Toelichting Bestemmingsplan Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan.pdf
Tekst van het document
Bestemmingsplan
“Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan”
November 2021
Status: Vastgesteld
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld
BESTEMMINGSPLAN “VRIEZENVEEN LINTBEBOUWING EN CENTRUMGEBIED PH JONKERLAAN”
Plan: Plantype: IMRO-nummer: Datum: Status:
“Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Bestemmingsplan NL.IMRO.1700.202017BPVZPH-vas1 November 2021 Vastgesteld
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
1
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld
Toelichting
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
2
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld
INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 5 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
AANLEIDING ............................................................................................................................................... 5 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 5 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 5 HUIDIG PLANOLOGISCH REGIME ...................................................................................................................... 6 LEESWIJZER ................................................................................................................................................ 8
HOOFDSTUK 2 HUIDIGE SITUATIE ......................................................................... 9 2.1 2.2
RUIMTELIJKE STRUCTUUR VRIEZENVEEN ........................................................................................................... 9 HUIDIGE SITUATIE PLANGEBIED EN OMGEVING ................................................................................................... 9
HOOFDSTUK 3 PLANBESCHRIJVING ..................................................................... 12 3.1 3.2
STEDENBOUWKUNDIG PLAN ......................................................................................................................... 12 VERKEER & PARKEREN ................................................................................................................................ 13
HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ........................................................................... 15 4.1 4.2 4.3
RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 15 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 21 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 27
HOOFDSTUK 5 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN .................................................. 33 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8
GELUID (WET GELUIDHINDER) ...................................................................................................................... 33 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 34 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 36 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 37 MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 39 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 41 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 46 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .............................................................................................................. 47
HOOFDSTUK 6 WATERASPECTEN........................................................................ 49 6.1 6.2
VIGEREND BELEID....................................................................................................................................... 49 WATERTOETSPROCES.................................................................................................................................. 50
HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 52 7.1 7.2 7.3 7.4
INLEIDING................................................................................................................................................. 52 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 52 BESTEMMINGSREGELS ................................................................................................................................ 53 PARKEERREGELING ..................................................................................................................................... 57
HOOFDSTUK 8 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 59 HOOFDSTUK 9 VOOROVERLEG, INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN ....................................... 60 9.1 9.2
VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 60 INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN ........................................................................................................................... 60
BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 61 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3
MEMO STEDENBOUWKUNDIGE ONDERBOUWING ..................................................................................... 62 VERKENNEND BODEMONDERZOEK ......................................................................................................... 63 NADER BODEMONDERZOEK.................................................................................................................. 64
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
3
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld BIJLAGE 4 BIJLAGE 5 BIJLAGE 6 BIJLAGE 7 BIJLAGE 8
STIKSTOFBEREKENING ......................................................................................................................... 65 QUICKSCAN NATUURWAARDEN............................................................................................................. 66 BOMENEFFECTANALYSE ....................................................................................................................... 67 VORMVRIJE M.E.R. BEOORDELING ......................................................................................................... 68 ZIENSWIJZENNOTA ............................................................................................................................. 69
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
4
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld
HOOFDSTUK 1 1.1
INLEIDING
Aanleiding
In het centrum van Vriezenveen staat een bibliotheek. Achter deze bibliotheek bevindt zich een braakliggend perceel. Dit braakliggend perceel vormt het plangebied. Het plangebied ligt globaal tussen de bibliotheek aan de Jonkerlaan ten oosten, een woonzorgvoorziening aan het Manitobaplein ten zuiden en woningen en andere voorzieningen langs het Westeinde met bijbehorend achtergebied ten westen en ten noorden. De locatie heeft een centrumbestemming en is, met uitzondering van een bestaand woonperceel, onbebouwd. Initiatiefnemer is voornemens dit perceel te ontwikkelen met grondgebonden woningbouw. In totaal gaat het om 20 woningen. Dit voornemen is niet mogelijk binnen de huidige centrumbestemming. Binnen het plangebied bevindt zich tevens een bestaande woonkavel aan het Westeinde 89. Deze kavel beschikt nu over een gemengde bestemming. Deze kavel wordt consoliderend in het bestemmingsplan meegenomen en voorzien van een passende woonbestemming. Voor de ontwikkeling is een bestemmingsplanherziening nodig. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in een flexibele juridisch-planologische vertaling van het voornemen. In dit plan zal worden aangetoond dat de herziening van de bestemming in overeenstemming is met ‘een goede ruimtelijke ordening’ en vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is.
1.2
Ligging van het plangebied
Het plangebied ligt, zoals hierboven reeds aangeven in het centrum van Vriezenveen. De ligging van het plangebied ten opzichte van de kern Vriezenveen en de directe omgeving wordt weergegeven in afbeelding 1.1.
Afbeelding 1.1:
1.3
Ligging van het plangebied (Bron: ArcGIS)
De bij het plan behorende stukken
Het bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” bestaat uit de volgende stukken: • •
verbeelding (NL. IMRO.1700.202017BPVZPH-vas1) en een renvooi; regels.
Op de verbeelding is de bestemming van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting en bijhorende bijlagen. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
5
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.
1.4
Huidig planologisch regime
1.4.1
Algemeen
Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan “Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied”, die op 7 februari 2012 door de gemeenteraad is vastgesteld. Verder gelden voor de gronden tevens het facetplan “Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied, intrekgebied” (vastgesteld 2 februari 2016), het “Facetplan Parkeren Twenterand” (vastgesteld 15 augustus 2018) en het “Facetplan inwoning en harmonisatie woonbegrippen” (vastgesteld 16 januari 2019). In dit geval is met name het bestemmingsplan “Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied” relevant. In afbeelding 1.2 is een uitsnede van de verbeelding opgenomen. Het plangebied is daarbij indicatief aangegeven met een gele omlijning. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeelding.
