 minuten. De training bestaat uit een mix van functionele oefeningen vanuit het dagelijkse leven en is gevarieerd, taak- en doelgericht. Het bestaat uit snelheid- en wendbaarheidstraining, activiteiten vanuit het dagelijkse leven, balans, reactiesnelheid en (explosieve) krachttraining. Na deze 14 weken volgt een borgingstraject van twee jaar. In het borgingstraject wordt ondersteuning geboden om de aangeleerde vaardigheden te implementeren in het dagelijks leven. Dit wordt gedaan door follow-up bijeenkomsten, intervisies of individuele consulten. 3.
Proces Na een melding voor een maatwerkvoorziening HO, een maatwerkvoorziening vervoer maatschappelijke deelname in de vorm van een scootmobiel of maatwerkvoorziening woonvoorziening in de vorm van een traplift beoordeelt het college of er sprake is van exclusiecriteria voor deelname aan Krachtig ouder worden. Exclusiecriteria zijn bijvoorbeeld een acute aandoening (breuk), deelname aan een revalidatietraject na bijvoorbeeld een hartoperatie, nieuwe knie/heup, wanneer er sprake is van een terminale fase of wanneer veiligheid bij het sporten niet kan worden gewaarborgd door bijvoorbeeld geheugenverlies, duizeligheidsklachten of uitvalverschijnselen. Deze opsomming van voorbeelden is nietlimitatief. 4. Indien er geen sprake is van exclusiecriteria wordt de inwoner doorverwezen voor een intake bij de aanbieder die Krachtig ouder worden uitvoert. Deze aanbieder onderzoekt of de inwoner geschikt is voor Krachtig ouder worden. Indien uit het onderzoek blijkt dat de inwoner geschikt is, verleent het college de maatwerkvoorziening Krachtig ouder worden aan de inwoner. 5. De aanbieder van de maatwerkvoorziening Krachtig ouder worden adviseert aan het college over het vervolg van het traject tijdens of na de eerste 14 weken van het traject. In het advies wordt aangegeven of er wel of niet een borgingstraject van twee jaar kan worden gevolgd.
Als uit het advies blijkt dat er geen borgingstraject kan worden gevolgd en/of de maatwerkvoorziening Krachtig ouder worden niet meer passend is, onderzoekt het college of er aanleiding is om het besluit tot het verlenen van de maatwerkvoorziening Krachtig ouder worden, te heroverwegen. Het heroverwegen kan inhouden dat de maatwerkvoorziening Krachtig ouder worden wordt beëindigd en dat de maatwerkvoorziening HO, een maatwerkvoorziening woonvoorziening in de vorm van een traplift of een maatwerkvoorziening vervoer maatschappelijke deelname in de vorm van een scootmobiel wordt verleend.
4
Paragraaf 3.3 HO Artikel 10 Criteria maatwerkvoorziening HO 1. Inleiding Op basis van de Wmo 2015 ondersteunt het college inwoners bij het zo lang mogelijk zelfstandig functioneren. Eén van de maatwerkvoorzieningen die hiervoor kan worden ingezet is de HO. De HO wordt ingezet als inwoners niet meer op eigen kracht of met behulp van hun sociale netwerk hun huis leefbaar kunnen houden. Huishoudelijke taken worden dan overgenomen door een hulp. Het resultaat schoon en leefbaar huis wordt hiermee bereikt. Onder schoon en leefbaar huis wordt verstaan dat iedereen gebruik moet kunnen maken van een schone woonkamer, als slaapvertrek in gebruik zijnde ruimtes, de keuken, sanitaire ruimte en gang. Het huis dient zodanig leefbaar te zijn dat geen vervuiling plaatsvindt en zo een algemeen aanvaardbaar basisniveau van een leefbaar huis wordt gerealiseerd. 2. Voor de onderbouwing van de maatwerkvoorziening HO maken we gebruiken van het Normenkader Huishoudelijke Ondersteuning 2019 – met aanvullende instructie 2022 (hierna: Normenkader) en Wasverzorging binnen het normenkader huishoudelijke ondersteuning 2019 technische toelichting. Het Normenkader kent geen normtijden voor de module Kindzorg. Voor deze module hanteren we de normtijden gebaseerd op het CIZ-protocol.
Voor de onderbouwing van de normtijden van de module Wasverzorging hanteren we de notitie Wasverzorging binnen het Normenkader Huishoudelijke Ondersteuning 2019 - Technische toelichting. 3. Om de omvang van de HO te kunnen vaststellen, wordt gebruik gemaakt van normtijden uit het Normenkader. De daadwerkelijk in te zetten ondersteuning (activiteiten en frequenties) wordt afgestemd op de situatie van de cliënt en daarom kan er in de praktijk afgeweken worden van de normtijden. De totale minuten HO per week worden naar boven afgerond per 5 minuten. 4. Het college verstrekt geen maatwerkvoorziening HO indien uit het onderzoek van de aanbieder van de maatwerkvoorziening Krachtig ouder worden blijkt dat een inwoner deel kan nemen aan de maatwerkvoorziening Krachtig ouder worden. Artikel 11 Resultaatgebieden HO De Wmo 2015 heeft als doel dat de cliënt ondersteund wordt in zijn zelfredzaamheid en kan participeren in de samenleving. De inzet van ondersteuning in het huishouden kan op één of meerdere specifieke resultaatsgebieden van het huishouden plaatsvinden waardoor de cliënt en eventuele gezinsleden ondersteund worden in het voeren van het huishouden. Het Normenkader bestaat uit een basismodule en vijf aanvullende modules met elk een eigen resultaat. In de bijlagen 1 en 2 bij deze verordening zijn de activiteiten en normtijden voor elke module vermeld.
Artikel 12 Modules Normenkader 1. Basismodule Schoon en leefbaar huis Bij de basismodule ondersteuning bij het huishouden wordt per woonruimte aangegeven welke activiteiten met welke frequentie moeten worden verricht om het resultaat schoon en leefbaar huishouden te behalen. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen reguliere basisactiviteiten en incidentele activiteiten die beiden onder de basismodule vallen. In tabel 1 in bijlage 1 en de tabellen 1 en 2 in bijlage 2 bij deze verordening is deze module uitgewerkt. 2. Wasverzorging
5
Ondersteuning ten behoeve van deze module wordt geboden als een persoon een belemmering heeft bij het op orde en schoon houden van de kleding en het linnen- en/of beddengoed. Het doel van dit resultaat is de beschikking hebben over schone en draagbare kleding en linnen- en/of beddengoed. Verwacht mag worden dat een cliënt beschikt over een wasmachine en droger. Als er geen wasmachine of droger is, behoort het realiseren van een wasmachine of droger tot de verantwoordelijkheid van de cliënt. Daarnaast wordt van cliënt verwacht al het mogelijke te doen om het ontstaan van extra en/of zware was te beperken. Door bijvoorbeeld incontinentiemateriaal of anti-allergieproducten te gebruiken. De vaststelling van de inhoud van de module vindt plaats door een individuele weging met afstemming op de individuele situatie. De module is aanvullend op de basismodule. Er zijn factoren waardoor meer inzet bij de wasverzorging noodzakelijk kan zijn. Hierbij kan gedacht worden aan (meerdere opties mogelijk): a.
