Toelichting Bestemmingsplan Vroomshoop-Oost 3 - woongebied
Tekst van het document
Bestemmingsplan | Toelichting
Vroomshoop-Oost 3, woongebied
Gemeente Twenterand
Datum: 14 oktober 2024 Projectnummer: 210303 ID: NL.IMRO.1700.BPVHVhOostFase3WG-vas1
INHOUD TOELICHTING
1
Inleiding
3
1.1 1.2 1.3 1.4
Aanleiding Ligging plangebied Vigerende bestemmingsplannen Leeswijzer
3 3 4 5
2
Het plan
7
2.1 2.2
Huidige situatie Toekomstige situatie
7 10
3
Beleidskader
15
3.1 3.2 3.3 3.4
Rijksbeleid Provinciaal beleid Regionaal beleid Gemeentelijk beleid
15 17 21 22
4
Milieu- en omgevingsaspecten
24
4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12
Milieueffectrapportage Bodem Geluid Luchtkwaliteit Bedrijven en milieuzonering Geur Externe veiligheid Water Natuur Archeologie Cultuurhistorie Verkeer en parkeren
24 25 25 26 28 31 31 33 37 38 40 40
5
Wijze van bestemmen
43
5.1 5.2
Algemeen Dit bestemmingsplan
43 44
6
Uitvoerbaarheid
48
6.1 6.2
Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid
48 48
Bijlagen − − − − − − − − − − − − − − − −
Bijlage 1: Toets Ladder voor duurzame verstedelijking Bijlage 2: Vormvrije m.e.r.-beoordeling Bijlage 3: Bodemonderzoek Bijlage 4: Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai Bijlage 5: Akoestisch onderzoek industrielawaai kindcentrum Bijlage 6: Quick scan bedrijven en milieuzonering Bijlage 7: Akoestisch onderzoek industrielawaai autobedrijf Bijlage 8: Agrarisch geuronderzoek Bijlage 9: Onderzoek externe veiligheid Bijlage 10: Waterstructuurplan Bijlage 11: Quick scan natuur Bijlage 12: Onderzoek stikstofdepositie Bijlage 13: Nader soortgericht natuuronderzoek Bijlage 14: Archeologisch bureau- en booronderzoek Bijlage 15: Verkeersonderzoek Bijlage 16: Zienswijzenrapport
1
Inleiding
1.1
Aanleiding Al jaren wordt in het oosten van Vroomshoop gefaseerd een nieuw woongebied ontwikkeld, genaamd ‘Vroomshoop-Oost’. Nu fase 2 van deze ontwikkeling zijn einde nadert bestaat het voornemen om de derde fase te gaan realiseren. Onderdeel van de ontwikkeling betreft tevens de sloop- en nieuwbouw van de Oranjeschool. In het ter plaatse geldende bestemmingsplan ‘Buitengebied Twenterand’ is de locatie grotendeels bestemd als ‘Agrarisch’. Ter plaatse van deze bestemming is geen woningbouw toegestaan. Zodoende past het plan niet binnen het geldende bestemmingsplan. Om de beoogde ontwikkeling juridisch-planologisch mogelijk te maken, is de vaststelling van een nieuw bestemmingsplan voor dit gebied noodzakelijk. Voorliggend document voorziet hierin.
1.2
Ligging plangebied Het plangebied van de beoogde woonbuurt is gesitueerd aan de oostzijde van de kern Vroomshoop in de gemeente Twenterand. Aan de noord-, zuid- en westzijde wordt het plangebied hoofdzakelijk begrensd door woningen. Aan de oostzijde wordt het plangebied begrensd door de Europasingel met daarachter agrarische gronden. Langs de Tonnendijk, ten noorden van het plangebied, zijn ook enkele bedrijven aanwezig. Op de navolgende afbeeldingen zijn de globale ligging en begrenzing van het plangebied weergegeven. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de verbeelding van dit bestemmingsplan.
Globale ligging plangebied (rood omlijnd) in Vroomshoop (bron: pdok.nl).
3
Globale begrenzing plangebied (rood omkaderd, bron: pdok.nl).
1.3
Vigerende bestemmingsplannen Het plangebied maakt onderdeel uit van de bestemmingsplannen ‘Buitengebied Twenterand’ en ‘Actualisatie Vroomshoop Woongebied’.
Uitsnede van de geldende, gedigitaliseerde bestemmingsplannen in en rondom het plangebied met daarop het plangebied globaal rood omkaderd (bron: ruimtelijkeplannen.nl).
4
Actualisatie Vroomshoop Woongebied Het westelijk deel van het plangebied maakt onderdeel uit van het bestemmingsplan ‘Actualisatie Vroomshoop Woongebied’. De Oranjeschool is daarbinnen bestemd als ‘Maatschappelijk’. Deze gronden zijn onder meer bestemd voor religieuze, medische, sociale, culturele instellingen en onderwijsinstellingen. Speelvoorzieningen zijn uitsluitend ter plaatse van de aanduiding ‘speelvoorziening’ toegestaan. Verder zijn de gronden direct achter de woningen aan de Oranjestraat bestemd als ‘Agrarisch’, waarmee ter plaatse onder andere grasland, akkerbouw- en tuinbouwgronden ten behoeve van agrarische doeleinden mogelijk zijn. Buitengebied Twenterand Het middelste en oostelijk deel van het plangebied maakt onderdeel uit van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Twenterand’. De gronden zijn hoofdzakelijk bestemd als ‘Agrarisch’. De voor 'Agrarisch’ aangewezen gronden zijn bestemd voor agrarische doeleinden. Daarnaast zijn de gronden voorzien van de dubbelbestemmingen ‘Waarde - Archeologie lage verwachting’ of ‘Waarde - Archeologie middelhoge verwachting’. In de archeologische dubbelbestemming is een omgevingsvergunningstelsel opgenomen om eventuele archeologische waarden te beschermen en veilig te stellen. Ten slotte kent het volledige plangebied de gebiedsaanduidingen ‘milieuzone intrekgebied’ en ‘vrijwaringszone - laagvliegroute’.
Dit betekent dat de gronden mede bestemd zijn voor de bescherming van de bodem- en de (grond)waterkwaliteit ten behoeve van de drinkwatervoorziening en het behoud en de bescherming van de laagvliegroutes voor militaire jacht- en transportvliegtuigen. Facetplan Parkeren Twenterand In het facetplan Parkeren Twenterand is een parkeerregeling voor de gemeente Twenterand vastgesteld. De parkeerregels zijn vastgesteld voor vier verschillende zones. Dit zijn centrum, schil, schil-overloopgebied, rest bebouwde kom en buitengebied. Bij het aanvragen van een omgevingsvergunning voor het bouwen geldt de regel dat de inrichting van de bij het bouwplan behorende en daartoe bestemde gronden zodanig moet plaatsvinden dat op eigen terrein voldoende parkeergelegenheid ten behoeve van het parkeren en/of stallen van voertuigen wordt gerealiseerd en in stand gehouden. Hiervoor dient getoetst te worden aan de normen zoals gesteld in de Nota parkeernormen gemeente Twenterand. Op basis van de geldende bestemmingsplannen is het niet mogelijk om voorliggend initiatief te realiseren. Daarom wordt voor de ontwikkeling een nieuw bestemmingsplan opgesteld. Voorliggend document betreft de toelichting van de benodigde bestemmingsplanherziening.
1.4
Leeswijzer Het bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding, regels en deze toelichting. De toelichting is opgebouwd uit 6 hoofdstukken. Na het inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op de bestaande situatie van het plangebied en komt de planbeschrijving aan de orde. In hoofdstuk 3 wordt de toets aan het beleidskader weergegeven, waarna in hoofdstuk 4 de haalbaarheid van het plan aangetoond wordt voor wat betreft milieu- en omgevingsaspecten. Hoofdstuk 5 geeft een toelichting op de juridische
5
planopzet. Het laatste hoofdstuk behandelt de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid.
