CConstaterende datTwenterand
Koppel je AI →
Document · PDF

TOE Den Ham PH De Smithoek

Raadsvergadering 23 april 2024, gemeente TwenterandBij agendapunt: Vaststellen bestemmingsplan Den Ham, PH De Smithoek (AANGEHOUDEN)14.183 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Bestemmingsplan | Toelichting

Den Ham, PH De Smithoek

Gemeente Twenterand

Datum: 15 december 2023 Projectnummer: 190556.01 ID: NL.IMRO.1700.202038BPDHPH-ont1

INHOUD TOELICHTING

1

Inleiding

3

1.1 1.2 1.3 1.4

Algemeen Ligging plangebied Geldend bestemmingsplan Leeswijzer

3 3 5 6

2

Planbeschrijving

8

2.1 2.2

Huidige situatie Toekomstige situatie

8 10

3

Beleidskader

13

3.1 3.2 3.3 3.4

Rijksbeleid Provinciaal beleid Regionaal beleid Gemeentelijk beleid

13 15 19 20

4

Milieu- en omgevingsaspecten

22

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10

Archeologie en cultuurhistorie Bedrijven en milieuzonering Geluid Bodemkwaliteit Luchtkwaliteit Externe veiligheid Ecologie Milieueffectrapportage Water Verkeer en parkeren

22 23 25 26 27 28 29 31 32 36

5

Wijze van bestemmen

38

5.1 5.2

Algemeen Dit bestemmingsplan

38 39

6

Economische uitvoerbaarheid

42

7

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

43

7.1 7.2

Overleg Procedure

43 43

Bijlagen: − − − − − − − − − −

Bijlage 1: Bijlage 2: Bijlage 3: Bijlage 4: Bijlage 5: Bijlage 6: Bijlage 7: Bijlage 8: Bijlage 9: Bijlage 10:

Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai locatie Smithoek Verkennend bodemonderzoek locatie Smithoek Verkennend bodemonderzoek locatie Grotestraat 25 Verkennend bodemonderzoek locatie Smitstraat Quick scan natuur locatie Smithoek Onderzoek stikstofdepositie locatie Smithoek Nader onderzoek egel locatie Smithoek Quick scan natuur locatie Grotestraat en Smitstraat Onderzoek stikstofdepositie locatie Grotestraat en Smitstraat Vormvrije m.e.r.-beoordeling

1

Inleiding

1.1

Algemeen Centraal gelegen in Den Ham tussen de Smitstraat, de Grotestraat en de Brinkstraat bevindt zich ontwikkellocatie de Smithoek. Voorheen was op deze locatie een school gevestigd, die inmiddels is gesloopt. Sinds die tijd wordt gesproken over de mogelijkheid om woningen te realiseren op de locatie. In 2020 is opnieuw gekeken naar een stedenbouwkundige invulling voor het plangebied. Uiteindelijk is eind 2020 een stedenbouwkundig plan aan de omgeving gepresenteerd dat op draagvlak kan rekenen. Het stedenbouwkundig plan gaat uit van de realisatie van maximaal 10 grondgebonden woningen rondom een groene brink. In combinatie met de ontwikkellocatie de Smithoek zijn twee percelen in beeld gekomen die tevens beoogd zijn voor woningbouw. Het betreft een onbebouwd perceel aan de Smitstraat tussen nummer 20 en 26 en een bedrijfsperceel aan de Grotestraat 25/27. Op het onbebouwde perceel is één vrijstaande levensloopbestendige woning beoogd bestaande uit één laag met een kap. Voor het bedrijfsperceel bestaat het voornemen om het bedrijf op termijn op te heffen. Met voorliggend plan wordt de bedrijfswoning omgezet in een reguliere burgerwoning. Ook wordt een groot deel van de bestaande schuur gesloopt, zodat hier ruimte ontstaat voor één vrijstaande woning. Het gaat hier tevens om een levensloopbestendige woning bestaande uit één laag met een kap.

Een deel van het perceel krijgt voor een periode van maximaal 5 jaar de bestemming ‘Bedrijf - Voorlopig’. Na deze termijn van 5 jaar zal ook dit deel van het perceel een woonbestemming krijgen. Om beide ontwikkelingen mogelijk te kunnen maken is het noodzakelijk om een nieuw bestemmingsplan op te stellen. Voorliggend document voorziet hierin.

1.2

Ligging plangebied Het plangebied wordt gevormd door de voormalige schoollocatie tussen de Smitstraat en Grotestraat, een onbebouwd perceel aan de Smitstraat en een bedrijfsperceel aan de Grotestraat 27 in Den Ham. Het gaat om een centraal gelegen locatie, op nabije afstand van de voorzieningen van Den Ham. Het oude schoolgebouw is gesloopt en het terrein ligt sindsdien braak. Het bedrijfsperceel is niet meer wenselijk op deze locatie en daarom is een nieuwe invulling voor de gronden in de vorm van woningbouw gevonden. Navolgende afbeeldingen tonen de globale ligging en begrenzing van het plangebied. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeelding van dit bestemmingsplan.

3

Globale ligging plangebied (rode cirkel) in relatie tot haar omgeving (Bron: PDOK Viewer).

Het plangebied bij benadering rood omlijnd (Bron: PDOK Viewer).

4

1.3

Geldend bestemmingsplan Het plangebied maakt deel uit van het bestemmingsplan ‘Den Ham’, vastgesteld op 9 september 2008. Op grond van dit bestemmingsplan heeft het plangebied de bestemmingen ‘Bedrijfsdoeleinden’, ‘Maatschappelijke doeleinden’ en ‘Karakteristieke woondoeleinden’. Over de bestemming ‘Woondoeleinden’ ligt tevens de aanduiding ‘dorpserf’. De voor bedrijfsdoeleinden aangewezen gronden zijn bestemd voor: a bedrijven; b verkooppunt voor motorbrandstoffen; c verkeer en verblijf in de vorm van wegen, fiets- en voetpaden, parkeervoorzieningen en bermen; d groenvoorzieningen en voorzieningen ten behoeve van de waterhuishouding; e openbare nutsvoorzieningen; f bedrijfswoningen, uitsluitend overeenkomstig de bestaande situatie; g kunstwerken.

De voor maatschappelijke doeleinden aangewezen gronden zijn bestemd voor: a religieuze, medische, sociale, culturele instellingen en onderwijsinstellingen; b overheidsinstellingen; c al dan niet zelfstandige huisvesting en/of verzorging en verpleging, al dan niet gecombineerd met een dienstencentrum; d sport- en speelvoorzieningen; e verkeer en verblijf, met dien verstande dat deze gronden tevens kunnen worden gebruikt als standplaats voor ambulante handel; f groenvoorzieningen en voorzieningen ten behoeve van de waterhuishouding; g openbare nutsvoorzieningen; h bedrijfswoning, uitsluitend overeenkomstig de bestaande situatie; i kunstwerken; j voorzieningen ten behoeve van de waterhuishouding.

De op de plankaart voor karakteristieke woondoeleinden aangewezen gronden zijn bestemd voor: a wonen, waaronder aan huis verbonden beroepen tot 30% van de oppervlakte van het hoofdgebouw begrepen, met dien verstande dat uitsluitend op de gronden op de plankaart aangeduid met ‘appartementen toegestaan’ gestapelde woningen zijn toegestaan; b voorzieningen ten behoeve van de waterhuishouding; alsmede voor: c het behoud van karakteristieke bebouwing en omliggende erven, die worden gekenmerkt door onbebouwde tuinen en erven; en met dien verstande dat: d voorzover de gronden op de plankaart zijn aangeduid met ‘dorpserf’ deze gronden niet als erf dienen te worden beschouwd in de zin van artikel 1 van het Besluit bouwvergunningsvrije en licht-bouwvergunningplichtige bouwwerken.

5

Een uitsnede uit de verbeelding van het vigerende bestemmingsplan “Den Ham” met daarop het plangebied globaal rood omlijnd (Bron: Ruimtelijkeplannen.nl).