Afbeelding 1.2:
Uitsnede verbeelding geldend bestemmingsplan (Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
6
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld 1.4.2
Beschrijving bestemmingen
Op basis van het geldend bestemmingsplan zijn de gronden grotendeels bestemd met de bestemming ‘Centrum’ en voor een klein deel met de bestemming ‘Gemengd’ en ‘Verkeer’. Tot slot geldt de gebiedsaanduiding ‘milieuzone – intrekgebied’. Hierna wordt op de bestemmingen ingegaan. Centrum – 1 Op basis van het geldend bestemmingsplan is een groot deel van de gronden bestemd tot ‘Centrum – 1’. Daarnaast is in deze bestemming een bouwvlak met maatvoering aanwezig. Gronden met deze bestemming zijn bestemd voor: • detailhandel; • dienstverlening; • kantoren; • verkeer en verblijf in de vorm van ontsluitings- en parkeervoorzieningen in verblijfsgebied; • standplaats voor ambulante handel; • woningen in de vorm van gestapelde woningen, met uitzondering van een bedrijfswoning; • grondgebonden woning, uitsluitend ter plaatse van de aanduiding ‘wonen’ en met uitzondering van een bedrijfswoning; • bestaande bedrijfswoningen; • groenvoorzieningen en voorzieningen ten behoeve van de waterhuishouding; • MUPI’s (reclamebord), lichtreclamemasten en reclamedisplays; • evenemententerrein; Gemengd Een klein deel van het plangebied is bestemd tot ‘Gemengd’. De gronden in het plangebied hebben een bouwvlak. Binnen deze bestemming staat een woning met een bijbehorend bouwwerk.
Gronden met deze bestemming zijn bestemd voor: • dienstverlening; • kantoren; • verkeer en verblijf in de vorm van ontsluitings- en parkeervoorzieningen in verblijfsgebied; • woningen; • kunstwerken; • groenvoorzieningen en voorzieningen ten behoeve van de waterhuishouding; • MUPI’s (reclamebord), lichtreclamemasten en reclamedisplays; • Standplaats voor ambulante handel. Verkeer Een klein deel in het westen van het plangebied is bestemd tot ‘Verkeer’. Gronden met deze bestemming zijn vooral bestemd voor wegen en paden met een functie voor intern en doorgaand verkeer. Tevens zijn fiets- en voetpaden, parkeer- en groenvoorzieningen, openbare nutsvoorzieningen, kunstwerken, MUPI’s, lichtmasten en reclamedisplays, standplaatsen voor ambulante handel en evenemententerreinen toegestaan. Facetbestemmingsplannen De facetbestemmingsplannen die gelden in het plangebied omvatten nadere regels ten aanzien van parkeren, woonbegrippen en intrekgebieden (grondwater). Ter plaatse van het intrekgebied geldt dat deze gronden zijn aangewezen voor de bescherming en veiligstelling van de kwaliteit van het grondwater ten behoeve van de drinkwatervoorziening.
1.4.3
Strijdigheid
Binnen de bestemming Centrum – 1 zijn grondgebonden woningen uitsluitend mogelijk ter plaatse van de aanduiding ‘wonen’. Deze is niet op het plangebied aanwezig. Tevens is de bouw van woningen binnen de bestemming ‘Verkeer’ niet mogelijk. Voor de woningbouwontwikkeling dient een nieuw passend planologisch regime te worden opgesteld.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
7
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld Tot slot geldt ten aanzien van de locatie van de bestaande woning (Westeinde 89) in het zuidwesten van het plangebied dat deze dient te worden voorzien van een passende woonbestemming.
1.5
Leeswijzer
Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 een beschrijving van de huidige situatie in het plangebied gegeven. Hoofdstuk 3 betreft een beschrijving van de gewenste situatie. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, de provincie Overijssel en de gemeente Twenterand beschreven. In hoofdstuk 5 passeren alle relevante milieu- en omgevingsaspecten de revue. Hoofdstuk 6 gaat in op de wateraspecten waaronder de watertoets. In de hoofdstukken 7 en 8 wordt respectievelijk ingegaan op de juridische aspecten/planverantwoording en de economische uitvoerbaarheid van het project. Hoofdstuk 9 gaat in op het vooroverleg en de inspraak.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
8
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld
HOOFDSTUK 2
HUIDIGE SITUATIE
In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de huidige situatie in de omgeving en het plangebied.
2.1
Ruimtelijke structuur Vriezenveen
Vriezenveen ligt, zoals de naam al aangeeft, ligt in een veenlandschap. De aanwezigheid van het veen is van grote invloed geweest op de bewonings- en ontginningsgeschiedenis van het gebied. De nederzettingsvorm van Vriezenveen, die nog steeds goed herkenbaar is, is het resultaat van de wijze waarop het veen ontgonnen werd. In de eerste aanzet werd het veen verdeeld in naast elkaar gelegen, onderling vrijwel evenwijdige 'hoeven'. De 'hoeven' werden van elkaar gescheiden door afwateringssloten en strekten zich aan weerszijden van de verbindende dorpsstraat uit. De boerderijen lagen op de 'kop' van de percelen en de oorspronkelijke boerderijen waren van het 'Lös-hoes' type. De ontginning van het veen begon achter de boerderij en strekte zich het land in tot de eigendomsgrens. Op deze manier ontstond een karakteristiek landschap met lange, smalle kavels, ook wel het slagenlandschap genoemd. In Vriezenveen vond de veenontginning op individuele wijze plaats. Daarnaast kregen de kinderen meestal ieder een deel van het land en werden de percelen daarom in de lengterichting opgesplitst. De percelen werden daardoor steeds smaller en de bebouwing langs het lint steeds dichter. Toen nieuwe bebouwing direct langs de dorpsstraat niet meer mogelijk was, werden de nieuwe woningen (vaak in meerdere geledingen) achter de bestaande bebouwing gebouwd. Via zogenoemde oppaden waren ze bereikbaar.
