CConstaterende datTwenterand
Koppel je AI →
Document · PDF

Veiligheidsanalyse Twenterand 2025 - versie 01-12-2025

Raadsvergadering 16 december 2025, gemeente TwenterandBij agendapunt: Integraal Veiligheidsplan 2026-20292.862 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Veiligheidsanalyse Twenterand 2025 Factsheet gemeente Twenterand

Deze factsheet is een samenvatting van de veiligheids­ analyse uitgevoerd door Ipsos I&O voor gemeente Twenterand en geeft een overzicht van de belangrijkste resultaten op de vijf veiligheidsvelden van het kernbeleid veiligheid (VNG, 2022). Aan de hand van dit model kan de integrale veiligheidssituatie van Twenterand worden beschreven en kunnen prioriteiten worden gesteld.

De vijf veiligheidsvelden zijn: 1 Veilige woon- en leefomgeving 2 Bedrijvigheid en veiligheid 3 Jeugd en veiligheid 4 Fysieke veiligheid 5 Integriteit en veiligheid

1 Veilige woon- en leefomgeving Veiligheid in de alledaagse woon- en leefomgeving, in de wijk, de buurt en de straat. Hoofdthema’s zijn sociale kwaliteit, fysieke kwaliteit, objectieve veiligheid en subjectieve veiligheid (veiligheidsgevoel). Bronnen voor deze thema’s zijn registraties van de gemeentelijke BOA’s, Mijande (wonen), buurtbemiddeling Twenterand, de politie, Veilig Thuis, Tactus (verslavingszorg), en de inwonersenquête van de Veiligheidsmonitor.

1.1 Sociale kwaliteit Bij sociale kwaliteit gaat het vooral om de thema’s sociale cohesie en – overlast, woonoverlast en overlast verwarde personen. Figuur 1.1 Schaalscore sociale cohesie in de buurt

Figuur 1.2 Sociale overlast in de buurt

(0-10)

Twenterand

(percentage ervaart zelf veel overlast)

Twenterand 7,0

2023 2015

6%

2023

7,3

Twente

2015

8%

Twente

2023

6,7

2023

2015

6,8

2015

11% 10%

Nederland

Nederland 2023

6,4

2023

2015

6,3

2015

13% 12%

Bron: Veiligheidsmonitor

Bron: Veiligheidsmonitor

In Twenterand is de sociale cohesie hoog en de sociale overlast laag in vergelijking met het gemiddelde in de regio Twente en Nederland. Wel zien we uit verschillende bronnen een toename in overlast van personen met zorgwekkend gedrag (vooral psychiatrisch en multiproblematiek). Deze toename is ook sterker dan de regionale ontwikkeling.

Figuur 1.3 Overlast personen met zorgwekkend gedrag per 1.000 inwoners 9 8

7,5 6,7

7

6,9

6

5,8

5

5,2

8,0

7,3

7,5 5,7

4,3

4,8

4,2 Twenterand Twente Nederland

3,4

3 2,3 2019

8,4 8,3

6,2

4

2

7,9

2020

2021

2022

2023

2024

Bron: Veiligheidsmonitor

Veiligheidsanalyse Twenterand 2025

2

Incidenten personen met zorgwekkend gedrag per 10.000 inwoners

Figuur 1.4 Twenterand

Twente 17,0

2024

24,2

2024

2023 6,2

2023

12,9

Bron: GGD Twente – meldpunt zorgwekkend gedrag

1.2 Fysieke kwaliteit Bij fysieke kwaliteit gaat het vooral om fysieke voorzieningen, vernielingen, verloedering en zwerfvuil. In Twenterand is de trend op het gebied van fysieke verloedering, overlast en vernielingen stabiel (met een toename in zwerfvuil en vernielingen rond 2020). Landelijk en in de regio is er echter een positieve trend te zien op deze onderwerpen. Twenterand doet het nog wel goed ten opzichte van het regionale en landelijke gemiddelde, maar het verschil loopt terug.

Figuur 1.5 Fysieke verloedering

in de buurt

Figuur 1.6 Incidenten illegaal gestort afval

(percentage ervaart zelf veel overlast)

en zwerfvuil

Fysieke verloedering (VM) is het totale percentage inwoners Twenterand dat zelf veel overlast ervaart van één of meer van de volgende overlast: 1) rommel op straat; 2) bekladde muren 17% 2023vormen van of gebouwen; 3) vernield straatmeubilair, bijv. vuilnisbakken of 2015bankjes; 4)17% hondenpoep, bijv. op de stoep of op grasveldjes.

