VAS1 Toelichting PH Westeinde 236
Tekst van het document
Bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236
Plangegevens Naam: Plantype: IMRO: Status:
Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 bestemmingsplan NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1 vastgesteld
Datum:
27-06-2023
Projectnummer:
22AF160
Opdrachtgever:
Opsteller:
Ad Fontem Juridisch Bouwadvies BV Stationsstraat 37 7622 LW BORNE T) 074 – 255 7020 E) info@ad-fontem.nl
Ad Fontem Juridisch Bouwadvies BV | Stationsstraat 37 | 7622 LW Borne | T 074-2557020 | F 074-265967 | E info@ad-fontem.nl
Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236
Inhoudsopgave
Toelichting
5
Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Ligging en begrenzing plangebied 1.3 Vigerend bestemmingsplan 1.4 De bij het plan behorende stukken 1.5 Leeswijzer
5 5 5 6 7 8
Hoofdstuk 2 Het plan 2.1 Ontstaansgeschiedenis en landschapstypologie 2.2 Huidige situatie 2.3 Toekomstige situatie
9 9 9 12
Hoofdstuk 3 Beleid 3.1 Rijksbeleid 3.2 Provinciaal beleid Overijssel 3.3 Gemeentelijk beleid
14 14 15 21
Hoofdstuk 4 Omgevingsaspecten 4.1 Vormvrije m.e.r.-beoordeling 4.2 Milieuzonering 4.3 Bodem 4.4 Geluid 4.5 Luchtkwaliteit 4.6 Externe veiligheid 4.7 Water 4.8 Ecologie 4.9 Klimaatadaptatie 4.10 Archeologie en Cultuurhistorie 4.11 Verkeer / parkeren
27 27 28 30 30 32 33 35 38 39 39 41
Hoofdstuk 5 Juridische toelichting 5.1 Planopzet en systematiek 5.2 Toelichting op de regels
43 43 43
Hoofdstuk 6
46
Economische uitvoerbaarheid
Hoofdstuk 7 Maatschappelijke uitvoerbaarheid 7.1 Vooroverleg 7.2 Zienswijzen
47 47 47
Bijlagen bij de toelichting Bijlage 1 Verkennend bodemonderzoek Bijlage 2 Akoestisch onderzoek Bijlage 3 Digitale watertoets Bijlage 4 Quickscan natuurwaardenonderzoek
49 50 93 125 133
Regels
167
Hoofdstuk 1 Artikel 1 Artikel 2
Inleidende regels Begrippen Wijze van meten
168 168 173
Hoofdstuk 2 Artikel 3 Artikel 4
Bestemmingsregels Tuin - Dorpserf Wonen - Karakteristiek
174 174 175
Hoofdstuk 3 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7
Algemene regels Anti-dubbeltelregel Algemene gebruiksregels Algemene aanduidingsregels
179 179 180 181
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
2
Artikel 8 Artikel 9
Algemene afwijkingsregels Algemene wijzigingsregels
182 183
Hoofdstuk 4 Artikel 10 Artikel 11
Overgangs- en slotregels Overgangsrecht Slotregel
184 184 185
Bijlagen bij de regels Bijlage 1 Verkennend bodemonderzoek Bijlage 2 Quickscan natuurwaardenonderzoek
187 188 231
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
3
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
4
Toelichting Hoofdstuk 1 1.1
Inleiding
Aanleiding
De initiatiefnemers van voorliggend plan willen de bestaande woning aan het Westeinde 236 in Vriezenveen transformeren naar een twee-onder-één-kap woning. De reden hiervoor is dat de huidige bewoners van de woning het woonperceel te groot vinden en daardoor onderhoud moeilijk is. Door achterstallig onderhoud kan de woning verpauperd worden geraakt, waardoor afbreuk zal worden gedaan aan het woongenot en ruimtelijke kwaliteit van de omgeving. Initiatiefnemers zouden graag op deze mooie plek in Vriezenveen willen wonen. Er is echter om de voornoemde reden geen behoefte aan een groot woonperceel. Daarom willen de initiatiefnemers en huidige bewoners van de woning aan de Westeinde 236 het bestaande woonperceel en achterliggende perceel opslitsen in twee kleinere percelen waar ruimte komt voor een twee-onder-één-kap woning, zodat zij samen deze woningen kunnen bewonen. Deze ontwikkeling past niet binnen het geldende bestemmingsplan, waardoor een herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk is. Voorliggend bestemmingsplan is opgesteld om deze ontwikkeling mogelijk te maken.
1.2
Ligging en begrenzing plangebied
Ligging Het woonperceel aan het Westeinde 236 ligt in de kern Vriezenveen die tot het grondgebied van de gemeente Twenterand behoort. Binnen het plangebied van het voorliggende bestemmingsplan komen de percelen voor die kadastraal bekend staan als gemeente Vriezenveen, sectie G, nummer 1001 en 2410. Het plangebied ligt op circa 475 meter afstand van de centrum van Vriezenveen. In figuur 1.1 is de ligging van het plangebied door middel van een rode pijl weergegeven.
Figuur 1.1: ligging plangebied (bron: Google Maps) Begrenzing
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
5
De begrenzing van het plangebied is in figuur 1.2 weergegeven door middel van een luchtfoto. Het plangebied betreft de gronden binnen de rode lijnen. Het plangebied wordt in overwegende mate begrensd door woonfuncties aan de west-, oost- en zuidzijde. Aan de noordzijde wordt het plangebied begrensd door tuin en agrarische gronden. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de verbeelding behorende bij het voorliggende bestemmingsplan.
Figuur 1.2: begrenzing plangebied (bron: PDOK)
1.3
Vigerend bestemmingsplan
Voornoemde percelen liggen binnen de grenzen van het bestemmingsplan "Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied", vastgesteld op 7 juli 2012 door de gemeenteraad van de gemeente Twenterand. Daarnaast zijn voor de gronden binnen het plangebied de volgende bestemmingsplannen van toepassing: Vriezenveen Lintbebouwing en centrumgebied, facetplan intrekgebied, vastgesteld op 2 februari 2016 door de gemeenteraad van de gemeente Twenterand; Facetplan Parkeren Twenterand, vastgesteld op 15 mei 2018 door de gemeenteraad van de gemeente Twenterand; Facetplan inwoning en harmonisatie woonbegrippen, vastgesteld op 4 november 2019 door de gemeenteraad van de gemeente Twenterand. Voor voorliggende ontwikkeling is met name het bestemmingsplan "Vriezenveen Lintbebouwing en centrumgebied" van belang, omdat in dit plan de huidige planologische bouw- en gebruiksmogelijkheden van de gronden binnen het plangebied zijn geformuleerd. Voornoemde overige plannen zijn vastgesteld om regels te kunnen stellen met betrekking tot het beschermen van grondwater, parkeren en om de bestemmingen die met de functie wonen een relatie hebben te actualiseren dan wel aan te vullen. In figuur 1.3 is een uitsnede opgenomen van het bestemmingsplan "Vriezenveen Lintbebouwing en centrumgebied". Het plangebied is aangegeven met een rode omkadering.