In de jaren dertig is het oude patroon van bebouwing doorbroken. In een nieuwe bouwverordening werd verboden om nieuwe woningen achter de bestaande te bouwen. Ook elke vorm van lintbebouwing werd niet meer toegestaan. De eerstvolgende uitbreiding, het zogenaamde Rondwegplan, kwam naast het dorpslint te liggen. Latere uitbreidingsplannen sluiten hier op aan. Hierdoor is de oorspronkelijke bebouwingsstructuur van het lint goed bewaard gebleven en ingekaderd door nieuwe uitbreidingen. Ondanks dat de structuur van het lint goed bewaard is gebleven, zijn de gebouwen en de erven grotendeels wel veranderd. Fruitbomen op de boerenerven zijn verdwenen en veel boerderijen zijn vervangen door woonhuizen, winkels of bedrijven. Desondanks onderscheidt het bebouwingsbeeld zich van de bebouwing in omliggende wijken en kan het als karakteristiek worden bestempeld Centrumgebied In het centrumgebied heeft een schaalvergroting plaatsgevonden. Samenvoeging van panden en nieuwbouw hebben geresulteerd in winkels en kantoren die qua maat en schaal niet geheel passend zijn binnen de karakteristiek van het lint. In de omgeving van het Manitobaplein zijn overheidsvoorzieningen gesitueerd zoals een politiebureau en een gemeentehuis, maar ook een sportzaal, scholen voor het voortgezet onderwijs, een kerk, sociaalmaatschappelijk werk en een woon- en zorgcentrum.
Ook komen twee musea voor; Oud Vriezenveen in het voormalige gemeentehuis en het Kachelmuseum, beide gesitueerd aan het Westeinde. Ten noorden en ten zuiden van het centrum liggen grote parkeerterreinen. Aan de noordelijke rondweg zijn bij het parkeerterrein een supermarkt en een bank gesitueerd. Smalle winkelstraten verbinden de winkels met het lint. Aan de zuidzijde liggen de winkels direct aan het parkeerterrein
2.2
Huidige situatie plangebied en omgeving
Het plangebied ligt in het centrum van Vriezenveen ingeklemd tussen het Manitobaplein ten zuiden en het Westeinde ten noorden. De omgeving van het plangebied wordt voornamelijk bepaald door gemengde en centrumfuncties, zoals het gemeentehuis, woon-zorgcomplexen en verscheidene winkelfuncties. Het plangebied is grotendeels onbebouwd en onverhard. In het zuidwesten ligt een woonperceel (deze is nu bestemd tot ‘Gemengd’). Dit woonperceel wordt conserverend in dit bestemmingsplan meegenomen. Verder is het plangebied overwegend groen ingericht. In afbeelding 2.1 is een luchtfoto opgenomen van de huidige situatie van het plangebied. Opgemerkt dient te worden dat de schuurtjes die zichtbaar zijn inmiddels gesloopt zijn. De rode contour betreft een indicatieve weergave van het plangebied. In afbeelding 2.2 zijn enkele foto’s van de huidige situatie binnen het plangebied weergegeven.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
9
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld
Afbeelding 2.1:
Huidige situatie plangebied en directe omgeving (Bron: Provincie Overijssel)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
10
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld
Afbeelding 2.2:
Foto’s huidige situatie plangebied (Bron: Natuurbank Overijssel)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
11
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld
HOOFDSTUK 3
PLANBESCHRIJVING
Door Weghorst architecten is een stedenbouwkundig plan gemaakt voor de ontwikkeling van het plangebied. In dit hoofdstuk wordt aan de hand van dit stedenbouwkundig plan de ontwikkeling beschreven, waarbij wordt gekeken naar de stedenbouwkundige opzet en het verkeer en parkeren.
3.1
Stedenbouwkundig plan
Het plan gaat uit van de bouw van 20 grondgebonden woningen. Het gaat om twee blokken aaneengebouwde woningen van respectievelijk 9 woningen en één tweekapper. De twee blokken aaneengebouwde woningen worden evenwijdig aan de bibliotheek gebouwd. De tweekapper wordt op het noordelijk perceel haaks op het achterste blok aaneengebouwde woningen gebouwd. De woningen zullen qua maat, schaal en situering aansluiten bij de omliggende woonomgeving. Voor het geheel is een stedenbouwkundige motivatie opgesteld. Deze is als bijlage 1 bij deze toelichting opgenomen. Hierna wordt er kort op ingegaan. Kenmerkend is de nokrichting die aansluit bij de nokrichting van de lintbebouwing. Om te voorkomen dat de rijwoningen een te eenzijdige uitstraling krijgen is er voor gekozen om per blok één woning, gelegen op de kopse kant, uit te voeren met een afwijkende nokrichting. Al met al krijgt het plangebied een stedenbouwkundige invulling die aansluit bij de kenmerken van de karakteristieke lintbebouwing. Zowel de 2^1 kapwoning als de rijwoningen bestaan uit twee bouwlagen met kap. Waarbij de maximale bouwhoogte respectievelijk 11 meter en 10 meter zijn. Het plangebied zorgt met zijn bouwhoogte voor een mooie overgang van enerzijds de karakteristieke lintbebouwing (veelal één bouwlaag met kap) aan de noordzijde en anderzijds de appartementen (drie bouwlagen) aan de zuidzijde.
Door het realiseren van 20 woningen op deze inbreidingslocatie gaan er weinig tot geen zichtlijnen verloren. De huidige ontsluiting van Westeinde 89 krijgt een andere functie maar wordt behouden. Het pad dient voor ontsluiting ten behoeve van hulpdiensten. Hierdoor blijft de zichtlijn tussen de bestaande lintbebouwing aan het Westeinde op deze locatie bestaan. De andere bestaande zichtlijn tussen de bibliotheek en “De Hulle” blijft ook bestaan omdat hier het plangebied wordt ontsloten op de Jonkerlaan. Vanuit andere hoeken is het plangebied verscholen achter bestaande bebouwing. Bovenstaande eigenschappen van het inbreidingsplan maken dat het plan vanuit stedenbouwkundig opzicht passend is voor de locatie en geen afbreuk doet aan de huidige situatie.. Het parkeren wordt opgevangen door de aanleg van parkeerplaatsen langs de straat die tussen beide woonblokken doorloopt. In totaal worden er daar 38 parkeerplaatsen aangelegd. Daarnaast beschikt de tweekappers over eigen parkeerplaatsen. Het gaat om twee parkeerplaatsen per woning, waarmee het totaal op 42 parkeerplaatsen komt. Het voornemen is om het bestaande groen zoveel mogelijk te behouden. Daarom zijn de bestaande bomen ingemeten en verwerkt in een tekening. Tevens wordt het groen versterkt door de aanplant van groen langs de weg tussen de twee woonblokken.