Facetplan Parkeren Twenterand / Facetplan inwoning en harmonisatie woonbegrippen / Facetplan horeca en logies Naast het bestemmingsplan ‘Den Ham’ gelden ter plaatse ook een drietal thematische bestemmingsplannen, namelijk voor parkeren, voor het gebruik van woningen en voor horeca en logies. Met het eerste plan wordt onder meer juridisch-planologisch vastgelegd dat een omgevingsvergunning voor onder andere het bouwen alleen wordt verleend indien voldoende parkeergelegenheid wordt gerealiseerd. Het tweede bestemmingsplan stelt onder meer regels aan inwoning. Ten slotte is in het derde bestemmingsplan een uitsterfregeling opgenomen voor langdurig verblijf bij bedrijfsmatige logies. Het geldende bestemmingsplan ‘Den Ham’ staat de bouw en het gebruik van het beoogde woongebied niet toe. Een herziening van het geldende bestemmingsplan is noodzakelijk om de ontwikkeling mogelijk te maken. Voorliggend document voorziet in de toelichting van deze benodigde bestemmingsplanherziening.

1.4

Leeswijzer De toelichting van dit bestemmingsplan is opgebouwd uit een zevental hoofdstukken. Na dit inleidende hoofdstuk volgt in hoofdstuk 2 een beschrijving van het plangebied en plan. In hoofdstuk 3 is het beleidskader opgenomen dat van toepassing is op dit bestemmingsplan. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op milieu- en omgevingsaspecten. In hoofdstuk 5 worden de juridische aspecten nader toegelicht. In dit hoofdstuk wordt een antwoord gegeven op de vraag hoe hetgeen in voorliggend plan is vastgelegd, juridisch wordt geregeld. Er wordt beschreven hoe de verbeelding en de planregels zijn opgebouwd en welke bestemmingen er in het plan voorkomen. Ook wordt in dit 6

hoofdstuk aangegeven hoe de planregels geïnterpreteerd en uitgelegd moeten worden. Tevens wordt ingegaan op handhaving. In hoofdstuk 6 ingegaan op de economische uitvoerbaarheid van het plan. Ten slotte wordt in hoofdstuk 7 de maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan beschreven.

7

2 2.1

Planbeschrijving Huidige situatie Het plangebied bevindt zich tussen de Grotestraat en Smitstraat in Den Ham. Beide straten kennen een rijke historie met een diversiteit aan bebouwing, veelal vrijstaand van aard. Er is onder andere sprake van een diversiteit aan maatvoering, kapconstructies, geveloriëntaties, rooilijnen, materialisering en kleurgebruik. Gelet op deze diversiteit wordt gesteld dat sprake is van dorpse lintbebouwing. Navolgend is de huidige situatie van het plangebied en de omgeving weergegeven.

Ruimtelijke situatie in en rondom het plangebied met daarbij de Smithoek (rood), Grotestraat 25/27 (geel) en de Smitstraat tussen 20 en 26 (blauw) globaal omlijnd (Bron: PDOK viewer).

De Smithoek Achter deze lintbebouwing is het oorspronkelijke agrarische binnenterrein ingevuld geraakt met stedelijke functies, waaronder Hervormd Centrum De Rank en de onderwijsfunctie in het plangebied. Het plangebied is lange tijd in gebruik geweest als schoolgebouw, maar heeft deze functies inmiddels al jaren geleden verloren nadat de basisschool jaren geleden is verhuisd. Als gevolg daarvan is het schoolgebouw gesloopt. De voormalige schoolwoning aan de Smitstraat 14 is inmiddels in gebruik als reguliere burgerwoning. Ondanks dat het binnenterrein inmiddels haar agrarische karakter heeft verloren, kenmerkt het gebied zich nog steeds door een zekere mate van openheid en een groen karakter. Dit komt onder andere tot uiting in de vorm van de pastorietuin behorende bij het kerkgebouw aan De Brink. Ook de padenstructuur in en rondom het binnenterrein zijn kenmerkend te noemen. Op loopafstand van het binnenterrein en het plangebied bevinden zich de voorzieningen van Den Ham, zoals de supermarkt, huisartsenpraktijk, bank en horeca.

8

Grotestraat 25/27 Op het adres Grotestraat 25/27 bevindt zich bouwbedrijf Poel en de daarbij behorende bedrijfswoning. De bedrijfswoning bestaat uit één laag met een kap. Aan de achterzijde van het perceel is bedrijfsbebouwing aanwezig in de vorm van twee aaneengesloten schuren bestaande uit één laag met een kleine kap. De voorste schuur is circa 270 m2 en de achterste schuur bedraagt ruim 700 m2. De schuren zijn te bereiken via een inrit die ontsluit op de Grotestraat. De Grotestraat is een smalle éénrichtingsweg met aan beide zijden een mix van woningen en kleine detailhandel dicht op de straat. Aan de achterzijde grenst het perceel aan de gronden van de hiervoor benoemde ontwikkeling Smithoek.

Impressie huidige situatie bedrijfsperceel aan de Grotestraat 25/27 (bron: Google Maps).

Smitstraat tussen nummer 20 en 26 Tussen de woningen aan de Smitstraat 20 en 26 bevindt zich een onbebouwd perceel. Het perceel bestaat uit een omheind grasland met enkele boompjes. Het is één van de weinige percelen in het karakteristieke dorpslint dat nog onbebouwd is. Ten westen van het perceel ligt een inrit richting de woning op het adres Smitstraat 24. Verder staan er in de directe omgeving van het perceel veelal markante vrijstaande en twee-onder-één-kapwoningen. Navolgend is een afbeelding weergegeven van de huidige situatie ter plaatse.

Impressie huidige situatie perceel aan de Smitstraat tussen nummer 20 en 26 (bron: Google Maps). 9

2.2

Toekomstige situatie De Smithoek Na het vertrek van de basisschool en de sloop van het schoolgebouw is gestart met het maken van plannen voor het vinden van een nieuwe invulling van het plangebied. Door de jaren heen zijn er verschillende plannen geweest, waaronder een appartementencomplex en een Kulturhus. Het plan voor een appartementencomplex kon niet rekenen op draagvlak in de omgeving. Mede om deze reden is er tijdens de planontwikkeling van het nieuwe plan gekozen voor nauwe samenwerking met de omgeving. Eind 2020 is een invulling gevonden in de vorm van een kleinschalige woningbouwontwikkeling, dat op enthousiasme in de buurt kan rekenen. Het plan (zie onderstaande afbeelding) voorziet in de realisatie van maximaal 10 grondgebonden woningen rondom een groene brink. De voormalige schoolwoning wordt met voorliggende bestemmingsplan herbestemd als reguliere burgerwoning. Er zijn geen ruimtelijke ingrepen aan de woning beoogd.

Stedenbouwkundig plan Smithoek Den Ham (Bron: SAB). Aan de noordzijde van het plangebied zijn vier vrijstaande woningen beoogd. Deze woningen worden gerealiseerd op ruim opgezette kavels. De vrijstaande woning, die centraal in het plangebied ligt, heeft daarbij een speciaal karakter en zal vanwege zijn ligging een meer markant karkater en uiterlijk krijgen. Dit komt onder andere tot uiting in de beoogde maximum goot- en bouwhoogte, die hier 7 respectievelijk 11 meter be-

10

draagt. De drie andere vrijstaande woningen krijgen een iets kleinschaliger karakter door aan één zijde een verlaagde goothoogte te hanteren van maximaal 3,5 meter. In dit bestemmingsplan is deze verlaagde goothoogte gewaarborgd met de ‘specifieke bouwaanduiding - goothoogte'. De woningen beschikken over een groene voortuinzone. Verder is een bijgebouw op het achtererf beoogd met daarvoor de ruimte voor het realiseren van parkeergelegenheid op eigen terrein. Aan de zuidzijde van het plangebied is een zestal levensloopbestendige woningen beoogd. De woningen zijn in twee blokjes van drie beoogd, waarbij de woningen onderling aan elkaar geschakeld zijn door middel van een aanbouw. Het levensloopgeschikte karakter komt tot uiting doordat er een volledig woonprogramma (keuken, slaapkamer en sanitaire voorzieningen) op de begane grond gerealiseerd kan worden. De woningen zijn dan ook uitermate geschikt voor de seniorendoelgroep, zeker met het centrum van Den Ham op loopafstand. De woningen zullen bestaan uit één laag met kap (maximum goothoogte van 3,5 meter en maximum bouwhoogte van 8). De beoogde aanbouw tussen de woningen bestaat uit maximaal één bouwlaag zonder kap. Ook deze woningen worden voorzien van een groene voortuinzone. Binnen het stedenbouwkundig plan staat ook het realiseren van een kwaliteitsvolle en groene openbare ruimte centraal.