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
6
Figuur 1.3: uitsnede bestemmingsplan "Vriezenveen Lintbebouwing en centrumgebied" (bron: ruimtelijkeplannen.nl). Het geldende bestemmingsplan heeft aan het plangebied de enkelbestemming "Wonen-Karakteristiek" en "Tuin - Dorpserf" toegekend met een bouwvlak en de functie- en bouwaanduiding "pad" en "karakteristiek". De gronden binnen het plangebied zijn daarmee in eerste instantie bestemd voor woon- en tuindoeleinden. Ter hoogte van de enkelbestemming "Wonen - Karakteristiek" en de bouwaanduiding "karakteristiek" zijn de gronden tevens bestemd voor het behoud van karakteristieke bebouwing en bebouwing met een karakteristieke uitstraling, die wordt bepaald door de vorm en ligging van de bebouwing op de bouwpercelen, ensembles van woningen met een eigen typische tijdsgebonden vormgeving, dan wel de open ruimte en/of inrichting van tuinen en erven. Voor het bouwen van hoofdgebouwen geldt dat een hoofdgebouw binnen het bouwvlak gebouwd mag worden en dat er maximaal één woning binnen het bouwvlak is toegelaten. Het geldende bestemmingsplan biedt daarmee geen mogelijkheden om binnen de huidige planologische bouw- en gebruiksmogelijkheden van het vigerende bestemmingsplan "Vriezenveen Lintbebouwing en centrumgebied" een twee-onder-één-kap woning mogelijk te maken.
Door het ontbreken van afwijkings- en wijzigingsbevoegdheden is een herziening van het vigerende bestemmingsplan noodzakelijk om deze ontwikkeling mogelijk te maken. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de juiste juridisch-planologische mogelijkheden voor het mogelijk maken van een twee-onder-één-kap woning.
1.4
De bij het plan behorende stukken
Het onderhavige bestemmingsplan 'Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236' bestaat naast deze toelichting uit de volgende stukken. Verbeelding (identificatie NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1); Bijlagen bij de toelichting; Regels; Bijlagen bij de regels.
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
7
1.5
Leeswijzer
De toelichting van het bestemmingsplan kent de volgende opbouw. In hoofdstuk 2 worden de huidige situatie en het te realiseren plan beschreven. Hoofdstuk 3 schetst het beleidskader. In hoofdstuk 4 worden de resultaten van de uitgevoerde omgevingsonderzoeken behandeld. In hoofdstuk 5 wordt het bestemmingsplan in juridisch opzicht toegelicht. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de economische uitvoerbaarheid en in hoofdstuk 7 wordt ten slotte de maatschappelijke uitvoerbaarheid belicht.
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
8
Hoofdstuk 2 2.1
Het plan
Ontstaansgeschiedenis en landschapstypologie
Vriezenveen is een langgerekt veenontginningsdorp. Belangrijk voor de ruimtelijke karakteristiek van het lint van Vriezenveen, is de geleding in de opbouw van de bebouwing, de zogenaamde “brinken”. Deze binnenerven met zijdelingse beplanting geven het lint een groen karakter. De groenstructuur wordt in grote mate door deze brinken bepaald. De erven, die via de oppaden worden ontsloten, worden gekenmerkt door hun grote diepte. In veel gevallen lopen de erven vanaf het Westeinde tot aan de zogenaamde “opvangwegen”, aan de achterzijde. Vrijwel alle woningen binnen de kenmerkende lintbebouwing zijn georiënteerd op het Westeinde (c.q. Dorpsstraat). De woningen die later zijn toegevoegd zijn veelal georiënteerd op de opvangwegen. De beplanting op de erfgrenzen zorgt voor de lineaire structuur. In figuur 2.1 is de bebouwingsstructuur van Vriezenveen weergegeven.
Figuur 2.1: historische dorpskernen met uitbreiding (bron: Atlas van Overijssel).
2.2
Huidige situatie
In de huidige situatie aan het Westeinde 236 in Vriezenveen is er een woonerf aanwezig met een vrijstaande woning en bijbehorende bebouwingen en verharding. De woning is gebouwd in het begin van de jaren 70 en de buurt waarbinnen de woning ligt, kan gelet op de bevolkingsdichtheid worden aangemerkt als een rustige buurt. De situering van de woning betreft een typische verkaveling voor Vriezenveen, namelijk achter een woning. Parkeren geschiedt op eigen terrein. De ontsluiting van het woonerf vindt plaats via het Westeinde. Via deze weg is het binnen enkele minuten mogelijk om de provinciale weg N36 te bereiken. Verder zijn diverse voorzieningen op loopafstand eenvoudig te bereiken, waaronder een supermarkt op circa 170 meter afstand en het centrum van Vriezenveen op circa 420 meter afstand. In figuur 2.2 tot en met 2.4 zijn aanzichten van de woning en het bijbehorende erf opgenomen.
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
9
Figuur 2.2: vooraanzicht woning Westeinde 236 (bron: initiatiefnemer)
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
10
Figuur 2.3: zijaanzicht woning Westeinde 236 en bijbehorend erf (bron: initiatiefnemer)
Figuur 2.4: achterzijde erf Westeinde 236 (bron: initiatiefnemer)
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
11
2.3
Toekomstige situatie
Zoals beschreven wordt het plangebied in de toekomstige situatie verdeeld in twee kavels waarop de twee-onder-één-kap woning zal worden gesitueerd. De bestaande woning wordt gesloopt en daarvoor in de plaats komt dus de twee-onder-één-kap woning, welke op een verspringende manier zal worden gebouwd. De voorgevel van beide woningen zullen gericht zijn naar het Westeinde. Daarmee wordt aansluiting gezocht op de kenmerkende lintbebouwing van Vriezenveen. De bouwhoogte van de beoogde woningen zal maximaal negen meter bedragen en de goothoogte ongeveer 3,2 meter. De oostelijke woning krijgt een carport en beide woningen zullen een aangebouwd bijgebouw en een vrijstaand bijgebouw krijgen. De oppervlakte van deze bijbehorende bouwwerken bedragen samen circa 271 m². Verder wordt tussen de kavels een erfafscheiding gerealiseerd voor het creëren van privacy. De bouwhoogte van deze erfafscheiding wordt maximaal een meter hoog. De gronden achter de woningen krijgen een tuinfunctie. Hier wordt het bouwen van gebouwen uitgesloten. In figuur 2.5 en 2.6 wordt de toekomstige situatie van het plangebied weergegeven.
Figuur 2.5: situatietekening toekomstige situatie plangebied (bron: Building Design Architectuur)
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
12
Figuur 2.6: beoogde situatie in vogelvlucht (bron: Building Design Architectuur)
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
13
Hoofdstuk 3
Beleid
3.1
Rijksbeleid
3.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de Nederlandse leefomgeving. Hiermee kunnen we inspelen op de grote uitdagingen die voor ons liggen. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI zet de Rijksoverheid een proces in gang waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; Duurzaam economisch groeipotentieel; Sterke en gezonde steden en regio's; Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven vanuit de NOVI is combinaties te maken en win-win situaties te creëren. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen.
Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. Toets Wonen is één van de basisbehoeften van mensen. In de Nationale Omgevingsvisie wordt aangegeven dat iedereen in Nederland prettig moet kunnen wonen voor een redelijke prijs. Een woningvoorraad die aansluit op de huidige en toekomstige woonbehoefte van mensen is daarom van nationaal belang. Het huidige woningtekort en de toename van het aantal inwoners en huishoudens vraagt een groei van de woningvoorraad (vooral in en bij de stedelijke regio’s) in een fijne, leefbare omgeving. Tussen 2019 en 2035 moet de woningvoorraad met circa 1,1 miljoen woningen worden vergroot.
De primaire verantwoordelijkheid voor de gebouwde omgeving, de woningvoorraad en de leefbaarheid ligt bij gemeenten en provincies. Het Rijk is systeemverantwoordelijk. Het is de rol van het Rijk om de kaders te stellen, te stimuleren, eventueel te sanctioneren, waar nodig middelen ter beschikking te stellen – bijvoorbeeld via de huurtoeslag, hypotheekrenteaftrek of de regeling woningbouwimpuls voor gemeenten – en met gemeenten en provincies samen te werken om (bovenlokale, inclusief grensoverschrijdende) knelpunten op te lossen en realisatie van de nationale belangen te waarborgen. De voorgenomen ontwikkeling voorziet in de toevoeging van een één extra woning aan het Westeinde te Vriezenveen. Zoals is beschreven ligt de primaire verantwoordelijkheid voor de gebouwde omgeving en de woningvoorraad bij de gemeenten en provincies. In de paragrafen 3.2.3 en 3.3 wordt de realisatie van de nieuwe woningen getoetst aan het provinciale beleid en aan de woonvisie van de gemeente Twenterand. Daarin wordt aangetoond dat het plan
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
14
past binnen het provinciale en gemeentelijke beleid ten aanzien van wonen. Derhalve past het plan binnen de prioriteiten van de NOVI. 3.1.2
Ladder voor duurzame verstedelijking
Artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) schrijft voor dat van een nieuwe "stedelijke ontwikkeling" die in een bestemmingsplan wordt mogelijk gemaakt moet worden aangetoond dat er sprake is van een behoefte. De toelichting bij het bestemmingsplan bevat daartoe een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling. Indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, bevat een toelichting tevens een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Dit wordt de "Ladder Duurzame Verstedelijking" genoemd. De beschrijving van de behoefte aan de betreffende, "stedelijke ontwikkeling", moet inzichtelijk maken of, in relatie tot het bestaande aanbod, concreet behoefte bestaat aan de desbetreffende ontwikkeling. Die behoefte moet dan worden afgewogen tegen het bestaande aanbod, waarbij moet worden gemotiveerd dat rekening is gehouden met het voorkomen van leegstand. De stappen schrijven geen vooraf bepaald resultaat voor, omdat het optimale resultaat moet worden beoordeeld door het bevoegd gezag dat de regionale en lokale omstandigheden kent en de verantwoordelijkheid draagt voor de ruimtelijke afweging met betrekking tot die ontwikkeling.
Onderhavig plan Middels onderhavig bestemmingsplan wordt de realisatie van een twee-onder-één-kap woning aan het Westeinde te Vriezenveen mogelijk gemaakt. Het plangebied is gelegen binnen de bebouwde kom van Vriezenveen. Om de voorgenomen ontwikkeling mogelijk te maken wordt de bestaande bebouwing eerst gesloopt. Op grond van de uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) van 16 september 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:2921) wordt de realisatie van elf woningen niet aangemerkt als een nieuwe stedelijke ontwikkeling als bedoed in artikel 1.1.1 lid 1 sub i van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Voorliggend plan maakt per saldo één extra woning mogelijk. Gelet op de uitspraak van de ABRvS kan geconcludeerd worden dat de ontwikkeling van één woning niet als een nieuwe stedelijke ontwikkeling moet worden beschouwd. Een toetsing aan de Ladder voor duurzame verstedelijking kan daarom achterwege blijven. De ABRvS heeft echter in dezelfde uitspraak bepaald dat wanneer de Ladder voor duurzame verstedelijking niet van toepassing is, wel gemotiveerd moet worden dat de ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening en uitvoerbaar is. In hoofdstuk 4 van het voorliggende bestemmingsplan wordt aannemelijk gemaakt dat de in dit bestemmingsplan beschreven ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.
Daarbij wordt ingegaan op diverse milieuaspecten. Conclusie Op basis van de vorenstaande kan worden geconcludeerd dat voorliggend plan binnen het Rijksbeleid past en daarom geen belemmeringen zijn voor de uitvoerbaarheid van onderhavig bestemmingsplan.
3.2
Provinciaal beleid Overijssel
3.2.1
Omgevingsvisie Overijssel
De Omgevingsvisie Overijssel geeft de provinciale visie op de fysieke leefomgeving van Overijssel weer. Hierin worden onderwerpen als ruimtelijke ordening, milieu, water, verkeer en vervoer, ondergrond en natuur aangehaald in samenhang voor een duurzame ontwikkeling van de leefomgeving. De Omgevingsvisie is onder andere een structuurvisie onder de Wet ruimtelijke ordening. Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn de leidende principes of "rode draden" bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving in de provincie Overijssel.
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
15
3.2.2
Omgevingsverordening Overijssel
De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel van de provincie Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. 3.2.3
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: generieke beleidskeuzes; ontwikkelingsperspectieven; gebiedskenmerken. Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht.
Omgevingsvisie
een
Generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een behoefte aan een bepaalde voorziening. Ook wordt in deze fase het zgn. principe van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik gehanteerd. Hierin komt er kort gezegd op neer dat eerst bestaand bebouwd gebied wordt benut, voordat er uitbreiding in de groene omgeving kan plaatsvinden. Andere generieke beleidskeuzes betreffen de reserveringen voor waterveiligheid, randvoorwaarden voor externe veiligheid, grondwaterbeschermingsgebieden, bescherming van de ondergrond (aardkundige en archeologische waarden), landbouwontwikkelingsgebieden voor intensieve veehouderij, begrenzing van Nationale Landschappen, Natura 2000-gebieden, Natuurnetwerk Nederland en verbindingszones enzovoorts. De generieke beleidskeuzes zijn veelal normstellend en verankerd in de Omgevingsverordening Overijssel. Ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelingsperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving.
Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleidsen kwaliteitsambities. De ontwikkelingsperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en lusten leisurelaag) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag "hoe" een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
16
het uitgevoerd kan worden.
Figuur 3.1: uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: provincie Overijssel) Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten Omgevingsvisie Overijssel Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan de Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld. Generieke beleidskeuzes Of een ontwikkeling mogelijk is, wordt bepaald op basis van generieke beleidskeuzes. Hieronder wordt het plan getoetst aan de relevante artikelen uit de Omgevingsverordening Overijssel. Artikel 2.1.2 Principe van concentratie Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in woningbouw, aanleg van bedrijventerreinen voor lokaal gewortelde bedrijvigheid en het realiseren van stedelijke voorzieningen, met bijbehorende infrastructuur en groenvoorzieningen om te voldoen aan de lokale behoefte en de behoefte van bijzondere doelgroepen. Doorwerking voor voorliggend plan: In het voorliggende bestemmingsplan wordt de realisatie van een twee-onder-één-kap woningen mogelijk gemaakt. De vrijstaande woning die er nu staat wordt daarvoor gesloopt. Per saldo wordt er één nieuwe woning mogelijk gemaakt. De twee-onder-één-kap woning wordt gerealiseerd om eigen behoefte te voorzien. In paragraaf 3.3.2 wordt hier nader op ingegaan.
