Verantwoordingsverslag Archief- en Informatiebeheer
Tekst van het document
Verantwoordingsverslag Informatie- en archiefbeheer 2021 Gemeente Twenterand
21
4.4 Verslag toezicht archiefbeheer Brengt de gemeentearchivaris regelmatig verslag uit aan het college als archiefzorgdrager van de wijze waarop hij het toezicht op het beheer van de niet-overgebrachte archiefbescheiden uitoefent en zijn bevindingen daarbij? In opdracht van de gemeentesecretaris maakt DIV tweejaarlijks verslag op o.b.v. KPI's. Het andere jaar wordt verslag uitgebracht van het daarin opgenomen verbeterplan. Hiermee wordt voldaan aan de wettelijke regelmaat voor het doen van verslag. Het verslag in beide vormen maakt deel uit van de jaarstukken waarover het college besluit. 5. Ordening, authenticiteit, context, toegankelijkheid en duurzaamheid archiefbescheiden Hoofdvraag: Geschiedt de ordening planmatig, waarborgen het systeem en de materialen de authenticiteit, context en toegankelijkheid en de duurzaamheid van de archiefbescheiden? 5.1 Geordend overzicht analoog en digitaal Beschikt de gemeente over een actueel, compleet en logisch samenhangend overzicht van (te bewaren) archiefbescheiden, geordend overeenkomstig de ten tijde van de vorming van het archief daarvoor geldende ordeningsstructuur? Er zijn meerdere overzichten op het niveau van (zaak)dossiers.
Voor analoog zijn er registers voor de (semi-)statische archiefbescheiden - zowel op termijn te vernietigen als te bewaren - geordend naar BAC (basis archiefcode) met beschrijvingen op dossier en tabniveau en voor zowel de gemeente Twenterand als de voormalige gemeenten. Ook zijn er registers voor enkele specifieke domeinen: bodem, bouw- en milieuvergunningen en sociaal domein. Voor het dynamisch analoge archief is geen overzicht. De toegang is geborgd door de ordening naar BAC. Voor digitaal zijn geen aparte overzichten. Deze kunnen wel gegenereerd worden uit de systemen met data naar wens. Dat geldt niet voor informatie die uit zicht is, zoals op netwerkschijven, de Cloud en in e-mailboxen. In het DMS/zaaksysteem wordt, deels geautomatiseerd en deels handmatig, een set van beschrijvende metadata, administratieve en beheer metadata en beperkt technische metadata geregistreerd. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de landelijke zaaktype catalogus (ZTC). Voor de analoge archiefbescheiden gaat het om beschrijvende en administratieve metadata. In de verschillende overzichten worden een aantal zaken niet meegenomen: de omvang (in meters of bites), of er sprake is van (bijzondere) persoonsgegevens. Voor overgebrachte archieven is bijgehouden of er sprake is van beperkingen op de openbaarheid.
Voor de digitale niet-overgebrachte archieven wordt bijgehouden of er sprake is van vertrouwelijkheid met bijbehorende autorisaties. 5.2 Authenticiteit en context analoog en digitaal Heeft het college als archiefzorgdrager ervoor gezorgd dat van elk der ontvangen of opgemaakte (te bewaren) archiefbescheiden met behulp van metagegevens(schema) authenticiteit en context kunnen worden vastgesteld? Het huidige DMS eSuite waarin informatie beheerd wordt is, in Dimpact verenigingsverband, ingericht volgens de landelijke standaard TMLO (Toepassingsprofiel Metadata Lokale Overheden), waarmee voor authenticiteit en context noodzakelijke metadata worden vastgelegd. Het gaat om metadata over onder meer inhoud, structuur, verschijningsvorm en wanneer en door wie een informatieobject ontvangen of opgemaakt is. Ook metadata met betrekking tot bewaren en vernietigen worden (geautomatiseerd) geregistreerd. Er is echter niet in beeld of daadwerkelijk alle nodige metadata vastgelegd worden. Dat geldt o.a. voor alle uitgevoerde beheeractiviteiten en besturings- of toepassingsprogrammatuur. En er wordt niet standaard vastgelegd of er een relaties is tussen zaakdossiers die verband houden met elkaar. Verantwoordingsverslag Informatie- en archiefbeheer 2021 Gemeente Twenterand
22
Voor vakapplicaties die gekoppeld zijn aan eSuite geldt bovenstaande ook. Andere applicaties waarin informatie beheerd wordt, zijn aangeschaft met in achtneming van de vereisten voor informatiebeheer. Bij opslag van informatie buiten deze applicaties en het DMS is de vast te leggen metadata niet compleet. Analoge archiefbescheiden zijn beschreven in registers als het gaat om (semi)statische archief. Dynamische archieven zijn niet apart beschreven, anders dan naamgeving op dossiers zelf. (Zie ook KPI 5.1.) 5.3 Systeem voor toegankelijkheid analoog en digitaal Waarborgt het archiveringssysteem de toegankelijke staat van (te bewaren) archiefbescheiden zodanig dat elk van de archiefbescheiden binnen een redelijke termijn kan worden gevonden en leesbaar of waarneembaar te maken is? Deels. Wat betreft digitaal wel waar het gaat om het zaaksysteem en vakapplicaties met eigen archiefopslag. Archiefbescheiden op netwerkschijven en andere applicaties (zoals Teams/Sharepoint en e-mail) vallen buiten het systeem voor toegankelijkheid en zijn daarom niet of minder goed vindbaar. Analoog is informatie binnen redelijke termijn vindbaar door registers en de geboden structuur (BAC).