Twenterand 20

2024 2023

33

2022

Twente 2023

18%

2015

18%

70

2021

56

2020

100

2019

Nederland 21%

2023 2015

24

Bron: gemeente Twenterand (VTH)

23%

Bron: Veiligheidsmonitor

Figuur 1.7 Slachtofferschap vernielingen (percentage zelf slachtoffer) Twenterand

Twente

2023

3%

2023

2015

2%

2015

Nederland 5%

2023 2015

8%

7% 9%

Bron: Veiligheidsmonitor

Figuur 1.8 Misdrijven vernieling c.q. zaakbeschadiging per 1.000 inwoners 5 4,5

4,5

4,1

4 3,6

3,7

3 2

1,9

2,4

3,5

4,0 3,6

3,9

3,2

3,4

2,4 2,0

2,0 1,7

1 0

4,0

Twenterand Twente Nederland 2019

2020

2021

2022

2023

2024

Bron: openbare data politie

Veiligheidsanalyse Twenterand 2025

3

1.3 Objectieve veiligheid Bij objectieve veiligheid gaat het vooral om verschillende vormen van vermogens- en geweldscriminaliteit zoals inbraak en diefstal, mishandeling en huiselijk geweld. In Twenterand komen vermogensdelicten zoals diefstal en inbraak relatief weinig voor in vergelijking met de regio en landelijk. Voor geweldsdelicten was dit de afgelopen jaren ook (nog) het geval, maar hier loopt het verschil terug. Het aantal geweldsdelicten in Twenterand stijgt namelijk. Specifiek is er een ook een stijging in het aantal meldingen van huiselijk geweld, dit komt nu in Twenterand relatief gezien vaker voor dan gemiddeld in Twente en Nederland.

Figuur 1.9 Misdrijven diefstal, inbraak en overige vermogensdelicten per 1.000 inwoners 20 18,3 15

16,3

14,4

17,4 14,3

15,3 14,7

11,9

10

0

17,5

17,2

13,8

5

17,5

6,1

2019

5,7 4,7

4,4

2020

2021

5,2

4,8

2022

2023

4,8

4,5

Twenterand Twente Nederland 2024

Bron: openbare data politie

Figuur 1.10 Misdrijven geweldsdelicten per 1.000 inwoners 6 5 4

5,1

4,8

3,8

3,4

4,6

3,7 3,2

3 2

1,7

2,4

2,7

3,3

2019

3,1

1,8

2020

2021

3,6

3,3

1 0

4,7

2022

2023

Twenterand Twente Nederland 2024

Bron: openbare data politie

Figuur 1.11 Meldingen huiselijk geweld per 1.000 inwoners 9 8

7,6

7,3

7 6 5 4

5,2 4,3

5,2

6,8 5,6

7,0 6,3

5,6

6,6 5,3

4,7

4,4

Twenterand Twente Nederland

3 2

7,6 7,2 7,0

7,2

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Bron: openbare data Veilig Thuis

Veiligheidsanalyse Twenterand 2025

4

Figuur 1.12 Slachtofferschap huiselijk geweld in Twenterand

2023

2,5%

Kent iemand in buurt of w�k

2,1%

Heeft een vermoeden

Bron: Veiligheidsmonitor

1.4 Subjectieve veiligheid Bij subjectieve veiligheid gaat het vooral om de veiligheidsbeleving van inwoners in de buurt. De Veiligheidsmonitor is de enige (cijfermatige) bron van informatie hierover.

In Twenterand zijn inwoners meer tevreden over de veiligheid in de woonomgeving en voelen zich in het algemeen minder onveilig dan gemiddeld in de regio en Nederland. Het verschil is over de afgelopen jaren wel teruggelopen, want regionaal en landelijk zijn er positieve ontwikkelingen op dit thema en in Twenterand is de situatie stabiel. Binnen de gemeente voelen meer inwoners van WesterhaarVriezenveensewijk zich wel eens onveilig in de buurt dan gemiddeld.