Artikel 2.1.3 Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de Groene Omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt:
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
17
dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut. Doorwerking voor voorliggend plan: In het voorliggende bestemmingsplan wordt de bestaande woning gesloopt en daarvoor in de plaats komt er een nieuwe twee-onder-één-kap woning. De twee-onder-één-kap woning wordt gerealiseerd binnen bestaand bebouwd gebied. Het plan legt geen extra beslag op de schaarse ruimte, aangezien de gronden waar de extra woning komt momenteel als tuin worden gebruikt. Daarmee voldoet het plan aan de eis van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. Artikel 2.1.5 Ruimtelijke kwaliteit In de toelichting op bestemmingsplannen wordt onderbouwd dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt, bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit conform de geldende gebiedskenmerken. Doorwerking voor voorliggend plan: Het voornaamste reden dat men in plaats van de bestaande woning een twee-onder-één-kap woning wil realiseren, is dat het woonperceel te groot wordt bevonden voor onderhoud.
Initiatiefnemers en de bewoners van de bestaande woning willen het woonperceel verdelen door een twee-onder-één-kap woning te realiseren. Daarmee wordt het onderhoud als ware verdeeld en makkelijker om te plegen. Dit voorkomt verpaupering van de gebouwen en vergroot de leefbaarheid van het gebied. Verder wordt bij de realisatie van de twee-onder-één-kap woning aangesloten op het bestaande stedenbouwkundige structuur, wordt de woning gerealiseerd in de nokrichting noord-zuid en wordt met de bouw van de woning rekening gehouden met de karakteristiek van Vriezenveen. Daarmee wordt de oude slagenstructuur van het lint van Vriezenveen gevolgd. Geacht wordt hiermee dat er een bijdrage aan de gewenste ruimtelijke kwaliteit in Vriezenveen geleverd wordt en dat het plan daarmee voldoet aan artikel 2.1.5 van de omgevingsverordening van de provincie Overijssel. Artikel 2.2.2 Realisatie nieuwe woningen Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 sub c van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw.
Doorwerking voor voorliggend plan: In de Regionale Woonagenda Twente 2021-2025 is opgenomen dat er in de periode 2021 – 2025 maximaal ruimte wordt geboden voor het realiseren van inbreidingsplannen op korte termijn (binnen vijf jaar). Zonder kwantitatieve kaders, maar wel met kwalitatieve toetsing aan de woningbehoefte. Deze toetsing vindt plaats in paragraaf 3.3.2 en 3.3.3. Geacht wordt hiermee dat voorliggend plan voldoet aan artikel 2.2.2 van de omgevingsverordening van de provincie Overijssel. Artikel 2.13.5 Grondwaterbeschermingsgebieden en intrekgebieden Nabij Vriezenveen ligt het grondwaterwingebied "Hoge Hexel". Een groot deel van Vriezenveen, waaronder het plangebied, is gelegen binnen het intrekgebied van dit waterwingebied. In artikel 2.13.5 van de verordening van provincie Overijssel is vastgelegd dat er binnen de intrekgebieden nieuwe niet-risicovolle en grote risicovolle functies worden toegestaan, mits voldaan wordt aan het principe van stand still. Niet-risicovolle functies zijn alle functies behalve harmoniërende functies (functies die goed samengaan met de drinkwaterwinning) en grotere of grootschalige risicovolle functies. Het stand-stillprincipe is erop gericht om de verslechtering van de grondwaterkwaliteit tegen te gaan en het vergroten van risico's op verontreiniging van het grondwater te voorkomen.
Doorwerking voor voorliggend plan: Woningen worden niet aangemerkt als functies die mogelijk een risico kunnen vormen voor de grondwaterbescherming. Daarmee wordt geacht dat het toevoegen van slechts per saldo één woning past binnen de beleidsuitgangspunten ten aanzien van het grondwaterbeschermingsgebied en intrekgebied.
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
18
Ontwikkelingsperspectieven De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. In dit geval zijn uitsluitend de ontwikkelingsperspectieven voor de stedelijke omgeving van belang. In figuur 3.2 is een fragment van de kaart van de ontwikkelingsperspectieven behorende bij de Omgevingsvisie weergegeven.
Figuur 3.2: fragment ontwikkelingsperspectievenkaart, Omgevingsvisie Overijssel, de locatie is aangegeven met een rode markering (bron: provincie Overijssel) Het plangebied is gelegen binnen het ontwikkelingsperspectief "woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken". In de steden en dorpen buiten de stedelijke netwerken mag er altijd worden gebouwd voor de lokale behoefte aan wonen, werken en voorzieningen, inclusief lokaal voor gewortelde bedrijvigheid, mits dit onderbouwd en regionaal afgestemd wordt. Herstructurering en transformatie in de woon-, werk-, voorzieningen- en mixmilieus moeten deze vitaal en aantrekkelijk houden en de diversiteit aan milieus versterken. Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur en water te reserveren). Van belang is de stedelijke ontwikkeling eerst altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld in laaggelegen gebieden bij bouw- en evacuatieplannen rekening houden met risico’s op overstroming of wateroverlast. Herstructurering en transformatie kunnen ook bijdragen aan de energietransitie (door het nemen van energie-efficiënte maatregelen en/of het opwekken van duurzame energie door bijvoorbeeld het aanwezige dakoppervlak te benutten).
Doorwerking voor voorliggend plan: Voorliggend bestemmingsplan maakt de realisatie van een twee-onder-één-kap woning mogelijk. Deze woning wordt gerealiseerd om de behoefte van de initiatiefnemers en van de huidige bewoners van de bestaande woning te voorzien. Door herstructurering wordt het woonperceel en woning geschikt gemaakt voor het huisvesten van twee families, waardoor makkelijker onderhoud gepleegd kan worden. Dit vergroot de vitaliteit van het plangebied. Geacht wordt hiermee dat voorliggend plan in overeenstemming is met het geldende ontwikkelingsperspectief. Gebiedskenmerken Op basis van de gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en de laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag "hoe" een ontwikkeling invulling krijgt. Het plangebied is gelegen binnen het stedelijk gebied. In dit gebied worden de kenmerken van de "Natuurlijke laag" en de "Laag van het agrarisch
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
19
cultuurlandschap" niet meer zichtbaar geacht. Derhalve kan de toetsing aan deze gebiedskenmerken achterwege blijven. Binnen de "Laag van de beleving" heeft het plangebied eveneens geen bijzondere eigenschappen. De toetsing aan deze laag kan tevens buiten beschouwing worden gelaten. Stedelijke laag
Figuur 3.3: stedelijke laag, Omgevingsvisie Overijssel (bron: provincie Overijssel) Het plangebied maakt deel uit van "Bebouwingsschil 1900 - 1955" en "Informele trage netwerk". De bebouwingsschil 1900-1955 bestaat uit gemengde stadwijken en woonwijken direct aansluitend op de historische centra en binnensteden. Op sommige plaatsen liggen (voor malige) grootschalige fabriekscomplexen direct aansluitend aan woonwijken. Deze stads wijken kennen een gesloten, compacte vorm (bouw blokken) en zijn veelal opdeelbaar in wijken met eigen karakter. De wijken worden van elkaar gescheiden door doorgaande lanen, singels en stadsstraten. Kenmerkend in de bebouwing is de verwantschap in architectuurstijlen en aandacht voor architectonische details en verbijzondering van gebouwen op specifieke plekken als straathoeken. Als herstructurering etc. plaats vindt in de tuindorpen en fabriekswijken, dan voegt de vernieuwde/nieuwe bebouwing zich in de structuur van de bebouwde massa en groenstructuur, gericht op behoud van eenheid en eenduidigheid, met oog voor details. Het informele trage netwerk is het 'langzame' netwerk (wandelpaden, fietspaden, ruiterpaden, vaarroutes) van de provincie, dat delen van het agrarisch cultuurlandschap en de natuurlijke laag toegankelijk en ervaarbaar maakt. De oude zandwegen en paden vormen het basisstramien.