De woningen worden omsloten via een nieuwe weg met een verblijfskarakter. In het hart van het plangebied wordt een nieuwe groene brink ingevuld, passend bij de ruimtelijke kenmerken van het brinkdorp Den Ham. Deze groene brink maakt in alle windrichtingen verbindingen met de kenmerkende padenstructuren rondom het plangebied. De groene brink en de padenstructuren in dit plangebied zijn voorzien van een groenbestemming. Bij de inrichting van de openbare ruimte is het de bedoeling dat de Smithoek en de openbare ruimte rondom De Rank in samenhang worden aangelegd. Ten behoeve van de ontwikkeling van het plangebied is een notitie van uitgangspunten opgesteld om een aantal kwalitatieve stedenbouwkundige richtlijnen vast te leggen. Aan deze richtlijnen moet de toekomstige bebouwing voldoen om het gewenste streefbeeld te kunnen bereiken. Deze richtlijnen kunnen niet of niet voldoende in een bestemmingsplan geregeld worden. In de notitie van uitgangspunten is aan de hand van eisen voor stedenbouw, architectuur en openbare ruimte aangegeven welke beeldkwaliteit wordt nagestreefd. Al met al wordt met deze groene, kleinschalige en dorpse woningbouwontwikkeling op passende wijze aangesloten op de kenmerken en karakteristieken van het plangebied en haar omgeving.

Grotestraat 25/27 en Smitstraat tussen nummer 20 en 26 Het voornemen bestaat om het bedrijfserf aan de Grotestraat 25/27 te herontwikkelen. De bedrijfsvoering zal binnen 3 tot 5 jaar worden gestopt. De bedrijfsbebouwing wordt gesloopt en heeft een positief effect op het woon- en leefklimaat in de directe omgeving. De gronden van de te slopen grote schuur (meer dan 700 m 2 bebouwing) en de huidige bedrijfswoning krijgen een woonbestemming. Voor een periode van maximaal 5 jaar blijven de gronden van de kleinere schuur nog de mogelijkheid voor bedrijfsactiviteiten behouden. Daarna zal hier een woonbestemming komen en wordt de overige bedrijfsbebouwing gesloopt.

11

In ruil voor het laten vervallen van de bedrijfsbestemming mogen twee vrijstaande woningen worden gebouwd door de initiatiefnemer. Eén van deze woningen zal worden gerealiseerd achter de huidige bedrijfswoning en ter plaatse van de te slopen schuur. De andere woning wordt gesitueerd in het lint van de Smitstraat tussen de huidige woningen aan de Smitstraat 20 en 26. Het beoogde nieuwe woonerf aan de Smitstraat past goed in het historische bebouwingsbeeld van de Smitstraat. Verder blijft er aan de westzijde een onbebouwde strook over, waarmee er nog steeds een doorkijk is naar het open binnengebied. Beide woningen krijgen een levensloopbestendig karakter en bestaan uit één laag met een kapconstructie. Navolgend wordt het stedenbouwkundig idee voor deze woningen weergegeven.

Beoogde situatie twee nieuwe woningen (bron: Mikis Maathuis).

12

3

Beleidskader

3.1

Rijksbeleid

3.1.1

De Nationale Omgevingsvisie De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de leefomgeving met ambities. In deze NOVI worden de nationale belangen in de fysieke leefomgeving en de daaruit voortkomende opgaven beschreven. Er worden vier prioriteiten voor Nederland geformuleerd: − ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; − duurzaam economisch groeipotentieel; − sterke en gezonde steden en regio's; − toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Om beleidskeuzes op een heldere en voorspelbare manier te maken, hanteert de NOVI drie afwegingsprincipes, die helpen bij het prioriteren en afwegen van de verschillende belangen en opgaven; 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: in het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Er wordt weer gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van ruimte. 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: er moet altijd gekeken worden naar de context van het gebied. Keuzes in verschillende gebieden kunnen daarom verschillen. 3. Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat onze leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties.

Toetsing De ontwikkeling zorgt voor een nieuwe, toekomstbestendige invulling van het plangebied, passend bij de kenmerken van Den Ham. Daarnaast wordt er veel aandacht besteed aan aspecten als duurzaamheid en klimaatadaptatie, onder andere door middel van een zo groen mogelijke inrichting en de toepassing van half verharding. Gelet op het feit dat er met voorliggend plan wordt voorzien in een duurzame en toekomstbestendige woningbouwontwikkeling, waarbij de bestaande kwaliteiten en identiteit van de omgeving van het plangebied centraal staan, is dit plan in lijn met het gedachtegoed van de NOVI.

3.1.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) bevestigt in juridische zin kaderstellende uitspraken. Het gaat onder meer om nationale belangen als Rijksvaarwegen, Defensie, Natuurnetwerk Nederland (NNN), Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, Hoofdwegen en hoofdspoorwegen, Elektriciteitsvoorziening, Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen en Primaire waterkeringen.

13

Slechts daar waar een directe doorwerking niet mogelijk is, bij het NNN en bij de Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, is gekozen voor indirecte doorwerking via provinciaal medebewind. Ten aanzien van de begrenzing van het NNN is bepaald dat niet het rijk, maar de provincies die grenzen (nader) bepalen. Door de nationale belangen vooraf in juridisch-planologische procedures te borgen, wordt met het Barro bijgedragen aan versnelling van de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen en vermindering van de bestuurlijke drukte Toetsing Voorgenomen plan raakt geen van de nationale belangen en is niet in strijd met het bepaalde in het Barro. 3.1.3

Ladder voor duurzame verstedelijking (Bro 3.1.6 tweede lid) Vanuit het rijk wordt een zorgvuldig gebruik van de schaarse ruimte bevorderd. Hiervoor is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd en als procesvereiste opgenomen in artikel 3.1.6 lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Het doel dat hiermee wordt beoogd, is het stimuleren van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en het bewerkstelligen van een goede ruimtelijke ordening, onder meer door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden, het bevorderen van vraaggerichte programmering en het voorkomen van overprogrammering. Met de ladder wordt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke besluiten nagestreefd. Een nieuwe stedelijke ontwikkeling moet daarom altijd worden afgewogen en gemotiveerd. Daarbij moet een beschrijving worden gegeven van de behoefte aan de betreffende ontwikkeling. Indien de ontwikkeling buiten bestaand stedelijk gebied mogelijk wordt gemaakt, dient te worden gemotiveerd waarom de ontwikkeling niet binnen bestaand stedelijk gebied wordt voorzien. Toetsing Wat onder stedelijke ontwikkeling wordt verstaan is in het Bro opgenomen.

Een stedelijke ontwikkeling is volgens het besluit ‘een ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’. Bij de beantwoording van deze vraag moet volgens de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: Afdeling) in onderlinge samenhang worden beoordeeld in hoeverre het plan, in vergelijking met het voorgaande plan, voorziet in een functiewijziging en welk planologische beslag op de ruimte het voorliggende plan mogelijk maakt in vergelijking met het voorgaande plan. Uit jurisprudentie blijkt dat een woningbouwplan dat voorziet in de realisatie van maximaal 11 woningen binnen een dorpskern niet hoeft te worden aangemerkt als woningbouwlocatie of een andere stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, aanhef en onder i, van het Bro. Een woningbouwplan dat voorziet in de ontwikkeling van 12 woningen wordt daarentegen wel aangemerkt als een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Voorliggend plan voorziet in de realisatie van maximaal 12 nieuwe wooneenheden en betreft daarmee een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Daarom moet een toets aan de Ladder voor duurzame verstedelijking worden doorlopen en de behoefte van de ontwikkeling worden aangetoond. Navolgend wordt beknopt de behoefte en locatiekeuze van de ontwikkeling uiteengezet.