Figuur 1.13 Rapportcijfer veiligheid in de woonomgeving

Figuur 1.14 Veiligheidsbeleving in het algemeen

(1-10)

Twenterand

(percentage wel eens onveilig)

Twenterand

2023

7,7

2023

23%

2015

7,7

2015

22%

Twente

Twente 7,6

2023 2015

2023 2015

7,2

Nederland

29% 32%

Nederland

2023

7,5

2023

2015

7,2

2015

Bron: Veiligheidsmonitor

35% 37%

Bron: Veiligheidsmonitor

Figuur 1.15 Veiligheidsbeleving in de buurt (percentage wel eens onveilig)

2023

5,9%

Gemeente Twenterand

11,8%

Westerhaar-Vriezenveensew�k

Bron: Veiligheidsmonitor

Veiligheidsanalyse Twenterand 2025

5

2 Bedrijvigheid en veiligheid Sociale veiligheid (overlast, geweld en vermogenscriminaliteit) rond verschillende vormen/locaties van bedrijvigheid, zoals winkels, bedrijventerreinen, uitgaansgebied en evenementen. Bronnen voor deze thema’s zijn vooral de registraties van de BOA’s en politie, en de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor.

Figuur 2.1 Misdrijven winkeldiefstal en diefstal/inbraak bedrijven en instellingen per 10.000 inwoners 35

34,0

30 26,9

25

32,5

30,1

29,3

28,6

24,0 25,2

24,4

20

Twenterand Twente Nederland

18,4

15 10,4

10 5

11,0

2019

2020

6,8 2021

23,2

25,0

9,2

8,6

2022

2023

8,5 2024

Bron: openbare data politie

Figuur 2.2 Overlast i.v.m. alcohol/drugs per 10.000 inwoners 35

26,6

26,3

31,2

30,4

30 25 20 15

23,2 22,4

18,7

33,9 32,2

33,4 33,2

34,0 31,9

Twenterand Twente Nederland

18,7

16,3

12,3

10

10,9

7,7

5

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Bron: openbare data politie

De ontwikkelingen op het gebied van winkeldiefstal en diefstal/inbraak bij bedrijven en instellingen in Twenterand zijn vergelijkbaar met de regionale en landelijke ontwikkelingen. Over de langere termijn is er sprake van een daling, met specifiek in 2021 een dip (corona). Bij overlast in verband met alcohol en drugs is er in Twenterand opvallend genoeg een dalende trend, terwijl regionaal en landelijk de overlast toeneemt. Controles van de BOA’s gerelateerd aan uitgaansleven en evenementen vertonen ook een daling tussen 2019 en 2024, hoewel er in 2022 wel extra veel controles (nodig) waren.

Figuur 2.3 Controles alcoholwet en

bijzondere wetten excl. evenementen 2024 2023

6

2020

paasvuren en eindejaarvieringen 32

2024 2023

8

2022 2021

Figuur 2.4 Controles evenementen (A/B/C en alcoholwet)

28

2022

38

55

2021

10

2020

15

2019 Bron: gemeente Twenterand (VTH)

Veiligheidsanalyse Twenterand 2025

44

43 14

2019

60

Bron: gemeente Twenterand (VTH)

6

3 Jeugd en veiligheid Jeugdoverlast en -criminaliteit, problematische individuele jongeren, alcohol- en drugsgebruik door jongeren en veiligheid in en om de school. Bronnen voor deze thema’s zijn registraties van de politie, stichting Halt, leerplichtambtenaren en informatie uit de GGD gezondheidsmonitor jeugd en de Veiligheidsmonitor.

Figuur 3.1 Meldingen overlast jeugd per 1.000 inwoners 9

7

7,3

6

6,2

5 4 3 2

Twenterand Twente Nederland

7,9

8

7,2 7,2 6,1

5,0

4,4

4,9

3,3 3,1

3,6

2019

2020

2021

2022

4,7 4,6

5,0 4,7 4,0

3,0 2023

2024

Bron: openbare data politie

Overlast door jeugd in Twenterand is lager dan gemiddeld in de regio en landelijk, en volgt dezelfde trend. Daarbij worden er in Twenterand relatief steeds minder jongeren verwezen naar Halt voor strafbare feiten in vergelijking met het landelijk gemiddelde. Wel opvallend is de toename in dronkenschap van jongeren en het aandeel dagelijkse rokers. Dit neemt in Twenterand sterker toe dan gemiddeld in Twente, terwijl er landelijk helemaal geen toename is. De leerplichtambtenaren van de gemeente constateren een toename in het aantal meldingen van ongeoorloofd verzuim. Hierbij dient te worden opgemerkt dat er specifiek is ingezet op het verbeteren van de meldingsbereidheid bij scholen, aangezien leerplichtambtenaren pas kunnen optreden wanneer meldingen daadwerkelijk worden gedaan.

