CConstaterende datTwenterand
Koppel je AI →
Document · PDF

Verantwoordingsverslag Archief- en Informatiebeheer definitieve versie

Raadsvergadering 9 juli 2024, gemeente TwenterandBij agendapunt: Jaarstukken 202313.262 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Ten behoeve van de veiligheid zijn de archiefruimten en bewaarplaats afgesloten ruimten met alleen een sleutel bij DIV en bij Team Omgeving (afd. Ruimte). Er wordt niet geoefend met het calamiteitenplan. Van een veiligheidsplan voor e-depot is nog geen sprake. b. Heeft de gemeente daarin een verzamelplaats aangewezen voor te ontruimen archiefbescheiden o.b.v. prioriteiten in het collectieplan? (zie ook 3.4) Nee. Er is geen verzamelplaats aangewezen. Wel heeft de gemeente een abonnement op Documentenwacht voor het in veiligheid brengen van archiefmateriaal volgens de prioriteitenlijst uit het calamiteitenplan.

9 LOPAI is de vereniging van provinciale toezichthouders op informatie- en archiefbeheer bij gemeenten, waterschappen en

gemeenschappelijke regelingen.

Verantwoordingsverslag Informatie- en archiefbeheer 2023 Gemeente Twenterand

22

4. Interne kwaliteitszorg en toezicht Hoofdvraag: Werkt de gemeente structureel aan de kwaliteit(sverbetering) van haar informatiehuishouding? 4.1 Kwaliteitssysteem archiefbeheer Maakt het college als zorgdrager voor het beheer van te bewaren archiefbescheiden gebruik van een kwaliteitssysteem waarvoor toetsbare eisen zijn geformuleerd? Deels. Begin 2023 is als eerste fase van het implementeren van een kwaliteitssysteem als bedoeld in de Archiefregeling een handboek kwaliteit (op basis van KIDO10) opgeleverd. Het besteedt aandacht aan beleid, organisatie en operationele inrichting van het informatiebeheer en informatiebeheerprocessen. Als bijlage bij het kwaliteitshandboek is een auditmeetsjabloon gevoegd voor de uitvoer van de kwaliteitstoets. Daarin beschreven zijn de te controleren indicatoren. Voor doorlopende steekproefsgewijze controles op het informatiebeheer (operationeel) zijn in een afzonderlijk document de te toetsen eisen geformuleerd. In het verbeterpuntenplan 2023 is het verder ontwikkelen van het kwaliteitssysteem als project opgenomen. Door gebrek aan capaciteit en de sinds januari 2023 bestaande vacature voor een kwaliteitsmedewerker liggen de toepassing van het kwaliteitssysteem en de uitvoer van het verbeterpunt echter stil.

Ook ontbreekt daardoor een actueel en goed inzicht in wat het huidige kwaliteitssysteem omvat en welke eisen er precies geformuleerd zijn. Zo ja of deels, voldoet het beheer van de archiefbescheiden aan de eisen van dat kwaliteitssysteem? Er is gedurende 2023 zeer ten dele een toets op de kwaliteit gedaan. Het heeft zich beperkt tot de uitvoer van de controles in het kader van het Vervangingsbesluit en uitsluitend voor informatie in zaaksysteem Djuma. Er is daarom geen goed zicht op het voldoen aan de eisen voor het informatiebeheer van het kwaliteitssysteem. In hoeverre zijn medewerkers (behandelaars) op de hoogte van de interne informatiebeheervoorschriften? Dat is onvoldoende in beeld. Er is geen centraal georganiseerde instructie over informatiebeheervoorschriften of het zicht daarop ontbreekt. Bovendien zijn beheervoorschriften niet beschikbaar in de vorm van documentatie. Wel wordt iedere nieuwe medewerker uitgenodigd om kennis te maken met deelteam DIV over het informatiebeheer en de eigen rol als behandelaar daarin. Deze introductie is onder andere gericht op kennisgeving van het belang van informatiebeheer en de eigen rol daarin en kan niet gezien worden als een grondige uitleg over informatiebeheervoorschriften. Vindt periodiek interne toetsing van het kwaliteitssysteem plaats? Nee.

