TOE bestemmingsplan Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Hammerweg 30.pdf
Tekst van het document
Bestemmingsplan
PH Hammerweg 30 Vriezenveen
Februari 2022
Ontwerp
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen”
Plannaam: IMRO-code: Plantype: Status: Datum:
Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Hammerweg 30 NL.IMRO.1700.BPVZPHHammerweg30-ont1 Bestemmingsplan Ontwerp Februari 2022
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
2
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp
Toelichting
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
3
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp
INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 6 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
AANLEIDING ............................................................................................................................................... 6 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 6 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 7 HUIDIGE PLANOLOGISCH REGIME .................................................................................................................... 7 LEESWIJZER ................................................................................................................................................ 8
HOOFDSTUK 2 BESCHRIJVING PLANGEBIED ........................................................... 10 2.1 2.2
VRIEZENVEEN ............................................................................................................................................ 10 HET PLANGEBIED ....................................................................................................................................... 11
HOOFDSTUK 3 PLANBESCHRIJVING ..................................................................... 13 3.1 3.2
RUIMTELIJKE ONTWIKKELING ........................................................................................................................ 13 VERKEER EN PARKEREN ............................................................................................................................... 15
HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ........................................................................... 16 4.1 4.2 4.3
RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 16 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 17 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 25
HOOFDSTUK 5 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN .................................................. 32 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8
GELUID .................................................................................................................................................... 32 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 33 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 34 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 35 MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 36 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 39 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 42 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .............................................................................................................. 43
HOOFDSTUK 6 WATERASPECTEN........................................................................ 45 6.1 6.2
VIGEREND BELEID....................................................................................................................................... 45 WATERPARAGRAAF .................................................................................................................................... 46
HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 47 7.1 7.2 7.3
INLEIDING................................................................................................................................................. 47 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................ 47 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 48
HOOFDSTUK 8 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 53 HOOFDSTUK 9 INSPRAAK, VOOROVERLEG EN ZIENSWIJZEN ........................................ 54 9.1 9.2 9.3
VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 54 INSPRAAK ................................................................................................................................................. 54 ZIENSWIJZEN............................................................................................................................................. 54
BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 55 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3
AKOESTISCH ONDERZOEK WEG- EN RAILVERKEERSLAWAAI .......................................................................... 56 VERKENNEND BODEMONDERZOEK ......................................................................................................... 57 AERIUS BEREKENING ......................................................................................................................... 58
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
4
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp BIJLAGE 4 BIJLAGE 5
QUICKSCAN FLORA EN FAUNA ............................................................................................................... 59 WATERTOETSRESULTAAT ..................................................................................................................... 60
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
5
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp
HOOFDSTUK 1 1.1
INLEIDING
Aanleiding
Voorliggend bestemmingsplan heeft betrekking op het perceel aan de Hammerweg 30, gelegen binnen de bebouwde kom van Vriezenveen. Ter plaatse bevindt zich een detailhandelsbestemming. Tot voor kort was hier een winkel in de verkoop van voer voor dieren gevestigd. De winkel is inmiddels beëindigd, doordat de exploitant de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt en er geen opvolger is. Initiatiefnemer is voornemens ter plaatse van het plangebied een vrijstaande woning met bijgebouw te realiseren. Om de ontwikkeling mogelijk te maken worden de bestaande opstallen van de detailhandelsvestiging gesloopt. De voorgenomen ontwikkeling is niet in overeenstemming met het geldende bestemmingsplan ‘Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied’, waarin de gronden een detailhandelsbestemming hebben. Een herziening van het bestemmingsplan is noodzakelijk. Voorliggend bestemmingsplan voorziet hierin. Aangetoond wordt dat de wijziging van de bestemming in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening en vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is.
1.2
Ligging van het plangebied
Het plangebied ligt in de gemeente Twenterand, in de kern Vriezenveen. Het perceel is kadastraal bekend als gemeente Vriezenveen, sectie F, nummers 527 (gedeeltelijk) en 525 (gedeeltelijk). In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied in de kern Vriezenveen en opzichte van de directe omgeving weergegeven. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de verbeelding.
Afbeelding 1.1
Ligging van het plangebied in de kern Vriezenveen en ten opzichte van de directe omgeving (Bron: PDOK)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
6
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp
1.3
De bij het plan behorende stukken
Het bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” bestaat uit de volgende stukken: • •
verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.1700.BPVZPHHammerweg30-ont1) en een renvooi; regels.
Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.
1.4
Huidige planologisch regime
1.4.1
Algemeen
Ter plaatse van het plangebied gelden momenteel de bestemmingsplannen: • • • •
Bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied (vastgesteld 7 februari 2012); Vriezenveen lintbebouwing en Centrumgebied, facetplan intrekgebied (vastgesteld 2 februari 2016); Facetplan Parkeren Twenterand (vastgesteld 15 mei 2018); Facetplan inwoning en harmonisatie woonbegrippen (vastgesteld 16 januari 2019).
In dit kader is met name het bestemmingsplan ‘Bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied’ relevant. Op de andere plannen wordt enkel daar waar relevant ingegaan. Onderstaande afbeelding omvat een uitsnede van de verbeelding van het bestemmingsplan ‘Bestemmingsplan Vriezenveen lintbebouwing en centrumgebied’. De begrenzing van het plangebied is hierin indicatief aangegeven met de rode stippellijn.