Voor websites en mobile applicaties is een toegankelijkheidsverklaring geplaatst op de website voor mensen met een beperking conform het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid (https://www.twenterand.nl/toegankelijkheid/) . Eventuele beperkte beschikbaarheid van informatie op basis van de AVG wordt per verzoek om inzage beoordeeld. 5.4 / 5.5 Duurzame materialen, gegevensdragers en verpakkingsmaterialen analoog Gebruikt de gemeente duurzame (fysieke en audiovisuele) (verpakkings)materialen en gegevensdragers bij het opmaken en beheren van (te bewaren) archiefbescheiden? Ja, volgens het navolgende overzicht: - Papier: volgens de Regeling Duurzaamheid (2013) NEN 2728; meer gespecificeerd Lyreco Benelux, Amsterdam, Target, Portucel Soporcel Groep, Isega 695 P 11 (Leverancier, vestigingsplaats, papiernaam, producent, certificaat). - Dossiermappen: Binnenmappen CIB 212421, zuurvrij karton, voldoet aan ICN 1 norm conform artikel 9.1 Archiefregeling. - Bewaardozen: in overeenstemming met Archiefregeling artikel 10.1a, Archiefdoos Amsterdam Zuurvrij folio ICN4 Golfkarton ARCHIEFDOOS AMSTERDAM ZUURVRIJ FOLIO ICN 4 GOLFKRT - CIB Centraal Inkoop Bureau. - Printers: instelling zijn conform vervangingsbesluit.
5.6 Systeem voor duurzaamheid analoog Waarborgt het archiveringssysteem c.q zijn er naast 5.4 en 5.5 zodanige voorzieningen dat bij het raadplegen van te bewaren archiefbescheiden na ten minste honderd jaar geen noemenswaardige achteruitgang te constateren zal zijn. Dat wil zeggen: worden de archiefbescheiden in goede materiële staat gebracht en gehouden? Ja, archiefbescheiden worden in goede materiële staat gebracht en gehouden. Daaronder valt ook het wekelijks monitoren van het klimaat binnen de archiefbewaarplaats. In 2021 was gedurende de maanden juli tot en met september de luchtvochtigheid tussen de 57% en 59%, dus boven de marge van 10% uit de Archiefregeling art. 45. 5.7 Opbouw duurzaam digitaal informatiebeheer Werkt de gemeente bij de opbouw van duurzaam digitaal informatiebeheer op basis van standaarden? Ja, de gemeente werkt volgens landelijke normen en standaarden als DUTO-eisen van het Nationaal Archief, de TMLO en NEN-ISO. Bij inkoop van ICT worden de GIBIT en GEMMA toegepast. Back-upkopieën van informatie worden getest in overeenstemming met het overeengekomen backupbeleid (BIO item 12.3). Verantwoordingsverslag Informatie- en archiefbeheer 2021 Gemeente Twenterand
23
5.8 Aanvullende metagegevens digitaal Zijn er aanvullende [technische] metagegevens ontworpen en geïmplementeerd? (zie ook kpi 5.2) Dit is niet bekend. 5.9 Opslagformaten Worden opslagformaten gebruikt die aan een open standaard voldoen, tenzij dit redelijkerwijs niet kan worden verwacht? Ja, voor wat betreft het centrale DMS en overige applicaties waarin informatiebeheer plaats vindt. Voor overige applicaties is dit niet bekend. 5.10 Functionele eisen Zijn de functionele eisen wat betreft gedrag i.v.m. authenticiteit van de digitale archiefbescheiden vastgesteld en geïmplementeerd? Dit is nog niet in beeld. 5.11 Voorzieningen compressie en encryptie Zijn voorzieningen getroffen voor de toegankelijkheid en ordening van de archiefbescheiden in het geval men gebruik maakt van compressie- en/of encryptietechnieken? Deze bepalingen zijn van toepassing als informatie overgedragen wordt. Dit is tot nu toe niet aan de orde. 6. Vervanging, conversie/migratie, vernietiging en vervreemding van archiefbescheiden. Hoofdvraag: Weegt de gemeente zorgvuldig af wanneer het bezit van bescheiden niet meer van belang is voor bedrijfsvoering, democratische controle en cultuurhistorie? 6.1 Vervanging, besluiten en verklaringen. a/b/c. Past de gemeente vervanging toe (b.v.