Wel dient er voor de aanleg van de ontsluiting een boom te worden gekapt. Er is ten aanzien van deze kap een bomeneffectanalyse uitgevoerd. In paragraaf 5.6 en bijlage 6 wordt daar nader op ingegaan. In afbeelding 3.1 is een uitsnede van het gewenste plan opgenomen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
12
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld
Afbeelding 3.1:
Weergave gewenste plan (Bron: Devri Infra)
3.2
Verkeer & parkeren
3.2.1
Algemeen
Bij nieuwe ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de effecten op de verkeersgeneratie en parkeerbehoefte die ontstaat door de nieuwe ontwikkeling. Voor parkeren heeft de gemeente Twenterand de ‘Nota parkeernormen gemeente Twenterand 2018’ vastgesteld. Voor verkeersgeneratie wordt aangesloten op de publicatie ‘Toekomstig parkeren, publicatie 381 (december 2018)’ van het CROW. Deze kencijfers zijn gebaseerd op literatuuronderzoek en praktijkervaringen van gemeenten. De kencijfers zijn landelijk (en juridisch) geaccepteerd en worden gezien als de meest betrouwbare gegevens met betrekking tot het bepalen van de verkeergeneratie en het benodigde aantal parkeerplaatsen.
3.2.2
Uitgangspunten
Qua verstedelijkingsgraad, stedelijke zone, hoofdgroep en type worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: • • •
Verstedelijkingsgraad: weinig stedelijk - gemeente Twenterand (Bron: CBS Statline) Stedelijke zone: schil centrum Hoofdgroep: wonen
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
13
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld 3.2.3
Parkeerbehoefte
In onderstaande tabel is op basis van de Nota parkeernormen gemeente Twenterand 2018 de parkeerbehoefte inzichtelijke gemaakt door de geldende parkeernormen toe te passen op het beoogde woningbouwprogramma. Type
Aantal woningen
Koop, Twee-onder-éénkapwoning Koop, tussen/hoek Totaal
2 18 34
Gem. aantal parkeerplaatsen per woning 2,2
Parkeerbehoefte
2
36 40,4
4,4
In dit geval worden er 32 parkeerplaatsen aangelegd in het openbaar gebied. Daarnaast worden er bij de tweekapper bij beide woningen ieders twee parkeerplaatsen op eigen terrein gerealiseerd. Hiermee komt het totaal op 36 parkeerplaatsen. Hiermee niet volledig aan de parkeernormering voldaan. Er is echter in het openbaar gebied (o.a. het Manitobaplein) voldoende ruimte op de resterende parkeerbehoefte in het openbaar gebied op te vangen. Bovendien kan er sprake zijn van dubbelgebruik, gezien het Manitobaplein met name overdag zal worden gebruikt en de woningen vooral in de avond en de nacht een parkeerbehoefte met zich meebrengen. Daarom wordt verwacht dat de realisatie van 36 parkeerplaatsen in dit geval ruim voldoende is. Bij de bestaande woning aan het Westeinde 89 blijven conform huidige situatie 2 parkeerplaatsen aanwezig. In afbeelding 3.1 is het aantal aan te leggen parkeerplaatsen visueel weergegeven.
3.2.4
Verkeersgeneratie
Voor de ontwikkeling wordt uitgegaan van dezelfde uitgangspunten voor het aspect parkeren. In onderstaande tabel is de gemiddelde verkeersgeneratie (voertuigbewegingen per weekdagetmaal) per woning weergegeven op basis van de kencijfers van het CROW: Type
Aantal woningen
Koop, Twee-onder-éénkapwoning Koop, tussen/hoek Totaal
2 18 34
Verkeersgeneratie per woning 7,7
Verkeersgeneratie
7,3
131,4 146,8
15,4
De totale verkeergeneratie van de ontwikkeling is circa 147 voertuigbewegingen per weekdag etmaal. Deze verkeersgeneratie zal via een nieuw aan te leggen in- en uitrit worden ontsloten op de Jonkerlaan, vanwaar het verkeer via de Willem Alexanderlaan en de Kerkstraat op het Westeinde kan worden ontsloten. Alle genoemde wegen zijn van voldoende capaciteit om deze extra verkeersgeneratie te kunnen verwerken. De locatie wordt veilig ontsloten via de aan te leggen ontsluitingsroute die de woningen ontsluit op de Jonkerlaan.
3.2.5
Conclusie
Uit de voorgaande paragrafen wordt geconcludeerd dat de aspecten parkeren en verkeer geen belemmering vormen voor de voorgenomen ontwikkeling.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
14
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld
HOOFDSTUK 4
BELEIDSKADER
Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.
4.1
Rijksbeleid
4.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
4.1.2.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 4.1.2.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut.
Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3. Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw.
Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zet het Rijk in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
15
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld 4.1.2.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.
2.
3.