Als ontwikkelingen plaats vinden in de gebieden die in de directe invloedssfeer van stad en dorp liggen (b.v. bedrijventerreinen, woonwijken), dan dragen deze ontwikkelingen bij aan behoud en verkleining van de maaswijdte van het padennetwerk. Nieuwe mogelijkheden voor lange afstands-, wandel- en fietsroutes worden benut Doorwerking voor voorliggend plan: De te realiseren twee-onder-één-kap woning zal met zijn aard, maat en karakter passen in de bestaande stedenbouwkundige structuur, waarbij rekening wordt gehouden met de groenstructuur en er zal sprake zijn van eenheid en eenduidighuid. Wat betreft het informele trage netwerk heeft voorliggend plan geen invloed op bestaande wandelpaden, fietspaden, ruiterpaden of vaarroutes. Gelet op de vorenstaande wordt geacht dat voorliggend plan in overeenstemming is met de ambities uit de stedelijke laag. Conclusie
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
20
Geconcludeerd kan worden dat de in dit voorliggende bestemmingsplan besloten planologische wijziging volledig in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel verwoorde en in de Omgevingsverordening verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.
3.3
Gemeentelijk beleid
3.3.1
Structuurvisie Twenterand
Op 19 juli 2011 heeft de gemeenteraad van Twenterand de 'Structuurvisie Twenterand' vastgesteld. In figuur 3.4 is een uitsnede opgenomen van de structuurvisiekaart. Het plangebied is aangegeven met een zwarte pijl. Het plangebied ligt in een gebied dat is aangeduid als bestaande kernen.
Figuur 3.4: uitsnede structuurvisiekaart Twenterand (bron: gemeente Twenterand) De structuurvisie spreekt zich uit over de hoofdlijnen van de ruimtelijke ontwikkelingen van de gehele gemeente en geeft richting aan de gewenste ruimtelijke inrichting van een gebied, waardoor voor iedereen duidelijk is of nieuwe initiatieven daarbinnen passen. Voor nieuwe woningbouw wordt in eerste instantie gezocht binnen de bestaande kernen of in de randen. Daarbij gaat het om ontwikkelingen in kleine eenheden, passend bij de schaal van het onderliggende gebied die bovendien als overzichtelijke en afgeronde gehelen kunnen worden gerealiseerd. In de structuurvisie wordt aangegeven dat het langgerekte ontginningslint van Vriezenveen met diepe smalle kavels en opvallende situering van de bebouwing aan het lint wordt aangemerkt als kwaliteit van de gemeente. Voor wat betreft het landschap is dan ook bepaald dat nieuwe bebouwing in het lint zich moet voegen in de onderliggende structuur (open- gesloten, zichtlijnen, oriëntatie) en originele architectuurkenmerken. Toets Er wordt middels voorliggend bestemmingsplan een twee-onder-één-kap woning mogelijk gemaakt binnen de bestaande kern Vriezenveen. Het gebouw zal qua uiterlijk, karakter en schaal passen binnen de omgeving.
Daarbij wordt qua situering van het gebouw aangesloten op de bestaande stedenbouwkundige structuur en zal het gebouw dezelfde bouw- en goothoogte hebben als omliggende woningen. Gelet erop dat in de bestaande kernen ontwikkelingsmogelijkheden zijn voor woninginbreiding, wordt geacht dat voorliggend plan met inachtneming van de stedenbouwkundige eisen voor Vriezenveen in overeenstemming met de Structuurvisie Twenterand.
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
21
3.3.2
Woonvisie Twenterand 2022-2026
Algemeen In de Woonvisie Twenterand 2022 - 2026 beschijft de gemeente de opgaven en ambities voor de komende 5 jaar. Hiermee valt de gemeente ruim binnen de Primos prognose tot en met 2031. Ook zorgt de gemeente voor een visie waar initiatiefnemers op kunnen bouwen. Tevens sluit de gemeente aan bij de Woningwet 2022 waarin is opgenomen dat een woonvisie maximaal voor een periode van 5 jaar mag worden vastgesteld. In de Woonvisie Twenterand 2022-2026 komt naar voren waar de gemeente het woonbeleid op richt, wat de ambities zijn van de gemeente en aan welke opgaven we de komende jaren gaan werken. De belangrijkste ambities voor Twenterand zijn: Het versnellen van de woningbouw: Twenterand heeft de ambitie om de woningbouw te versnellen en woningen toe te voegen voor het toenemende aantal huishoudens en starters. Twenterand wil 550 woningen toevoegen voor lokale woningbehoefte tot 2021; Inclusieve woningmarkt: Twenterand wil een gemeente zijn waar het voor al haar inwoners prettig en passend wonen is en waar mensen van buiten Twenterand graag komen wonen. Twenterand staat voor groen en dorps wonen in vitale kernen en ruim ‘landelijk wonen’ in het buitengebied.
De gemeente Twenterand wil aandacht voor doelgroepen op de woningmarkt die moeite hebben een passende en betaalbare woning te vinden; Vernieuwing en ruimte voor nieuwe woon(-zorg)concepten: Met de woningbouw in Twenterand wil de gemeente vernieuwen en nieuwe concepten toevoegen. Initiatieven zijn complementair aan de bestaande voorraad zodat er meer diversiteit komt in het totale woningaanbod in Twenterand; Duurzame, groene en dorpse woonmilieus: De gemeente Twenterand vindt het belangrijk dat onze kernen niet verstedelijken en hun dorpse karakter behouden. Daarom realiseert de gemeente de woningbouwversnelling niet enkel met inbreiding. Kwalitatieve woningbehoefte gemeente Twenterand Twenterand is een landelijke gemeente met grotere kernen, buurtschappen en een buitengebied. De gemeente huisvest ongeveer 13.245 huishoudens. De komende tien jaren neemt het aantal huishoudens naar de verwachting in de gehele gemeente met ongeveer 550 woningen toe. In de tien jaren daarna groeit het aantal huishoudens met ongeveer 225 huishoudens, tot in totaal 14.020 huishoudens. Voor deze lokale behoefte wil de gemeente in de juiste kwaliteit woningen voorzien. In de eerste plaats wil de gemeente voorzien in de lokale vraag naar woningen.