14

In de Woondeal Twente 2022 wordt gesteld dat voor de regio Twente een woningbouwopgave bestaat van meer dan 14.100 woningen tot en met 2030. Elke gemeente zal hierin een bedrage moeten leveren. In de Woonvisie Twenterand 2022-2026 wordt hier specifieker op ingegaan. Voor de kern Den Ham en de omliggende buurtschappen wordt uitgegaan van een lokale uitbreidingsvraag van 120 woningen tot en met 2030. Het totale planaanbod binnen Den Ham en de omliggende buurtschappen bestaat momenteel uit circa 160 woningen en zal daarmee naar verwachting in de kwantitatieve lokale vraag in de komende 10 jaar kunnen voorzien. Door een deel van Zuidmaten-Oost ook als regionale groeimogelijkheid te bestempelen (Regionale Woonagenda Twente 2021-2025) blijft toch ruime over om nieuwe inbreidingsprojecten specifiek gericht op doelgroepen te kunnen realiseren. Voorliggende ontwikkeling kan worden aangemerkt als een inbreidingsproject dat op vrijgekomen gronden specifiek voor de lokale behoefte van Den Ham tot uitvoering gebracht kan worden. De ontwikkeling wordt samen met de Zuidmaten-Oost gezien als de belangrijkste woningbouwontwikkelingen om in de lokale behoefte van Den Ham te kunnen voorzien. Er worden voornamelijk levensloopbestendige woningen gerealiseerd. Dit is passend bij de verwachting dat het aantal 75-plussers in Den Ham in de komende tien en twintig jaar met circa 30% zal toenemen.

Daarbij komt dat de woningen dicht bij bestaande voorzieningen worden gerealiseerd, waardoor deze makkelijk bereikbaar zijn voor oudere bewoners. Dit tezamen maak dat geacht wordt dat wordt voorzien in zowel een kwantitatieve alsook een kwalitatieve behoefte wordt voorzien. Verder geldt dat voorliggende ontwikkeling wordt gerealiseerd op een binnenstedelijke locatie plaats. Dit heeft de voorkeur boven een buitenstedelijke ontwikkeling. Het project heeft daarmee de Toets aan de Ladder voor duurzame verstedelijking positief doorlopen. Conclusie Voorliggend plan is niet in strijd met het rijksbeleid.

3.2

Provinciaal beleid

3.2.1

Omgevingsvisie Overijssel In de omgevingsvisie wordt het provinciaal belang en het beleid voor de fysieke leefomgeving van de provincie Overijssel uiteengezet. De Omgevingsvisie heeft de status van structuurvisie onder de Wro. De omgevingsvisie bevat de visie, beleidskeuzes en de uitvoeringsstrategie op het hele ruimtelijk-fysieke domein en is opgesteld met een doorkijk tot 2030. De hoofdambitie van de provincie is om een vitale samenleving tot ontplooiing te laten komen in een mooi en vitaal landschap (ruimtelijke kwaliteit). De centrale beleidsambitie hierbij is een toekomstvaste groei van welvaart en welzijn (sociale kwaliteit) met een verantwoord beslag op de beschikbare natuurlijke voorraden (duurzaamheid). Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn de leidende principes of ‘rode draden’ bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving van de provincie Overijssel. Duurzaamheid wil de provincie realiseren door een transparante en evenwichtige afweging van ecologische, economische en sociaal-culturele beleidsambities. De provincie wil ruimtelijke kwaliteit realiseren door naast bescherming in te zetten op het verbinden van bestaande kwaliteiten en nieuwe ontwikkelingen. Daarnaast zet de provincie Overijssel in op de sociale kwaliteit. Dit gaat over het welzijn of ‘goed voelen’ 15

van de mens. Daarbij spelen zaken als gezondheid en vitaliteit een belangrijke rol, maar ook arbeidsparticipatie (mede in relatie tot onderwijs), sociale uitsluiting en armoede. In de Omgevingsvisie ligt de focus ten aanzien van sociale kwaliteit op het welzijn van de mens in relatie tot de fysieke leefomgeving. Toetsing De Omgevingsvisie van de provincie Overijssel bevat een uitvoeringsmodel. Vanuit dit model wordt bepaald of een initiatief bijdraagt aan de provinciale ambities. In het model staan de stappen of, waar en hoe centraal. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door provinciale generieke beleidskeuzes, de ontwikkelingsperspectieven geven richting aan waar wat ontwikkeld kan worden en de gebiedskenmerken spelen een belangrijke rol bij de vraag hoe een initiatief ingepast kan worden. Hierna wordt voorliggend initiatief besproken aan de hand van de of-waar-hoebenadering. Of Of een initiatief mogelijk is, hangt af van een aantal generieke en gebiedsspecifieke beleidskeuzes die gelden. De generieke beleidskeuzes die voor de gehele provincie gelden hebben betrekking op integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, (boven)regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik.

In algemene zin geldt dat voorliggende ontwikkeling in bestaand bebouwd gebied wordt voorzien en na jaren het plangebied eindelijk een toekomstbestendige invulling krijgt. Verder voorziet het plan in de herontwikkeling van een bestaand bedrijfsperceel midden in de woonkern. Binnen het plan is rekening gehouden met aspecten als groen, duurzaamheid en klimaat. Dit maakt dat het plan aansluit bij de generieke beleidsambities van de provincie Overijssel. Gebiedsspecifiek geldt dat er in het plangebied geen specifieke provinciale belangen aanwezig zijn. Waar Overijssel onderscheidt in de Omgevingsvisie zes ontwikkelingsperspectieven: drie voor de Groene Omgeving en drie voor de Stedelijke Omgeving. Deze perspectieven geven een ruimtelijk perspectief voor een combinatie van functies en geven aan welke beleids- en kwaliteitsambities voor de provincie leidend zijn. Raadpleging van de digitale versie van de Omgevingsvisie heeft uitgewezen dat het plangebied is aangewezen als ‘woon- en werklocatie buiten de stedelijke netwerken’. De steden en dorpen buiten de stedelijke netwerken mogen altijd bouwen voor de lokale behoefte aan wonen, werken en voorzieningen, inclusief lokaal gewortelde bedrijvigheid, mits onderbouwd en regionaal afgestemd.

Herstructurering en transformatie van de woon-, werk-, voorzieningen- en mixmilieus moeten deze vitaal en aantrekkelijk houden en de diversiteit aan milieus versterken. Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur en water te reserveren). Van belang is de stedelijke ontwikkeling altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld in laaggelegen gebieden bij bouw- en evacuatieplannen rekening houden met risico’s op overstroming of wateroverlast. Herstructurering en transformatie kunnen ook bijdragen aan de energietransitie (door het nemen van energie-efficiënte maatregelen en/of het opwekken van duurzame energie door bijvoorbeeld het aanwezige dakoppervlak te benutten).

16

Onderhavig plan voldoet aan de lokale vraag en zorgt voor een vitaal en aantrekkelijk woonmilieu op nabijgelegen afstand van het centrum van Den Ham. Daarnaast voorziet de ontwikkeling in ruimte voor groen en natuur. De ontwikkeling past daarmee binnen de door de provincie geformuleerde doelstellingen. Hoe Ruimtelijke kwaliteit is, naast duurzaamheid en sociale kwaliteit, ook één van de rode draden binnen de beleidsambities van de provincie Overijssel bij initiatieven in de fysieke leefomgeving. De inzet op ruimtelijke kwaliteit is daarbij volgens de provincie van belang voor het vestigingsklimaat van onder andere bedrijven en bewoners. Een belangrijk instrument dat de provincie heeft opgesteld ten aanzien van het sturen op ruimtelijke kwaliteit is de Catalogus Gebiedskenmerken. De Catalogus is opgenomen binnen de Omgevingsvisie en hierbinnen wordt een onderscheid gemaakt in vier lagen, namelijk: − natuurlijke laag; − laag van agrarisch cultuurlandschap; − stedelijke laag; − laag van de beleving. Iedere laag kent vervolgens weer haar eigen gebiedstypen, die elk weer eigen kwaliteiten en ambities hebben. Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen moeten worden verbonden met bestaande gebiedskenmerken.