4.1.2
Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten komst gaat van die van toekomstige generaties
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening
De borging van de uitspraken uit de SVIR (Structuurvisie Infrastructuur Ruimte, voorloper NOVI) heeft in juridische zin plaatsgevonden in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Deze is op 30 december 2011 in werking getreden. In het Barro zijn de verschillende nationale belangen vastgelegd die doorwerking moeten krijgen bij lagere overheden. Het gaat om de volgende nationale belangen: rijksvaarwegen, project Mainportontwikkeling Rotterdam, kustfundament, grote rivieren, Waddenzee en waddengebied, defensie, Natuur Netwerk Nederland erfgoederen van universele waarden, hoofdwegen en hoofdspoorwegen, elektriciteitsvoorziening, buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen, primaire waterkeringen buiten het kustfundament en het IJsselmeergebied.
4.1.3
Ladder voor duurzame verstedelijking
In de SVIR (Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte, voorganger NOVI) wordt de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt.
4.1.3.1 Toetsing aan de Ladder voor duurzame verstedelijking Wat betreft de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ wordt opgemerkt dat allereerst van belang is om te bepalen of er sprake is van een ‘stedelijke ontwikkeling’ in de zin van de Bro. Stedelijke ontwikkeling Toepassing van de ladder is namelijk verplicht voor opgaven, die nieuwe stedelijke ontwikkelingen als bedoeld in artikel 1.1.1 lid 1 aanhef en onder i Bro, mogelijk moeten maken. Indien er geen sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling is de ladder niet van toepassing. Een stedelijke ontwikkeling is een ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen. Of er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling, hangt af van de omvang en de gebruiksmogelijkheden. Uit Afdelingsjurisprudentie blijkt dat de vraag wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling in grote mate casuïstisch wordt beantwoord. Zo heeft de Afdeling uitgemaakt dat de bouw van meer dan 11 woningen als stedelijke ontwikkeling wordt gezien (ABRvS 28 juni 2017; ECLI:NL:RVS:2017:1724).
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
16
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld Het voorliggend bestemmingsplan biedt de planologische kaders voor maximaal 20 grondgebonden woningen en is hiermee aan te merken als een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Daarom moet een antwoord worden gegeven op onderstaande vragen: • •
Is er behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling? Ligt de ontwikkeling binnen of buiten bestaand stedelijk gebied?
Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? Voordat de behoefte in beeld kan worden gebracht, moet ten eerste duidelijk zijn wat het ruimtelijk verzorgingsgebied voor de ontwikkeling betreft. De behoefte moet worden bepaald binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van de woningbouwontwikkeling. De aard en de omvang van de ontwikkeling zijn leidend voor het schaalniveau waarop de ruimtebehoefte moet worden afgewogen. Voorliggend plan voorziet in het realiseren van 20 woningen. De nieuwbouwplannen in de gemeente Twenterand worden onder andere op regionaal niveau met elkaar afgestemd binnen de regio Twente. Deze afstemming bestaat onder meer uit het verdelen van de door de provincie toegestane woningaantallen, waarbij op basis van de woningbehoefteraming de plannen verdeeld worden over de tot de regio behorende gemeenten, en hun onderliggende kernen. De kwalitatieve vertaalslag naar type woningen, prijsklassen, doelgroepen etc. wordt op lokaal niveau gemaakt en ook de realisatie is een gemeentelijke activiteit. Feitelijk is er dus sprake van een lokaal woningbouwprogramma waarvan regionaal is afgestemd dat de totale productie binnen de door de provincie gestelde bandbreedte blijft.
Het ruimtelijk verzorgingsgebied kan gelet op het feit dat in voorliggend geval vooral voor de lokale behoefte wordt gebouwd worden beperkt tot de gemeente Twenterand en de direct omliggende gemeenten/kernen. Beschrijving van de behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling Is er behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling? Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). Algemeen De provincie Overijssel, de Overijsselse gemeenten, WoON Twente en hun partners werken al jaren samen aan een kwantitatieve en kwalitatieve balans op de woningmarkt. De partijen maken periodiek meerjarige afspraken over opgaven en ambities. Op basis van deze samenwerking zijn ook met betrekking tot de woningbouwontwikkeling in Twente regionaal afspraken gemaakt. Voor de periode 2021-2025 hebben deze afspraken vorm gekregen middels de op 17 maart 2021 vastgestelde ‘Regionale Woonagenda Twente’. In deze woonagenda wordt geschetst wat de komende jaren de prioriteiten zijn op Twentse woningmarkt en hoe de Twentse gemeenten hieraan gaan werken. De woonagenda is het kompas van gemeenten en provincie in relatie tot de woningmarkt.
De opgaven waar de partijen voor staan zijn groot. De druk op de woningmarkt en de woningtekorten zijn hoog. Steeds meer huishoudens hebben moeite de gewenste woning te kopen of huren in Twente. Alle partijen voelen de urgentie daar wat aan te doen. Er zullen de komende jaren veel nieuwe woningen bijgebouwd moeten worden, maar er moeten ook manieren worden gevonden om de dynamiek en slaagkansen te vergroten. De druk op de woningmarkt is echter niet de enige uitdaging, ook de investeringsopgave in bestaande wijken en transformatielocaties, de verduurzaming van de woningvoorraad en de huisvesting van bijzondere doelgroepen vragen aandacht. Tot slot, maar niet in de laatste plaats, kan wonen niet los gezien worden van regionale opgaven zoals verstedelijking, de vitaliteit van de dorpen en steden en de transitie van het platteland. Wonen vormt in deze grote opgaven immers een belangrijke sleutelfunctie. Kwantitatieve behoefte Algemeen Voor de provincie Overijssel geldt dat sprake is van een forse woningbouwambitie. In de periode tot 2030 moeten 60.000 woningen worden bijgebouwd. Hierdoor is er sprake van een flinke versnellingsopgave. De ambitie om 60.000 woningen toe te voegen is provinciebreed en gericht op het snel oplossen van de
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
17
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld woningnood in grote delen van de provincie en in verschillende segmenten. De ambitie is opgebouwd uit drie elementen: 1. de beschikbare woningbehoefteprognoses1 tot 2030; 2. het naar voren halen van de woningbehoefte die ontstaat na 2030, en; 3. een extra impuls om bij te dragen aan het oplossen van de actuele woningnood in Nederland. Op basis van deze drie elementen vult de regio Twente circa 1/3 deel van de ambitie om 60.000 woningen in Overijssel toe te voegen, de regio West Overijssel circa 2/3 deel. De druk op West-Overijssel is immers groter door een toenemende trek vanuit de Randstad en andere landsdelen en voornamelijk de aantrekkingskracht van de regio Zwolle (en in mindere mate ook Deventer). Concreet betekent het dat de regio Twente ambieert om tot 2030 in totaal circa 20.000 tot 22.000 woningen toe te voegen. Op basis van de prognoses van de huishoudensgroei tussen 2020 en 2030 en de benodigde ruimere programmering is een behoefte van ruim 15.000 woningen te verwachten tot 2030. Dit aantal wordt gedefinieerd als de lokale behoefte.