Primair is het dus van belang dat de juiste kwaliteit woningen worden toegevoegd en de ontwikkelingen op de woningmarkt in de gaten gehouden worden en waar nodig bijgestuurd wordt. Wanneer gekeken wordt naar de huishoudsamenstelling en deze opgesplitst wordt naar doelgroepen, dan blijkt dat de grootste groep huishoudens gezinnen betreft. Volgens de meest recente prognose op basis van Primos 2020 gaat het aantal gezinnen in de komende jaren wel afnemen van 5.550 gezinnen in 2020 naar circa 5.330 gezinnen in 2031 en 2041. Ook de jonge alleenstaanden en stellen tot 35 jaar nemen de komende tien jaar in omvang af. Dit zijn voor Twenterand de toekomstige gezinnen. De doelgroep die fors gaat toenemen zijn de 75-plussers. De komende tien jaar komen er ongeveer 600 oudere huishoudens bij. En tussen 2031 en 2041 is het de verwachting dat er dan nog eens 500 oudere huishoudens bijkomen. Dit zijn voornamelijk huishoudens die al in Twenterand wonen en ouder worden. Zie ook figuur 3.5 waarin per doelgroep de toe- of afname in de huishoudens is weergegeven.
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
22
Figuur 3.5: toe- of afname in het aantal huishoudens op basis van de Primos 2020 (bron: gemeente Twenterand) Voor de kwalitatieve woningbehoefte betekent dit dat er voornamelijk vraag is naar woningen voor ouderen. Daarnaast is door de toegenomen krapte op de woningmarkt de betaalbaarheid onder druk komen te staan waardoor het voor starters, jongeren en alleenstaanden moeilijker is een betaalbare en passende woning te vinden. Op de korte termijn wil de gemeente deze doelgroep helpen door betaalbare huur en koop woningen toe te voegen aan de woningvoorraad. Het behoud en aantrekken van jongeren, jonge stellen en gezinnen is belangrijk voor de vitaliteit van de gemeente en jongeren en jonge stellen zijn de gezinnen van de toekomst waar een groot deel van de huidige woningvoorraad op is gericht.
Figuur 3.6: ontwikkeling van huishoudens gemeente Twenterand naar doelgroepen op basis van de Primos 2020 (bron: gemeente Twenterand) In de samenstelling van huishoudens valt op dat het aantal kleine, één en twee persoonshuishoudens in de afgelopen jaren is toegenomen. Zie figuur 3.7. Met de te verwachten vergrijzing zal dit aantal verder stijgen. Daartegenover staat dat het aantal meerpersoonshuishoudens afneemt. Voor de kwalitatieve woningbehoefte betekent dit dat er behoefte is aan kleinere woningen.
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
23
Figuur 3.7: ontwikkeling van de samenstelling van huishoudens in de gemeente Twenterand op basis van de Primos 2020 (bron: gemeente Twenterand) Kwantitatieve woningbehoefte gemeente Twenterand In de gemeente Twenterand is er tot 2025 behoefte aan 100 reguliere grondgebonden woningen (gezinswoningen, niet levensloopbestendig). Per saldo is er tot aan 2031 een behoefte aan circa 45 reguliere grondgebonden koopwoningen en ongeveer 70 reguliere grondgebonden woningen vrije sector huurwoningen. Daarnaast is in alle segmenten (koop, vrije sectorhuur en sociale huur) in de komende tien jaren veel behoefte aan nultredenwoningen, waaronder zowel appartementen als grondgebonden nultredenwoningen. Aan zowel koop als sociale huur bestaat een behoefte van circa 300 woningen. In de vrije sectorhuur is de behoefte iets lager, maar met 200 nog zeer fors, zeker gezien het beperkte aanbod op dit moment.
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
24
Figuur 3.8: Jaarlijkse vraag naar reguliere grondgebonden woningen voor de gemeente Twenterand op basis van de Primos 2020 (bron: gemeente Twenterand)
Figuur 3.9: jaarlijkse vraag naar nultredenwoningen voor de gemeente Twenterand (bron: gemeente Twenterand) Vriezenveen In de kern Vriezenveen bedraagt de groei van het aantal huishoudensgroei op basis van de Primos 2020 circa 160 huishoudens tussen 2021-2031 en circa 90 tussen 2031-2041. Sinds 2010 is in Vriezenveen beperkt nieuwbouw toegevoegd. De woningvoorraad bestaat voornamelijk uit duurdere woningen in de koopsector. Het aandeel (sociale) huur en betaalbare woningen is beperkt. In de provinciale woonagenda is Vriezenveen in z’n geheel aangewezen als provinciaal "Sleutelgebied". Naast locaties voor inbreiding gaat de gemeente uitleglocaties aanwijzen om in de lokale behoefte te voorzien en aan de regionale vraag bij te dragen. Op de eerste plaats wil de gemeente in Vriezenveen bijdragen aan de lokale woonbehoefte. De gemeente ziet veel vraag naar betaalbare woningen voor starters, (jonge) gezinnen en (grondgebonden) levensloopbestendige en nultredenwoningen voor senioren. Via enkel inbreiding is hier niet in te voorzien. In Vriezenveen neemt het aantal ouderen vanaf 75 jaar de komende 10 jaar met 250 toe. Dezelfde stijging is voorspelt voor de periode 2031-2041. Ook het aantal 55-plusser stijgt de komende 10 jaar sterk. Ook kan er in Vriezenveen worden bijgedragen aan de regionale vraag naar woningen. Vriezenveen is goed bereikbaarheid en ligt dichtbij Almelo.
Via het treinstation, de F35, de N36 is Vriezenveen zowel met de trein/bus, auto of de (elektrische) fiets goed te bereiken. Voorwaarden voor het invullen van de regionale woonvraag langs radialen. Door naast de lokale vraag ook de regionale vraag naar wonen in te vullen streven we naar meer differentiatie in woningaanbod op uitleglocaties. Toets Voorliggend plan maakt de realisatie van een twee-onder-één-kap woning mogelijk. Om deze woning te realiseren wordt de bestaande woning aan het Westeinde 236 gesloopt. Hiervoor in de plaats wordt een nieuwe twee-onder-één-kap woning gebouwd. Het toevoegen van per saldo één woning past binnen het woningbouwprogramma van de gemeente voor de komende tien jaar. Met de realisatie van de twee-onder-één-kap woning kan er worden
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
25
voorzien in de lokale behoefte aan woningen, doordat een vrijstaande woning op een riante kavel wordt verdeeld in twee betaalbare woningen met bijbehorende percelen en de toekomstige bewoners van de nieuwbouw woning een eigen woning zullen moeten verlaten wat leidt tot doorstroom in de woningvoorraad. Daarnaast kan met voorliggend plan bijgedragen worden aan de behoefte naar betaalbare woningen voor starters en (jonge) gezinnen, omdat de woningen daartoe geschikt zijn vanwege de gesplitste kavels. Geacht wordt hiermee dat voorliggend plan in overeenstemming is met de Woonvisie Twenterand 2022-2026. 3.3.3
Afwegingskader woningbouwprogramma
In de Woonvisie Twenterand 2022-2026 is een kwalitatief stimuleringskader opgenomen, in de eerste plaats om initiatiefnemers te stimuleren de juiste plannen te maken die bijdragen aan de lokale en regionale woonbehoefte op de korte termijn maar zeker ook op de lange termijn. In de tweede plaats geeft dit de gemeente handvat om initiatiefnemers te adviseren en plannen te beoordelen. Toets Als het plan langs dit stimuleringskader wordt gelegd, dan ontstaat het volgende beeld: 1. Met de realisatie van voorliggend plan wordt voorzien in de lokale behoefte door een bestaande vrijstaande woning op een riante kavel te transformeren naar een betaalbare twee-onder-één-kap woning met bijbehorende gronden. Doordat de toekomstige bewoners van deze woning een eigen woning zullen verlaten, vindt er doorstroom plaats in de woningvoorraad. 2. Doordat de bestaande woning eerst gesloopt wordt, kan bij de realisatie van de nieuwe twee-onder-één-kap woning rekening gehouden worden met levensloopbestendig bouwen, waardoor de woningen ook geschikt worden voor in de toekomst. 3. Het plan draagt bij aan behoud van de leefbaarheid en vitaliteit van Vriezenveen, omdat er een extra woning wordt gerealiseerd die bewoond kan worden door nieuwe mensen. 4. Het plan kan middels de inrichting van het plangebied bijdragen aan klimaatadaptatie.