Figuur 3.2 Verwijzingen naar stichting Halt per 10.000 inwoners 9

8,6

8 7,1

7 6

5,7

5,4

5

5,8

5,8

4,1

4 3 2

3,3 2021

2022

‘In Twenterand worden relatief steeds minder jongeren verwezen naar Halt voor strafbare feiten...’

Twenterand Twente 2023

2024

Bron: stichting Halt

Veiligheidsanalyse Twenterand 2025

7

Figuur 3.3 Aandeel jeugd dat in de afgelopen

Figuur 3.4 Aandeel jeugd dat dagelijks rookt

Twenterand

Twenterand

4 weken dronken is geweest

2023

2023

26%

2021

20%

2021

2019

20%

2019

Twente

11% 6% 4%

Twente

2023

2023

22%

5%

2021

17%

2021

3%

2019

16%

2019

3%

Nederland

Nederland

2023

15%

2023

3%

2021

15%

2021

3%

2019

3%

2019

13%

Bron: GGD gezondheidsmonitor jeugd

Bron: GGD gezondheidsmonitor jeugd

Figuur 3.5 Meldingen ongeoorloofd schoolverzuim 194

192

123

112 82

37 2

7

6

2019

2020

2021

10 2022

10 2023

8

Jongeren Proces-verbaal

2024

Bron: gemeente Twenterand (leerplichtambtenaar)

Veiligheidsanalyse Twenterand 2025

8

4 Fysieke veiligheid Verkeersveiligheid is het enige thema waar op dit moment inzicht voor te geven is op gemeenteniveau, de andere thema’s binnen dit veiligheidsveld spelen vooral op het niveau van de regio Twente (brandveiligheid, externe veiligheid / omgevingsveiligheid en voorbereiding op crisisbeheersing). Bronnen voor informatie over verkeersveiligheid zijn de politie en de Veiligheidsmonitor.

Figuur 4.1 Verkeersoverlast (percentage zelf veel overlast ervaren) Twenterand 26%

2023 2015

22%

‘De verkeersoverlast in Twenterand is toegenomen tussen 2015 en 2023, net als gemiddeld in Nederland’

Twente 2023

28%

2015

28%

Nederland 32%

2023 2015

29%

Bron: Veiligheidsmonitor

De verkeersoverlast in Twenterand is toegenomen tussen 2015 en 2023, net als gemiddeld in Nederland. In de periode 2019 tot en met 2024 is er in Twenterand een afname in het aantal verkeersmisdrijven op de weg (o.a. rijden onder invloed) en ongevallen, hoewel er in 2022 wel een piek Verkeersoverlast (VM) is het totale percentage was. Indat dezelf regio als geheel is er over de periode 2019 t/m 2024 juist sprake van een inwoners veel Twente overlast ervaart van éénen of Nederland meer van de volgende vormen van overlast: 1) te harden rijden; lichte toename in verkeersmisdrijven ongevallen. 2) agressief gedrag in het verkeer; 3) parkeerproblemen, bijv. fout geparkeerde voertuigen of te weinig plaatsen.

Figuur 4.2 Verkeersmisdrijven (weg) en ongevallen (weg) per 1.000 inwoners 9

8,3

8 7 6

6,8 7,1 6,5 6,0

6,5

7,1

6,7

6,5

7,8

7,6

6,2

7,5

7,3 7,1

6,8 6,1

5,5

5 4 Twenterand Twente Nederland

3 2

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Bron: openbare data politie

Veiligheidsanalyse Twenterand 2025

9

5 Integriteit en veiligheid Bij dit veiligheidsveld gaat het om verschijnselen die meer fundamenteel de rechtsorde en veiligheid bedreigen: radicalisering en polarisatie, georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit, Veilige Publieke Taak, informatieveiligheid en ambtelijke en bestuurlijke integriteit. Dit is ook het veiligheidsveld waar het verkrijgen van (vergelijkbare) informatiecriminaliteit over verschillende jaren Ondermijnende (Min. J. en V.) is de term voor het gebruik van legale bedrijven en dienstverleners en regionale en landelijke benchmarks het moeilijkst is. De beschikbare informatie komt onder door de georganiseerde misdaad voor hun illegale andere van Vizier (Art. 1 voorziening), de politie, de BOA’s, gemeentelijke privacy-officer, activiteiten. Hierdoor raken onder- en bovenwereld met elkaar vermengd. Dat zorgt voor onveilige situaties. Het vertrouwenspersoon en de Veiligheidsmonitor. ontwricht de samenleving en ondermijnt de rechtsstaat.

