Transitievisie Warmte Twenterand.pdf
Tekst van het document
Wel is het ons duidelijk dat we nu de eerste stappen moeten zetten. Uiteindelijk worden alle wijken aardgasvrij richting 2050. Risico van het vooruit schuiven van de opgave is dat deze ná 2030 alleen maar groter is5. Daarom gaan we voor de uitvoering actief op zoek naar kansen om in Twenterand een start te maken. We beginnen met kleine stappen en willen van daaruit uitbouwen en waar mogelijk de uitvoering versnellen, bijvoorbeeld in een collectief project voor isoleren.
7.3 Communicatie- en participatiestrategie De warmtetransitie is een uitdaging die ons allemaal raakt. Daarbij is er sprake van wederzijdse afhankelijkheid van gemeente en bewoners om de warmtetransitie voor elkaar te krijgen. Sommige bewoners kunnen niet alleen een aardgasvrije woning realiseren. Daarvoor zijn de ingrepen te duur en technisch vaak te complex. Omgekeerd heeft de gemeente de bewoners en ondernemers nodig om de overstap naar aardgasvrije woningen, straten en buurten te maken. De gemeente vindt het belangrijk om de inwoners, ondernemers, bedrijven en alle andere partijen in Twenterand te betrekken bij de warmtetransitie. Hiervoor stelt de gemeente een communicatie- en participatiestrategie op die recht doet aan de (diverse) rollen en de invloed die de gemeente zelf heeft en die stakeholders hebben. Deze 13.700 woningen over een periode van 30 jaar = ruim 450 woningen per jaar; 13.700 woningen over een periode van 20 jaar = 685 woningen per jaar. 5
Transitievisie Warmte gemeente Twenterand I concept
21
strategie geeft duidelijkheid aan inwoners, bedrijven, overheden, instellingen over wat ze kunnen verwachten. Deze strategie wordt per deelgebied (straat, buurt of wijk) in de uitvoering in een plan concreet maakt. Dat houdt in dat dan wordt bekeken wat er nodig is voor optimale participatie. In de communicatie naar buiten willen we ook aandacht hebben voor de onderliggende woonwaarden. Sommige bewoners zijn beter te motiveren voor isolatie met de belofte van meer comfort dan de belofte van een investering met goed rendement. Veel maatregelen met technieken die een alternatief zijn voor aardgas, brengen een stuk extra comfort in de woning. Bijvoorbeeld minder koude voeten, geen ‘trek’ meer in de kamer of minder geluidhinder van buiten. Ook is de klimaatbeheersing stabieler, wat veel mensen weer prettiger vinden. In sommige gevallen kunnen de technieken ook koude leveren, wat in steeds meer gevallen als een toegevoegde waarde wordt gezien. Dit stuk comfortverbetering is een belangrijk effect.
woning. Ook vinden zij hier informatie over subsidies en zijn er ervaringsverhalen te lezen van andere Twentse huiseigenaren. Bij de gemeente Twenterand is er een nieuwe extra medewerker Uitvoering klimaattaken aangetrokken. Deze medewerker neemt een coördinerende rol op zich voor het Energieloket en borgt de samenwerking met het Energieloket in de uitvoering van de TVW. Duurzaam Thuis Twente werkt met diverse wooncoaches die inwoners van de gemeente graag helpen bij alle vragen over de woning. Geheel kosteloos komen ze bij inwoners langs om advies te geven. Tot slot communiceert de gemeente Twenterand ook via haar eigen gemeentelijke website en de andere vaste communicatiekanalen van de gemeente, waaronder social media.
In de tussentijd willen we alvast een vliegende start maken. Het communiceren en delen van successen van de inwoners en ondernemers in de gemeente Twenterand zien we hierin als belangrijke stap om bewustwording te creëren en te inspireren. Het gaat hierbij zowel om successen van inwoners en ondernemers die bijvoorbeeld een (hybride) warmtepomp hebben aangeschaft als voorbeelden en successen van isolatie. Iedereen die investeert in isolatie brengt de gemeente en samenleving een stap verder. Blijf daarom successen, oplossingen en ervaringen delen!
7.4 Informatie- en communicatiekanalen De gemeente Twenterand is actief met de ontwikkeling van het lokaal Energieloket Twenterand. Dit gebeurt in samenwerking met de wooncoaches die bewoners helpen bij woonvragen en voorzien van duurzaam advies. Daarnaast is de website van Duurzaam Thuis Twente waardevol voor tips en advies. Op de website van Duurzaam Thuis Twente kunnen bewoners en ondernemers lezen hoe zij energie kunnen besparen en welke duurzame maatregelen zij kunnen nemen voor hun
Transitievisie Warmte gemeente Twenterand I concept
22
8 I VHet vervolg
Uitgang
Met deze eerste versie van de Transitievisie Warmte gaan we in Twenterand voortvarend verder met het verduurzamen van de gebouwde omgeving. Daarvoor dient deze visie te worden vastgesteld in de raad. Vervolgens gaan we voor de uitvoering in een gebied (dit kan op straat, buurt of dorpsniveau) de warmtetransitie concretiseren en maken we plannen hoe de verschillende deelgebieden van het aardgas afgaan.