Dit omdat een groot gedeelte van het plangebied tot tuin zal worden bestemd, waar het bouwen van bouwwerken uitgesloten wordt. Zo is de verharding binnen het plangebied in balans en kan teveel hittestress worden voorkomen. Ook is minder verharding goed voor de waterhuishouding, aangezien water door bepaalde technieken meer kan worden vastgehouden. 5. Het plan zal voldoen aan de standaard duurzaamheid vereisten vanuit het Bouwbesluit, onder andere gasloos en BENG (Bijna Energie Neutraal) bouwen, met de mogelijkheid om volledig energieneutraal te worden door het realiseren van extra zonnepanelen. Aan de hand van deze toetsing wordt geacht dat voorliggend plan bijdraagt aan de lokale woonbehoefte in de gemeente Twenterand. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat de in dit voorliggende bestemmingsplan besloten planologische wijziging volledig in overeenstemming is met het in de Structuurvisie Twenterand opgenomen visie voor de gemeente Twenterand en kern Vriezenveen, daarnaast dat het plan bijdraagt aan de lokale woonbehoefte.
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
26
Hoofdstuk 4
Omgevingsaspecten
Op grond van artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening moet in de toelichting op het bestemmingsplan een beschrijving staan van het verrichte onderzoek naar de voor het plan relevante feiten en de af te wegen belangen (Algemene wet bestuursrecht, artikel 3.2). In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de geldende wet- en regelgeving die op voorliggend plan en plangebied van toepassing zijn. Bovendien is een bestemmingsplan vaak een belangrijk middel voor afstemming tussen de milieuaspecten en ruimtelijke ordening. In dit hoofdstuk worden daarom de resultaten van het onderzoek naar o.a. de milieukundige uitvoerbaarheid beschreven. Het betreffen voor zover relevant de thema's geluid, bodem, luchtkwaliteit, externe veiligheid, milieuzonering, geur, ecologie, archeologie & cultuurhistorie, verkeer, water en vormvrije m.e.r-beoordeling.
4.1
Vormvrije m.e.r.-beoordeling
Op 1 april 2011 is het huidige Besluit milieueffectrapportage in werking getreden. Op 7 juli 2017 zijn er enkele wijzigingen doorgevoerd binnen dit besluit om de m.e.r.-procedure eenduidiger en overzichtelijker te maken, alsmede het aspect milieueffectrapportage explicieter te behandelen in aanvragen. Dit besluit heeft tot doel het vaststellen van mogelijke, ernstig nadelige milieugevolgen ten gevolge van een activiteit binnen de aanvraag. Binnen het Besluit milieueffectrapportage zijn een tweetal mogelijkheden opgenomen hoe om te gaan met dit besluit bij een aanvraag. Wanneer de beoogde activiteit in de D-lijst van het Besluit milieueffectrapportage wordt benoemd, maar onder de gestelde drempelwaarden blijft, volstaat een vormvrije m.e.r.-beoordeling. Wanneer de beoogde activiteit in de D-lijst van het Besluit milieueffectrapportage wordt benoemd en bovendien de gestelde drempelwaarden overstijgt, is de betreffende aanvraag m.e.r.-plichtig. Op dat moment zal een m.e.r.-rapportage op moeten worden gesteld. Toets Het begrip 'stedelijk ontwikkelingsproject' is niet gedefinieerd. In de toelichting op het Besluit m.e.r. zijn wel een aantal voorbeelden van bouwprojecten opgenomen die als stedelijk ontwikkelingsproject kunnen worden aangemerkt. In dat kader wordt verwezen naar woningen, parkeerterreinen, theaters, sportcentra, kantoorgebouwen en dergelijke of een combinatie daarvan.
Of sprake is van een 'stedelijk ontwikkelingsproject' hangt af van de concrete omstandigheden van het geval. Onder andere de aard en de omvang van de voorziene wijziging van de stedelijke ontwikkeling spelen daarbij een rol. Of de ontwikkeling per saldo aanzienlijke negatieve gevolgen voor het milieu kan hebben, is daarbij niet relevant. Gelet op de uitspraak van de Raad van State van 31 januari 2018 (ECLI:NL:RVS:2018:348) lijken de volgende aspecten relevant voor de vraag of sprake is van een stedelijk ontwikkelingsproject: de aard en omvang van de ontwikkeling; de vormgeving en opzet; de schaalgrootte; de ligging; de voorgenomen functie(wijziging), en; de vraag of sprake is van een bestaand of van een te realiseren bouwwerk. Voorliggend plan heeft betrekking op de gedeeltelijke van een bestaande woning aan het Westeinde 236 in Vriezenveen en op het terugbouwen van een twee-onder-één-kap woning. Dit staat reeds uitvoerig beschreven in Hoofdstuk 2. De woning zal worden aangesloten op de bestaande stedenbouwkundige structuur en zal dus qua schaal, maat en karakter passen binnen de karakteristieke Vriezenveens lintbebouwing. Er is geen sprake van een functiewijziging. Een bestaande woonbestemming en (deels) tuinbestemming worden zodanig herbestemd dat de realisatie van een twee-onder-één-kap woning mogelijk wordt.