De toetsing beperkt zich op dit moment tot een tweejaarlijkse beantwoording van de KPI's en jaarlijks een beoordeling van het verbeterpuntenplan. Dat kan echter niet gezien worden als een toetsing van het kwaliteitssysteem als hier bedoeld. 4.2 Archieforganisatie/kwaliteitszorg/benchmark Is er door de gemeente een (gemeentelijke of regionale) archiefinstelling aangewezen ten behoeve van de uitvoering van het beheer van de archiefbescheiden in de archiefbewaarplaats? Nee. Het beheer ligt bij de gemeente zelf. Beheerder is de gemeentesecretaris (Beheerregeling Informatiebeheer 2019). 4.3 Gekwalificeerde gemeentearchivaris Heeft het college als archiefzorgdrager een gemeentearchivaris aangewezen voor het toezicht op het beheer van niet-overgebrachte archiefbescheiden en het beheer van de wel-overgebrachte? Nee. De gemeente is betrokken bij het regionaal inrichten van een kenniskring van archivarissen, waarmee op termijn invulling gegeven kan worden aan de functie van de archivaris. In welke vorm

10 KIDO: Kwaliteitssysteem Informatiebeheer Decentrale Overheden.

Verantwoordingsverslag Informatie- en archiefbeheer 2023 Gemeente Twenterand

23

Twenterand uiteindelijk deelneemt en hoe dat resulteert in het aanwijzen van archivaris, is op dit moment nog niet bekend. Met het oog op de aanstaande nieuwe archiefwet en in het kader van de hiervoor genoemde kenniskring ontwikkelt de regio ook een opleiding voor beoogde archivarissen. Twenterand heeft nog niet besloten of en in welke vorm daaraan deel te nemen. 4.4 Verslag toezicht archiefbeheer Brengt de gemeentearchivaris regelmatig verslag uit aan het college als archiefzorgdrager van de wijze waarop hij het toezicht op het beheer van de niet-overgebrachte archiefbescheiden uitoefent en zijn bevindingen daarbij? Deels. Tweejaarlijks maakt team DIV in opdracht van de gemeentesecretaris een verslag op o.b.v. landelijk opgestelde kritische prestatie-indicatoren voor het informatie- en archiefbeheer. Het andere jaar wordt verslag gedaan over de uitvoer van het verbeterpuntenplan uit het KPI-verslag. Beide verslagen dienen als horizontale verantwoording van het college aan de gemeenteraad (als bijlage bij de jaarstukken) en als onderdeel van het informatiearrangement t.b.v. het verticale toezicht door de provincie.

4.5 Verslag toezicht beheer archiefbewaarplaats Brengt de gemeentearchivaris regelmatig verslag uit aan het college als archiefzorgdrager van de wijze waarop het beheer van naar de archiefbewaarplaats overgebrachte archiefbescheiden uitoefent en zijn bevindingen daarbij? Deels. Het verslag wordt niet door een archivaris opgesteld, maar in opdracht van de gemeentesecretaris door team DIV. (Zie ook voorgaande antwoord.) Wat wordt gedaan om de inhoud van het verslag bij het college onder de aandacht te krijgen? Het verslag wordt besproken met de portefeuillehouder en de gemeentesecretaris voorafgaand aan de aanbieding aan het college (als bijlage bij de jaarstukken).

5. Ordening, authenticiteit, context, toegankelijkheid en duurzaamheid archiefbescheiden Hoofdvraag: Geschiedt de ordening planmatig, waarborgen het systeem en de materialen de authenticiteit, context en toegankelijkheid en de duurzaamheid van de archiefbescheiden? 5.1 Geordend overzicht analoog en digitaal Beschikt de gemeente over een actueel, compleet en logisch samenhangend overzicht van (te bewaren) archiefbescheiden, geordend overeenkomstig de ten tijde van de vorming van het archief daarvoor geldende ordeningsstructuur11? Deels. Op onderdelen heeft Twenterand overzichten van (te bewaren) archiefbescheiden. Van een compleet en logisch samenhangend overzicht is echter nog geen sprake. Voor digitale informatieobjecten is een applicatie die daarvoor bedoeld is (de i-navigator) voorzien van het landelijke model DSP (Documentair Structuurplan). Dit systeem wordt echter nog niet ten volle benut en geeft op dit moment alleen informatie over archiefbescheiden in het centrale zaaksysteem Djuma. Overige applicaties waarin archiefinformatie beheerd wordt zijn daarin niet opgenomen. Het instrument wordt nog niet voldoende gebruikt om het noodzakelijke overzicht te creëren en grip te krijgen/hebben op de informatie.

Voor de fysieke analoge archiefbescheiden (zowel de te bewaren als op termijn te vernietigen) heeft de gemeente verschillende inventarislijsten, geordend naar de Basis archiefcode (BAC). Toegang tot de

11 Hier worden overzichten bedoeld van de werkelijk aanwezige documenten en zaken/dossiers. In dit overzicht staat, kort

samengevat, om welke archiefbescheiden het gaat, waar deze te vinden is (fysieke locatie/applicatie) en of het om te bewaren of op termijn te vernietigen archiefbescheiden gaat.