Het plangebied kent de volgende gebiedskenmerken: Natuurlijke laag Raadpleging van de digitale Omgevingsvisie wijst uit dat het plangebied binnen de natuurlijke laag behoort tot de gebiedskenmerken van ‘dekzandvlakte en ruggen’. De provincie zet hier in op ontwikkelingen die bijdragen aan het beter zichtbaar en beleefbaarheid maken van de hoogteverschillen en het watersysteem. Bij ontwikkelingen is de (strekkings)richting van het landschap, gevormd door de afwisseling van beekdalen en ruggen, het uitgangspunt. Aangezien met voorliggend plan de woningbouwontwikkeling binnen de bestaande structuren van de omgeving wordt ingepast zonder dat de reliëfverschillend worden aangetast, vormt dit geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het plan. Laag van agrarisch cultuurlandschap Het plangebied is binnen deze laag aangewezen als agrarisch cultuurlandschap met het gebiedstype ‘oude hoevenlandschap’. De ambitie is het kleinschalige, afwisselende oude hoevenlandschap vanuit de verspreid liggende erven een ontwikkelingsimpuls te geven. Onderhavig plan sluit aan bij de openheid en kleinschalig van het oude hoevenlandschap. Het plan is immers kleinschalig van karakter en biedt groen voor een open en groene invulling van de centraal gelegen openbare ruimte.

Daarbij komt dat in het plan de padenstructuur, erfroutes genoemd in de catalogus, van de omgeving verder wordt gerespecteerd en doorgezet. Stedelijke laag Het plangebied behoort tot de bestaande woonmilieus binnen de stedelijke laag. Binnen de stedelijke laag zet de provincie in op het principe van concentratie en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. Het plangebied maakt voornamelijk onderdeel uit van het gebiedstype ‘Bebouwingsschil 1900-1955’. Binnen de ‘Bebouwingsschil 1900-1955’ 17

geldt dat het beleid gericht is op het doel dat ontwikkelingen waar mogelijk de functiemix herstellen en zorgvuldig aandacht besteden aan individuele of collectieve wijken. Herstructureringen dienen dan ook voort te borduren op de structuur van de bebouwde massa en groenstructuur, gericht op behoud van eenheid en eenduidigheid, met oog voor details. Individuele bebouwing met een eigen karakter en uitstraling passen in dit gebied. Voorliggend plan voorziet in een kleinschalige woningbouwontwikkeling met een eigen karakter en daarbinnen de mogelijkheid om verschillende woningtypes met eigen uitstralingen te realiseren. Daarbij komt dat de ontwikkeling is voorzien binnen bestaand stedelijk gebied en invulling geeft aan gronden die reeds jaren braak liggen na de sloop van de voorheen aanwezige bebouwing. Verder wordt nog een woning toegevoegd aan de lintbebouwing langs de Smitstraat. De woning zal qua aard en schaal passen bij de overige bebouwing in het lint. Op deze wijze sluit de ontwikkeling aan bij de ambities van de stedelijke laag. Naast het gebiedstype ‘Bebouwingsschil 1900-1955’ is het gebied aangeduid als ‘informele trage netwerk’. Dit gebiedstype heeft onder andere als ambitie een verschuiving in het verplaatsingsgedrag van auto naar fiets.

Onderhavig plan voldoet aan deze ambitie door verschillende verbindingen van voet- en wandelpaden met de rest van de omgeving aan te leggen. Hierdoor wordt lopen en fietsen gestimuleerd, onder meer richting het zeer nabijgelegen centrum van Den Ham. Laag van de beleving Raadpleging van de digitale Omgevingsvisie heeft uitgewezen dat het plangebied binnen deze laag geen aanduiding heeft. Conclusie Dit maakt dat voorliggend initiatief past binnen de doelstellingen van de provinciale omgevingsvisie. 3.2.2

Omgevingsverordening De Omgevingsverordening is een uitvoeringsmodel van de Omgevingsvisie en is opgesteld in de vorm van regels. In veel regels is gekozen voor proces- en motiveringsvereisten. In de Omgevingsverordening moet elk inhoudelijk thema geregeld zijn, waar de provincie de mogelijkheid voor wil hebben om juridische instrumenten in te kunnen zetten. Het inzetten van juridische instrumenten vindt plaats op basis van de interventieladder. Wat betreft wonen, zet de provincie in op differentiatie in woonmilieus om nu en in de toekomst voldoende ruimte te kunnen bieden aan de huisvesting van alle doelgroepen. Voor het realiseren van de opgave van nieuwbouw en herstructurering is naast een sterke gemeentelijke regie, regionale afstemming nodig omdat de woningmarkt (boven)regionaal is georiënteerd. De provincie ziet hierin voor zichzelf een rol weggelegd en zal erop toezien dat er afstemming plaatsvindt van de woningbouwprogrammering tussen gemeenten zodat vraag en aanbod op regionaal niveau in evenwicht zijn.

18

De provincie voorziet een afname van groei van de bevolking en wijzigingen in de samenstelling van de bevolking (vergrijzing, huishoudensverdunning). Gemeenten zullen in gemeentelijke woonvisies moeten aangeven hoe zij in een teruglopende woningbouwmarkt de regie voeren om de woningvoorraad ook in de toekomst te laten aansluiten op de behoeften van hun inwoners. De provincie stelt geen rechtstreekse eisen aan woonvisies, maar wel aan de onderbouwing van bestemmingsplannen die voorzien in nieuwe woningbouwlocaties. In die onderbouwing spelen gemeentelijke woonvisies een wezenlijke rol vanwege hun functie voor integrale afweging van woningbouwontwikkelingen. In de Omgevingsverordening is het provinciale belang voor concentratie en een zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik vastgelegd. Dit betekent dat bestemmingsplannen uitsluitend in woningbouw, aanleg van bedrijventerreinen voor lokaal gewortelde bedrijvigheid en het realiseren van stedelijke voorzieningen, met bijbehorende infrastructuur en groenvoorzieningen voorzien om te voldoen aan de lokale behoefte en de behoefte van bijzondere doelgroepen.

Daarbij komt dat stedelijke ontwikkelingen met een extra ruimtebeslag enkel buiten bestaand bebouwd gebied kunnen voorzien indien er in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie én dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut. Toetsing Voorliggende ontwikkeling voorziet in de realisatie van een woningbouwlocatie binnen de bebouwde kom van Den Ham. De ontwikkeling vindt plaats door de ontwikkeling van een braakliggend perceel waar voorheen een bassischool gevestigd is en het herontwikkelen van een bedrijfserf. In de omgeving van het plangebied komt de woonfunctie veelvuldig voor. Daarmee wordt gesteld dat sprake is van een zorgvuldig ruimtegebruik en dat de ontwikkeling niet in strijd is met de provinciale verordening. Daarnaast gaat het om een kleinschalige ontwikkeling waarin onder meer ruimte is om in de specifieke woonbehoefte van senioren te voorzien op loopafstand van het centrum van Den Ham. Conclusie Voorliggend plan is in lijn met het provinciaal beleid.

3.3

Regionaal beleid

3.3.1

Regionale woonagenda Twente 2021-2025 De provincie Overijssel, de Overijsselse gemeenten, WoON Twente en hun partners werken al jaren samen aan een kwantitatieve en kwalitatieve balans op de woningmarkt. Hieruit is de ambitie bepaald om in de Provincie Overijssel voor 2030 circa 60.000 woningen toe te voegen aan de voorraad. De partijen maken periodiek meerjarige afspraken over opgaven en ambities. Voor de periode 2021-2025 krijgt dat vorm in twee regionale Woonagenda’s, met ruimte voor een eigen aanpak en eigen accenten voor de regio’s West-Overijssel en Twente.