thuiswonende kind(eren) jonger dan 16 jaar;
b.
bedlegerige cliënten;
c. extra bewassing in verband met overmatige transpiratie, incontinentie, speekselverlies, etc. Als sprake is van bovenstaande factoren dan kan aanvullend op de module Wasverzorging extra ondersteuning van 16 minuten per week worden ingezet. Verder wordt voor de wasverzorging onderzocht of hier andere mogelijkheden en oplossingen voor zijn zoals bijvoorbeeld het wassen van het wasgoed op locatie van de aanbieder of een algemene voorziening. Het college zet de module wasverzorging alleen in als de algemene voorziening was- en strijkservice onvoldoende compenseert. In tabel 2 in bijlage 1 en tabel 3 in bijlage 2 bij deze verordening is deze module uitgewerkt. 3. Boodschappen Van de inwoner wordt in principe verwacht dat hij/zij op eigen kracht, met behulp van het netwerk of algemeen gebruikelijke voorzieningen de boodschappen doet. Verschillende supermarkten bezorgen boodschappen aan huis. Alleen in zeer uitzonderlijke gevallen, zet het college de module Boodschappen in. Bijvoorbeeld wanneer de cliënt vanwege een medische oorzaak voor de dagelijkse levensbehoeften aangewezen is op een groot aantal verschillende winkels waardoor de bezorgkosten niet door de inwoner te dragen zijn. In tabel 3 in bijlage 1 en tabel 4 in bijlage 2 bij deze verordening is deze module uitgewerkt. 4.
Regie/organisatie, (AIV) Regie wordt ingezet wanneer de cliënt niet in staat is tot regie en planning van de werkzaamheden met betrekking tot het organiseren van huishoudelijke taken. Behalve dat er huishoudelijke taken moeten worden overgenomen, heeft de hulp aansturende en regietaken. Daarbij geldt voor de hulp een extra verantwoordelijkheid bij het signaleren van ongewenste situaties of toenemende kwetsbaarheid bij cliënt. Ook kan ondersteuning (al dan niet aan de gezonde partner) bestaan uit het helpen handhaven, verkrijgen of herkrijgen van structuur in het huishouden. Het doel van het voeren van de regie over het huishouden is, naast een leefbaar huishouden, ook het ondersteunen bij het organiseren van het huishouden. Het overnemen van de regie over het huishouden kan noodzakelijk zijn als in redelijkheid niet meer van cliënt verwacht kan worden dat hij zelfstandig beslissingen neemt bijvoorbeeld bij een terminale situatie of als disfunctioneren dreigt ten gevolge van dementie. Dat kan zich uiten in vervuiling (van de woning of kleding), verwaarlozing (eten en drinken) of ontreddering van zichzelf of van afhankelijke huisgenoten waardoor het functioneren in huis maar ook buitenshuis belemmerd wordt. De hulp dient bij het uitoefenen van de ondersteuning zoveel
6
mogelijk de cliënt te betrekken bij het maken van keuzes. Daarbij dient aangesloten te worden bij de capaciteiten, intellectuele vaardigheden en leervermogen van de cliënt. Bij een deel van deze groep zal geen sprake zijn van ontwikkelingsmogelijkheden, eerder van afnemende zelfredzaamheid. Bewaken of het nog verantwoord is dat cliënt zelfstandig woont, is daarom onderdeel van deze module. De vaststelling van deze module vindt plaats in een individuele weging en wordt afgestemd op de individuele situatie. Ook is het mogelijk dat de cliënt extra ondersteuning nodig heeft bij advies, instructie en voorlichting gericht op een of meerdere activiteiten in het huishouden voor de maximale duur van zes weken. In tabel 4 in bijlage 1 en tabel 5 in bijlage 2 bij deze verordening is deze module uitgewerkt. 5. Maaltijden Het kunnen beschikken over de benodigde dagelijkse maaltijden betreft alleen het klaarzetten van maaltijden. De cliënt moet zelf de boodschappen organiseren. Ten aanzien van de warme maaltijd betreft dit alleen het opwarmen van een maaltijd, geen eten koken. Naast het drinken bij het eten kan eventueel ook drinken voor niet-maaltijd momenten worden klaargezet. Afhankelijk van de ondersteuningsvraag kan sprake zijn van een samenloop met de persoonlijke verzorging die onder de Zorgverzekeringswet valt.
In tabel 5 in bijlage 1 en tabel 6 in bijlage 2 bij deze verordening is deze module uitgewerkt. 6. Kindzorg Het zorgen voor kinderen is een taak van ouders en/of verzorgers. Dat geldt ook voor ouders die door beperkingen niet in staat zijn hun kinderen te verzorgen. Uitgangspunt is hierbij dat bij uitval van één van de ouders, de andere ouder deze zorg of zijn aandeel in de zorg daar waar mogelijk overneemt. Op grond van gebruikelijke zorg hoeft het college niet te compenseren. Het college ondersteunt alleen als ouders door acuut ontstane problemen een oplossing nodig hebben voor minderjarige, gezonde kinderen. De ondersteuning is dus per definitie tijdelijk, in afwachting van een structurele oplossing. De module Kindzorg wordt toegekend met een maximale duur van drie maanden met een eenmalige optie tot verlengen van drie maanden. Op deze manier wordt ouders/verzorgers de mogelijkheid geboden een oplossing te creëren. Van hen mag worden verwacht dat zij zich tot het uiterste zullen inspannen om die oplossing zo snel mogelijk te vinden. Daarbij dient ook betrokken te worden of de persoon aanspraak kan maken op ondersteuning via de zorgverzekering. Individuele ondersteuning voor structurele opvang van kinderen is niet mogelijk binnen de Wmo 2015. Het passen op kinderen valt niet onder dit resultaat.
Tijdens het keukentafelgesprek worden alle mogelijkheden met de cliënt besproken. Zijn er algemene, collectieve of voorliggende voorzieningen aanwezig die tot het gewenste resultaat kunnen leiden? Of kan de cliënt op eigen kracht, of met behulp van mensen om zich heen zorgen voor de kinderen? Als dit niet het geval is, kan de gemeente de module Kindzorg inzetten. In tabel 6 in bijlage 1 en tabel 7 in bijlage 2 bij deze verordening is deze module uitgewerkt.
Paragraaf 3.4 Begeleiding individueel basis, begeleiding individueel plus, dagbesteding basis en dagbesteding plus Artikel 13 Criteria maatwerkvoorziening begeleiding individueel basis en plus en dagbesteding basis en plus De gemeente is op grond van de Wmo 2015 verantwoordelijk voor begeleiding. Het doel van begeleiding is het bevorderen, behouden en/of ondersteunen van zelfredzaamheid en participatie van de cliënt, zodat deze zo lang mogelijk in de eigen leefomgeving kan blijven. Begeleiding kan in de vorm van begeleiding individueel en dagbesteding basis of plus plaatsvinden.