Verantwoordingsverslag Informatie- en archiefbeheer 2023 Gemeente Twenterand

24

archiefbescheiden geeft de BAC, dan wel een inventarisnummer of vernietigingsjaar. Op dezelfde manier zijn er ook inventarissen voor enkele specifieke domeinen. Alle inventarislijsten worden steeds actueel gehouden. Op welk niveau (documenten, dossiers, bedrijfssystemen, databases etc.) worden ze bijgehouden? Het DSP beschrijft dossiers (volgens het principe van zaakgericht werken en conform de zaaktypecatalogus ztc2) en documenten. De inventarissen voor het fysieke archief beschrijven dossiers op tab-niveau. Welke soorten metadata worden geregistreerd in welke overzichten(en)? Zoals hiervoor genoemd, wordt het systeem de i-navigator nog niet ten volle benut en gebruikt als het samenhangende overzicht van digitale archiefbescheiden. Het betekent ook dat er op dit moment geen goed zicht is op welke metadata daarin worden geregistreerd. De inventarislijsten voor het analoge archief bevatten beschrijvende en administratieve metadata. Wordt de omvang in meters resp. GB/TB bijgehouden? Zo ja, wat is hiervan de omvang? (peildatum kengetallen aangeven)? Nee. Worden ook archiefbescheiden in vakapplicaties opgenomen in het overzicht? Indien dit niet het geval is, is er een overzicht van relevante vakapplicaties beschikbaar? Nee. Wel is er een softwarecatalogus van alle in gebruik zijnde applicaties.

Hierin is echter niet opgenomen in welk systemen informatie beheerd (archief gevormd) wordt. Wordt in het geordend overzicht ook bijgehouden of en waar er sprake is van (een bepaald soort) persoonsgegevens? Nee. Er zijn wel gegevens beschikbaar die door het landelijke model DSP gegeven worden, maar hier wordt vooralsnog intern niet actief mee gewerkt en zijn deze nog niet naar de eigen organisatie vertaald. Wordt in het overzicht ook bijgehouden of er beperkingen aan de openbaarheid zijn gesteld? Deels. Voor digitale archiefbescheiden wordt dit niet bijgehouden. In de inventarissen voor de fysieke archiefbescheiden is melding gemaakt van vertrouwelijke dossiers met beperkingen op de toegang. Dat betreft echter niet een beperking op de openbaarheid, zoals bedoeld in de Archiefwet. Zijn ook netwerkschijven, emailboxen van medewerkers en gemeentelijke databases in het overzicht opgenomen? Nee Zijn ook alle gemeentelijke websites en de social mediakanalen van gemeente en bestuurders in het overzicht opgenomen? Nee 5.2 Authenticiteit en context analoog en digitaal Heeft het college als archiefzorgdrager ervoor gezorgd dat van elk der ontvangen of opgemaakte (te bewaren) archiefbescheiden met behulp van metagegevens(schema) authenticiteit en context kunnen worden vastgesteld? Deels. Er is geen metadataschema volgens NEN-ISO 23081 of het model MDTO12 vastgesteld.

Wel is onderdeel van het programma van eisen van informatiesystemen dat leverancier de MDTO geïmplementeerd heeft in het te leveren systeem. Op grond daarvan veronderstelt de gemeente dat alle noodzakelijke metadata – beschrijvend, administratief en technisch – in de in gebruik zijnde archiveringssystemen worden vastgelegd. Uit de verschillende sub-vragen (per type metadata) bij deze KPI blijkt dat een goed zicht daarop bij de beheerorganisatie ontbreekt.13 (N.B. In het proces van aanschaf wordt niet actief gecontroleerd op het vastleggen van alle in de MDTO genoemde metadata. Daar wordt op basis van vertrouwen vanuit gegaan.) 12 MDTO: Metagegevens voor duurzaam toegankelijke overheidsinformatie. 13 Voor de duurzame toegankelijkheid is het noodzakelijk uiteenlopende type metadata vast te leggen bij

archiefinformatie(objecten). In een bij de door de VNG Adviescommissie Archieven opgestelde KPI’s horend excelbestand is per type vastgelegd in hoeverre de gemeente hieraan voldoet.