het vervangen van papieren archiefbescheiden door digitale reproducties of omgekeerd waarna de vervangen bescheiden worden vernietigd)? Ja, er vindt routinematige vervanging plaats, dat wil zeggen van documenten die in het kader van uitvoer van processen ontvangen en opgemaakt worden (Vervangingsbesluit 2019), conform de eisen uit het Handboek vervanging o.b.v. Archiefregeling, art. 26. Vernietiging van de vervangen analoge bescheiden is nog niet uitgevoerd. 6.2 Converteren en migreren Wordt er tijdig geconverteerd/gemigreerd in het geval niet meer aan de eisen t.a.v. geordende en toegankelijke staat van de archiefbescheiden voldaan zal gaan worden? Er heeft in 2021 migratie plaatsgevonden tussen twee vakapplicaties uit het Sociaal domein. De nieuwe applicatie heeft een koppeling met het centrale DMS, waardoor informatie na migratie duurzaam toegankelijk opgeslagen is. Informatie uit het oude DMS Corsa is nog niet gemigreerd. Corsa is nog raadpleegbaar. Corsa is voor het laatst in 2017 geüpdatet. Onderzoek naar migratie is deelproject binnen het project om achterstanden in de archivering weg te werken (zie KPI-vraag 2.2.b). 6.3 Archiefselectielijst, hotspotmonitor en stukkenlijst a/b/c.
Past het college als archiefzorgdrager waardering en selectie toe op de gemeentelijke archiefbescheiden? Ja, waardering en selectie wordt gedaan en vastgelegd in de systemen op basis van de gemeentelijke selectielijst 2020 en voorgaande edities. Daarnaast maakt de gemeente gebruik van de landelijke Verantwoordingsverslag Informatie- en archiefbeheer 2021 Gemeente Twenterand
24
stukkenlijst en is december 2019 de eerste hotspotmonitor vastgesteld. Bij de besluitvorming over de hotspots is het SIO betrokken geweest. 6.4 Vernietiging en verklaringen van vernietiging Vernietigt het college als archiefzorgdrager de daartoe in aanmerking komende archiefbescheiden? Ja, voorafgegaan door een controle door zowel de behandelende afdeling als door DIV. Van vernietiging wordt een verklaring opgemaakt met vermelding van de selectiegrondslag. Voor analoge archiefbescheiden is die vermelding echter niet volledig. Er is sprake van een achterstand in de vernietiging van digitale zaakdossier (eSuite) en digitale personeelsdossiers. Het back-upbeleid voorziet niet in vernietiging van de back-up na een jaar. De jaarlijkse back-up van de eigen servers wordt gedurende 7 jaar bewaard. Als reden is aangegeven de financiële verantwoording. Het back-upbeleid van eSuite (in Dimpact verenigingsverband) is niet bekend. 6.5 Vervreemding, besluiten en verklaringen Heeft het college als archiefzorgdrager in de afgelopen 5 jaar archiefbescheiden vervreemd, niet als gevolg van de uitvoering van nieuwe wetgeving waarin de vervreemding van lopende dossiers expliciet wordt voorgeschreven? Nee 7.