8.1
In deze TVW wijzen wij nog geen wijken aan. We vinden het belangrijk dat mensen op natuurlijke momenten als het kopen van een huis of een verbouwing de mogelijkheden voor verduurzaming onderzoeken. Een goedkopere gelegenheid om verduurzaming te bekostigen, is er niet. Samen met bewoners en andere stakeholders willen wij met een participatief proces een gedragen plan tot stand brengen over hoe gebieden van het aardgas af gaan. Dat betekent dat we ons op korte termijn niet richten op hele wijken die van het aardgas afgaan, maar woningen, gebouwen en straten waar (koppel)kansen optreden.
Uitvoeringsplannen
Voor de gebieden waarvan de transitie voor 2030 gepland is, moet uiterlijk in 2021 een wijkuitvoeringsplan (WUP) worden vastgesteld. In het WUP bepaalt de gemeente met de betrokken stakeholders de warmtebron en -techniek voor het gebied en op welke datum de levering van aardgas daadwerkelijk beëindigd wordt. Daarnaast zijn belangrijke onderdelen in het WUP de financiering van de transitie en communicatie & participatie. Onderdelen in een uitvoeringsplan zijn: ▪ Een uitgesproken bestuurlijke ambitie ▪ Een business case ▪ Participatieproces: welke vorm en welke doelgroepen? ▪ Technisch inzicht: welke warmtebronnen en wat betekent dat voor de woningen, de buitenruimte en de ondergrond? ▪ Meekoppelkansen in beeld ▪ Een risicoanalyse ▪ Inzicht in de gebouwgebonden financiering (type financieringsconstructies) en financieringsmogelijkheden ▪ Organisatie van de transitie inclusief planning Een uitvoeringsplan gaat niet perse over een officiële wijk, maar kan ook gaan om een straat, een deel van een wijk of een combinatie van wijken, afhankelijk van de samenhang die er is.
Figuur 6: no-regretmaatregelen voor bewoners
8.2
Waarmee kunnen bewoners al aan de slag?
Via het lokaal Energieloket Twenterand bieden wij bewoners een handelings-perspectief waar men al mee aan de slag kan zonder dat precies duidelijk is wat de alternatieve warmtebron uiteindelijk gaat
Transitievisie Warmte gemeente Twenterand I concept
23
worden. Een belangrijk onderdeel daarvan is het communiceren over de no-regret maatregelen voor bewoners (zie figuur 6). Ook als er de komende jaren nog geen uitvoeringsplan wordt gestart in een bepaald gebied betekent dit niet dat je als inwoner nog niet met de warmtetransitie kan beginnen. De no-regretmaatregelen kunnen ongeacht de toekomstige techniekkeuze altijd worden genomen en verdienen zich relatief snel terug. In figuur 7 hebben wij het handelingsperspectief voor bewoners opgenomen. Dit zijn de maatregelen die hoe dan ook bijdragen aan een duurzamer huis en niet hoeven te worden teruggedraaid wanneer duidelijk is wat de alternatieve warmtebron en techniek zal zijn. Dit zijn generieke maatregelen, zoals zonnepanelen en inductie koken, en daarnaast maatregelen die afhankelijk zijn van het bouwjaar van de woning. In figuur 8 gaan we dieper in op verschillende isolatiemogelijkheden.
Vooroorlogse woningen zijn alleen geschikt voor hoog temperatuurverwarming door middel van een warmtenet of ketel op duurzaam gas. Om het energiegebruik te beperken, wordt aanbevolen om wel zoveel te mogelijk te isoleren waar dat kan. Denk aan bijvoorbeeld kierdichting, dakisolatie aan binnenzijde en vervanging van beglazing. Door dit te combineren met een hybride warmtepomp kan het aardgasverbruik al fors worden beperkt.
In bijlage 11 leest u meer over energiebesparing en isolatie.
Nieuwe woningen (bouwjaar na 2011) zijn al goed geïsoleerd en zijn daarmee geschikt voor verwarming door middel van een warmtepomp. Waar nog geen vloerverwarming aanwezig is, wordt aanbevolen om dit aan te brengen. Woningen die na 1992 gebouwd zijn, zijn over het algemeen ook geschikt voor laag temperatuurverwarming. Om over te gaan naar een warmtepomp hoeft alleen gecontroleerd te worden op kieren en koudebruggen (een warmtelek in de gebouwschil), ventilatie en, waar dat nog niet het geval is, de beglazing vervangen door hr+++. Woningen met een bouwjaar van vóór 1992, maar na de oorlog, zijn over het algemeen minder goed geïsoleerd. Om de warmtevraag te beperken, wordt geadviseerd de rendabel toepasbare maatregelen (noregret) uit te voeren, zoals kierdichting, spouwisolatie en dakisolatie (binnenzijde). Kierdichting is van belang, zeker bij oudere woningen. Met name bij delen zoals kozijnen of een aanbouw kan de kierdichting slecht zijn. Toepassing van een hybride warmtepomp wordt aanbevolen om het aardgasgebruik al zoveel mogelijk te reduceren.
Transitievisie Warmte gemeente Twenterand I concept
24
Handelingsperspectief voor verschillende bouwjaren
Handelingsperspectief voor verschillende warmtetechnieken
Figuur 7: handelingsperspectief voor bewoners
Transitievisie Warmte gemeente Twenterand I concept
25
Figuur 8: Hoe maak ik mijn woning klaar voor de warmtetransitie? Transitievisie Warmte gemeente Twenterand I concept
26