7
Artikel 14 Algemene uitgangspunten begeleiding individueel en dagbesteding basis of plus 1. De ondersteuningsbehoefte van de cliënt staat centraal. Het college bekijkt deze integraal waarbij de verschillende leefgebieden worden meegenomen. 2. Ondersteuning is laagdrempelig en dichtbij en is ontwikkelingsgericht, gericht op stabilisering en waar mogelijk, herstelgericht. Artikel 15 Begeleiding individueel 1. Voor de maatwerkvoorziening begeleiding individueel zijn er twee vormen: a. begeleiding individueel basis en b. begeleiding individueel plus. 2. Onder begeleiding individueel worden activiteiten verstaan waarmee een inwoner één op één wordt ondersteund in de thuissituatie bij het aanbrengen en behouden van structuur in en regie over het persoonlijk leven en bij het aanleren van nieuwe vaardigheden. 3. De begeleiding vindt in principe plaats in de omgeving waar de cliënt woont, tenzij het college anders besluit. Artikel 16 Begeleiding individueel basis 1. Begeleiding individueel basis is bedoeld voor cliënten met een verstandelijke, zintuigelijke, lichamelijke, cognitieve, psychische, psychosociale of (psycho)geriatrische beperking. Er is sprake van matige beperkingen in de zelfredzaamheid op één of meerdere leefgebieden.
De cliënt voldoet aan twee of meer van de volgende kenmerken: • de cliënt heeft in enige mate activering en/of stimulans nodig; • de cliënt kan de behoefte/ondersteuningsvraag voldoende begrijpelijk maken; • de cliënt is gemotiveerd om aan de ondersteuningsvraag te werken; • de cliënt heeft redelijk inzicht in de eigen (on)mogelijkheden; • er kan sprake zijn van matige gedragsproblematiek bij de cliënt; • de leefsituatie is redelijk stabiel. Er is geen of slechts een geringe kans op risicovolle situaties en/of escalatie; • de cliënt is in staat tot het uitstellen van de ondersteuningsvraag. 2. De kenmerken van begeleiding individueel basis zijn opgenomen in tabel 1 in bijlage 3 bij deze verordening. Artikel 17 Begeleiding individueel plus 1. Begeleiding individueel plus is bedoeld voor cliënten met ernstige en/of meervoudige verstandelijke, zintuigelijke, lichamelijke, cognitieve, psychische, psychosociale of (psycho)geriatrische beperkingen. Er is sprake van ernstige beperkingen in de zelfredzaamheid op meerdere levensgebieden.
De cliënt voldoet aan twee of meer van de volgende kenmerken: • de cliënt heeft in grote mate activering en/of stimulans nodig; • de cliënt kan de behoefte/ondersteuningsvraag onvoldoende begrijpelijk maken; • de cliënt is wisselend gemotiveerd om aan de ondersteuningsvraag te werken; • de cliënt heeft heeft beperkt of geen inzicht in de eigen (on)mogelijkheden; • de cliënt vertoont zeer regelmatig onvoorspelbaar gedrag. Er is vaak sprake van ernstige gedragsproblematiek; • de leefsituatie is niet stabiel en/of er is een grote kans op risicovolle situaties en of escalatie; • de cliënt is niet in staat tot het uitstellen van de ondersteuningsvraag.
8
2. De kenmerken van begeleiding individueel plus zijn opgenomen in tabel 1 in bijlage 3 bij deze verordening. Artikel 18 Dagbesteding basis en dagbesteding plus 1. Van de maatwerkvoorziening dagbesteding zijn er twee vormen: dagbesteding basis en dagbesteding plus. 2. Onder dagbesteding worden activiteiten verstaan gericht op het structureren van de dag en uitvoering van dagelijkse handelingen en vaardigheden. Ook kan de dagbesteding gericht zijn op het aanleren van nieuwe vaardigheden met betrekking tot (psychosociaal) functioneren en bijdragen aan gedragsverandering. Dagbesteding houdt in een structurele tijdsbesteding met een welomschreven resultaat waarbij de cliënt actief wordt betrokken en die hem zingeving verleent anders dan arbeid of onderwijs. 3. Dagbesteding vindt fysiek plaats in groepsverband, op een specifiek daarvoor ingerichte locatie. Artikel 19 Dagbesteding basis 1. Dagbesteding basis is bedoeld voor cliënten met een verstandelijke, zintuigelijke, lichamelijke, cognitieve, psychische, psychosociale of (psycho)geriatrische beperking. Er is sprake van matige beperkingen in de zelfredzaamheid op één of meerdere levensgebieden.
De cliënt voldoet aan meerdere van de volgende kenmerken: • de cliënt heeft in enige mate activering en/of stimulans nodig; • de cliënt kan de behoefte/ondersteuningsvraag voldoende begrijpelijk maken; • de cliënt kan beperkt of geen inzicht in de eigen beperkingen hebben, maar dit zorgt niet voor belemmeringen; • de cliënt vertoont redelijk constant gedrag. Er kan sprake zijn van matige gedragsproblematiek. 2. De kenmerken van dagbesteding basis zijn opgenomen in tabel 2 in bijlage 3 bij deze verordening. Artikel 20 Dagbesteding plus 1. Dagbesteding plus is bedoeld voor cliënten met ernstige en/of meervoudige verstandelijke, zintuigelijke, lichamelijke, cognitieve, psychische, psychosociale of (psycho)geriatrische beperkingen. Er is sprake - van ernstige beperkingen in de zelfredzaamheid op meerdere levensgebieden. De cliënt voldoet aan twee of meer van de volgende kenmerken: • de cliënt heeft in grote mate activering en/of stimulans nodig; • de cliënt kan de behoefte/ondersteuningsvraag onvoldoende begrijpelijk maken; • de cliënt heeft beperkt of geen inzicht in de eigen beperkingen, wat zorgt voor belemmeringen en intensievere ondersteuning; • de cliënt vertoont zeer regelmatig onvoorspelbaar gedrag; er is vaak sprake van ernstige gedragsproblematiek; • de cliënt is snel (psychisch) uit balans en kan moeilijk omgaan met veranderingen. 2.
De kenmerken van dagbesteding plus zijn opgenomen in tabel 2 in bijlage 3 bij deze verordening.
Paragraaf 3.5 Andere maatwerkvoorzieningen Artikel 21 Wonen en verblijf 1. Onder wonen en verblijf wordt verstaan: een 24 uurs voorziening voor volwassenen (Wmo 2015) en/of kinderen (Jeugdwet) ter vervanging van de eigen thuissituatie. Beschermd wonen voor volwassenen maakt geen onderdeel uit van de module wonen en verblijf. Afhankelijk van de mogelijkheden en behoeften van de cliënt wordt de huisvesting vormgegeven. In het Twents model wordt een onderscheid gemaakt tussen de ondersteuning en het verblijf waarbij het verblijf aanvullend kan worden ingezet op de ondersteuning.