Verantwoordingsverslag Informatie- en archiefbeheer 2023 Gemeente Twenterand

25

Voor de fysieke archiefbescheiden geldt dat deze op niveau van dossiers en tabs zijn beschreven. Daarin zijn niet alle gegevens die onder de MDTO vallen in terug te vinden. Basisgegevens als een beschrijving van onderwerp, inhoud en tijdvak waarop het dossier betrekking heeft zijn standaard onderdeel van de beschrijving, als ook de basis archiefcode. Van de overgebracht archieven en ten behoeve van de toegankelijkheid tot deze openbare archiefbescheiden ontbreekt een beschrijvende inventaris. Samenhang tussen verschillende archiefbescheiden is binnen zowel het digitale als het fysieke archief geborgd door zaak/dossier vorming. Samenhang tussen verschillende zaken/dossiers in de vorm van verwijzingen of relaties is onvoldoende geborgd. 5.3 Systeem voor toegankelijkheid analoog en digitaal Waarborgt het archiveringssysteem de toegankelijke staat van (te bewaren) archiefbescheiden zodanig dat elk van de archiefbescheiden binnen een redelijke termijn kan worden gevonden en leesbaar of waarneembaar te maken is? Deels. Wat betreft digitaal archief wel waar het gaat om het zaaksysteem en de vakapplicaties met archiefopslag. Voor i-Archief (Sociaal domein) veronderstellen we dit ook, maar hebben nog geen bevestiging vanuit de praktijk. Vindbaarheid van archiefbescheiden op netwerkschijven en andere applicaties (zoals Teams/Sharepoint en email) is problematisch.

Dat heeft gevolg voor het kunnen vinden en tonen van complete en juiste informatie. Analoog is in de regel informatie binnen redelijke termijn vindbaar via de inventarissen en de geboden structuur (BAC/plaatsingscode/vernietigingsjaar). De voor overgebrachte archieven ontbrekende beschrijvende inventaris (KPI 5.2) kan een belemmering vormen voor de toegankelijke staat van de verder openbare archiefbescheiden. Het is immers niet mogelijk een dergelijke inventaris ter beschikking te stellen aan bezoekers. De gemeente voldoet voor haar websites en mobile applicaties aan de toegankelijkheidsrichtlijnen. Dit wordt gedaan door onze leverancier. De toegankelijkheidsverklaring is te vinden via op de algemene website van de gemeente. Is de beperkte beschikbaarheid gewaarborgd van in de archiefbescheiden voorkomende personen conform de AVG? In de archiveringssystemen Djuma, i-Archief en CAReL zijn zaken en documenten op verschillende vertrouwelijkheidsniveaus ingericht, waarmee aan de AVG wordt voldaan. Voor Powerbrowser kunnen we daar nog niet aan voldoen. Hier wordt aan gewerkt door inrichten van vertrouwelijkheidsniveaus en autorisaties. Eventuele beperkte beschikbaarheid van overgebrachte (vooralsnog uitsluitend analoge) informatie voor externe bezoekers op basis van de AVG wordt per verzoek om inzage beoordeeld.

5.4 Duurzame materialen, gegevensdragers en verpakkingsmaterialen analoog Gebruikt de gemeente duurzame (fysieke en audiovisuele) materialen en gegevensdragers bij het opmaken en beheren van (te bewaren) archiefbescheiden? Ja. Voor zover in beeld betreft het materiaal dat voldoet aan de ICN1 norm. Het beeld is echter niet compleet. 5.5 Duurzame verpakkingsmaterialen bij opslag analoog Gebruikt de gemeente duurzame verpakkingsmaterialen voor de opslag van blijvend te bewaren archiefbescheiden? Ja. Verpakkingsmateriaal is zuurvrij volgens de ICN1 norm. 5.6 Systeem voor duurzaamheid analoog Waarborgt het archiveringssysteem c.q zijn er naast 5.4 en 5.5 zodanige voorzieningen dat bij het raadplegen van te bewaren archiefbescheiden na ten minste honderd jaar geen noemenswaardige achteruitgang te constateren zal zijn. Dat wil zeggen: worden de archiefbescheiden in goede materiële staat gebracht en gehouden? Verantwoordingsverslag Informatie- en archiefbeheer 2023 Gemeente Twenterand

26

Deels. De meting van het klimaat in de archiefbewaarplaats wordt eens per week vastgelegd. Over het jaar 2023 geldt dat er sprake is geweest van overschrijdingen van de toegestane waarden: - Temperatuur: Er is 10x een waarde gemeten buiten de toegestane waarde van 15 tot 20 graden, waarvan in de zomer een aaneengesloten periode van 5 weken boven de 20 graden. De waarden hebben echter in alle gevallen ruim beneden de 25 graden gelegen. - Luchtvochtigheid: Er is gedurende 4 aaneengesloten maanden sprake geweest van een overschrijding van meer dan +10% op de waarde 50% r.v. tot een maximum van 19,9% 5.7 Opbouw duurzaam digitaal informatiebeheer Werkt de gemeente bij de opbouw van duurzaam digitaal informatiebeheer op basis van standaarden? Ja. Er is beleid dat de DUTO-eisen en NEN-normen als uitgangspunt stelt voor systemen waarin archiefdocumenten beheerd worden. Deze eisen omvatten het volgen van standaarden, zoals voorkeursformaten voor bestanden en MDTO voor metadatering. De gemeente volgt GIBIT en de BIO en volgt de GEMMA afhankelijk van de situatie/behoefte. Het beleid is in 2021 geschreven ten behoeve van de keuze van een specifieke vakapplicatie. Een toets of het beleid nog aansluit bij de huidige eisen is wenselijk. Dat geld ook voor het goed en breed implementeren binnen de organisatieonderdeel betrokken bij de informatievoorziening.