6
2 2.1
Het plan Huidige situatie Wordingsgeschiedenis Het plangebied is gelegen aan de oostflank van Vroomshoop. Oorspronkelijk maakte het plangebied deel uit van een hoogveenpakket. De woeste gronden werden vanaf de 17e eeuw ontgonnen middels veenbouw en het branden van het veen. Op de akkers werd veenboekweit verbouwd. De oude boekweitakkers liepen van oost naar west, maar die van het Bovenveen (ten oosten van het huidige kanaal) werden in 1849 opnieuw uitgezet. Deze akkers liepen noord-zuid, hetgeen doorwerkt in de ruimtelijke structuur van het latere dorp Vroomshoop. In het midden van de 19e eeuw werd besloten het kanaal aan te leggen. Het gedeelte van het kanaal bij Vroomshoop werd in 1856 opengesteld. Er werden twee hoofdwijken (zijkanalen) aangelegd (de huidige Fortwijk en Kalkwijk), die direct het veengebied insteken. Loodrecht op deze twee hoofdwijken stonden dan dichter opeen gelegen zijwijken, deze ontsloten de door de hoofdwijken gemarkeerde ‘blokken’ veen, ter weerszijden van de Tonnendijk gelegen. Op de dalgronden ontstond de boerderijbebouwing. Met de aanleg van het kanaal kwam de turfwinning op gang. Aldus ontstond Vroomshoop, als een veenkolonie. Vanaf het einde van de 19e eeuw kwamen boeren naar Vroomshoop om de afgeveende dalgronden te ontginnen tot bouwland. Zij vestigden zich onder andere langs de Tonnendijk.
Ter weerszijden van deze weg was de grond al in kavels verdeeld door de bestaande dwarswijken. Het terrein werd geëgaliseerd en voor agrarische doeleinden in gebruik genomen. Tot op de dag van vandaag is het gebruik van het gebied hoofdzakelijk gras- en bouwland.
Kaart uit 1950 met daarop het plangebied globaal rood omcirkeld (bron: Topotijdreis.nl).
7
Vroomshoop-Oost Aan de oostflank van Vroomshoop hebben de laatste jaren een aantal ontwikkelingen plaatsgevonden. Het betreft in hoofdzaak drie belangrijke elementen: een nieuwe woonwijk, een nieuw bedrijventerrein en een nieuwe oostelijke randweg. Deze ontwikkelingen vormen gezamenlijk de ontwikkeling ‘Vroomshoop-Oost’. Deze ontwikkeling heeft plaatsgevonden op de tot dan toe agrarische gronden direct ten oosten van de lintbebouwing langs het kanaal en de Oranjestraat. De woonwijk Vroomshoop-Oost ligt hierbij ten noorden van de randweg, het bedrijventerrein Vroomshoop-Oost ligt ten zuiden hiervan. De oostelijke Randweg, genaamd de Europasingel, is aangelegd om de verkeersdruk in het centrum te ontlasten. Deze gekozen planopzet komt voort uit de eerder opgestelde structuurschets voor Vroomshoop-Oost. De afgelopen 20 jaar zijn fase 1 en 2 van het woongebied gerealiseerd (de laatste subfase 2c wordt momenteel gebouwd). In de structuurschets is te zien dat het noordelijk deel van de ontwikkeling tot op heden nog niet tot ontwikkeling is gebracht. Deze gronden vormen fase 3 van de woningbouwontwikkeling.
Structuurschets Vroomshoop-Oost met daarop het plangebied globaal rood omcirkeld (bron: SAB).
8
Het plangebied Het plangebied zelf bestaat grotendeels uit landbouwgrond. Het terrein is circa 12 hectare groot en wordt aan de noordzijde begrensd door de lintbebouwing langs de Tonnendijk, aan de oostzijde door de Europasingel, aan de zuidzijde door de Penningkruid en aan de westzijde de lintbebouwing langs de Oranjestraat. Ook de huidige locatie van de Oranjeschool behoort tot het plangebied. De school is gelegen aan de Oranjestraat langs het kanaal en is sterk verouderd. Navolgende afbeeldingen geven de huidige situatie van het plangebied weer.
Huidige situatie van het plangebied gezien vanaf de kruising van Europasingel-Penningkruid (bron: Google streetview).
Huidige situatie van de Oranjeschool (bron: Google streetview).
9
2.2
Toekomstige situatie Net zoals in de rest van Nederland bestaat in de gemeente Twenterand een grote woningbehoefte. Daarom is in de afgelopen jaren Vroomshoop-Oost in verschillende fasen tot ontwikkeling gekomen. Inmiddels is fase 2 van deze ontwikkeling bijna volledig afgerond. Daarom bestaat nu de wens om, conform de structuurschets, de gronden ten noorden van fase 2 van Vroomshoop-Oost tot ontwikkeling te brengen. De ruimtelijke hoofdstructuur van het plan sluit aan bij de ruimtelijke structuurschets. Een centrale noord-zuid gerichte groenzone vormt het hart van het plan en sluit aan bij de oorspronkelijke verkavelingsrichting. Door deze groenzone loopt een fietsroute tussen de Tonnendijk en de Oranjestraat. Het nieuwe kindcentrum (de nieuwe Oranjeschool) en een woonzorgvoorziening dan wel kleinschalig appartementengebouw liggen aan de oostzijde van deze groene as centraal in de nieuwe woonbuurt. Deze zijn hierdoor optimaal bereikbaar voor fietsers en voetgangers, zowel voor de toekomstige bewoners als ook kinderen uit fase 1 en 2 en van elders uit Vroomshoop. Daarbij wordt een goede verkeersverbinding vanaf de Europasingel richting de Kiss and Ride bij het kindcentrum gerealiseerd, waarbij het aantal kruisingen met fietsers zoveel mogelijk is beperkt.
Ruimtelijke hoofdstructuur fase 3 woongebied Vroomshoop-Oost (bron: SAB).
Een ander belangrijk element is het doorzetten van de water- en groenzone langs de Europasingel. Hiermee wordt een fraaie dorpsrand gerealiseerd met uitzicht op het buitengebied. Vanaf de Europasingel vormt een ‘dorpsring’ de hoofdontsluiting van fase 3. Het plangebied kent een ‘dorpsring’, met daartussen woonstraten. De woonstraten vormen lussen, zodat hulpdiensten en vuilnisdiensten bij de woningen kunnen op komen. Alle straten in het plangebied kennen tweerichtingsverkeer, uitgezonderd 10
de Kiss & Ride voorziening. De ‘dorpsring’ ontsluit aan de oostzijde op de Europasingel en aan de zuidzijde op het Penningkruid. De parkeervoorzieningen voor het kindcentrum en de woonzorgvoorziening zijn via een eigen aansluiting bereikbaar vanaf het Penningkruid. Woningen op de locatie van de huidige Oranjeschool worden ontsloten via een doodlopende weg op het Penningkruid. De beoogde woning aan de Oranjestraat ontsluit op de Oranjestraat. Alle woonstraten bieden doorzicht naar de centrale groenzone, die tevens als wadi dienst doet. Op een aantal plekken grenzen woningen direct aan de centrale groenzone. Naast het nieuwe kindcentrum biedt de entree naar de wijk ook ruimte voor een tweede accent in de vorm van een woonzorgvoorziening dan wel kleinschalig appartementengebouw. Binnen deze ruimtelijke hoofdstructuur is een proefverkaveling gemaakt die laat zien hoe de beoogde woningbouw en het kindcentrum in het plangebied ingepast kunnen worden.
Plankaart woongebied Vroomshoop-Oost fase 3 (bron: SAB). 11
In het plangebied is ruimte voor maximaal 250 woningen, waarbij een programmatische verdeling wordt aangehouden van 30% sociale huur, 40% betaalbare koopwoningen en 30% dure woningen. Binnen het sociale huurprogramma is ruimte voor 22 gestapelde woon(zorg)eenheden. De intentie is om binnen de ontwikkeling in elke fase een mix van woningen te realiseren en zo een gemengde buurt te realiseren. De nieuwe woonbuurt is straks ook geschikt voor ouderen door een flink aantal levensloopbestendige woningen met een volledig woonprogramma op de begane grond. Verder biedt het beoogde kindcentrum onderdak aan een basisschool (circa 270 leerlingen), buitenschoolse opvang (circa 55 leerlingen) en een kinderdagverblijf (circa 30 kinderen). Deze functies worden verspreid over circa 12 leslokalen. Voor het kindcentrum is een kavel van circa 4.070 m2 gereserveerd, exclusief parkeergelegenheid. Een verdere indeling van het beoogde gebouw en terrein is op dit moment nog niet bekend. Wel is bekend dat de Kiss and Ride aan de oostzijde van het kavel is beoogd en is gesitueerd in een zo veel mogelijk autovrije omgeving. Het autoverkeer kan alleen vanuit het zouden naar de Kiss and Ride toerijden. Daarbij is sprake van eenrichtingsverkeer met het inrijden via de noordzijde van de kavel en uitrijden via de zuidzijde van de kavel.