19

Dit heeft geleid tot de totstandkoming van de regionale woonagenda Twente 20212025. Hierin zijn de ontwikkelingen op de woningmarkt, de bestaande woningvoorraad en de toekomstige behoefte in kaart gebracht. Hieruit volgt dat tot 2025 de focus ligt op het realiseren van de bestaande harde plancapaciteit. Dit zijn de woningbouwprojecten waarmee de gewenste versnelling ingevuld kan worden. Belangrijke kanttekening daarbij is wel dat de harde plancapaciteit getoetst wordt op basis van het kwalitatief afwegingskader. Uitgangspunt is een woning voor iedereen: ruim baan voor de lokale behoefte, inbreiding, herstructurering en transformatie. Toetsing Uit de regionale woonagenda volgt dat binnen de regio Twente nog een woningbouwopgave van 5.000 tot 7.000 woningen bestaat, waarbij het sturen op ruimtelijke kwaliteit leidend is. In paragraaf 3.1.3 is reeds uiteengezet dat er een kwantitatieve en kwalitatieve behoefte bestaat voor voorliggende ontwikkeling. Dit maakt tevens dat het plan in lijn is met de regionale woonagenda.

3.4

Gemeentelijk beleid

3.4.1

Omgevingsvisie Twenterand Op 14 december 2021 is de omgevingsvisie Twenterand vastgesteld. In de omgevingsvisie worden de historie, identiteit en huidige situatie van de gemeente beschreven. Ook zijn de belangrijkste opgaves voor de komende tijd gegeven: − verduurzaming; − ontgroening/vergrijzing; − aantrekkelijk houden van de gemeente voor jongeren en het tegengaan van krimp; − balans natuur en landbouw; − komst van de Nedersaksenlijn; − Gebiedsontwikkeling De Stamper Vriezenveen; − Bedrijvigheid (kansen om te groeien, voldoende ruimte). Specifiek voor wonen zet de gemeente Twenterand zich in voor woningen met een hoge kwaliteit en die duurzaam zijn. Verder zullen er voor iedere doelgroep voldoende passende woningen beschikbaar moeten zijn. De woningen worden gerealiseerd in een veilige en gezonde leefomgeving met voldoende voorzieningen. Ook een goed mobiliteitsnetwerk wordt als belangrijke pijler genoemd om zo een goede bereikbaarheid van en voor iedereen te realiseren. Toetsing Met dit plan wordt een voormalige schoollocatie ingevuld met een kleinschalige woningbouwontwikkeling en een centraal gelegen aantrekkelijke en groene openbare ruimte. Ook worden twee nieuwe woningen gerealiseerd als onderdeel van de functieverandering van het bestaande bedrijf aan de Grotestraat 25/27. Het merendeel van de woningen wordt levensloopbestendig uitgevoerd.

Dit maakt dat invulling wordt gegeven aan de ambities die worden gesteld aan het toevoegen van woningen binnen de gemeente. Daarbij komt dat de kenmerkende padenstructuur in en rondom het plangebied verder vorm wordt gegeven in dit plan, waardoor voorzieningen op een veilige en gezonde manier bereikbaar zijn. Onderhavig plan past daarom binnen de Omgevingsvisie van de gemeente Twenterand. 20

3.4.2

Woonvisie Twenterand 2022-2026 In de Woonvisie 2022-2026 zijn de opgaven en ambities wat betreft wonen voor de komende 5 jaar beschreven. Hierbij is aangesloten bij de Regionale Woonagenda Twente. De grootste opgaven die in de Regionale Woonagenda is opgenomen is het toevoegen van circa 20.000 tot 22.000 woningen in Twente. De te verwachten huishoudensgroei tussen 2020 en 2030 behoeft een programmering van 15.000 woningen tot 2030. Dat is de lokale behoefte voor de regio Twente. De uitwerking van de Woonvisie is flexibel opgesteld om zo bij marktfluctuaties aan te kunnen sluiten en de woningbouwplannen hierop aan te passen. In de Woonvisie Twenterand 2022-2026 bestaat de ambitie om tot 2031 circa 550 woningen toe te voegen voor de lokale behoefte. Toetsing De gemeente geeft in haar woonvisie aan te streven naar inbreiding boven uitbreiding. Voor Den Ham wordt voorliggend plangebied genoemd als een inbreidingslocatie voor woningbouw, die samen met de ontwikkeling Zuidmaten-Oost antwoord geeft op de woonvraag voor Den Ham. Door daarnaast kwalitatief gezien in het woonprogramma rekening te houden met de seniorendoelgroep door verschillende levensloopbestendige woningen te realiseren, wordt gesteld dat de ontwikkeling in lijn is met de ambities uit de gemeentelijke woonvisie.

3.4.3

Nota parkeernormen gemeente Twenterand 2018 De wettelijke basis voor het stellen van parkeereisen en eisen met betrekking tot het laden en lossen is veranderd. Voorheen was dit primair geregeld in de gemeentelijke bouwverordening. Per 1 juli 2018 is dit niet meer mogelijk. De bouwverordening verliest op dat moment voor dit onderdeel haar werking. Parkeren en laden en lossen moet vanaf dat moment geregeld worden in het bestemmingsplan. Om te voorkomen dat er binnen de gemeente Twenterand gebieden zijn waar vanaf 1 juli 2018 geen parkeernormen meer gelden (blinde vlekken) is het facetbestemmingsplan ‘parkeren Twenterand’ opgesteld dat zorgt voor uniforme regels binnen het gehele grondgebied van de gemeente Twenterand. Willekeur wordt hiermee tegengegaan. In verband met de gewenste flexibiliteit is het door een wetswijziging juridisch mogelijk geworden om in het bestemmingsplan te verwijzen naar beleidsregels, de ‘Nota parkeernormen gemeente Twenterand 2018’. Op deze wijze wordt in elke situatie aan de hetzelfde beleid getoetst. Toetsing Bij ontwikkeling van het plangebied worden de parkeernormen zoals vastgelegd in de Nota parkeernormen gehanteerd (zie ook paragraaf 0). Daaruit volgt dat er in het plan voldoende ruimte is om in de parkeervraag te kunnen voorzien. Tevens is in de regels van dit bestemmingsplan een parkeerregeling opgenomen.

Zo sluit dit plan aan bij op de Nota parkeernormen van de gemeente Twenterand. Conclusie Voorliggend plan is in lijn met het gemeentelijk beleid.

21

4 4.1

Milieu- en omgevingsaspecten Archeologie en cultuurhistorie Algemeen Door ondertekening van het verdrag van Valletta (1992) heeft Nederland zich verplicht om bij ruimtelijke planvorming nadrukkelijk rekening te houden met het niet-zichtbare deel van cultuurhistorisch erfgoed, te weten de archeologische waarden. In de Erfgoedwet is geregeld hoe met in de grond aanwezige dan wel te verwachten archeologische waarden moet worden omgegaan. Het streven is om deze belangen tijdig bij het plan te betrekken. Bij ingrepen waarbij de ondergrond wordt geroerd, dient te worden aangetoond dat de eventueel aanwezige archeologische waarden niet worden aangetast. Op grond van artikel 3.1.6, vijfde lid, onderdeel a van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) moeten naast de in de grond aanwezige of te verwachten monumenten ook cultuurhistorische waarden worden meegewogen bij het vaststellen van bestemmingsplannen. Toetsing Archeologie De gemeente Twenterand heeft vastgesteld archeologiebeleid. Onderdeel van dit beleid is een beleidskaart. Dit beleid vormt het uitgangspunten voor op te stellen bestemmingsplannen in de gemeente Twenterand. Raadpleging van de gemeentelijke archeologische verwachtingskaart wijst uit dat het plangebied grotendeels een lage archeologische verwachtingswaarde kent (zie navolgende afbeelding).

Slechts ter plaatse van de huidige bedrijfswoning aan de Grotestraat 25 geldt een ‘hoge archeologische verwachtingswaarde bij een cultuurhistorisch element of in de dorpskern’. Er zijn hier echter geen bodemingrepen beoogd, waardoor geen negatieve effecten op mogelijk aanwezige archeologische resten verwacht hoeft te worden. Voor de gronden met een lage archeologische verwachtingswaarde geldt dat dit, in combinatie met het feit dat de locatie al bebouwd was met een school, maakt dat er vele ingrepen in de bodem zijn gedaan die de kans op het aantreffen van mogelijk aanwezige archeologische waardevolle objecten sterk vermindert. De kans op archeologische waarden in het plangebied is daarmee gering en het uitvoeren van archeologisch onderzoek is niet noodzakelijk. Voor de archeologische verwachtingswaarden zal een dubbelbestemming worden opgenomen. Hierin is juridisch-planologisch gewaarborgd dat aanvullend archeologisch onderzoek moet worden verricht wanneer de gestelde grenswaarden worden overschreden. Op deze manier zijn de (mogelijke) archeologische waarden in het plangebied in voldoende mate beschermd.