De bestemming blijft wonen en de gronden eromheen zullen wederom bestemd worden tot tuin-dorpserf, iets dat binnen de kern Vriezenveen wenselijk om de karakteristieke lintbebouwing te handhaven. Als een project voorziet in een (gedeeltelijke) functiewijziging, maar de bebouwde oppervlakte
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
27
hetzelfde blijft, lijkt gelet op de uitspraak van de Raad van State van 31 januari 2018 (ECLI:NL:RVS:2018:348) geen sprake te zijn van een stedelijk ontwikkelingsproject als bedoeld in het Besluit m.e.r. Op basis van deze uitspraak lijken de volgende aspecten voor de vraag of sprake is van een stedelijk ontwikkelingsproject relevant: (een uitbreiding) van de bebouwde oppervlakte, de opzet en de vormgeving van de ontwikkeling. Ten aanzien van de relevante aspecten kan tevens een verwijzing worden gemaakt naar de uitspraak van de Raad van State van 29 juli 2020 (ECLI:NL:RVS:2020:1832). Gelet op dat in onderhavig geval de bebouwde oppervlakte enigszins toeneemt, kan aansluiting worden gezocht bij de uitspraak van de Raad van State van 12 juni 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:1879). In deze uitspraak heeft de Raad van State geoordeeld dat de realisatie van twee woningen op voorheen (hobbymatige) agrarische gronden niet wordt aangemerkt als een stedelijk ontwikkelingsproject. Hoewel het plan betrekking heeft op de toevoeging van per saldo één woning op een woonbestemming en (deels)tuinbestemming, (bestemming/grond), kan gelet op de uitspraak van 12 juni 2019 worden geconcludeerd dat het plan niet voorziet in een nieuw stedelijk ontwikkelingsproject als bedoeld in kolom 1 van categorie 11.2 van onderdeel D van de bijlage bij het Besluit milieueffectrapportage.
Daarbij is van belang dat het ruimtebeslag van de voorziene bebouwing beperkt is en dat de voorziene ontwikkeling gepaard gaat met een beperkte uitbreiding van de bebouwing op het perceel. Al met al kan geconcludeerd worden dat het plan geen negatieve effecten heeft op het milieu en dat er geen sprake is van een stedelijk ontwikkelingsproject als bedoeld in het Besluit m.e.r. Conclusie Vanuit het aspect vormvrije m.e.r.-beoordeling uitvoerbaarheid van onderhavig bestemmingsplan.
4.2
zijn er geen
belemmeringen
voor de
Milieuzonering
Zowel de ruimtelijke ordening als het milieubeleid stellen zich ten doel een goede kwaliteit van het leefmilieu te handhaven en te bevorderen. Dit gebeurt onder andere door milieuzonering. Onder milieuzonering verstaan we het aanbrengen van een voldoende ruimtelijke scheiding tussen milieubelastende bedrijven of inrichtingen enerzijds en milieugevoelige functies als wonen en recreëren anderzijds. De ruimtelijke scheiding bestaat doorgaans uit het aanhouden van een bepaalde afstand tussen milieubelastende en milieugevoelige functies. Die onderlinge afstand moet groter zijn naarmate de milieubelastende functie het milieu sterker belast. Milieuzonering heeft twee doelen: het voorkomen of zoveel mogelijk beperken van hinder en gevaar bij woningen en andere gevoelige functies; het bieden van voldoende zekerheid aan bedrijven dat zij hun activiteiten duurzaam onder aanvaardbare voorwaarden kunnen uitoefenen. Voor het bepalen van de aan te houden afstanden wordt de VNG-uitgave 'Bedrijven en Milieuzonering' uit 2009 gehanteerd. Deze uitgave bevat een lijst, waarin voor een hele reeks van milieubelastende activiteiten (naar SBI-code gerangschikt) richtafstanden zijn gegeven ten opzichte van milieugevoelige functies. De lijst geeft richtafstanden voor de ruimtelijk relevante milieuaspecten geur, stof, geluid en gevaar.
De grootste van de vier richtafstanden is bepalend voor de indeling van een milieubelastende activiteit in een milieucategorie en daarmee ook voor de uiteindelijke richtafstand. De richtafstandenlijst gaat uit van gemiddeld moderne bedrijven. Indien bekend is welke activiteiten concreet zullen worden uitgeoefend, kan gemotiveerd worden uitgegaan van de daadwerkelijk te verwachten milieubelasting, in plaats van de richtafstanden. De afstanden worden gemeten tussen enerzijds de grens van de bestemming die de milieubelastende functie(s) toelaat en anderzijds de uiterste situering van de gevel van een milieugevoelige functie die op grond van het bestemmingsplan/wijzigingsplan mogelijk is. Hoe gevoelig een gebied is voor milieubelastende activiteiten is mede afhankelijk van het omgevingstype. De richtafstanden van de richtafstandenlijst gelden ten opzichte van het omgevingstype 'rustige woonwijk/buitengebied' dan wel 'gemengd gebied'. In figuur 4.1 zijn de richtafstanden weergegeven.
bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied PH Westeinde 236 NL.IMRO.1700.BPVZPHWesteinde236-vas1
28
Figuur 4.1: richtafstanden VNG-uitgave Bedrijven en Milieuzonering Toets Wanneer een ontwikkeling wordt gerealiseerd, dan dient te worden bekeken of de nieuwe functie past in de omgeving (externe werking) en of de omgeving de nieuwe functie toelaat (interne werking). Het plangebied is gelegen binnen de bebouwde kom van Vriezenveen. In de omgeving van het plangebied zijn in overwegende mate woonfuncties en enkele detailhandel aanwezig. Gelet hierop kan worden uitgegaan van een rustige woonwijk. Dit betekent dat de richtafstanden niet verlaagd kunnen worden. Externe werking Bij de externe werking gaat het om de vraag of de realisatie van onderhavig plan leidt tot hinder of belemmeringen voor de omgeving. Daarvan is sprake als het woon- en leefklimaat van omwonenden in ernstige mate wordt aangetast. Daarnaast is dit aan de orde wanneer ontwikkelinsgmogelijkheden van bedrijven worden beperkt. Zoals beschreven maakt voorliggend bestemmingsplan de realisatie van een twee-onder-één-kap woning mogelijk. Een woonfunctie is voor de omgeving niet milieubelastend. Het woon- en leefklimaat van omliggende milieugevoelige functies zal daarom niet worden aangetast.
Voor wat betreft het beperken van ontwikkelingsmogelijkheden van bedrijven is eveneens niet aan de orde, aangezien in de nabije omgeving geen bedrijven zijn gelegen waarvan de ontwikkelingsmogelijkheden in gevaar zouden kunnen komen. Het dichtstbijzijnde bedrijf bevindt zich aan het Westeinde 296 in Vriezenveen (aannemersbedrijf). Op basis van de VNG-uitgave 'Bedrijven en milieuzonering' bedraagt de grootste richtafstand voor een aannemersbedrijf groter dan 1000 m2 50 meter voor het aspect geluid. Aangezien de onderlinge afstand met het plangebied circa 150 meter bedraagt en de onderlinge afstand dus ruim drie keer zo groot is als de geadviseerde richtafstand, kan worden geconcludeerd dat de ontwikkelingsmogelijkheden van dit bedrijf niet worden beperkt door de komst van een extra woning. Andere eventuele functies die beperkt zouden kunnen worden betreffen veelal winkels met een richtafstand van maximaal 10 meter. De afstand met het plangebied is zodanig groot dat er op voorhand kan worden gesteld dat deze nooit beperkt zullen worden. Interne werking Bij de interne werking gaat het om de vraag of de nieuwe functie zelf hinder ondervindt van bestaande functies in de nabije omgeving. Zoals hierboven beschreven zijn er geen milieubelastende functies waarvan de nieuwe woning hinder zou kunnen ondervinden. Het dichtstbijzijnde bedrijf is gelegen op een afstand van circa 150 meter.