9
2. Dakjes De module wonen en verblijf bestaat uit vier onderdelen, ook wel dakjes genoemd waarbij dakje 1 en 2 voor de Wmo 2015 gelden. Een dakje bestaat uit de volgende elementen: accommodatie; eten en drinken; hotelmatige aspecten (zoals schoonmaak, keuken, portier, gastvrouw, slaapdienst, bewaking en nachtwacht); leefklimaat (dagelijkse/nachtelijke zorg ter vervanging van de zorg in de eigen natuurlijke omgeving zoals bijvoorbeeld het gezin). 3. De dakjes kunnen aanvullend ingezet worden wanneer er naast een ondersteuningsbehoefte ook behoefte is aan wonen en verblijf. 4. Dakje 1: Vervanging van de thuissituatie zonder bijzonderheden. Dit dakje heeft betrekking op zowel de jeugdhulp als op de Wmo. Er is sprake van betaalde professionele hulp. Het gaat om vervanging van de thuissituatie in een professionele 24 uursetting. Er is iemand aanwezig op de momenten dat de persoon dit nodig heeft en op de momenten dat er wordt gealarmeerd. De mate waarin dit noodzakelijk is, is leeftijd- en persoonsafhankelijk. Kenmerken van de cliënt De cliënt functioneert sociaal redelijk zelfstandig. Voor zijn sociale redzaamheid is beperkte begeleiding nodig. Dit betreft met name toezicht en stimulatie bij het aangaan van sociale relaties en contacten en deelname aan het maatschappelijk leven.
De cliënt heeft ten aanzien van de psychosociale/cognitieve functies af en toe hulp, toezicht of sturing nodig. Bij algemeen dagelijkse levensverrichtingen (ADL) functioneert de cliënt leeftijdsadequaat. Er is meestal geen of in beperkte mate sprake van gedragsproblematiek of psychiatrische problematiek, of deze problematiek is beheersbaar. In het kader van de verblijfsfunctie wordt uitgegaan dat er gemiddeld 1 begeleider aanwezig is op 6 cliënten. 5. Dakje 2: Vervanging van de thuissituatie waarbij er sprake is van actief toezicht. Dit dakje heeft betrekking op zowel de jeugdhulp als op de Wmo. Er is sprake van betaalde professionele hulp. Er is sprake van 24 uurs actief toezicht. Kenmerken van de cliënt De cliënt vertoont onvoorspelbaar gedrag. Er is een (pedagogisch) gekwalificeerde slaapdienst aanwezig. Er is sprake van gedragsproblematiek. Voor Wmo cliënten geldt dat het om LVB problematiek gaat. De cliënt heeft hierbij veel sturing, regulering en toezicht nodig. Er is met name sprake van verbaal agressief gedrag, manipulatief gedrag, ongecontroleerd, ontremd gedrag en reactief gedrag met betrekking tot interactie. Op het gebied van sociale redzaamheid hebben de cliënten vaak hulp en soms overname nodig, zij kunnen taken vaak niet zelf uitvoeren.
Het gaat dan met name om het uitvoeren van complexere taken, het regelen van de dagelijkse routine en taken die besluitnemings- en oplossingsvaardigheden vereisen. Ten aanzien van het psychosociaal/cognitief functioneren hebben cliënten af en toe tot vaak hulp, toezicht of sturing nodig. Op het gebied van de ADL functioneert de cliënt leeftijdsadequaat. Maar er is wel regelmatig behoefte aan toezicht en stimulatie, met name bij de kleine verzorgingstaken, de persoonlijke zorg voor tanden, haren, nagel, huid en bij het wassen, eten en drinken. Ten aanzien van mobiliteit is er doorgaans geen sprake van beperkingen. In het kader van de verblijfsfunctie wordt uitgegaan dat er gemiddeld 1 begeleider aanwezig is op 6 cliënten. Binnen dit kader wordt er gestreefd naar een zo kleinschalig mogelijke setting. Artikel 22 Criteria voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang
10
1. In de Wmo 2015 is de gemeente verantwoordelijk voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang. De gemeente Twenterand werkt voor deze vormen van verblijfszorg samen met de gemeente Almelo. Hiertoe hebben de gemeenten Almelo, Hellendoorn, Rijssen-Holten, Tubbergen, Wierden en Twenterand een gemeenschappelijke regeling van de centrumgemeente opgericht. De centrumgemeente Almelo krijgt de financiële middelen om deze taken uit te voeren. 2. Definitie beschermd wonen, afkomstig uit het Regioplan Beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2020 t/m 2023 Het college verstaat onder beschermd wonen: toezicht en begeleiding, gericht op het bevorderen van zelfredzaamheid en participatie, het psychisch en psychosociaal functioneren, stabilisatie van een psychiatrisch ziektebeeld, het voorkomen van verwaarlozing of maatschappelijke overlast of het afwenden van gevaar voor de cliënt of anderen, bestemd voor personen met psychische of psychosociale problemen waardoor ze ongepland en 24-uur per dag een beroep moeten kunnen doen op begeleiding. Deze begeleiding kán plaatsvinden in een accommodatie van de zorgaanbieder, maar dit hoeft niet. 3. Definitie opvang Onder opvang wordt verstaan de definitie daarvan in artikel 1.1.1 van de Wmo 2015 4.
Toegang Voor het bieden van beschermd wonen kan aanleiding bestaan indien iemand er vanwege psychische problematiek niet in slaagt om zelfstandig te wonen zonder de directe nabijheid van 24 uur per dag toezicht of ondersteuning. Tot nu toe wonen veel mensen die zich vanwege psychische problemen niet zelfstandig kunnen handhaven in regionale instellingen voor beschermd wonen. 5. De toegang tot beschermd wonen wordt geregeld via het CIMOT (Centrale Intake Maatschappelijke Opvang Twente). Inwoners die een beroep op beschermd wonen willen doen, worden dan ook doorverwezen naar het CIMOT. Het CIMOT wordt gefinancierd en gemandateerd vanuit de centrumgemeente Almelo. Het CIMOT toetst of de cliënt is aangewezen op beschermd wonen (in een accommodatie van een instelling) en waar een plaats beschikbaar is c.q. kan komen, waarbij rekening wordt gehouden met de voorkeuren van de cliënt. 6. In spoedeisende gevallen verstrekt het college waar iemand een aanvraag indient onverwijld een tijdelijke maatwerkvoorziening in afwachting van de uitkomst van het onderzoek. 7. Centrumgemeente De centrumgemeente Almelo is gemandateerd en bevoegd tot uitvoering van beschermd wonen en maatschappelijke opvang Artikel 23 Criteria maatwerkvoorziening wonen in een geschikt huis 1.
De Wmo 2015 stelt dat het college de zelfredzaamheid en participatie van haar inwoners moet bevorderen, zodat zij zo lang mogelijk in hun eigen omgeving kunnen blijven wonen. Hiermee wordt bedoelt dat inwoners zolang mogelijk extramuraal moeten kunnen blijven wonen. Nadrukkelijk wordt hiermee niet bedoeld dat dit in de huidige woning moet plaatsvinden. Als de inwoner met een beperking niet zelfstandig kan wonen in een voor hem geschikt huis, kan het college een maatwerkvoorziening treffen. 2. Afwegingskader a. Uitgangspunt is dat iedereen eerst zelf zorg dient te dragen voor een woning. Daarbij mag ervan uit worden gegaan dat rekening wordt gehouden met bekende beperkingen, ook wat betreft de gevolgen hiervan voor de toekomst. Een eigen woning kan zowel een gekochte woning zijn als een huurwoning. Ook bij afwijkende situaties, zoals een (woon)boot of een woonwagen met vaste standplaats wordt in principe gesproken van woning. b. Allereerst beoordeelt het college of er eigen mogelijkheden (algemeen gebruikelijke voorzieningen) zijn. Hierbij kan gedacht worden aan kleine aanpassingen in huurwoningen (extra toilet boven), die in overleg met de verhuurder tegen een kleine huurverhoging gerealiseerd kunnen worden. c.