Maakt de gemeente regelmatig back-upkopieën van informatie, en worden deze kopieën getest in overeenstemming met het overeengekomen back-upbeleid (vgl. BIO item 12.3)? Deels. Er worden regelmatig back-ups gemaakt. Er is echter géén back-up beleid vastgesteld voor de wijze waarop en het bewaren en vernietigen van de back-ups Op dit moment worden alle back-ups in de cloud gemaakt. Dit zijn incrementele back-ups. Deze zijn nu maximaal 3 à 4 jaar oud en worden oneindig opgeslagen. Voorheen werd op tape geback-upt. Deze tapes zijn nog niet vernietigd, omdat ook hier geen beleid voor bestaat. 5.8 Aanvullende metagegevens digitaal Zijn er aanvullende [technische] metagegevens ontworpen en geïmplementeerd? (zie ook KPI 5.2) Nee. Voor de sytemen Djuma en Powerbrowser worden geen aanvullende metadata vastgelegd. Van iArchief en CAReL is dat niet bekend. 5.9 Opslagformaten Worden opslagformaten gebruikt die aan een open standaard voldoen, tenzij dit redelijkerwijs niet kan worden verwacht? Ja. Het eerder genoemde beleid voor duurzame toegankelijkheid gaat uit van de door de Standaardisatieraad van het Nationaal archief vastgestelde lijst van voorkeursformaten en acceptabele formaten. Kanttekening is de opslag in i-Archief, waarbij sommige bestandsformaten (bijv. audio en video) bestanden omgezet moeten worden, omdat deze niet toegestaan zijn in de gekoppelde vakapplicaties.

Het is niet bekend of die omgezette formaten aan de eisen van het Nationaal Archief voldoen. Verder geldt dat er (nog) onvoldoende bekendheid is met en gestuurd wordt op het duurzaamheidsbeleid, dus ook op het gebruik van bestandsformaten. 5.10 Functionele eisen Zijn de functionele eisen wat betreft gedrag i.v.m. authenticiteit van de digitale archiefbescheiden vastgesteld en geïmplementeerd? Nee. Als gevolg heeft de gemeente ook geen overzicht in welke systemen/applicaties zich informatieobjecten bevinden waar gedrag een rol speelt bij het begrijpen van de informatieobjecten. 5.11 Voorzieningen compressie en encryptie Zijn voorzieningen getroffen voor de toegankelijkheid en ordening van de archiefbescheiden in het geval men gebruik maakt van compressie- en/of encryptietechnieken? Verantwoordingsverslag Informatie- en archiefbeheer 2023 Gemeente Twenterand

27

Compressie en encryptie zijn alleen van toepassing bij overbrengen van archiefbescheiden. Hiervan is nog geen sprake (geweest). Er is vastgesteld encryptiebeleid (april 2023) voor het veilig uitwisselen van informatie tussen personen en systemen, waarin borgen van authenticiteit en integriteit zijn benoemd. Verder wordt verondersteld dat er sprake is van encryptie op bestaande databases. Of dit ook werkelijk wordt toegepast moet nader uitgezocht worden.

6. Vervanging, conversie/migratie, selectie, vernietiging en vervreemding van archiefbescheiden Hoofdvraag: Weegt de gemeente zorgvuldig af wanneer het bezit van bescheiden niet meer van belang is voor bedrijfsvoering, democratische controle en cultuurhistorie? 6.1 Vervanging, besluiten en verklaringen. a/b/c. Past de gemeente vervanging toe (b.v. het vervangen van papieren archiefbescheiden door digitale reproducties of omgekeerd waarna de vervangen bescheiden worden vernietigd)? Ja, er vindt routinematige vervanging plaats, dat wil zeggen van documenten die in het kader van uitvoer van processen ontvangen en opgemaakt worden (Vervangingsbesluit, d.d. 15 oktober 2019). Gezien de vele veranderingen in het applicatielandschap en het loslaten van het principe van centrale archivering na 2019 is actualisatie van het Handboek vervanging en besluitvorming door het college noodzakelijk. Vernietiging van de vervangen analoge bescheiden is nog niet uitgevoerd. 6.2 Converteren en migreren Wordt er tijdig geconverteerd/gemigreerd in het geval niet meer aan de eisen t.a.v. geordende en toegankelijke staat van de archiefbescheiden voldaan zal gaan worden? Ja. In de afgelopen vijf jaar zijn data en informatie uit het zaaksysteem eSuite gemigreerd/ geconverteerd naar het nieuwe zaaksysteem Djuma en naar de vakapplicaties Powerbrowser en iArchief.