Er wordt uitgegaan van 50 parkeerplaatsen voor personeel en de Kiss and Ride voorziening. Mocht de Kiss and Ride voorziening in de praktijk niet werken, dan kan gebruik worden gemaakt van een ruimtereservering om nog eens 10 parkeerplaatsen toe te kunnen voegen. Dit zal deels ten koste gaan van extra ruimte voor een groen speelplein.
Programmatische verdeling proefverkaveling woongebied Vroomshoop-Oost fase 3 (bron: SAB).
12
Met de bestaande woningen aan de Oranjestraat zijn afspraken gemaakt over de uitbreiding van hun achtertuinen, zoals ook bij hun noordelijke buren het geval is. Langs de dorpsring worden hier vrijstaande woningen en twee-onder-één-kapwoningen tegen deze achtertuinen gesitueerd om een geleidelijke overgang van de lintbebouwing naar het nieuwe woongebied te maken. Aan de Oranjestraat is het van belang om een woning te realiseren die zich voegt tussen de bestaande lintbebouwing aan het kanaal. In de woonvelden aan weerszijden van de centrale groenzone zijn veelal rijwoningen gesitueerd die georiënteerd zijn op de centrale groenzone, de dorpsring of de aangrenzende woonstraten. Deze worden afgewisseld met enkele twee-onder-éénkap- en vrijstaande woningen. Uitgangspunt is dat de vrijstaande en twee-onder-één-kap woningen twee parkeerplaatsen op eigen terrein hebben. Rijwoningen parkeren in de openbare ruimte. Daarvoor is in de proefverkaveling een aantal parkeerkoffers ingepast om parkeren zoveel mogelijk aan het zicht te onttrekken. Aanvullend is langs de dorpsring en in de woonstraten aan één zijde langsparkeren mogelijk. Indien daarmee nog niet voldoende parkeerplaatsen gerealiseerd worden, kunnen incidenteel enkele geclusterde haaksparkeerplaatsen aan de woonstraten gesitueerd worden.
De exacte situering van parkeerkoffers en haaks parkeerplaatsen is flexibel en afhankelijk van het in te passen programma in de uitwerking.
Groen- en waterstructuren proefverkaveling woongebied Vroomshoop-Oost fase 3 (bron: SAB). 13
De ambitie is een groene aantrekkelijke woonbuurt te realiseren, waar in elke straat ruimte is voor groen met bomen. Bomen brengen verkoeling en vergroten de ruimtelijke kwaliteit van de openbare ruimte. Langs de dorpsring wordt een laanstructuur aan één zijde gerealiseerd. Ook de woonstraten bieden ruimte voor bomen aan één zijde. Voor alle bomen geldt dat gestreefd wordt naar inheemse en gevarieerde soorten om de biodiversiteit te bevorderen. Voor de bermen en wadi’s wordt ingezet op ecologisch beheerd bloemrijk grasland. De wadi’s krijgen tevens een dubbelfunctie met speelgelegenheden voor kinderen. Voor de ontwikkeling is een beeldkwaliteitplan opgesteld. Het doel van het beeldkwaliteitplan is het bieden van een overzichtelijk en overkoepelend kwaliteitskader voor de ontwikkeling van woningbouw binnen het plangebied. Het stedenbouwkundig plan vormt daarvoor het vertrekpunt en wordt verder uitgewerkt in concrete richtlijnen voor bebouwing, erfinrichting en openbare ruimte. Het beeldkwaliteitplan is een inspiratiedocument en is bedoeld als een uitnodigend kader voor initiatiefnemers en leidraad voor de beoordeling van plannen door de gemeente Twenterand. Zo is de beoogde sfeer en ruimtelijke kwaliteit vastgelegd tot een aantrekkelijke woonlocatie te komen die goed is ingepast. Het beeldkwaliteitplan wordt door de gemeenteraad vastgesteld.
14
3
Beleidskader
3.1
Rijksbeleid
3.1.1
De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de leefomgeving met ambities. In deze NOVI worden de nationale belangen in de fysieke leefomgeving en de daaruit voortkomende opgaven beschreven. Er worden vier prioriteiten voor Nederland geformuleerd: − ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; − duurzaam economisch groeipotentieel; − sterke en gezonde steden en regio's; − toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Om beleidskeuzes op een heldere en voorspelbare manier te maken, hanteert de NOVI drie afwegingsprincipes, die helpen bij het prioriteren en afwegen van de verschillende belangen en opgaven; 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: in het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Er wordt weer gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van ruimte. 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: er moet altijd gekeken worden naar de context van het gebied. Keuzes in verschillende gebieden kunnen daarom verschillen. 3. Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat onze leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties.
Toetsing Het Rijk zet in de NOVI onder andere in op de energietransitie, duurzaam groeipotentieel, sterke en gezonde steden, combinaties van functies en identiteit. Gelet op het feit dat er met voorliggend plan uitvoering wordt gegeven aan een deelontwikkeling van de ontwikkeling Vroomshoop-Oost, wordt voorzien in een duurzame, natuurinclusieve en toekomstbestendige inrichting op een locatie die aansluit bij de bestaande kern van Vroomshoop, waarbij de omliggende kwaliteiten en kenmerken worden doorgezet en versterkt, wordt een bijdrage geleverd aan het realiseren van de Rijksprioriteiten uit de NOVI.
3.1.2
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) bevestigt in juridische zin kaderstellende uitspraken. Het gaat onder meer om nationale belangen als Rijksvaarwegen, Defensie, Natuurnetwerk Nederland (NNN), Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, Hoofdwegen en hoofdspoorwegen, Elektriciteitsvoorziening, Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen en Primaire waterkeringen.
15
Slechts daar waar een directe doorwerking niet mogelijk is, bij het NNN en bij de Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, is gekozen voor indirecte doorwerking via provinciaal medebewind. Ten aanzien van de begrenzing van het NNN is bepaald dat niet het rijk, maar de provincies die grenzen (nader) bepalen. Door de nationale belangen vooraf in juridisch-planologische procedures te borgen, wordt met het Barro bijgedragen aan versnelling van de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen en vermindering van de bestuurlijke drukte. Toetsing Het voorgenomen plan ligt in een gebied dat mede is bestemd voor het behoud en de bescherming van de laagvliegroutes voor militaire jacht- en transportvliegtuigen. Conform artikel 2.6.10 uit het Barro volgt dat een bestemmingsplan in een dergelijke laagvliegroute niet mag voorzien in de mogelijkheid om bouwwerken op te richten met een hoogte van meer dan 40 meter gemeten vanaf het maaiveld. Aangezien daar in voorliggende situatie geen sprake van is, is de ontwikkeling niet in strijd met het bepaalde in het Barro. 3.1.3
Ladder voor duurzame verstedelijking (Bro 3.1.6 tweede lid) Vanuit het rijk wordt een zorgvuldig gebruik van de schaarse ruimte bevorderd. Hiervoor is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd en als procesvereiste opgenomen in artikel 3.1.6 lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Het doel dat hiermee wordt beoogd is het stimuleren van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en het bewerkstelligen van een goede ruimtelijke ordening, onder meer door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden, het bevorderen van vraaggerichte programmering en het voorkomen van overprogrammering. Met de ladder wordt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke besluiten nagestreefd. Een nieuwe stedelijke ontwikkeling moet daarom altijd worden afgewogen en gemotiveerd. Daarbij moet een beschrijving worden gegeven van de behoefte aan de betreffende ontwikkeling. Indien de ontwikkeling buiten bestaand stedelijk gebied mogelijk wordt gemaakt, dient te worden gemotiveerd waarom de ontwikkeling niet binnen bestaand stedelijk gebied wordt voorzien. Toetsing Wat onder stedelijke ontwikkeling wordt verstaan is in het Bro opgenomen.