22

Gemeentelijke archeologische verwachtings- en beleidskaart met daarop het plangebied globaal in rood aangeduid (Bron: Gemeente Twenterand).

De aanwezigheid van archeologische vondsten kan echter nooit geheel worden uitgesloten. Wanneer tijdens de uitvoering van werkzaamheden een monument wordt gevonden moet dit op grond van de Erfgoedwet (artikel 5.10 en 5.11) verplicht worden gemeld aan de Minister van OCW en de gemeente Twenterand. Cultuurhistorie Binnen en in de directe omgeving van het plangebied bevindt zich een kerk die geclassificeerd is als monument. Daarnaast bevinden zich in de omgeving een paar andere monumentale gebouwen. Het plangebied maakt geen deel uit van een beschermd dorpsgezicht. In de stedenbouwkundige opzet en de notitie van uitgangspunten is nadrukkelijk rekening gehouden met de aanwezige cultuurhistorische en monumentale waarden. Zo krijgt de woningbouwontwikkeling een eigen karakter, die qua aard en schaal aansluit op de omgeving en geen afbreuk doet aan de monumentale en cultuurhistorische waarden. Daarbij komt dat met de inrichting van de openbare ruimte en de voorzetting van de aanwezige padenstructuur op heldere en subtiele wijze wel zorgt wordt gedragen dat de Smithoek aansluit op haar omgeving. Daarmee houdt dit plan rekening met de aanwezige monumentale en cultuurhistorische waarden in het gebied. Conclusie De aspecten archeologie en cultuurhistorie vormen geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van voorliggend plan.

4.2

Bedrijven en milieuzonering Algemeen Indien door middel van een ruimtelijke ontwikkeling nieuwe, gevoelige functies mogelijk worden gemaakt, moet worden aangetoond dat een goed leefmilieu mogelijk kan worden gemaakt. Hierbij moet rekening worden gehouden met omliggende functies die potentieel milieuhinderlijk zijn. Anderzijds mogen omliggende bedrijven niet in hun ontwikkelingsmogelijkheden worden aangetast door de realisatie van een nieuwe gevoelige functie.

23

Wat betreft de aanbevolen richtafstanden tussen bedrijvigheid en gevoelige functies is de VNG publicatie 'Bedrijven en Milieuzonering' (2009) als leidraad voor milieuzonering gebruikt. In de VNG-publicatie zijn richtafstanden voor diverse omgevings- en gebiedstypen opgenomen. Het gaat onder andere om de volgende omgevings- en gebiedstypen: 'rustige woonwijk', 'rustig buitengebied' en 'gemengd gebied'. In een rustige woonwijk en een rustig buitengebied komen vrijwel geen andere functies dan de woonfunctie voor. Gemengde gebieden betreffen gebieden die langs hoofdinfrastructuur liggen en/of gebieden met matige tot sterke functiemenging. In een dergelijk gebied komen direct naast woningen andere functies voor, zoals winkels, maatschappelijke voorzieningenhoreca en kleine bedrijven. Ook lintbebouwing in het buitengebied met overwegend agrarische en andere bedrijvigheid kan als gemengd gebied worden beschouwd. Voor gemengde gebieden kunnen de richtafstanden worden verminderd. De afstand wordt gemeten vanaf het op de verbeelding aangeduide deel voor de bedrijfsmatige activiteit tot aan de gevel van nieuwe of bestaande gevoelige functies gelegen buiten betreffend perceel. Toetsing Ondanks dat het plangebied op nabijgelegen afstand van het centrum van Den Ham ligt, wordt in deze situatie verondersteld dat het plangebied onderdeel uitmaakt van een ‘rustige woonwijk’.

De dichtstbijzijnde bedrijvigheid is in de navolgende tabel opgenomen inclusief de bijbehorende omschrijving uit de VNG-publicatie en de daaruit volgende grootste richtafstanden. Bedrijfssoort

Adres

Omschrijving VNG

Kerk Drukkerij

Brink 4 Brink 2

De Rank Bouwbedrijf

Brinkstraat 6 Grotestraat 27 Grotestraat 2

Kerkgebouwen e.d. Kleine drukkerijen en kopieerinrichtingen Kerkgebouwen e.d. Houtzagerijen

Supermarkt Schoenenzaak Kledingzaak

Brinkstraat 20 Smitstraat 3

Supermarkten, warenhuizen Detailhandel voor zover n.e.g. Detailhandel voor zover n.e.g.

Grootste richtafstand (m) 30 (geluid) 30 (geluid)

Gemeten afstand (m) ± 40 ± 65

30 (geluid) 100 (geluid)

± 40 ± 10

10 (geluid en gevaar) 10 (geluid)

± 80 ± 115

10 (geluid)

± 125

Uit voorgaande tabel blijkt dat voor bijna alle omliggende functies kan worden voldaan aan de grootste richtafstanden. Daarmee worden deze functies niet onevenredig geschaad in hun ontwikkelingsmogelijkheden en is een goed woon- en leefklimaat gewaarborgd. Enkel voor het bouwbedrijf aan de Grotestraat 27 geldt dat de afstand tussen het bedrijf en de woningen onvoldoende groot is om aan de richtafstand te kunnen voldoen. Met voorliggend plan wordt het grootste deel van de bedrijfsvoering per direct opgeheven en wordt de meest zuidelijke schuur gesloopt. Het overige deel van het bedrijf 24

blijft voor maximaal 5 jaar mogelijk. Na deze periode zal alle bedrijfsvoering op het erf van de Grotestraat 27 worden beëindigd. Dit maakt dat gelijktijdig met de ontwikkeling van de Smithoek een significante vermindering van de bedrijfsactiviteiten optreedt. Op termijn zal de bedrijvigheid ter plaatse helemaal opgeheven worden, wat maakt dat geacht kan worden dat sprake is van een goed woon- en leefklimaat ter plaatse. Conclusie Het aspect bedrijven en milieuzonering vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan.

4.3

Geluid Algemeen De mate waarin het geluid onder andere het woonmilieu mag belasten, is geregeld in de Wet geluidhinder (Wgh). In het bestemmingsplan moet volgens de Wgh worden aangetoond dat gevoelige functies, zoals een woning, een aanvaardbare geluidsbelasting hebben als gevolg van omliggende (spoor)wegen en industrieterreinen. Indien nieuwe geluidsgevoelige functies worden toegestaan, stelt de Wgh de verplichting akoestisch onderzoek te verrichten naar de geluidsbelasting ten gevolge van omliggende (spoor)wegen en industrieterreinen. Toetsing Locatie Smithoek Binnen de locatie Smithoek worden geluidgevoelige functies (woningen) in de omgeving van verschillende wegen gerealiseerd. Daarom is een akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai1 uitgevoerd naar de geluidbelasting als gevolg van deze omliggende wegen. Ook de Brinkstraat en de Grotestraat, waar een snelheidsregime geldt van maximaal 30 km/uur, zijn in het kader van een goede ruimtelijke ordening in het onderzoek meegenomen. Uit het akoestisch onderzoek volgt dat de ten hoogste toelaatbare geluidbelasting van 48 dB nergens in het plangebied wordt overschreden. Het aanvragen van hogere grenswaarden is dan ook niet noodzakelijk. Het plan voldoet aan de Wet geluidhinder en voorziet in een goede ruimtelijke ordening.