Data en informatie uit Corsa dient nog gemigreerd te worden. Hiervoor is eind 2023 een project opgestart dat in de tweede helft van 2024 beoogd is opgeleverd te worden. De informatie in Corsa is nog raadpleegbaar. Wordt/is er een verklaring van de conversie of migratie opgemaakt? Deels. Van de migratie eSuite naar Djuma en i-Archief is een verklaring opgemaakt (of wordt deze opgemaakt). Van de migratie/conversie van eSuite naar Powerbrowser is dat niet gebeurd. 6.3 Archiefselectielijst, hotspotmonitor en stukkenlijst a. Past het college als archiefzorgdrager waardering en selectie toe op de gemeentelijke archiefbescheiden? Ja. Bewaartermijnen en datum van vernietiging over overbrenging worden vastgelegd in de archiveringssystemen. Dit gebeurt geautomatiseerd bij afsluiten van een zaak, of indien nodig via mutatie in het proces van vernietiging. Dit is echter nog niet opgenomen in een metadataschema (KPI 5.2). Maakt het college als archiefzorgdrager bij de selectie van de gemeentelijke archiefbescheiden gebruik van de voor Nederlandse gemeenten geldende selectielijst? Ja. Het betreft uitsluitend de voor Nederlandse gemeenten geldende (landelijke) selectielijsten. Werkt de gemeente aanvullend met een facultatieve stukkenlijst? Ja. Dit betreft de landelijke vastgestelde stukkenlijst 2012. Is er een Hotspotmonitor vastgesteld? Ja.

Deze is na advies van het Strategisch Informatieoverleg (SIO) vastgesteld door het college (december 2019). Bij het destijds opstellen van het proces voor de uitvoer van de hotspotmonitor is, in aansluiting op de landelijke handreiking, opgenomen dat er periodiek met een frequentie van eens in de twee jaar

Verantwoordingsverslag Informatie- en archiefbeheer 2023 Gemeente Twenterand

28

een hotspotmonitor zal worden uitgevoerd. Dit is tot op heden echter niet haalbaar gebleken. Er heeft dan ook nog geen nieuwe monitor van nieuwe hotspots plaatsgevonden. 6.4 Vernietiging en verklaringen van vernietiging Vernietigt het college als archiefzorgdrager de daartoe in aanmerking komende archiefbescheiden? Ja. Wel is er sprake van een achterstand in de vernietiging van zowel fysiek als digitaal archief (zie KPI 2.2.b). Worden de behandelaars van de te vernietigen archiefbescheiden geraadpleegd voordat vernietiging gaat plaatsvinden? Ja. In het in 2023 vastgelegde proces van vernietiging van in het zaaksysteem gevormde dossiers worden alle voor vernietiging in aanmerking komende zaken via de proceseigenaren ter controle aan behandelaren voorgelegd voor akkoord voor vernietiging. Voor de vakapplicaties waarin archief gevormd wordt, is een vergelijkbaar proces in de maak. Ook bij vernietiging van analoge dossiers worden behandelaren eerst geraadpleegd. Is of wordt een machtiging tot vernietiging aangevraagd? Nee. Er is geen (doorlopende) machtiging voor vernietiging. De gemeentesecretaris tekent per vernietigingsronde voor de vernietiging van daarvoor geselecteerde en beschreven archiefbescheiden in een verklaring van vernietiging voorafgaand aan de daadwerkelijke vernietiging.

Worden kopieën systematisch meegenomen in de reguliere vernietiging? Als deze zich in de archiefveringssystemen bevinden worden kopieën meegenomen in de vernietiging. In de praktijk is er echter geen zicht op bestaande kopieën buiten deze systemen. Voorziet het back-up beleid in vernietiging van back-ups van maximaal 1 jaar? Zo nee, waarom niet. Nee, niet in de huidige wijze van het maken en bewaren van back-ups. Reden daarvoor is het ontbreken van back-up beleid (Zie ook KPI 5.7). Alle back-ups worden tegenwoordig in de cloud gemaakt. Dit zijn incrementele back-ups, deze zijn nu maximaal 3 à 4 jaar oud. Deze worden oneindig opgeslagen. Voorheen werd op tape geback-upt. Deze tapes zijn nog niet vernietigd omdat hier geen beleid voor bestaat. Maakt het college als archiefzorgdrager verklaringen van vernietiging op die ten minste een specificatie van de vernietigde archiefbescheiden en de grond en wijze van vernietiging bevatten? Ja. In de verklaring wordt vernietigde informatie op dossierniveau beschreven met vermelding van de grondslag (vernietigingscategorie) uit de geldende selectielijst. Van het vernietigingsbedrijf ontvangt de gemeente een certificaat van vernietiging.