Een stedelijke ontwikkeling is volgens het besluit ‘een ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’. Bij de beantwoording van deze vraag moet volgens de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: Afdeling) in onderlinge samenhang worden beoordeeld in hoeverre het plan, in vergelijking met het voorgaande plan, voorziet in een functiewijziging en welk planologische beslag op de ruimte het voorliggende plan mogelijk maakt in vergelijking met het voorgaande plan. Uit jurisprudentie blijkt dat een woningbouwplan dat voorziet in de realisatie van maximaal 11 woningen binnen een dorpskern niet hoeft te worden aangemerkt als woningbouwlocatie of een andere stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, aanhef en onder i, van het Bro. Een woningbouwplan dat voorziet in de ontwikkeling van 12 woningen wordt daarentegen wel aangemerkt als een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Voorliggend plan voorziet in de realisatie van maximaal 250
16
wooneenheden en betreft daarmee een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Daarom is een toets aan de Ladder voor duurzame verstedelijking 1 doorlopen. In deze toets is aangetoond dat deze ontwikkeling voorziet in een kwantitatieve en kwalitatieve behoefte voor het verzorgingsgebied. Deze behoefte kan niet worden gerealiseerd binnen bestaand stedelijk gebied. Voorliggende gronden vormen een logische locatie voor een buitenstedelijke woningbouwontwikkeling die aansluit bij de bestaande woonkern Vroomshoop. Daarmee wordt geconcludeerd dat het plan de toetsing aan de Ladder positief heeft doorlopen. Conclusie Voorliggend plan is niet in strijd met het rijksbeleid.
3.2
Provinciaal beleid
3.2.1
Omgevingsvisie Overijssel In de omgevingsvisie wordt het provinciaal belang en het beleid voor de fysieke leefomgeving van de provincie Overijssel uiteengezet. De Omgevingsvisie heeft de status van structuurvisie onder de Wro. De omgevingsvisie bevat de visie, beleidskeuzes en de uitvoeringsstrategie op het hele ruimtelijk-fysieke domein en is opgesteld met een doorkijk tot 2030. De hoofdambitie van de provincie is om een vitale samenleving tot ontplooiing te laten komen in een mooi en vitaal landschap (ruimtelijke kwaliteit). De centrale beleidsambitie hierbij is een toekomstvaste groei van welvaart en welzijn (sociale kwaliteit) met een verantwoord beslag op de beschikbare natuurlijke voorraden (duurzaamheid). Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn de leidende principes of ‘rode draden’ bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving van de provincie Overijssel. Duurzaamheid wil de provincie realiseren door een transparante en evenwichtige afweging van ecologische, economische en sociaal-culturele beleidsambities. De provincie wil ruimtelijke kwaliteit realiseren door naast bescherming in te zetten op het verbinden van bestaande kwaliteiten en nieuwe ontwikkelingen. Daarnaast zet de provincie Overijssel in op de sociale kwaliteit. Dit gaat over het welzijn of ‘goed voelen’ van de mens.
Daarbij spelen zaken als gezondheid en vitaliteit een belangrijke rol, maar ook arbeidsparticipatie (mede in relatie tot onderwijs), sociale uitsluiting en armoede. In de Omgevingsvisie ligt de focus ten aanzien van sociale kwaliteit op het welzijn van de mens in relatie tot de fysieke leefomgeving. Toetsing De Omgevingsvisie van de provincie Overijssel bevat een uitvoeringsmodel. Vanuit dit model wordt bepaald of een initiatief bijdraagt aan de provinciale ambities. In het model staan de stappen of, waar en hoe centraal. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door provinciale generieke beleidskeuzes, de ontwikkelingsperspectieven geven richting aan waar wat ontwikkeld kan worden en de gebiedskenmerken spelen een belangrijke rol bij de vraag hoe een initiatief ingepast kan
1
Companen (2023). Laddertoets Vroomshoop-Oost. Projectnummer: 1700.101. 7 augustus 2023. 17
worden. Hierna wordt voorliggend initiatief besproken aan de hand van de of-waarhoe-benadering. Of Of een initiatief mogelijk is, hangt af van een aantal generieke en gebiedsspecifieke beleidskeuzes die gelden. De generieke beleidskeuzes die voor de gehele provincie gelden hebben betrekking op integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, (boven)regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. In algemene zin geldt dat voorliggende ontwikkeling direct aansluit op eerder uitgevoerde woningbouwontwikkelingen in Vroomshoop-Oost en het plangebied hierdoor een logische locatie is voor de volgende fase hiervan. Bovendien is het plangebied reeds jaren in beeld als mogelijke uitbreidingslocatie. Daarbij wordt rekening gehouden met aspecten als groen, water, duurzaamheid en klimaat door voldoende groen en water aan te leggen en de nieuwe woningen te laten voldoen aan de huidige duurzaamheidseisen die gelden. Dit maakt dat het plan aansluit bij de generieke beleidsambities van de provincie Overijssel. Gebiedsspecifiek geldt dat er in het plangebied geen specifieke provinciale belangen aanwezig zijn. Waar Overijssel onderscheidt in de Omgevingsvisie zes ontwikkelingsperspectieven: drie voor de Groene Omgeving en drie voor de Stedelijke Omgeving.
Deze perspectieven geven een ruimtelijk perspectief voor een combinatie van functies en geven aan welke beleids- en kwaliteitsambities voor de provincie leidend zijn. Raadpleging van de digitale versie van de Omgevingsvisie heeft uitgewezen dat het plangebied voor het grootste gedeelte behoort tot het ontwikkelingsperspectief ‘Agrarisch ondernemen in het grootschalige landschap’. Enkel de huidige schoollocatie behoort tot het ontwikkelingsperspectief ‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’. De beide ontwikkelingsperspectieven worden navolgend behandeld. Agrarisch ondernemen in het grootschalige landschap Dit ontwikkelingsperspectief omvat gebieden waar verdere modernisering en schaalvergroting van de landbouw in combinatie met verduurzaming de ruimte krijgt. Die ruimte kan verdiend worden door te investeren in kwaliteitsvoorwaarden. Initiatieven binnen het ontwikkelingsperspectief mogen de ontwikkelingsmogelijkheden voor de landbouw in principe niet beperken en dienen aan te sluiten bij de bestaande bebouwing, weginfrastructuur en openbaar vervoer (ov)-routes. Het waterbeheer richt zich op optimale condities voor de landbouw, rekening houdend met specifieke omstandigheden en de grenzen aan de mogelijkheden van het waterbeheer (onder andere door de klimaatverandering).
De verdere afronding van het woongebied Vroomshoop Oost door het realiseren van fase 3 sluit aan bij de ambitie om ook de komende jaren voor de kern Vroomshoop zowel kwantitatief als kwalitatief te voorzien in de woningbehoefte. De ontwikkeling is zowel vanuit ruimtelijk als functioneel oogpunt aanvaardbaar. De uitbreiding bouwt voort op de karakteristieke opbouw van Vroomshoop en de ruimtelijke opzet van het reeds ontwikkelde woongebied Vroomshoop Oost (fase 1 en fase 2). Voor de uitbreiding wordt een nieuwe ruimtelijke structuur aangelegd die aansluit bij de bestaande, naastgelegen. Hiermee voorziet het plan in een stedenbouwkundige afronding van Vroomshoop Oost.