Bij woningaanpassingen vanaf €7.500,00 onderzoekt het college aan de hand van de individuele omstandigheden van de client of het primaat van verhuizen kan worden toegepast. In de (belangen)afweging of een woonvoorziening moet worden
11
aangeboden in de vorm van een woningaanpassing of een verhuiskostenvergoeding, maken de volgende factoren onderdeel uit van de beoordeling: • aanwezigheid van een passende woning. Als er een passende woning voorhanden is, kan volstaan worden met het verstrekken van een verhuiskostenvergoeding. Is een passende woning binnen (medisch aanvaardbare) termijn beschikbaar, dan kan ter overbrugging de huidige woning met de meest noodzakelijke kleine aanpassingen adequaat gemaakt worden ter overbrugging tot een verhuizing. In dat geval kunnen beide voorzieningen naast elkaar verstrekt worden; • de gezondheidssituatie van cliënt en huisgenoten. De vraag is of cliënt en/of diens huisgenoten in staat kunnen worden geacht te verhuizen. Of leid verhuizing tot toename van gezondheidsklachten. Hiervoor is vaak een medisch advies noodzakelijk; • de afstand tot voorzieningen waar cliënt gebruik van maakt; • in hoeverre is de huidige woning al aangepast. Als de huidige woning al is aangepast ligt het in de lijn der verwachting dat eventuele aanvullende aanpassingen ook gerealiseerd worden. De gemeente heeft tenslotte eerder al kosten gemaakt. Of de bewoner heeft zelf al geld geïnvesteerd om de woning geschikt te maken; • de medisch aanvaardbare termijn. Voor de vraag wat een medisch aanvaardbare termijn is, is medisch advies nodig; • sociale omstandigheden.
Hieronder valt ook de beoordeling van mantelzorg in de directe omgeving. Is deze mantelzorg ‘verplaatsbaar’, of ontstaat bij verhuizing een nieuw probleem door het wegvallen van deze vorm van ondersteuning; • eventuele stijging in de woonlasten. Kunnen deze kosten gecompenseerd worden door huurtoeslag?; • is de huidige woning eigendom van cliënt. Als er sprake is van een eigen woning: leidt een verhuizing tot een onacceptabel financieel nadeel als gevolg van de verkoop van de huidige woning? Zal de woning naar verwachting binnen een redelijke termijn verkocht kunnen worden? d. Het onderzoek naar bovengenoemde, en andere niet beschreven punten, vindt zoveel als mogelijk plaats in de onderzoeksfase na het doen van de melding. Hierbij geldt de volgende volgorde; 1. voor een algemeen beeld over de verschillende onderdelen heeft de medewerker Wmo een gesprek met cliënt en andere betrokken mensen uit het sociaal netwerk; 2. voor duidelijkheid over medisch gerelateerde vragen wordt altijd een medisch advies opgevraagd; 3. voor de bouwkundige vragen over beoogde aanpassingen schakelt de gemeente afdeling bouwzaken in. e. Als uit het onderzoek blijkt dat een verhuizing geen goede oplossing is voor de cliënt, zal worden overgegaan tot aanpassing van de huidige woning. Uitgangspunt is hierbij dat de cliënt nog ten minste 5 jaar met de aanpassingen in de woning kan blijven wonen.
Er wordt een tegemoetkoming in de verhuiskosten toegekend vanuit de Wmo 2015. Als uit het onderzoek blijkt dat aanpassing van de huidige woning geen adequate, duurzame oplossing biedt voor de cliënt, zal de cliënt het advies krijgen te verhuizen naar een meer geschikte woning. Hierbij zullen alle aspecten worden meegewogen: financiële consequenties van de verhuizing, de termijn waarop een woning beschikbaar komt (in verband met de medisch verantwoorde termijn), de argumenten pro en contra verhuizing ten aanzien van de betrokkene en argumenten op basis van eventueel aanwezige mantelzorg. Een zeer zorgvuldige afweging van alle argumenten zal aan het besluit ten grondslag worden gelegd. f. Als voor het bereiken van het resultaat het noodzakelijk is dat de woning wordt aangepast, wordt beoordeeld welke aanpassing in de betreffende situatie het goedkoopst adequaat is. 3. Bij bouwkundige aanpassingen aan de woning werkt het college altijd met een programma van eisen (met uitzondering van kleine aanpassingen), waarmee één (bij aanpassingen <
12
4.
5.
6.
7.
8.
9.
€ 10.000,--) of twee (bij aanpassingen vanaf € 10.000,--) offertes opgevraagd worden. Het college vraagt bij complexe bouwkundige aanpassingen advies aan een externe adviesinstantie. Het college beoordeelt welke offerte als basis geldt voor het vaststellen van de kosten van de woonvoorziening. De woningeigenaar is verantwoordelijk voor de uitvoering van de woningaanpassing conform het programma van eisen. Na voltooiing van de werkzaamheden, maar uiterlijk 12 maanden na het verlenen van de maatwerkvoorziening, verklaart de woningeigenaar, dat bij het treffen van de voorziening is voldaan aan de voorwaarden waaronder de maatwerkvoorziening is verleend. Geen maatwerkvoorziening wordt verstrekt indien sprake is van een maatwerkvoorziening in een woongebouw dat specifiek gericht is op ouderen of mensen met beperkingen waarvan verwacht mag worden dat al voorzieningen zijn getroffen in de gemeenschappelijke ruimten of voorzieningen bij nieuwbouw of renovatie zonder noemenswaardige meerkosten kunnen worden meegenomen. Bij het bepalen van al dan niet bouwkundige woonvoorzieningen houdt het college rekening met de belangen van mantelzorgers en professionele hulpverleners, zoals bij tilliften en andere hulpmiddelen die door mantelzorgers of professionele hulpverleners bediend moeten worden. Bezoekbaar maken van een woonruimte.
Voor iemand die in een Wlz-instelling verblijft, kan in bijzondere omstandigheden een woning "bezoekbaar" gemaakt worden. Dit betekent dat iemand de woonruimte, de woonkamer en een toilet kan bereiken en gebruiken. Het college verstrekt geen woonvoorziening in de vorm van een traplift indien uit het onderzoek van de aanbieder van de maatwerkvoorziening Krachtig ouder worden blijkt dat een inwoner deel kan nemen aan de maatwerkvoorziening Krachtig ouder worden.