Daarnaast heeft Twente een extra woningbouwambitie/-opgave op basis van onder andere de (gedeeltelijke) inloop van het huidige woningtekort (circa 3%), de krapte op de woningmarkt, de verstedelijkingsopgaven en de toenemende migratiestromen vanuit de Randstad en andere landsdelen. Deze extra woningbouwambitieopgave bedraagt voor Twente circa 5.000 tot 7.000 woningen tot 2030. De noodzakelijk acties bestaan hiermee uit: • • •
Realiseren harde plannen tot 2025; Zachte plannen hard maken en realiseren tussen nu en 2030; Op zoek naar locaties voor uitbreiding tot 2025 en realiseren tot 2030.
De onderstaande tabel geeft per gemeente de netto harde en zachte plancapaciteit weer per 1-1-2020. Daarnaast is de woningbouwopgave tot 2030 weergegeven.
1 Samengesteld uit Primosprognoses, BPD-hittekaart, de krapte-indicator, migratie-onderzoek Rigo en meerdere woonbehoefte-analyses:
Monitor Gezond Wonen, onderzoek arbeidsmigranten (Companen), marktstudies (ontwikkeiaars), etc.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
18
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld
Tabel 1
Woningbouwopgave regio Twente (Bron: Regionale Woonagenda Twente)
Het bovenstaande aantal van 14.130 vormt een voorstelling van het mogelijke aanbod op basis van de harde en zachte plannen per 1-1-2020. De uiteindelijke vraag en behoefte van 15.782 dient echter ingevuld te worden op basis van de wens om te sturen op kwaliteit. Het aantal van 5.000-7.000 betreft de extra ambitie/opgave, waarbij ook hier het samen sturen op kwaliteit leidend is. De juiste woning op de juiste plek, inspelend op de kwalitatieve woningbehoefte en een goede bijdrage leverend aan de leefbaarheid en kwaliteit van wijken/buurten in de steden, de dorpen en het platteland. Opgave 2021-2025 Tot 2025 ligt de focus op het realiseren van de bestaande harde plancapaciteit. Dit zijn de woningbouwprojecten waarmee de gewenste versnelling ingevuld kan worden. Belangrijke kanttekening daarbij is wel dat de harde plancapaciteit getoetst wordt op basis van het kwalitatief afwegingskader. Uitgangspunt is een woning voor iedereen: ruim baan voor de lokale behoefte, inbreiding, herstructurering en transformatie. Dit wil onder andere zeggen dat bij inbreidingsplannen waarbij binnen vijf jaar kan worden gestart met de realisatie geen kwantitatieve kaders gelden. Daarnaast moet de opgave voor de periode vanaf 2025 voorbereid worden.
In deze periode moeten zachte plannen hard worden gemaakt en moet ook al een deel van deze nieuwe toegevoegde harde plancapaciteit worden gerealiseerd om de totale woningbouwopgave tot 2030 te halen. Daarvoor is de realisatie van 2.000 woningen per jaar noodzakelijk. Daarnaast moet worden gezocht naar extra bouwlocaties zodat ook in de periode tot 2030 de gewenste snelheid in woningbouwproductie gehaald kan worden. Opgave tot 2030 Zoals blijkt uit tabel 1 is de bestaande harde plancapaciteit circa 8.300 woningen. Voor het realiseren van de woningbouwambitie van circa 20.000 - 22.000 woningen tot 2030 is een uitbreiding van de harde plancapaciteit met minimaal 11.700 woningen nodig. Deze uitbreiding is voor een deel in te vullen door de bestaande zachte plancapaciteit (circa 5.800 woningen) om te zetten in harde plancapaciteit (mits passend
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
19
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld binnen de kwalitatieve kaders). Aanvullend daarop moet 'ruimte' gemaakt worden voor nog eens zo'n 6.000 woningen. Twenterand In de Regionale Woonagenda Twente zijn ook voor de gemeente Twenterand specifieke uitgangspunten geformuleerd. Dit heeft geleidt tot de volgende sleutelgebieden met de bijbehorende uitgangspunten voor woningbouw binnen de gemeente: • Vroomshoop Oost Fase 3&4 Vriezenveen; • Vriezenveen: naast locaties voor inbreiding, uitleglocaties aanwijzen om in de lokale behoefte te voorzien en aan de regionale vraag bij te dragen; • Westerhaar: diversiteit door inbreiding en ontwikkeling Trioterrein. Toetsing kwantitatieve behoefte In voorliggend geval is sprake van een woningbouwontwikkeling waarbij in totaal maximaal 20 woningen worden gerealiseerd (inclusief wijzigingsbevoegdheid en planologisch omzetten bedrijfswoning naar reguliere woning). Gezien de woningbouwopgave tussen 2021 en 2025, en tot 2030, wordt gesteld dat hiermee sprake is van een ontwikkeling die past binnen de aantoonbare kwantitatieve woningbouwbehoefte binnen de regio Twente. Kwalitatieve behoefte Algemeen De gemeente Twenterand beschikt over een eigen woonvisie. De algemene gemeentelijke visie op nieuwe bouwplannen is dat inbreidingslocaties prioriteit hebben boven uitbreidingslocaties.