18
Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken De steden en dorpen buiten de stedelijke netwerken mogen altijd bouwen voor de lokale behoefte aan wonen, werken en voorzieningen, inclusief lokaal gewortelde bedrijvigheid, mits onderbouwd en regionaal afgestemd. Herstructurering en transformatie van de woon-, werk-, voorzieningen- en mixmilieus moeten deze vitaal en aantrekkelijk houden en de diversiteit aan milieus versterken. Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur en water te reserveren). Van belang is de stedelijke ontwikkeling altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld in laaggelegen gebieden bij bouw- en evacuatieplannen rekening houden met risico’s op overstroming of wateroverlast. Herstructurering en transformatie kunnen ook bijdragen aan de energietransitie (door het nemen van energie-efficiënte maatregelen en/of het opwekken van duurzame energie door bijvoorbeeld het aanwezige dakoppervlak te benutten). Met voorliggend plan wordt een schoollocatie opgeheven en elders voortgezet. De huidige schoollocatie voldoet niet meer aan de wensen en eisen van de gebruikers. Door de herstructurering blijft de omgeving vitaal en aantrekkelijk. Een oud schoolgebouw maakt plaats voor een nieuw, modern kindcentrum.
Daarom wordt geacht dat voorliggend plan passend is bij dit ontwikkelingsperspectief. Hoe Ruimtelijke kwaliteit is, naast duurzaamheid en sociale kwaliteit, ook één van de rode draden binnen de beleidsambities van de provincie Overijssel bij initiatieven in de fysieke leefomgeving. De inzet op ruimtelijke kwaliteit is daarbij volgens de provincie van belang voor het vestigingsklimaat van onder andere bedrijven en bewoners. Een belangrijk instrument dat de provincie heeft opgesteld ten aanzien van het sturen op ruimtelijke kwaliteit is de Catalogus Gebiedskenmerken. De Catalogus is opgenomen binnen de Omgevingsvisie en hierbinnen wordt een onderscheid gemaakt in vier lagen, namelijk: − natuurlijke laag; − laag van agrarisch cultuurlandschap; − stedelijke laag; − laag van de beleving. Iedere laag kent vervolgens weer haar eigen gebiedstypen, die elk weer eigen kwaliteiten en ambities hebben. Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen moeten worden verbonden met bestaande gebiedskenmerken. Het plangebied kent de volgende gebiedskenmerken: Natuurlijke laag Raadpleging van de digitale Omgevingsvisie wijst uit dat het plangebied binnen de natuurlijke laag behoort tot de gebiedskenmerken van ‘Hoogveengebieden (in cultuur gebracht)’.
De provincie zet hier in op ontwikkelingen die bijdragen aan de ambitie om hoogveenrestanten in stand te houden en op een aantal plekken het hoogveen opnieuw tot groei te brengen. Het open natte karakter is hierbij een belangrijke kwaliteit. Nieuw ontwikkelingen moeten daarom bijdragen aan de aan de verbetering van de hydrologie om verdroging van het veenpakket tegen te gaan. Aangezien voorliggend plan niet in of op geringe afstand van bestaande hoogveenrestanten ligt wordt de ontwikkeling binnen de bestaande structuren van de omgeving ingepast zonder dat dit
19
significante gevolgen heeft voor de hydrologie van de omgeving. Wel wordt er rekening gehouden dat voldoende waterberging in het plangebied aanwezig is. Geacht wordt dat de voorgenomen ontwikkeling geen belemmering vormt voor het behalen van de doelen en ambities gesteld voor de hoogveengebieden. Laag van agrarisch cultuurlandschap Het plangebied is binnen deze laag aangewezen als agrarisch cultuurlandschap met het gebiedstype ‘Veenkoloniaal landschap’. Binnen het veenkoloniaal landschap zet de provincie Overijssel in op het behoud en de versterking van de grote open ruimtes, de vergezichten en het contrast tussen deze ruimtes en bestaande verdichte zones. Bij de opzet van het woongebied is gekozen om langs de noordoost rand van het plangebied een watergang aan te leggen, om zo een duidelijke afscheiding te creëren, waarmee de open ruimte wordt benadrukt. Door fase 3 van de woningbouwontwikkeling uit te voeren ontstaat één aansluitend geheel waarmee versnippering in het buitengebied wordt voorkomen. Zo blijft er een duidelijk bebouwd deel en een open, onbebouwd deel bestaan. Op deze manier wordt zo veel mogelijk in lijn met de kenmerken van dit gebiedstype ontwikkeld. Stedelijke laag Alleen de huidige schoollocatie maakt onderdeel uit van de stedelijke laag ‘Woonwijken 1955-nu’.
De rest van het plangebied grenst direct aan deze stedelijke laag en sluit aan bij deze stedelijke laag. Laag van de beleving Raadpleging van de digitale Omgevingsvisie heeft uitgewezen dat het plangebied geen specifieke kenmerken aangewezen heeft gekregen in de laag van de beleving. De laag van de beleving vormt daarmee geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van de beoogde ontwikkeling. Conclusie Dit maakt dat voorliggend initiatief past binnen de doelstellingen van de provinciale omgevingsvisie. 3.2.2
Omgevingsverordening Overijssel De Omgevingsverordening is een uitvoeringsmodel van de Omgevingsvisie en is opgesteld in de vorm van regels. In veel regels is gekozen voor proces- en motiveringsvereisten. In de Omgevingsverordening moet elk inhoudelijk thema geregeld zijn, waar de provincie de mogelijkheid voor wil hebben om juridische instrumenten in te kunnen zetten. Het inzetten van juridische instrumenten vindt plaats op basis van de interventieladder. In de Omgevingsverordening is het provinciale belang voor concentratie en een zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik vastgelegd. Dit betekent dat bestemmingsplannen uitsluitend in woningbouw, aanleg van bedrijventerreinen voor lokaal gewortelde bedrijvigheid en het realiseren van stedelijke voorzieningen, met bijbehorende infrastructuur en groenvoorzieningen voorzien om te voldoen aan de lokale behoefte en de behoefte van bijzondere doelgroepen. Daarbij komt dat stedelijke ontwikkelingen met een extra ruimtebeslag enkel buiten bestaand bebouwd gebied kunnen voorzien indien er in
20
redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie én dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut. Toetsing Voorliggende ontwikkeling voorziet in de ontwikkeling van een woningbouwontwikkeling die onderdeel uitmaakt van de ontwikkeling Vroomshoop-Oost. Volgens de provinciale omgevingsverordening voorzien bestemmingsplannen uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek. Deze behoefte is in de uitgevoerde Ladder voor duurzame verstedelijking (paragraaf 3.1.3) aangetoond. Daarnaast volgt na raadpleging van de digitale versie van de Omgevingsvisie en -verordening dat de gronden van het plangebied zijn aangewezen als intrekgebied. De provincie streeft ernaar het grondwater als bron voor de drinkwatervoorziening te beschermen. Voor een effectieve en duurzame veiligstelling van de openbare drinkwatervoorziening maakt de provincie onder andere gebruik van regelgeving en vergunningverlening. De provincie wil niet dat fossiele energie (aardgas, aardolie, schaliegas of steenkoolgas) gewonnen wordt in de intrekgebieden voor de drinkwatervoorziening.
De Omgevingsverordening regelt dan ook dat een omgevingsplan ter plaatse van een intrekgebied niet mag voorzien in een activiteit die de winning van fossiele energie mogelijk maakt. Aangezien voorliggend project enkel de realisatie van een woningbouwlocatie mogelijk maakt, is er geen sprake van de winning van fossiele energie en vormt dit verder geen problemen ten aanzien van de drinkwatervoorziening. Daarom wordt geacht dat voorliggende ontwikkeling past binnen hetgeen gesteld in de provinciale omgevingsverordening. Conclusie Het provinciaal beleid vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het plan.
3.3
Regionaal beleid
3.3.1
Woondeal Twente ‘Wonen met kwaliteit’ In de woondeal leggen het Rijk, de provincie Overijssel en de Twentse gemeenten hun wederzijdse verantwoordelijkheden en inspanningen vast op het gebied van de kwantitatieve en kwalitatieve woonopgaven. De Woondeal is het startpunt van een langjarig (tot en met 2030) partnerschap tussen gemeenten, provincie en Rijk, in nauwe samenwerking met corporaties, marktpartijen en maatschappelijke partners. De afspraken hebben onder meer betrekking op de bouwopgave, de sleutelprojecten, versnelling, betaalbaarheid en duurzame en toekomstbestendige bouw.