Artikel 24 Criteria maatwerkvoorziening rolstoelvoorziening 1. De maatwerkvoorziening rolstoelvoorziening heeft als doel het in belangrijke mate zittend verplaatsen door de cliënt in en om de woning. Dit sluit de rolstoel voor incidenteel gebruik bijna altijd uit, omdat deze bedoeld is voor incidenteel gebruik en voor verplaatsingen over langere afstanden elders. 2. Als er noodzaak bestaat voor een rolstoel voor dagelijks zittend gebruik, stelt het college, zo nodig op basis van een medisch of ander deskundig advies een programma van eisen op. 3. Bij verstrekking in natura vallen alle kosten van onderhoud en verzekering onder de verstrekking. Bij het vaststellen van een pgb voor een rolstoel houdt het college rekening met kosten van onderhoud en verzekering. Artikel 25 Criteria maatwerkvoorziening sportvoorziening 1. De maatwerkvoorziening sportvoorziening heeft als doel dat een cliënt een sport kan beoefenen. 2. Het college stelt als voorwaarden voor maatwerkvoorziening sportvoorziening dat: a. de cliënt aantoont dat er sprake is van een actieve sportbeoefening, door bijvoorbeeld een bewijs van lidmaatschap van de sportvereniging of facturen waaruit het bovenstaande blijkt; b.
en dat de cliënt aantoont dat het zonder sporthulpmiddel niet mogelijk is om een sport te beoefenen en de kosten hiervan aanzienlijk hoger zijn -dan de gebruikelijke kosten die een persoon zonder beperkingen heeft voor dezelfde (of een vergelijkbare) sport. 3. Het college verstrekt eens per drie jaar een sportvoorziening, tenzij de eerder verstrekte sportvoorzienig adequaat is. 4. Bij verstrekking in natura vallen alle kosten van onderhoud en verzekering onder de verstrekking. Bij het vaststellen van een pgb voor een sportvoorziening houdt het college rekening met de meerkosten van onderhoud en verzekering. Artikel 26 Criteria maatwerkvoorziening vervoer maatschappelijke deelname
13
1. De Wmo 2015 draagt ertoe bij dat mensen ondersteund worden in hun maatschappelijke participatie (TK 2013-2014, 33 841, nr. 3, p. 52). Bij participatie gaat het om het deelnemen aan het maatschappelijke verkeer, dit wil zeggen dat iemand, ondanks zijn lichamelijke of geestelijke beperkingen, op gelijke voet met anderen in redelijke mate mensen kan ontmoeten, contacten kan onderhouden, boodschappen kan doen en aan maatschappelijke activiteiten kan deelnemen. Daarvoor is het ook een vereiste dat hij zich kan verplaatsen. 2. Er wordt gesproken over lokaal verplaatsen, waarbij gedacht moet worden aan verplaatsingen in een straal van 15 tot 20 kilometer rond de woning. Buiten dit gebied kan gebruik worden gemaakt van de mogelijkheden van het bovenregionale vervoer (Valys), dat in opdracht van het ministerie van VWS beschikbaar is. 3. Het collectief vraagafhankelijk vervoer heeft prioriteit, zodat de keuze voor een pgb beperkt kan worden, mits het college rekening houdt met de persoonskenmerken en behoeften van de aanvrager. 4. Er wordt geen onbeperkte kosteloze vervoermogelijkheid aangeboden. Net als voor personen zonder beperkingen geldt, dient men voor het vervoer een bijdrage te betalen al dan niet in de vorm van een tarief. 5.
Afwegingskader Om voor een maatwerkvoorziening in aanmerking te komen zal het college eerst nagaan of in het gesprek, als dat heeft plaatsgevonden, alle voorliggende en algemeen gebruikelijke voorzieningen al zijn beoordeeld. Als iemand gebruik kan maken van het openbaar vervoer, danwel het openbaar vervoer kan bereiken, dan is dit voorliggend. Het criterium “gebruik of het bereiken van het openbaar vervoer is onmogelijk” wordt als volgt ingevuld: -
-
de persoon met beperkingen (hierna belanghebbende) is niet in staat om zich 800 meter of meer zelfstandig te verplaatsen, met of zonder loophulpmiddel; belanghebbende kan de wachttijden bij de bushalte niet overbruggen; o of belanghebbende kan de instap in de bus niet maken; of belanghebbende is niet in staat langere tijd te zitten of de beweging van de bus of de trein te doorstaan. Naast lichamelijke beperkingen is het ook mogelijk dat iemand wegens psychische of psychosociale problemen niet in staat is met het openbaar vervoer te reizen. Om in dat geval in aanmerking te komen voor een vervoersvoorziening worden de volgende criteria gehanteerd: de persoon moet onder behandeling zijn of zich onder behandeling stellen van een specialist of; de persoon is al behandeld zonder dat dit tot een oplossing van de klachten heeft geleid. Verder is het ontbreken van openbaar vervoer geen criterium of argument voor het verkrijgen van een vervoersvoorziening.
Als blijkt dat ondersteuning nodig is, zal eerst gekeken worden waar de vervoersbehoefte van de aanvrager/betrokkene uit bestaat. Aan de hand van deze vervoersbehoefte zal het college beoordelen of deze behoefte bij een persoon met een maximale loopafstand van 800 meter ingevuld kan worden met een systeem van collectief vraagafhankelijk vervoer. Hierbij houdt het college rekening met de persoonskenmerken en behoeften van de aanvrager/betrokkene. 6. Is er een indicatie voor het gebruik van het collectief vraagafhankelijk vervoer, dan kan men tegen een gereduceerd tarief reizen met de regiotaxi. Met een systeem voor collectief vervoer of met een andere maatwerkvoorziening dient tenminste een afstand van 1500 - 2000 km per jaar te kunnen worden afgelegd. Indien daar aanleiding voor is, kan het college dit aantal ophogen. Bij dit aantal kilometers kan het gebruik van een andere, verstrekte, voorziening zoals een scootmobiel, meegenomen worden hetgeen invloed kan hebben op het aantal kilometers. Iedere geïndiceerde reiziger mag één persoon laten meereizen. De meereizende reist samen met de geïndiceerde reiziger vanaf hetzelfde opstapadres naar dezelfde bestemming. Bij de reservering dient de reiziger dit al aan te geven. De meereizende betaalt dezelfde ritbijdrage als de geïndiceerde reiziger.
Op basis van indicatie kan in enkele gevallen door het college meer dan één meereizende worden toegestaan.
14
Een geïndiceerde reiziger kan de indicatie ‘medische begeleider’ krijgen. Een indicatie voor een medisch begeleider wordt vastgesteld door het college. Een indicatie ‘medische begeleiding’ houdt in dat een reiziger door de aard van zijn/haar handicap tijdens de rit, wanneer nodig, begeleiding nodig heeft, die niet door de chauffeur geboden kan worden. Een reiziger met een indicatie ‘medische begeleiding’ moet zelf zorgen voor een (medisch) begeleider en mag niet zonder een dergelijke begeleider reizen. De medische begeleider is vrijgesteld van de betaling van een eigen ritbijdrage. Bij personen met een loopafstand van minder dan 800 meter zal het college beoordelen of naast een voorziening als collectief vervoer ook nog een voorziening verstrekt moet worden voor de zeer korte afstand. Indien collectief vervoer niet mogelijk is, kan het college een maatwerkvoorziening in de vorm van een voorziening in natura of een pgb te besteden aan vervoer verstrekken. 7. Het college kan een autoaanpassing verstrekken, in natura of in de vorm van een pgb. Het aanpassen van een auto kan aan de orde zijn als een cliënt geen gebruik kan maken van het collectief vervoer en een autoaanpassing de goedkoopst compenserende voorziening is om de beperkingen bij het verplaatsen te compenseren. Een autoaanpassing die als algemeen gebruikelijk kan worden aangemerkt, wordt niet verstrekt. 8.