6.5 Vervreemding, besluiten en verklaringen Heeft het college als archiefzorgdrager in de afgelopen 5 jaar archiefbescheiden vervreemd, niet als gevolg van de uitvoering van nieuwe wetgeving waarin de vervreemding van lopende dossiers expliciet wordt voorgeschreven? Nee.

7. Overbrenging van archiefbescheiden Hoofdvraag: Brengt de gemeente het principe van de Archiefwet 'te bewaren archiefbescheiden na bij wet vastgestelde termijn overbrengen, tenzij met redenen omkleed’ correct in de praktijk? 7.1 Overbrenging na bij wet vastgestelde termijn Zijn alle te bewaren archiefbescheiden waarvan de wettelijke overbrengingstermijn is verstreken overgebracht naar de daarvoor aangewezen openbare archiefbewaarplaats of e-depotvoorziening? Ja. De laatste formele overbrenging heeft op 2 januari 2014 plaatsgevonden van archiefbescheiden tot en met 2012. Dat is dus voor het verstrijken van de wettelijke termijn van 20 jaar. Deze overdracht is echter niet goed uitgevoerd en wordt onder het lopende project voor het wegwerken van Verantwoordingsverslag Informatie- en archiefbeheer 2023 Gemeente Twenterand

29

achterstanden hersteld. Nadien heeft geen formele overdracht meer plaatsgevonden. Daarvoor is echter nog geen wettelijke noodzaak. Aandachtspunt: het overgebrachte archief is als één serie geplaatst met de blijvend te bewaren bescheiden die nog niet overgebracht zijn. Bij voorkeur wordt dit gescheiden t.b.v. de goede toegankelijkheid. 7.2 Verklaring van overbrenging Maakt het college als archiefzorgdrager, samen met de beheerder van de archiefbewaarplaats, van alle overbrengingen een verklaring op? Ja. Van de eerder overgebrachte archiefbescheiden is een verklaring opgemaakt.

8. Ter beschikkingstelling van overgebrachte archiefbescheiden Hoofdvraag: Voldoet de gemeente in de praktijk aan de openbaarheidseisen van de Archiefwet? 8.1 Beschikbaarheid originelen en dubbelen a. Zijn de in de archiefbewaarplaats berustende archiefbescheiden voor eenieder kosteloos te raadplegen? Nee. Er worden kosten in rekening gebracht conform de geldende legesverordening. b. Kan eenieder al dan niet op eigen kosten afbeeldingen, afschriften en bewerkingen van de archiefbescheiden (laten) maken? Ja. Hier worden kosten in rekening gebracht volgens de legesverordening. c. Heeft het college als archiefzorgdrager regels opgesteld over de genoemde kosten? Ja. Regels zijn voor 2023 vastgelegd in de Verordening op de heffing en de invordering van leges gemeente Twenterand 2023. 8.2 Beperking openbaarheid na overbrenging a. In beginsel zijn archiefbescheiden openbaar op het moment van overbrenging, binnen de wettelijke overbrengingstermijn. Heeft het college als archiefzorgdrager de beperking van de openbaarheid van bepaalde archiefbescheiden na overbrenging schriftelijk gemotiveerd op basis van artikel 15 van de Archiefwet? Deels. Door de archiefinspecteur is opgemerkt dat “overbrenging en het gebruik maken van overgebracht archief [niet geheel] voldoet aan de eisen van de wet, met name op het gebied van openbaarheidsbeperkingen en toegankelijkheid van de archieven.

Hier loopt de gemeente risico op datalekken” (voorlopig provinciaal toezichtsbeeld 2023). Het is daarom noodzakelijk het (systeem van) overbrenging op de juiste manier in te richten en te implementeren. In de verklaring van januari 2001 m.b.t. de overbrenging van de archieven van de Vertrouwenscommissie Burgemeestersbenoeming 2000 is een beperking van de openbaarheid vastgelegd voor 75 jaar. Dossiers van eerdere burgemeesters van de gemeente Twenterand kennen geen beperking op de openbaarheid. Wel zijn deze dossiers aangemerkt als ‘geheim’, evenals het dossier inzake een verzetsstrijder. Of dit met de verklaring van overbrenging geregeld is, is onvoldoende duidelijk. b. Heeft het college als archiefzorgdrager tevoren advies ingewonnen van de beheerder van de archiefbewaarplaats? Dit is niet bekend. c. Heeft het college als archiefzorgdrager bij de beperking van de openbaarheid rekening gehouden met de bepalingen in de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)? Dit is niet bekend.