21
Toetsing Uit de woondeal volgt dat binnen de regio Twente een woningbouwopgave van 14.100 woningen bestaat richting 2030. Het is daarbij van belang om voldoende ‘zachte’ woningbouwplannen om te zetten tot ‘harde’ plancapaciteit. De ontwikkeling Vroomshoop-Oost is in de woondeal als sleutelproject genoemd. Sleutelprojecten zijn ontwikkellocaties die vanwege hun schaal of bijzondere kwaliteiten in het oog springen. Deze kunnen daarbij twee doelen dienen, namelijk het versnellen van de woningbouw en het vitaal houden van de kernen. Voorliggend plan draagt bij aan zowel het realiseren van woningen als ook het vitaal houden van de kern door middel van onder andere het realiseren van een modern en toekomstbestendig kindcentrum en een divers woningaanbod met aandacht voor aspecten als zorg, betaalbaarheid en levensloopbestendigheid. De kwalitatieve behoefte aan de woningen in voorliggend plan is in paragraaf 3.1.3 aangetoond. In deze paragraaf is getoetst aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. Hierin is een kwantitatieve en kwalitatieve behoefte naar de beoogde woningen aangetoond. Hiermee is aangetoond dat het plan in lijn is met de woondeal. Conclusie Het regionaal beleid vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het plan.
3.4
Gemeentelijk beleid
3.4.1
Omgevingsvisie Twenterand Op 14 december 2021 is de omgevingsvisie Twenterand vastgesteld. In de omgevingsvisie worden de historie, identiteit en huidige situatie van de gemeente beschreven. Ook zijn de belangrijkste opgaves voor de komende tijd gegeven: − verduurzaming; − ontgroening/vergrijzing; − aantrekkelijk houden van de gemeente voor jongeren en het tegengaan van krimp; − balans natuur en landbouw; − komst van de Nedersaksenlijn; − Gebiedsontwikkeling De Stamper Vriezenveen; − Bedrijvigheid (kansen om te groeien, voldoende ruimte). Specifiek voor wonen zet de gemeente Twenterand zich in voor woningen met een hoge kwaliteit en die duurzaam zijn. Verder zullen er voor iedere doelgroep voldoende passende woningen beschikbaar moeten zijn. De woningen worden gerealiseerd in een veilige en gezonde leefomgeving met voldoende voorzieningen. Ook een goed mobiliteitsnetwerk wordt als belangrijke pijler genoemd om zo een goede bereikbaarheid van en voor iedereen te realiseren. Toetsing Voorliggend plan betreft een deelontwikkeling van Vroomshoop-Oost. Het betreft de derde fase van het woongebied aan de oostkant van Vroomshoop. In de omgevingsvisie Twenterand wordt de grote vraag naar woningen benoemd en de wens om hier gehoor aan te geven. Voorliggend plan draagt bij aan het invullen van deze vraag. Daarbij wordt aandacht besteed aan de bereikbaarheid door aan te sluiten op de
22
huidige infrastructuur en tevens een goed langzaam verkeernetwerk te realiseren. Zo sluit dit plan aan op de gemeentelijke omgevingsvisie. 3.4.2
Woonvisie Twenterand 2022-2026 In de Woonvisie 2022-2026 zijn de opgaven en ambities wat betreft wonen voor de komende 5 jaar beschreven. Hierbij is aangesloten bij de Regionale Woonagenda Twente. De grootste opgaven die in de Regionale Woonagenda is opgenomen is het toevoegen van circa 20.000 tot 22.000 woningen in Twente. De te verwachten huishoudensgroei tussen 2020 en 2030 behoeft een programmering van 15.000 woningen tot 2030. Dat is de lokale behoefte voor de regio Twente. De uitwerking van de Woonvisie is flexibel opgesteld om zo bij marktfluctuaties aan te kunnen sluiten en de woningbouwplannen hierop aan te passen. In de Woonvisie Twenterand 2022-2026 bestaat de ambitie om tot 2031 circa 550 woningen toe te voegen voor de lokale behoefte. Daarnaast is het realiseren van woningbouwversnelling via de sleutelprojecten en gebieden die zijn opgenomen in de regionale woonagenda een ambitie. Toetsing Voorliggend plan maakt onderdeel uit van een sleutelproject zoals genoemd in de regionale woonagenda. In de woonvisie wordt de uitvoer van deze sleutelprojecten gesteund om zo een bijdrage te leveren aan de woningbouwversnelling. Hierbij zal extra ingezet worden op het behouden en versterken van het dorpse karakter, een goede bereikbaarheid en het behoud en verbeteren van de leefbaarheid en vitaliteit in onze kernen.
Geacht wordt dat hier in voorliggend plan voldoende rekening mee is gehouden, waardoor deze aansluit op de Woonvisie Twenterand 2022-2026. Conclusie Het gemeentelijk beleid vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het plan.
23
4 4.1
Milieu- en omgevingsaspecten Milieueffectrapportage Algemeen Voor plannen en activiteiten, die mogelijk belangrijke nadelige gevolgen hebben voor het milieu, kan het noodzakelijk zijn dat een milieueffectrapport wordt opgesteld. In hoofdstuk 7 van de Wet milieubeheer en in het Besluit milieueffectrapportage is dit geregeld. Er is een m.e.r.-plicht voor plannen (planMER) en een m.e.r.-plicht voor besluiten. Een plan is plan-m.e.r.-plichtig als het plan kaders stelt voor m.e.r.-plichtige activiteiten. Toetsing Het plan voorziet in de ontwikkeling van maximaal 250 woningen en een kindcentrum aan de oostrand van de kern Vroomshoop. Het plan kan worden gekwalificeerd als de wijziging van een stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen als genoemd in onderdeel D.11.2 van de bijlage van het Besluit m.e.r. Bij de uitleg van de Europese m.e.r.-richtlijn wordt immers aangegeven dat 'stedelijke ontwikkelingsprojecten' breed moet worden geïnterpreteerd en een herontwikkeling wordt als wijziging in de zin van het Besluit m.e.r. beschouwd. Bij de activiteit zijn drie relevante indicatieve drempelwaarden opgenomen, namelijk: − een oppervlakte van 100 hectare of meer; − een aaneengesloten gebied en 2.000 of meer woningen; − een bedrijfsvloeroppervlakte van 200.000 m² of meer.
Het totale plangebied heeft een totale oppervlakte van circa 12 hectare. Het plan blijft dus ver onder de indicatieve drempelwaarden en kan in eerste instantie met een vormvrije m.e.r.-beoordeling worden volstaan. In de vormvrije m.e.r.-beoordeling wordt beoordeeld of de activiteit belangrijke nadelige milieugevolgen kan hebben. Hierbij moet in het bijzonder worden nagegaan of er sprake is van de omstandigheden als bedoeld in bijlage III van de Europese Richtlijn betreffende de milieueffectbeoordeling. Daarbij dient te worden ingegaan op de volgende onderdelen: − de kenmerken van het project; − de plaats waar de activiteit plaatsvindt; − de kenmerken van het potentiële effect. Conclusie Er is een vormvrije m.e.r.-beoordeling2 uitgevoerd. Hieruit volgt dat er geen sprake is van bijzondere omstandigheden ten aanzien van de kenmerken en locatie van het plan, die zouden kunnen leiden tot belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu. Voor de beoordeelde milieuaspecten geldt dat er geen negatief effect optreedt. De conclusie is dan ook dat belangrijke nadelige milieugevolgen zijn uitgesloten. Het volgen van een m.e.r.-(beoordelings-) procedure is daarom niet nodig.