De autoaanpassing is alleen mogelijk als de auto is aan te passen, in goede staat verkeert en in beginsel niet ouder dan drie jaar is of nog vijf jaar mee kan. 9. De kosten van het plaatsen van de aanpassing in de eigen auto worden maximaal eenmaal in een periode van 5 jaar vergoed. Binnen deze periode wordt het overplaatsen van aanpassingen in een andere auto alleen vergoed wanneer is aangetoond dat vervanging van de (auto-)bus noodzakelijk was als gevolg van een gewijzigde medische of sociale situatie. 10. De autoaanpassingen worden verstrekt om het vervoer in de directe woonomgeving mogelijk te maken. Het voorzieningenniveau is daarop afgestemd. Dit betekent dat er geen aanpassingen worden verstrekt uitsluitend om het mogelijk te maken buiten de regio Twenterand te reizen. 11. De aanpassing aan de auto moet functioneel noodzakelijk zijn voor en niet algemeen gebruikelijk of standaard ingebouwd 12. Cliënt is zelf verantwoordelijk voor het afsluiten van een passende verzekering. Als er schade ontstaat aan niet verzekerde aanpassingen, verstrekt het college geen vervangende voorziening. 13. De aangepaste auto dient altijd beschikbaar te zijn voor de persoon waar de aanpassing voor is gedaan. 14.
Bij een autoaanpassing werkt het college altijd met een programma van eisen, waarmee één (bij aanpassingen < € 5.000,--) of twee (bij aanpassingen vanaf € 5.000,--) offertes opgevraagd worden. Het college vraagt bij autoaanpassingen advies aan een externe adviesinstantie. 15. Kinderen tot 9 jaar hebben in het algemeen geen zelfstandige vervoersbehoefte. Zij kunnen met de ouders mee, al dan niet met het openbaar vervoer, zonder dat een voorziening wordt getroffen. Hierop wordt een uitzondering gemaakt als een kind gebruik moet maken van een speciale wandelwagen of rolstoel. Dan kan het zijn dat normaal openbaar vervoer niet kan. Mogelijk kan wel een aangepaste fiets of aangepaste autostoel worden verstrekt. 16. Het college vertrekt geen maatwerkvoorziening vervoer maatschappelijke deelname in de vorm van een scootmobiel indien uit het onderzoek van de aanbieder van de maatwerkvoorziening Krachtig ouder worden blijkt dat een inwoner deel kan nemen aan de maatwerkvoorziening Krachtig ouder worden.
Artikel 27 Criteria maatwerkvoorziening structureel vervoer Het college verstrekt de maatwerkvoorziening structureel vervoer als het college heeft bepaald dat een cliënt niet in staat is om de locatie waar één van de vormen dagbesteding basis of dagbesteding plus wordt aangeboden op eigen kracht of met gebruikelijke hulp of met hulp van mantelzorger of hulp van andere personen uit zijn sociale netwerk, al dan niet met het openbaar vervoer, fiets of ander vervoermiddel te bereiken.
15
Paragraaf 3.6 Afwegingskader maatwerkvoorzieningen Artikel 28 Zelfredzaamheid 1. In de Wmo 2015 staat de eigen verantwoordelijkheid van personen en hun sociale netwerk nadrukkelijk voorop en is het college alleen aan zet voor zover de persoon niet zelf of met de hulp van dat netwerk tot participatie kan komen. 2. De omschrijving van ‘zelfredzaamheid’ bevat twee elementen: a. het uitvoeren van de noodzakelijke ADL; b. het voeren van een gestructureerd huishouden. 3. Reikwijdte ADL Algemene dagelijkse levensverrichtingen zijn handelingen die mensen dagelijks in het gewone leven verrichten, met inbegrip van het bieden van structuur bij de persoonlijke verzorging. De ADL-uitgangspunten worden gebruikt om te bepalen in hoeverre iemand zelfredzaam is. Iemand die als gevolg van aantoonbare lichamelijke en of geestelijke beperkingen ADLverrichtingen niet zelf kan uitvoeren, zal hulp nodig hebben en, indien hij zoveel hulp nodig heeft dat het niet verantwoord is dat hij zonder enige vorm van (vrijwel) continu toezicht en hulp leeft, zelfs niet langer thuis kan blijven wonen. Bij de beoordeling in hoeverre iemand zelfredzaam is op het gebied van de ADL wordt nadrukkelijk gekeken naar: “het bieden van ondersteuning bij het laten uitvoeren van deze handelingen door de inwoner zelf’.
Bijvoorbeeld: aansporen om uit bed te komen of juist naar bed te gaan, aansporen om te eten en te drinken, aansporen om medicijnen in te nemen, aansporing om onder de douche te gaan (lichamelijke hygiëne etc. De overname van persoonlijke verzorging bij mensen met dementie of medische problematiek valt onder de Zorgverzekeringswet. Het bieden van structuur (aansporen) maakt deel uit van de Wmo 2015. 4. Reikwijdte gestructureerd huishouden Op grond van de Wmo 2015 en de Memorie van Toelichting is de maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning gedefinieerd als: a. het kunnen beschikken over een leefbaar huishouden; b. het kunnen beschikken over schone en draagbare kleding; - het kunnen beschikken over de benodigde maaltijden; - het kunnen zorgen voor minderjarige kinderen. Artikel 29 Participatie Op grond van de Wmo 2015 gaat het bij participatie om het actief deelnemen aan het maatschappelijke verkeer. Dit wil zeggen dat iemand, ondanks zijn lichamelijke of geestelijke beperkingen, op gelijke voet met anderen in redelijke mate mensen kan ontmoeten, contacten kan onderhouden, boodschappen kan doen en aan maatschappelijke activiteiten kan deelnemen. Daarvoor is het ook een vereiste dat hij zich kan verplaatsen. Artikel 30 Algemeen gebruikelijke voorzieningen 1.