Locaties Grotestraat 25/27 en Smitstraat tussen nummer 20 en 26 Voor de beoogde woningen op de gronden van de Grotestraat 25/27 en Smitstraat (tussen nummer 20 en 26) geldt dat ook bekeken moet worden wat de geluidbelasting ter plaatse is. Om die reden wordt momenteel akoestisch onderzoek verricht. Op voorhand geldt echter dat er geen aanwijzingen zijn dat de geluidbelasting ter plaatse boven de 48 dB is, gelet op de resultaten van het akoestisch onderzoek voor de locatie Smithoek. Daarbij komt dat de beoogde woning aan de Grotestraat 25/27 op enige afstand gelegen van de omliggende wegen is gelegen. Voor de nieuwe woning aan de Smitstraat geldt dat het bouwvlak gelijk ligt en in sommige gevallen achter de gevellijn van omliggende woningen langs de Smitstraat, waardoor aangenomen wordt de akoestische situatie acceptabel is. Het akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai wordt voor de vaststelling van het bestemmingsplan aan dit plan toegevoegd.

1

SAB (2021). Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai. De Smithoek, Den Ham. Projectnummer: 190556.01. 22 januari 2021. 25

Conclusie Het aspect geluid vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit plan.

4.4

Bodemkwaliteit Algemeen Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet aangetoond worden dat de bodem- en grondwaterkwaliteit ter plaatse van het plangebied geschikt is voor het beoogde gebruik. Toetsing Locatie Smithoek Ten behoeve van de ontwikkeling is voor de gronden van de ontwikkeling ‘Smithoek’ een verkennend bodemonderzoek2 volgens NEN 5740 uitgevoerd. Uit dit onderzoek volgt dat: − de bodem op de locatie zintuiglijk geen afwijkende waarnemingen bevat; − in de bovengrond verhoogde gehalten aan PCB en PAK zijn aangetroffen; − in de ondergrond geen verhoogde gehalten zijn aangetroffen; − het grondwater licht verontreinigd met barium is. Op basis van deze onderzoeksresultaten wordt de milieuhygiënische kwaliteit van het plangebied geschikt geacht voor het beoogde gebruik. Locatie Grotestraat 25/27 Voor de gronden behorende bij het bedrijfserf aan de Grotestraat 25/27 is tevens een verkennend bodemonderzoek3 uitgevoerd. Hieruit volgt dat in de bovengrond een licht verhoogd gehalte kwik is gemeten ten opzichte van de achtergrondwaarde. In dit geval wordt de tussenwaarde (indicatie voor nader onderzoek) en de bodemindexwaarde (>0.5) niet overschreden zodat er uit milieuhygiënische overweging, ten aanzien van het licht verhoogd gemeten gehalte kwik, geen directe aanleiding is tot het instellen van aanvullend onderzoek.

Locatie Smitstraat tussen nummer 20 en 26 Ten slotte is ook voor het onbebouwde perceel aan de Smitstraat een verkennend bodemonderzoek4 uitgevoerd. Hieruit volgt dat in de bovengrond, ondergrond en het grondwater enkele stoffen verhoogd gemeten zijn ten opzichte van de achtergrondwaarde, respectievelijk streefwaarde gemeten. In geen van de gevallen wordt de tussenwaarde (indicatie voor nader onderzoek) en de bodemindex-waarde (>0.5) overschreden zodat er uit milieuhygiënische overweging, ten aanzien van de licht verhoogde gemeten gehalten, geen directe aanleiding is tot het instellen van aanvullend onderzoek. Conclusie Het aspect bodem vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit plan. 2

De Klinker Milieu Adviesbureau (2021). Verkennend bodemonderzoek volgens NEN 5740 Smitstraat (ong) Den Ham. Rapportnummer:K20C101. 10 maart 2021.

3

Sigma (2023). Verkennend milieukundig bodemonderzoek Grotestraat 25 te Den Ham. Projectnummer: 23-M10924. 4 oktober 2023.

4

Sigma (2023). Verkennend milieukundig bodemonderzoek Smitstraat te Den Ham. Projectnummer: 23-M10947. 4 oktober 2023. 26

4.5

Luchtkwaliteit Algemeen Eisen met betrekking tot luchtkwaliteit zijn verankerd in de Wet milieubeheer hoofdstuk 5, titel 5.2 en vormen een implementatie van diverse Europese richtlijnen betreffende luchtkwaliteit waarin onder andere grenswaarden voor vervuilende stoffen in de buitenlucht zijn vastgesteld ter bescherming van mens en milieu. In Nederland zijn stikstofdioxide (NO2) en zwevende deeltjes als PM10 (fijn stof) de maatgevende stoffen waar de concentratieniveaus het dichtst bij de grenswaarden liggen. Overschrijdingen van de grenswaarden komen, uitzonderlijke situaties daargelaten, bij andere stoffen niet voor. Vanaf 1 januari 2015 dient het bevoegd gezag de luchtkwaliteit ook te toetsen aan de grenswaarde voor PM2,5. Op basis van onderzoek door het Planbureau voor de Leefomgeving kan worden gesteld dat als aan de grenswaarden voor PM 10 wordt voldaan, ook aan de grenswaarde voor PM2,5 wordt voldaan. Hoewel de luchtkwaliteit de afgelopen jaren flink is verbeterd kan Nederland niet voldoen aan de luchtkwaliteitseisen die in 2010 van kracht zijn geworden. De EU heeft Nederland derogatie (uitstel) verleend op grond van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL). Dit betreft een gemeenschappelijke aanpak van het Rijk en diverse regio’s om samen te werken aan een schonere lucht waarbij ruimte wordt geboden aan noodzakelijke ruimtelijke ontwikkelingen.

Plannen die in betekenende mate bijdragen aan luchtverontreiniging worden opgenomen in een gebiedsgericht programma van het NSL. Het maatregelenpakket in het NSL is hiermee in evenwicht en zodanig dat op termijn de luchtkwaliteit in heel Nederland onder de grenswaarden ligt. Plannen die ‘niet in betekenende mate’ (NIBM) bijdragen aan luchtverontreiniging hoeven niet langer individueel getoetst te worden aan de Europese grenswaarden, omdat deze niet leiden tot een significante verslechtering van de luchtkwaliteit. Deze grens is in de AMvB NIBM gelegd bij 3% van de grenswaarde van een stof: Voor NO2 en PM10 betekent dit dat aannemelijk moeten worden gemaakt dat het project tot maximaal 1,2 µg/m³ verslechtering leidt. Voor een aantal functies (o.a. woningen, kantoren, tuin- en akkerbouw) is dit gekwantificeerd in de ministeriële regeling NIBM. Uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening wordt afgewogen of het aanvaardbaar is het plan op deze plaats te realiseren. Hierbij kan de blootstelling aan luchtverontreiniging een rol spelen, ook als het project ‘niet in betekenende mate’ bijdraagt aan de luchtverontreiniging. Er is sprake van een significante blootstellingsduur als de verblijfsduur die gemiddeld bij de functie te verwachten is een aanzienlijk deel van de dag betreft.

Volgens de toelichting op de Regeling Beoordeling luchtkwaliteit is dit onder andere het geval bij een woning, school of sportterrein. Gevoelige bestemmingen als scholen, kinderdagverblijven, bejaarden- en zorgtehuizen genieten op grond van de gelijknamige AMvB extra bescherming. Substantiële uitbreiding of nieuwsvestiging binnen 50 meter van een provinciale weg of 300 meter van een Rijksweg is alleen toegestaan als de concentraties luchtvervuilende stoffen zich onder de grenswaarden bevinden waardoor geen onacceptabele gezondheidsrisico’s optreden.

27

Toetsing Dit plan voorziet in de realisatie van maximaal 12 nieuwe woningen. Het plan draagt daarom ‘niet in betekenende mate’ (NIBM) bij aan de verslechtering van de luchtkwaliteit. Raadpleging van de NSL-monitoringstool heeft aangetoond dat er geen sprake is van (dreigende) grenswaarde-overschrijdingen. De blootstelling aan luchtverontreiniging is hierdoor beperkt en leidt niet tot onaanvaardbare gezondheidsrisico’s. Vanuit zowel de Wet milieubeheer als vanuit een goede ruimtelijke ordening vormt het plan op het gebied van luchtkwaliteit daarom geen belemmering. Conclusie Het aspect luchtkwaliteit vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit plan.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Twenterand&id=98203e42-78bf-4a50-9613-82be285d99c8