2
SAB (2023). Vormvrije m.e.r.-beoordeling. Vroomshoop-Oost, woongebied. Projectnummer: 210303. 12 juli 2023. 24
4.2
Bodem Algemeen In het kader van het bestemmingsplan moet zijn aangetoond dat de bodem en het grondwater geschikt zijn voor het beoogde gebruik. Hiertoe is het uitvoeren van een verkennend milieukundig bodem- en grondwateronderzoek noodzakelijk. Toetsing Ten behoeve van de beoogde ontwikkeling is in het plangebied een bodemonderzoek 3 uitgevoerd. Uit het onderzoek volgt dat uitsluitend ter plaatse van één boring sprake is van een dusdanig sterk verhoogde gehalten van enkele stoffen dat aanleiding is om hier nader onderzoek naar uit te voeren. Middels gegraven inspectiesleuven ter plaatse van de betreffende boring is geconstateerd dat er in de ondergrond sprake is van een stortlaag. Het materiaal bestaat voor >50% uit bodemvreemd materiaal niet zijnde bodem. De stortlaag bestaat uit huisvuilresten, puinresten, glasresten, metaalresten en houtresten. Op basis van de gegraven inspectiesleuven wordt geschat dat circa 55 m3 stortmateriaal aanwezig is. Er is sprake van een stortgat met bodemvreemd stortmateriaal wat gesaneerd zal worden. Conclusie Met inachtneming van het voorgaande vormt het aspect bodem geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit plan.
4.3
Geluid Algemeen De mate waarin het geluid onder andere het woonmilieu mag belasten is geregeld in de Wet geluidhinder (Wgh). In het plan moet volgens de Wgh worden aangetoond dat gevoelige functies, zoals een woning, een aanvaardbare geluidsbelasting hebben als gevolg van omliggende (spoor)wegen en industrieterreinen. Indien nieuwe geluidsgevoelige functies worden toegestaan, stelt de Wgh de verplichting akoestisch onderzoek te verrichten naar de geluidsbelasting ten gevolge van omliggende (spoor)wegen en industrieterrein. Toetsing Met voorliggend plan worden nieuwe geluidgevoelige functies in de vorm van woningen en een kindcentrum mogelijk gemaakt binnen de akoestische onderzoekszone van de Europasingel en Tonnendijk. Om die reden is een akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai4 uitgevoerd. Uit het onderzoek volgt dat de geluidsbelasting vanwege de Tonnendijk niet zorgt voor een overschrijding van de voorkeursgrenswaarde en de gemeentelijke ambitiewaarde. Daarnaast blijkt dat als gevolg van de Europasingel er een overschrijding plaatsvindt van de voorkeursgrenswaarde en gemeentelijke ambitiewaarde. De overschrijdingen vinden enkel plaats aan de oostzijde van het 3
Sigma Geo- & Milieutechniek B.V. (2024). Verkennend milieukundig bodemonderzoek volgen NEN5740+A1 uitbreidingsplan Vroomshoop Oost fase 3. Projectnummer: 23-M1077724-M11115. 2 juli 2024.
4
SAB (2024). Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai. Vroomshoop-oost fase 3. Projectnummer: 210303. 8 juli 2024. 25
woongebied. In totaliteit wordt de maximale ontheffingswaarde en de gemeentelijke maximale bovengrens niet overschreden. Maatregelenonderzoek wijst uit dat bron- en overdrachtsmaatregelen niet doelmatig dan wel wenselijk/mogelijk zijn. Om die reden zijn maatregelen bij de ontvanger nodig om te kunnen voldoen aan de binnenwaarde uit het Bouwbesluit 2012. Bij de aanvraag omgevingsvergunning voor het bouwen kan door middel van een aanvullend bouwakoestisch onderzoek aangetoond worden dat de binnenwaarde kan worden gewaarborgd. Gelet op de onderzoeksresultaten is het noodzakelijk om hogere grenswaarden te verlenen, hetgeen mogelijk is omdat voldaan kan worden aan de voorwaarden hiervoor uit het gemeentelijk geluidbeleid. Conclusie Gelijktijdig met de procedure van dit bestemmingsplan is een besluit hogere grenswaarden genomen. Dit maakt dat het aspect geluid geen belemmering vormt voor de uitvoerbaarheid van dit plan.
4.4
Luchtkwaliteit Algemeen De Wet luchtkwaliteit (verankerd in de Wet milieubeheer hoofdstuk 5, titel 5.2) is een implementatie van diverse Europese richtlijnen omtrent luchtkwaliteit waarin onder andere grenswaarden voor vervuilende stoffen in de buitenlucht zijn vastgesteld ter bescherming van mens en milieu. In Nederland zijn stikstofdioxide (NO 2) en zwevende deeltjes als PM10 (fijn stof) de maatgevende stoffen waar de concentratieniveaus het dichtst bij de grenswaarden liggen. Overschrijdingen van de grenswaarden komen, uitzonderlijke situaties daargelaten, bij andere stoffen niet voor. Vanaf 1 januari 2015 dient het bevoegd gezag de luchtkwaliteit ook te toetsen aan de grenswaarde voor PM2,5. Op basis van onderzoek door het Planbureau voor de Leefomgeving kan worden gesteld dat als aan de grenswaarden voor PM10 wordt voldaan, ook aan de grenswaarde voor PM2,5 wordt voldaan. Hoewel de luchtkwaliteit de afgelopen jaren flink is verbeterd kan Nederland niet voldoen aan de luchtkwaliteitseisen die in 2010 van kracht zijn geworden. De EU heeft Nederland derogatie (uitstel) verleend op grond van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL). Dit betreft een gemeenschappelijke aanpak van het Rijk en diverse regio’s om samen te werken aan een schonere lucht waarbij ruimte wordt geboden aan noodzakelijke ruimtelijke ontwikkelingen.
Plannen die in betekenende mate bijdragen aan luchtverontreiniging worden opgenomen in een gebiedsgericht programma van het NSL. Het maatregelenpakket in het NSL is hiermee in evenwicht en zodanig dat op termijn de luchtkwaliteit in heel Nederland onder de grenswaarden ligt. Plannen die ‘niet in betekenende mate’ (NIBM) bijdragen aan luchtverontreiniging hoeven niet langer individueel getoetst te worden aan de Europese grenswaarden aangezien deze niet leiden tot een significante verslechtering van de luchtkwaliteit. Deze grens is in de AMvB NIBM gelegd bij 3% van de grenswaarde van een stof: Voor NO2 en PM10 betekent dit dat aannemelijk moeten worden gemaakt dat het plan tot maximaal 1,2 µg/m³ verslechtering leidt. Voor een aantal functies (o.a. woningen, kantoren, tuin- en akkerbouw) is dit gekwantificeerd in de ministeriële regeling NIBM.
26
Uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening wordt afgewogen of het aanvaardbaar is het plan op deze plaats te realiseren. Hierbij kan de blootstelling aan luchtverontreiniging een rol spelen, ook als het plan ‘niet in betekenende mate’ bijdraagt aan de luchtverontreiniging. Er is sprake van een significante blootstellingsduur als de verblijfsduur die gemiddeld bij de functie te verwachten is een aanzienlijk deel van de dag betreft. Volgens de toelichting op de Regeling Beoordeling luchtkwaliteit is dit onder andere het geval bij een woning, school of sportterrein. Gevoelige bestemmingen als scholen, kinderdagverblijven, bejaarden- en zorgtehuizen genieten op grond van de gelijknamige AMvB extra bescherming. Substantiële uitbreiding of nieuwvestiging binnen 50 meter van een provinciale weg of 300 meter van een Rijksweg is alleen toegestaan als de concentraties luchtvervuilende stoffen zich onder de grenswaarden bevinden waardoor geen onacceptabele gezondheidsrisico’s optreden. Toetsing Dit plan voorziet in de realisatie van maximaal 250 woningen en een nieuwe schoollocatie. Een dergelijke ontwikkeling is niet direct aan te merken als NIBM. Daarom is de NIBM-tool ingevuld, zoals hieronder weergegeven. Zoals uit de verkeersparagraaf volgt is de verkeersaantrekking geschat op 2.110 extra motorvoertuigen per werketmaal. Per weekdag etmaal zijn dit circa 1.950 bewegingen.
Na het invullen van de NIBM-tool blijkt dat het plan ‘niet in betekenende mate’ (NIBM) bijdraagt aan de verslechtering van de luchtkwaliteit.