Het college merkt een dienst, hulpmiddel, woningaanpassing of andere maatregel (hierna: voorziening) als algemeen gebruikelijk aan als: a. deze niet specifiek bedoeld is voor personen met een beperking; b. daadwerkelijk beschikbaar is; c. een passende bijdrage levert aan het realiseren van een situatie waarin de client tot zelfredzaamheid of participatie in staat is en; d. deze financieel gedragen kan worden met een inkomen op minimumniveau. 2. Het college merkt de volgende voorzieningen als algemeen gebruikelijke voorzieningen (niet uitputtend) aan, waarbij sommige voorzieningen ook tweedehands kunnen worden gekocht: • fiets; • fiets met lage instap; • snorfiets, bromfiets of Spartamet; • fietskar, aanhangfiets; • ligfiets; • tandem (met hulpmotor); • bakfiets; • stalling (driewiel)fiets; • het gebruik van een auto; • eigen auto en de gebruikskosten die daaraan verbonden zijn;
16
•
autoaccessoires zoals: airconditioning, stuurbekrachtiging, elektrisch bedienbare ruiten, trekhaak, cruise control; • openbaar vervoer; • wandelstok; • kreuk-/strijkvrije kleding; • boodschappendienst; • (kant en klare) maaltijdvoorziening; • glazenwasser; • aanrechtblad; • antislipvloer/coating; • antislip mat; • sta-op-stoel • keramische- of inductiekookplaat; • (een)hendelmengkraan; • thermostaatkraan; • keukenapparatuur; • vervanging van stoffen meubilair door glad meubilair; • herinrichtingskosten; • schoonmaakmiddelen; • aanschaf van een stofzuiger met HEPA-filter; • robotstofzuiger; • uittrekbare stoffer/plumeau; • ophogen tuin/bestrating bij verzakking; • eenvoudige toiletstoel; • verhoogd toilet of toiletverhoger; • tweede toilet/sanibroyeur; • wandbeugels; • een tweede trapleuning; • eenvoudige douchestoel; • zonwering (inclusief elektrische bediening). • kinderopvang; • alarmering (Zorgverzekeringswet); • eenvoudige rollator. 3. Het college is van oordeel dat een voorziening financieel gedragen kan worden met een minimuminkomen. Daarbij is het niet relevant of de aanvrager zelf een minimuminkomen heeft. Volgens het college kan een hulpmiddel financieel worden gedragen met een inkomen op minimumniveau indien de kosten daarvan binnen een termijn van 36 maanden kunnen worden terugbetaald bij een aflossing van 5% van de van toepassing zijnde bijstandsnorm. 4.
Bij de beoordeling of een voorziening algemeen gebruikelijk wordt altijd gekeken naar de algemene situatie. Daarnaast wordt ook beoordeeld of de voorziening algemeen gebruikelijk is voor de specifieke aanvrager. Geeft de inwoner aan dat hij de algemeen gebruikelijke voorziening niet kan betalen, dan wordt beoordeeld of de voorziening ook algemeen gebruikelijk is voor de specifieke aanvrager. Het is dan aan de inwoner om aannemelijk te maken dat de voorziening voor hem niet tot de (financiële) mogelijkheden behoort. Dit is uitdrukkelijk aan de inwoner, want bij het onderzoek naar de vraag of een voorziening voor eenieder als algemeen gebruikelijk beschouwd kan worden, mag het inkomen en/of vermogen geen rol spelen. De financiële situatie speelt dus alleen een rol als een inwoner betwist dat hij een algemeen gebruikelijke voorziening kan betalen. In zo’n geval kan het inkomen van de inwoner een rol spelen, maar ook het feit dat hij door een schuldsaneringstraject of beslag op zijn inkomen geen financiële ruimte heeft om te sparen of een lening af te sluiten. Als er sprake is van een plotseling optredende, onvoorziene noodzaak kunnen voorzieningen of kosten, die normaal gesproken als algemeen gebruikelijk worden aangemerkt, dat in specifieke gevallen toch niet zijn. Artikel 31 Gebruikelijke hulp
17
1. Onder gebruikelijke hulp wordt de normale, dagelijkse hulp die naar algemeen aanvaarde opvattingen in redelijkheid mag worden verwacht van de echtgenoot, ouders, inwonende kinderen of andere huisgenoten verstaan. Onder huisgenoot wordt verstaan: iedere persoon met wie de belanghebbende duurzaam gemeenschappelijk een woning bewoont, anders dan in een commerciële huurders- of kostgangersrelatie. Een huisgenoot is bijvoorbeeld een inwonend kind, maar zijn ook inwonende ouders. Of er sprake is van inwonendheid wordt naar de concrete feitelijke situatie beoordeeld. Daarbij staat inwonend tegenover het hebben van een volledig eigen en zelfstandige huishouding, waarbij er geen zaken zoals huisnummer, kosten nutsvoorzieningen, voordeur e.d. door elkaar lopen. 2. Van gebruikelijke hulp is sprake indien er een huisgenoot aanwezig is, die in staat kan worden geacht om bijvoorbeeld (niet limitatief): • het huishouden over te nemen; • mee te gaan met familiebezoek of naar medische afspraken; • het doen van de administratie; • de opvoeding van en zorg voor kinderen door ouders; • activeren tot het ondernemen van activiteiten; • het gezamenlijk ondernemen van activiteiten; • ondersteunen bij de persoonlijke hygiëne; • ondersteunen bij het verkrijgen van dagstructuur. 3. Het college onderzoekt welke hulp in een specifieke situatie van de huisgenoot in redelijkheid gevraagd kan worden.
Hierbij wordt rekening gehouden met de behoeften en persoonskenmerken van de cliënt. Ook dienen de mogelijkheden van de persoon die de gebruikelijke hulp verleent daarbij betrokken te worden. 4. Voor zover een partner, ouder, volwassen kind en/of andere volwassen huisgenoot overbelast is of dreigt te raken, wordt van hem of haar geen bijdrage verwacht. Hierbij dient wel onderzocht te worden wat de reden van overbelasting is. Voor zover de (dreigende) overbelasting wordt veroorzaakt door maatschappelijke activiteiten buiten de gebruikelijke hulp in combinatie met een fulltime school- of werkweek, gaat het verlenen van gebruikelijke hulp voor op die maatschappelijke activiteiten. Artikel 32 Afwegingskader maatwerkvoorziening 1. Allereerst beoordeelt het college in het persoonlijk gesprek en het onderzoek of de beperkingen kunnen worden verminderd of worden weggenomen op eigen kracht, mantelzorg of hulp van andere personen uit zijn sociale netwerk. 2. Daarna beoordeelt het college of er sprake is van gebruikelijke hulp. Gebruikelijke hulp Onder gebruikelijke hulp wordt de normale, dagelijkse hulp die naar algemeen aanvaarde opvattingen in redelijkheid mag worden verwacht van de echtgenoot, ouders, inwonende kinderen of andere huisgenoten verstaan.
Onder huisgenoot wordt verstaan: iedere persoon met wie de belanghebbende duurzaam gemeenschappelijk een woning bewoont, anders dan in een commerciële huurders- of kostgangersrelatie. Een huisgenoot is bijvoorbeeld een inwonend kind, maar zijn ook inwonende ouders. Of er sprake is van inwonendheid wordt naar de concrete feitelijke situatie beoordeeld. Daarbij staat inwonend tegenover het hebben van een volledig eigen en zelfstandige huishouding, waarbij er geen zaken zoals huisnummer, kosten nutsvoorzieningen, voordeur e.d. door elkaar lopen. Van gebruikelijke hulp is sprake indien er een huisgenoot aanwezig is, die in staat kan worden geacht om bijvoorbeeld (niet limitatief): • het huishouden over te nemen; • mee te gaan met familiebezoek of naar de huisarts; • het doen van de administratie; • de opvoeding van en zorg voor kinderen door ouders; • activeren tot het ondernemen van activiteiten; • het gezamenlijk ondernemen van activiteiten; • ondersteunen bij de persoonlijke hygiëne; • ondersteunen bij het verkrijgen van dagstructuur.