Ter stimulering van inbreidingslocaties, zet de gemeente zich in om drempels (procedureel en/of financieel) weg te nemen. Kwalitatief gezien zet de visie in op: • • • •
maatwerk in type nieuwbouw; flexibel bouwen gericht op de toekomst; een verhouding van 10% appartemeenten, 30% rij- en hoekwoningen, 30% twee-onder-eenkapwoningen en 30% vrijstaand; voldoende aanbod voor starters door nieuwbouw voor deze doelgroep of het bevorderen van doorstroming in bestaande starterswoningen;
Toetsing kwalitatieve behoefte Het regionale woonbeleid geeft specifiek voor Twenterand aan dat er in de kern Vriezenveen sprake is aan inbreiding om te voorzien in de lokale behoefte, aansluitend bij de regionale vraag. De visie zet zich in op onder andere 30% hoekwoningen en 30% tweekappers, met name voor starters en doorstromers. Voorliggend plan voorziet in deze woningtypen op een inbreidingslocatie. Daarmee is er sprake van een kwalitatieve behoefte. Ligt de ontwikkeling binnen of buiten bestaand stedelijk gebied? De ruimtevraag moet bij voorkeur worden opgevangen in het bestaand stedelijk gebied. Op basis van gebied specifieke situaties dient bepaald te worden wat wordt ervaren als stedelijk gebied. In het Bro is in artikel 1.1.1 een definitie opgenomen voor bestaand stedelijk gebied. De definitie luidt: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’. In voorliggend geval betreft het plangebied een binnenstedelijke locatie in de kern Vriezenveen. Met de voorgenomen herontwikkeling wordt de ruimtevraag naar woningen binnen het bestaande stedelijk gebied opgevangen en is er sprake van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik.
4.1.4
Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het rijksbeleid
Het rijksbeleid staat de uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan niet in de weg.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
20
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld
4.2
Provinciaal beleid
Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel en de daarbij behorende Omgevingsverordening Overijssel. 4.2.1
Uitgangspunten van de Omgevingsvisie Overijssel
De Omgevingsvisie Overijssel is dé provinciale visie voor de fysieke leefomgeving van Overijssel. In 2017 is de Omgevingsvisie en –verordening 2017 vastgesteld. Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn de leidende principes of ‘rode draden’ bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving van de provincie Overijssel. 4.2.2
Omgevingsverordening Overijssel
De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. 4.2.3
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: 1. 2. 3.
Of - generieke beleidskeuzes; Waar - ontwikkelingsperspectieven; Hoe - gebiedskenmerken.
Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht. 4.2.3.1 Of - generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een maatschappelijke opgave. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Andere generieke beleidskeuzes betreffen het voorkomen van overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantoorlocaties. Ook wordt in deze fase de zogenaamd Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking gehanteerd. Deze Overijsselse ladder geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden. Integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, (boven)regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik zijn beleidskeuzes die invulling geven aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. Voor specifieke gebieden in Overijssel geldt dat niet alle initiatieven mogelijk zijn.
Dit heeft te maken met zwaarwegende publieke belangen, Gebiedsspecifieke beleidskeuzes om de zwaarwegende publieke belangen te borgen, zijn: reservering voor waterveiligheid en beperking wateroverlast, drinkwater/grondwaterbeschermingsgebieden, het Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen Ecologische Hoofdstructuur (EHS)), de Nationale Landschappen en het provinciaal routenetwerk transport gevaarlijke stoffen. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
21
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld 4.2.3.2 Waar - ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend en bieden de nodige flexibiliteit voor de toekomst. 4.2.3.3 Hoe - gebiedskenmerken. Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag ‘hoe’ een ontwikkeling invulling krijgt.
Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Afbeelding 4.1 geeft dit schematisch weer.
Afbeelding 4.1:
4.2.4
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
22
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld 4.2.4.1 Of - generieke beleidskeuzes Bij de afwegingen in de eerste fase ‘generieke beleidskeuzes’ zijn artikel 2.1.3, artikel 2.2.2, artikel 2.13.3 en artikel 2.13.4 van de Omgevingsverordening Overijssel van belang. Op deze artikelen wordt hierna ingegaan.
Artikel 2.1.3 Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de groene omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: •
dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie;
•
dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut.
In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “groene omgeving” nader gedefinieerd als: de gronden die niet vallen onder bestaand bebouwd gebied. In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “bestaand bebouwd gebied” nader gedefinieerd als: de gronden binnen steden en dorpen die benut kunnen worden voor stedelijke functies op grond van geldende bestemmingsplannen en op grond van voorontwerp-bestemmingsplannen voor zover de provinciale diensten daarover schriftelijk een positief advies hebben uitgebracht in het kader van het vooroverleg als bedoeld in artikel 3.1.1 Bro. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.3 Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik In voorliggend geval wordt een locatie met een gemengde bestemming en een centrumbestemming binnen het bestaand stedelijk gebied van Vriezenveen ontwikkeld. Wel is er sprake van het toevoegen van bouwmogelijkheden. De locatie ligt echter binnen stedelijk gebied, waardoor het als inbreidingslocatie wordt aangemerkt. Woningbouw op inbreidingslocaties heeft de voorkeur boven uitbreiding van de kern. Hiermee is sprake van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik.
Artikel 2.2.2 Realisatie nieuwe woningen 1.
Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw.
2.
In bestemmingsplannen wordt in maximaal 80% van de behoefte aan nieuwe woningen zoals vastgesteld in het kader van actueel onderzoek woningbouw, voorzien.
3.
In bestemmingsplannen van gemeenten waarvoor woonafspraken van toepassing zijn, mag - in afwijking van lid 2 - in een hoger percentage dan 80% worden voorzien, met een maximum van 100% van de behoefte zoals vastgesteld in het kader van de woonafspraken.
4.
De behoefte aan nieuwe woningen zoals bedoeld in lid 1 wordt in ieder geval geacht te zijn aangetoond als realisatie daarvan past binnen de geldende woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming.