Worst-case berekening voor de bijdrage van het extra verkeer als gevolg van een plan op de luchtkwaliteit, GCN2022 Jaar van planrealisatie
2024
Extra voertuigbewegingen (weekdaggemiddelde)
1950
Aandeel vrachtverkeer
1,0%
NO2 in μg/m3
1,17
PM10 in μg/m3
0,30
Extra verkeer als gevolg van het plan
Maximale bijdrage extra verkeer Grens voor "Niet In Betekenende Mate" in μg/m
3
1,2
Conclusie De bijdrage van het extra verkeer is niet-in-betekenende-mate; geen nader onderzoek nodig
Raadpleging van de kaart Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit heeft aangetoond dat er geen sprake is van (dreigende) grenswaarde-overschrijdingen. Een schoollocatie wordt aangemerkt als een gevoelige bestemming. Een gevoelige bestemming moet op minimaal 50 meter afstand van een N-weg liggen en 300 meter van een Rijksweg. Hier wordt in voorliggend plan aan voldaan. De blootstelling aan luchtverontreiniging is hierdoor beperkt en leidt niet tot onaanvaardbare gezondheidsrisico’s. Vanuit zowel de Wet milieubeheer als vanuit een goede ruimtelijke ordening vormt het plan op het gebied van luchtkwaliteit daarom geen belemmering. Conclusie Het aspect luchtkwaliteit vormt geen belemmering voor de uitvoering van dit plan.
27
4.5
Bedrijven en milieuzonering Algemeen Indien door middel van een ruimtelijke ontwikkeling nieuwe, gevoelige functies mogelijk worden gemaakt, moet worden aangetoond dat een goed leefmilieu mogelijk kan worden gemaakt. Hierbij moet rekening worden gehouden met omliggende functies met een milieuzone. Anderzijds mogen omliggende bedrijven niet in hun ontwikkelingsmogelijkheden worden aangetast door de realisatie van een nieuwe gevoelige functie. Wat betreft de aanbevolen richtafstanden tussen bedrijvigheid en gevoelige functies is de VNG-publicatie 'Bedrijven en Milieuzonering' (2009) 5 als leidraad voor milieuzonering gebruikt. In de VNG-publicatie zijn richtafstanden voor diverse omgevings- en gebiedstypen opgenomen. Het gaat onder andere om de volgende omgevings- en gebiedstypen: 'rustige woonwijk', 'rustig buitengebied' en 'gemengd gebied'. In een rustige woonwijk en een rustig buitengebied komen vrijwel geen andere functies dan de woonfunctie voor. Gemengde gebieden betreffen gebieden die langs hoofdinfrastructuur liggen en/of gebieden met matige tot sterke functiemenging. In een dergelijk gebied komen direct naast woningen andere functies voor, zoals winkels, maatschappelijke voorzieningenhoreca en kleine bedrijven. Ook lintbebouwing in het buitengebied met overwegend agrarische en andere bedrijvigheid kan als gemengd gebied worden beschouwd.
Voor gemengde gebieden kunnen de richtafstanden worden verminderd. De afstand wordt gemeten vanaf het op de verbeelding aangeduide deel voor de bedrijfsmatige activiteit tot aan de gevel van nieuwe of bestaande gevoelige functies gelegen buiten betreffend perceel. Toetsing Het plangebied grenst aan de noordzijde aan de Tonnendijk en aan de oostzijde aan de Europasingel. Het gaat om lintbebouwing waar wonen en bedrijven zich met elkaar afwisselen en een drukke ontsluitingsweg hier sprake is van een gemengd gebied. De gronden aan het west- en zuidzijde grenzen aan gebieden waar de woonfunctie de heersende functie is en hier sprake is van een rustige woonwijk. Op basis hiervan mag worden aangenomen dat de gronden direct langs de Tonnendijk en Europasingel onderdeel uitmaken van een ‘gemengd gebied’ en hier de richtafstanden met één afstandsstap omlaag gebracht mogen worden, met uitzondering van het aspect ‘gevaar’. Externe werking De externe werking betreft de vraag of de nieuwe functie in onderhavig plan leidt tot hinder voor de bestaande of toekomstige hindergevoelige functies. In het plangebied wordt een nieuwe school in de vorm van een kindcentrum mogelijk gemaakt. Hiervoor geldt een grootste richtafstand van 30 meter voor het aspect geluid. Er kan niet overal worden voldaan aan deze richtafstand.
Daarom is een akoestisch onderzoek industrielawaai6 uitgevoerd om de eventuele hinder van het kindcentrum op de bestaande woningen in de omgeving en de nieuwe woningen binnen het plangebied inzichtelijk te maken. Uit dit onderzoek volgt dat:
5
VNG-publicatie ‘Bedrijven en Milieuzonering’, 2009.
6
SAB (2024). Akoestisch onderzoek industrielawaai - beoogde school. Vroomshoop-oost fase 3. Projectnummer: 210303. 8 juli 2024. 28
− In totaliteit geen overschrijding van de grenswaarden vanuit het Activiteitenbesluit waarneembaar zijn voor wat betreft het langtijdgemiddelde geluidsniveau. Op basis van de resultaten wordt voldaan aan een goed woon- en leefklimaat. − Vanuit het perspectief vanuit een goede ruimtelijke ordening volgt dat de richtwaarde van stap-2 uit de VNG-publicatie voor het langtijdgemiddelde geluidsniveau wordt overschreden ter plaatse van de direct aangrenzende woningen ten noorden en ten zuiden van het perceel. De hoogste geluidbelasting bedraagt 50 dB(A). De maatgevende bron betreft spelende kinderen. De richtwaarden uit stap-3 worden niet overschreden. Met deze resultaten geldt dat niet wordt voldaan aan de gemeentelijke ambitiewaarde van 45 dB(A), maar de bovengrens van 50 dB(A) niet wordt overschreden. − In voorliggende situatie bevat het Activiteitenbesluit geen grenswaarden voor de maximale geluidsbelastingen die horen bij de situatie van de school. − Vanuit het perspectief vanuit een goede ruimtelijke ordening volgt dat de richtwaarde van stap-2 uit de VNG-publicatie voor het maximale geluidsniveau op enkele plekken wordt overschreden. Het gaat om toetspunten die direct ten noorden en ten zuiden van de beoogde inrichting gelegen zijn. De hoogste geluidbelasting bedraagt 69 dB(A). De maatgevende bron betreft het schreeuwen van kinderen.
− In totaliteit wordt geen richtwaarde van de indirecte hinder overschreden. − Op basis van de onderzoeksresultaten vanuit het perspectief van een goede ruimtelijke ordening is beoordeeld in hoeverre maatregelen soelaas kunnen bieden om te kunnen voldoen aan de richtwaarden uit de VNG-publicatie en het gemeentelijk beleid. Daaruit volgt dat in het onderzoek nu een worst-case benadering is aangenomen en dat het speelterrein en de fietsenstalling kleiner zullen worden dan nu gemodelleerd. Daarnaast zal het toekomstige schoolgebouw deels zorgen voor een afscherming en daarmee afname van de geluidemissie richting de omgeving. Al met al kan met de juiste positionering van het schoolplein in het plan voldaan worden aan de richtwaarden uit de VNG-publicatie. Tevens kan het geluid van spelende en schreeuwende kinderen als acceptabel worden gezien, omdat het gaat om gebiedseigen geluidbronnen binnen een woongebied. Daarbij geldt dat deze geluidbronnen niet de gehele dagperiode zullen plaatsvinden, maar vrijwel alleen maar direct voor en na de schooldag en tijdens de speelpauzes. Op basis van het voorgaande kan worden geconcludeerd dat het kindcentrum niet zorgt voor een overschrijding van de geluidnormen uit het Activiteitenbesluit.
Bij een zorgvuldige uitwerking van de vormgeving en inrichting van het kindcentrum kan eveneens voldaan worden aan de richtwaarden van de VNG-publicatie en een goed woonen leefklimaat kan worden gewaarborgd. Indien bij de uiteindelijke indeling van het gebied er nog steeds overschrijdingen van stap-2 bestaan kan overwogen worden om met een bouwakoestisch onderzoek te bepalen wat de vereiste geluidsisolatie is om de geconstateerde overschrijdingen op te vangen en te voorzien in een prettig akoestisch binnenklimaat. Interne werking Naast de externe werking moet ook de interne werking worden beoordeeld. Met andere woorden: laat de omgeving de nieuwe functie toe? In de directe omgeving zijn meerdere hinderveroorzakende functies aanwezig. Deze zijn onderzocht in een quick