Verantwoordingsverslag Informatie- en archiefbeheer 2023 Gemeente Twenterand

30

Op het moment van laatste overbrenging was de Wbp (Wet bescherming persoonsgegevens) van kracht, niet de AVG. Het is niet bekend of de Wbp meegenomen is in het besluit tot beperking van de openbaarheid van onder 8.2.a genoemde bescheiden. d. Heeft het college als archiefzorgdrager voldoende rekening gehouden met artikel 15a van de Archiefwet die de beperking van de openbaarheid van archiefbescheiden inzake milieu-informatie inperkt? Dit is niet bekend. Er zijn echter geen andere beperkingen van de openbaarheid dan genoemd bij KPI 8.2.a. e. Hebben het college als archiefzorgdrager en de beheerder van de archiefbewaarplaats het besluit tot de beperking aan de openbaarheid van bepaalde overgebrachte archiefbescheiden opgenomen in de verklaring van overbrenging? Ja. 8.3 Beperking openbaarheid na 75 jaar Heeft het college als archiefzorgdrager voor de archiefbescheiden die ouder zijn dan 75 jaar en die het toch niet openbaar wil maken een machtiging tot opschorting van openbaarmaking aangevraagd en ontvangen van gedeputeerde staten? Er is geen sprake van opschorting van de op de openbaarheid na 75 jaar. 8.4 Afwijzing raadpleging of gebruik a. Heeft de beheerder van de archiefbewaarplaats regels geformuleerd omtrent afwijzing van raadpleging of gebruik van de archiefbescheiden wegens de slechte materiële toestand ervan of de onveiligheid van de verzoeker? Deels.

In het bezoekersreglement (2010) art. 5 en 6 is vastgelegd hoe om te gaan met kwetsbare documenten en het eventueel reproduceren daarvan. Afwijzing wordt niet specifiek genoemd. b. In geval er verzoeken tot levering van informatie op grond van de Wet hergebruik werd geweigerd, is die weigering dan gemotiveerd? Deze situatie heeft zich niet voorgedaan. c. Heeft de beheerder van de archiefbewaarplaats de afwijzing van een verzoek tot levering van informatie op grond van de Wet hergebruik Overheidsinformatie (Who) gemotiveerd. Deze situatie heeft zich niet voorgedaan. 8.5 Uitleningen aan overheidsorgaan en deskundige instelling a. Voldoet de beheerder van de archiefbewaarplaats aan zijn wettelijke verplichting om de overgebrachte archiefbescheiden voor bepaalde tijd uit te lenen aan het archiefvormende overheidsorgaan? Dit is niet van toepassing. De gemeente beheerd alleen de door het eigen orgaan en diens rechtsvoorgangers gevormde archief. b. Heeft de beheerder van de archiefbewaarplaats inhoudelijke en financiële voorwaarden geformuleerd waaraan de uitlening van archiefbescheiden aan deskundige externe instellingen is verbonden? Ja. 8.6 Regulering fysiek bezoek en gebruik Is er een reglement voor het fysieke bezoek en gebruik van de publieksruimte bij de archiefbewaarplaats? Ja. Er is een bezoekersreglement 2010.

Daarbij is voor zover bekend geen gebruik gemaakt van een kwaliteitshandvest. De (U)AVG, maar ook de beschikbare registers van overgebrachte archieven stellen de organisatie echter voor uitdagingen om goed te voorzien in de toegang tot de verder openbare archiefbescheiden. Dit vraagt om beleid en een betere organisatie.

Verantwoordingsverslag Informatie- en archiefbeheer 2023 Gemeente Twenterand

31

8.7 Regulering digitaal bezoek en gebruik Beschikt de archieforganisatie over een digitale frontoffice met tenminste een toegang tot de collectie (registratie) en het bezoek- en gebruiksreglement? Deels. De gemeentelijke website kent een pagina met uitleg over het historisch archief en de wijze waarop bezoekers een aanvraag kunnen doen voor inzage. Er is voor bezoekers echter geen register (inventaris) beschikbaar van het overgebrachte archief. Ook zijn bezoekers- en gebruiksreglement niet op deze site gepubliceerd. Gelet op de huidige tijd van verdergaande digitalisering en digitale dienstverlening, ligt het inrichten van een digitale frontoffice voor de hand.

Verantwoordingsverslag Informatie- en archiefbeheer 2023 Gemeente Twenterand

32

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Twenterand&id=9f44e8b5-1223-4522-98b1-862d0a4416d1