Overbrenging archiefbescheiden Hoofdvraag: Brengt de gemeente het principe van de Archiefwet 'te bewaren archiefbescheiden na bij wet vastgestelde termijn overbrengen, tenzij met redenen omkleed’ correct in de praktijk? 7.1 / 7.2 Overbrenging na bij wet vastgestelde termijn Zijn alle te bewaren archiefbescheiden waarvan de wettelijke overbrengingstermijn is verstreken overgebracht naar de daarvoor aangewezen openbare archiefbewaarplaats of e-depotvoorziening? Ja, van overbrenging wordt een verklaring opgemaakt. 8. Terbeschikkingstelling van naar archiefbewaarplaats overgebrachte archiefbescheiden Hoofdvraag: Voldoet de gemeente in de praktijk aan de openbaarheidseisen van de Archiefwet? 8.1 Beschikbaarheid originelen en dubbelen a/b/c/d. Zijn de in de archiefbewaarplaats berustende archiefbescheiden voor eenieder kosteloos te raadplegen? Met in achtneming van de AVG zijn archiefbescheiden kosteloos te raadplegen. Het (laten) maken van kopieën is mogelijk en geregeld in de legesverordening. Er zijn geen verzoeken bekend op grond van de Wet hergebruik overheidsinformatie (Who). Of in de legesverordening rekening gehouden is met de Who, is ook niet bekend. 8.2 Beperking openbaarheid na overbrenging a/b/d/e. In beginsel zijn archiefbescheiden openbaar op het moment van overbrenging, binnen de wettelijke overbrengingstermijn.
Heeft het college als archiefzorgdrager de beperking van de openbaarheid van bepaalde archiefbescheiden na overbrenging schriftelijk gemotiveerd op basis van artikel 15 van de Archiefwet? In de verklaring van overbrenging van januari 2001 is voor de archieven van de Vertrouwenscommissie Burgemeestersbenoeming 2000 een beperking van de openbaarheid vastgelegd voor 75 jaar. c. Heeft het college als archiefzorgdrager bij de beperking van de openbaarheid rekening gehouden met de bepalingen in de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)? Dit is niet bekend. Verantwoordingsverslag Informatie- en archiefbeheer 2021 Gemeente Twenterand
25
Op het moment van laatste overbrenging was de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) van kracht, niet de AVG. Het is niet bekend of de Wbp meegenomen is in het besluit tot beperking van de openbaarheid van onder 8.2.a genoemde bescheiden. In 2021 is wel een inzageverzoek afgewezen op grond van de AVG. De argumentatie van het besluit kan uitgelegd worden als het beleid ten aanzien van openbaarheid van archiefbescheiden in relatie tot de AVG. 8.3 Beperking openbaarheid na 75 jaar Heeft het college als archiefzorgdrager voor de archiefbescheiden die ouder zijn dan 75 jaar en die het toch niet openbaar wil maken een machtiging tot opschorting van openbaarmaking aangevraagd en ontvangen van gedeputeerde staten? Er zijn geen archiefbescheiden met een beperking op de openbaarheid na 75 jaar. 8.4 Afwijzing raadpleging of gebruik Heeft de beheerder van de archiefbewaarplaats regels geformuleerd omtrent afwijzing van raadpleging of gebruik van de archiefbescheiden wegens de slechte materiële toestand ervan of de onveiligheid van de verzoeker? In het bezoekersreglement (2010) art. 5 en 6 is vastgelegd hoe om te gaan met kwetsbare documenten en het eventueel reproduceren daarvan. Afwijzing wordt niet specifiek genoemd. In 2021 is een inzageverzoek afgewezen op grond van de AVG (zie KPI 8.2, vraag c).
8.5 Uitleningen aan overheidsorgaan en deskundige instelling Voldoet de beheerder van de archiefbewaarplaats aan zijn wettelijke verplichting om de overgebrachte archiefbescheiden voor bepaalde tijd uit te lenen aan het archiefvormende overheidsorgaan? Twenterand heeft alleen overgebrachte archieven in beheer van de onder haar vallende organen en de eigen rechtsvoorgangers. Uitlening is een interne aangelegenheid, waarin voorzien wordt. 8.6 Regulering fysiek bezoek en gebruik Is er een reglement voor het fysieke bezoek en gebruik van de publieksruimte bij de archiefbewaarplaats? Er is een bezoekersreglement 2010. Daarbij is voor zover bekend geen gebruik gemaakt van een kwaliteitshandvest. Gelet op de datum is de regeling mogelijk verouderd. De AVG, maar ook de beschikbare registers van overgebrachte archieven stellen de organisatie voor uitdagingen om goed te voorzien in de toegang tot de verder openbare archiefbescheiden. Dit vraagt om beleid en een betere organisatie. Er wordt geen gebruik gemaakt van een kwaliteitshandvest. 8.7 Regulering digitaal bezoek en gebruik Beschikt de archieforganisatie over een digitale frontoffice met tenminste een toegang tot de collectie (registratie) en het bezoek- en gebruiksreglement? Nee
Verantwoordingsverslag Informatie- en archiefbeheer 2021 Gemeente Twenterand
26