5.
Wanneer de realisatie van nieuwe woningen niet past binnen geldende woonafspraken of wanneer er voor de gemeente geen woonafspraken gelden, dan moet de behoefte aan nieuwe woningen aangetoond worden door middel van actueel onderzoek woningbouw waarop de instemming is verkregen van zowel de gemeenten in de regio als Gedeputeerde Staten.
6.
In afwijking van het bepaalde in lid 5 geldt de eis dat gemeenten in de regio moeten hebben ingestemd niet voor buurgemeenten die gelegen zijn buiten de provincie Overijssel. In dat geval moet zijn aangetoond dat afstemmingsoverleg heeft plaatsgevonden.
De van belang zijnde begrippen in het kader van artikel 2.2.2 zijn hierna opgenomen:
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
23
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld •
Nieuwe woningen: te realiseren woningen, waarvoor nog geen omgevingsvergunning is afgegeven
•
Actueel onderzoek woningbouw: door de raad vastgesteld onderzoek waarin de behoefte van de gemeente aan nieuwe woningen is onderbouwd op basis van de regionale behoefte woningbouw, markt- en vastgoedanalyses en andere relevante gegevens.
•
Regionale behoefte woningbouw: door Gedeputeerde Staten vastgestelde provinciale analyse waarin de regionale behoefte aan nog te realiseren woningen is onderbouwd op basis van provinciale behoefteprognoses.
•
Woonafspraken: bestuurlijke afspraken tussen provincie Overijssel en gemeenten over onder meer doelgroepen, wonen en zorg, stedelijke vernieuwing, toekomstbestendigheid bestaande voorraad, programmeren en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en bijbehorende programmeringsdocumenten, zoals voor een aangegeven periode zijn gemaakt.
•
Regio: de gemeenten die onderdeel uitmaken van de samenhangende woningmarkt die bediend wordt met de woningbouwmogelijkheden die een gemeente biedt.
In artikel 2.2.3 lid 1 van de Omgevingsverordening wordt onder actueel onderzoek woningbouw verstaan: onderzoek wat eens in de 2 jaar wordt geactualiseerd. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.2.2 Realisatie nieuwe woningen In paragraaf 4.1.3.1 is al ingegaan op de kwantitatieve en kwalitatieve behoefte van woningbouw in Vriezenveen. In paragraaf 4.3.2 vindt een verdere toetsing plaats aan de gemeentelijke Visie op wonen. Opgemerkt wordt dat de woningbouwaantallen zijn vastgelegd in een bestuursakkoord en dat hierover overeenstemming is met buurgemeenten en provincie Overijssel. In verband hiermee is het voorliggende bestemmingsplan in overeenstemming met artikel 2.2.2 uit de Omgevingsverordening Overijssel. Artikel 2.13.3 Grondwaterbeschermingsgebieden en intrekgebieden Bestemmingsplannen voorzien in een aanduiding voor grondwaterbeschermingsgebieden en intrekgebieden waarbij alleen functies worden toegestaan die harmoniëren met de functie voor de drinkwatervoorziening. Artikel 2.13.4 Niet risicovolle functies en grote risicovolle functies in intrekgebieden In afwijking van het bepaalde in artikel 2.13.3. kunnen in intrekgebieden ook nieuwe niet-risicovolle en grote risicovolle functies worden toegestaan, mits daarbij wordt voldaan aan het stand-stillprincipe. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.13.3 en 2.13.4 Het plangebied ligt in een intrekgebied.
De voorgenomen bestemmingen betreffen harmoniërende functies voor de drinkwatervoorziening. Nieuwe niet-risicovolle functies zijn toegestaan, mits wordt voldaan het standstillprincipe (beginsel dat gericht is om verslechtering van de grondwaterkwaliteit tegen te gaan en het vergroten van risico’s op verontreiniging te voorkomen). Er is sprake van een nieuwe niet-risicovolle functie waarbij, gezien de aard van de ontwikkeling, wordt voldaan aan het stand-stillprincipe. Het realiseren van de woningen ter plaatse en het woongebruik binnen het plangebied leidt namelijk niet tot verslechtering van de grondwaterkwaliteit. In de regels van het bestemmingsplan is ter bescherming van de kwaliteit van het grondwater binnen het intrekgebied de gebiedsaanduiding ‘milieuzone - intrekgebied’, conform geldend bestemmingsplan, opgenomen. Geconcludeerd wordt dat het plan in overeenstemming is met artikel 2.13.3 en 2.13.4 uit de Omgevingsverordening. Voor het overige zijn er in het kader van de “generieke beleidskeuzes” geen aspecten die nadere onderbouwing behoeven.
4.2.4.2 Ontwikkelingsperspectieven Het plangebied behoort tot het ontwikkelingsperspectief ‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’. In afbeelding 4.2 is een uitsnede van de ontwikkelingsperspectievenkaart opgenomen, waarin het plangebied indicatief met de rode ster is aangegeven.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
24
Bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Jonkerlaan” Vastgesteld
Afbeelding 4.2:
Uitsnede ontwikkelingsperspectievenkaart Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
"Woon- en werklocaties binnen het stedelijke netwerk” Rond de binnensteden liggen de diverse woon- en werklocaties, elk met hun eigen woon-, werk- of mixmilieu. Herstructurering en transformatie moeten deze vitaal en aantrekkelijk houden en de diversiteit aan milieus versterken. Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur of water te reserveren). Van belang is de stedelijke ontwikkeling altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld door in laaggelegen gebieden bij bouw- en evacuatieplannen rekening te houden met risico’s op overstroming of wateroverlast. Toetsing van het initiatief aan het “Ontwikkelingsperspectief” De ontwikkeld behelst een herontwikkeling van het plangebied naar woningbouw, zodat deze locatie in het centrum van Vriezenveen een duurzame en vitale toekomst tegemoet gaat. Deze ontwikkeling past goed in het geldende ontwikkelingsperspectief.