Figuur 5.1 Discriminatie, vreemdelingenzorg, cybercrime en maatschappelijke integriteit per 10.000 inwoners 20

15

11,4

8,9

6,4

5,6

4,1

1,8

0

10,7

10,7

9,5

5

14,8 12,9

13,5 10

15,1

2019

Twenterand Twente Nederland

2020

2021

2022

9,7

9,9 8,6

5,6

4,7

2023

2024

Bron: openbare data politie

Het aantal misdrijven binnen de brede categorie polarisatie en maatschappelijke integriteit (waar ook cybercrime onder valt) is in Twenterand toegenomen tussen 2019 en 2024, net als in Twente. Georganiseerde criminaliteit is wat gedaald ten opzichte van 2019, maar hier waren in 2022 en 2020 duidelijke toenames in. De gemeentelijke BOA’s zijn in 2020 ook veel bezig geweest met handhavings­ trajecten, en het jaar erop met toezicht op de sluiting van (drugs)panden. Meer dan een kwart van de inwoners van Twenterand heeft één of meer verdachte situaties gezien of meegemaakt in de woonom­ geving die te maken zouden kunnen hebben met ondermijning. In Westerhaar-Vriezenveensewijk is dit percentage significant hoger dan gemiddeld. Specifiek bij het thema mensenhandel zien sommige inwo­ Verdachte situaties (VM) is het totale percentage inwoners dat weleens iets verdachts gezien of meegemaakt heeft in de woonomgeving in devoor ners wel signalen van uitbuiting op het werk, andere signalen als criminele en seksuele uitbuiting zijn afgelopen 12 maanden, van 10 situaties die te maken kunnen hebben de meeste inwoners onzichtbaar. De thema’s met informatieveiligheid (datalekken) en bestuurlijke (ondermijnende) criminaliteit.

Voorbeelden van situaties en zijn:ambtelijke verdachte personen die rondhingen in de buurt; woningen waar verdacht veel integriteit (vertrouwenspersoon) hebben geen data van voor 2024 en kunnen (nog) niet geduid worden. verschillende mensen in- en uitgaan; aanwijzingen voor drugsgebruik, bijv. verdachte zakjes met wiet of poeder, tabletten of spuiten.

Figuur 5.2 Toezichttaken BOA’s gerelateerd aan ondermijnende criminaliteit 5 32

6 25

0

17 4

2020

0

5 2

5 2021

2022

2023

0 0

7

0

Integrale controles Handhavingstraject (drugs)panden

2024

Bron: gemeente Twenterand (VTH)

Veiligheidsanalyse Twenterand 2025

10

Figuur 5.3 Verdachte situatie(s) gezien of meegemaakt in de woonomgeving 28%

Gemeente Twenterand

39%

Westerhaar-Vriezenveensew�k

2024 Bron: Veiligheidsmonitor

Figuur 5.4 Uitbuiting op het werk (percentage signalen opgemerkt in eigen omgeving) Mensen die zwart betaald worden of niet verzekerd zijn tegen bijv. ongevallen 11% Mensen die niet of te weinig betaald krijgen of lang op betaling moeten wachten 8% Mensen die bijna altijd lange werkdagen moeten maken 8% Bron: Veiligheidsmonitor

Figuur 5.5 Georganiseerde criminaliteit per 10.000 inwoners 20

Twenterand Twente Nederland

15

10

11,8

11,6 10,6

11,1

11,2 10,5

8,9 5

0

10,5 9,8 9,6

5,0

4,1

2019

2020

2021

2022

11,4

12,0

9,0

8,1

4,1

3,2

2023

2024

Bron: openbare data politie

Figuur 5.6 Melding datalek

2024

18

Melding datalek, niet door naar AP

2

Melding datalek, wel door naar AP

Bron: gemeente Twenterand (privacy officer)

Figuur 5.7 Meldingen vertrouwenspersoon

Melding ongewenst gedrag/integriteit

5

1

Melding overtreden gedragsregels

2024 Bron: gemeente Twenterand (vertrouwenspersoon)

Veiligheidsanalyse Twenterand 2025

11

Colofon Opdrachtgever

Gemeente Twenterand Manitobaplein 1 7671 GS Vriezenveen Een uitgave van

Ipsos I&O Publiek Zuiderval 70 7543 EZ Enschede

Vormgeving

Studio Wiegers erik@studiowiegers.nl

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Twenterand&id=4020fe92-bf1f-4bf4-bacc-45a157bc1b0b