Afbeelding 1.2
Uitsnede geldend bestemmingsplan (Bron: Ruimtelijkeplannen.nl)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
7
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp 1.4.2
Beschrijving bestemmingen
In het bestemmingsplan is het plangebied grotendeels voorzien van de enkelbestemming ‘Detailhandel’ met een bouwvlak. Voor het overige deel gelden de enkelbestemmingen ‘Tuin – Dorpserf’ en ‘Wonen – karakteristiek’, beiden zonder bouwvlak. Detailhandel De voor ‘detailhandel’ aangewezen gronden zijn hoofdzakelijk bestemd voor: a. b. c. d. e. f. g. h.
detailhandel; een bedrijfswoning, uitsluitend overeenkomstig de bestaande situatie; verkeer en verblijf in de vorm van ontsluitingswegen, parkeervoorzieningen en verblijfsgebied; groenvoorzieningen en voorzieningen ten behoeve van de waterhuishouding; openbare nutsvoorzieningen; ontsluitingspaden, ter plaatse van de aanduiding ‘pad’; kunstwerken; standplaats voor ambulante handel.
Tuin- Dorpserf De voor ‘Tuin – Dorpserf’ aangewezen gronden zijn bestemd voor: a. b. c.
tuinen en dorpserf; voetpaden; voorzieningen ten behoeve van de waterhuishouding;
Voor het bouwen van gebouwen geldt dat geen gebouwen zijn toegestaan, met uitzondering van de bestaande gebouwen. Wonen – Karakteristiek De voor ‘Wonen – Karakteristiek’ aangewezen gronden zijn voornamelijk bestemd voor het wonen, waaronder aan huis verbonden beroepen. Een woning mag uitsluitend binnen een bouwvlak worden gebouwd. Ter plaatse van het plangebied is geen bouwvlak aanwezig. Tevens geldt op basis van het bestemmingsplan ‘Vriezenveen lintbebouwing en Centrumgebied, facetplan intrekgebied’ de bestemming ‘milieuzone – intrekgebied’. Gronden met deze bestemming zijn aangewezen voor de bescherming en veiligstelling van de kwaliteit van het grondwater ten behoeve van de drinkwatervoorziening. Het is verboden deze gronden op een zodanige wijze te gebruiken dat de kwaliteit van de bodem en de kwaliteit van het (grond)water in gevaar komen.
1.4.3
Strijdigheid
Het realiseren van een reguliere woning is niet in overeenstemming met het bestemmingsplan, aangezien binnen het plangebied uitsluitend een bedrijfswoning ter plaatse van de enkelbestemming ‘Detailhandel’ overeenkomstig de bestaande situatie is toegestaan. Daarom dient het bestemmingsplan partieel worden herzien. Dit bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridisch planologische kaders om het voornemen te kunnen realiseren.
1.5
Leeswijzer
Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op Vriezenveen en wordt de huidige situatie in het plangebied beschreven. Hoofdstuk 3 bevat de planbeschrijving. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, provincie Overijssel en de gemeente Twenterand beschreven. In hoofdstuk 5 passeren alle relevante milieu- en omgevingsthema's de revue.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
8
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp Hoofdstuk 6 bevat de waterparagraaf. In de hoofdstukken 7 en 8 wordt respectievelijk ingegaan op de juridische aspecten/planverantwoording en de economische uitvoerbaarheid van het plan. Hoofdstuk 9 gaat in op de inspraak en vooroverleg.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
9
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp
HOOFDSTUK 2
BESCHRIJVING PLANGEBIED
Het plangebied ligt in de kern Vriezenveen, in de gemeente Twenterand. Dit hoofdstuk bevat eerst een beschrijving van de kern Vriezenveen en vervolgens een beschrijving van de huidige situatie binnen het plangebied.
2.1
Vriezenveen
Vriezenveen is een langgerekt veenontginningsdorp. Belangrijk voor de ruimtelijke karakteristiek van het lint, is de geleding in de opbouw van de bebouwing, de zogenaamde “brinken”. Deze binnenerven met zijdelingse beplanting geven het lint een groen karakter. De groenstructuur wordt in grote mate door deze brinken bepaald. De erven, die via de oppaden worden ontsloten, worden gekenmerkt door hun grote diepte. In veel gevallen lopen de erven vanaf het Westeinde tot aan de zogenaamde “opvangwegen”, aan de achterzijde. Vrijwel alle woningen binnen de kenmerkende lintbebouwing zijn georiënteerd op het Westeinde (c.q. Dorpsstraat). De woningen die later zijn toegevoegd zijn veelal georiënteerd aan de opvangwegen. De beplanting op de erfgrenzen zorgt door de lineaire structuur. In afbeelding 2.1 is de bebouwingsstructuur van (een deel van) Vriezenveen weergegeven.
Afbeelding 2.1
Fragment bebouwingsstructuur Vriezenveen (Bron: Gemeente Twenterand)
De ruimtelijke structuur van Vriezenveen heeft grote gelijkenis met de ruimtelijke structuur van Staphorst. De Vriezenveense vorm van verkaveling stamt van oorsprong uit de 14e eeuw. De heer van Almelo had vrije Friezen toegelaten om het veen te koloniseren. Er was oorspronkelijk sprake van veertig boerderijen op de niet ontgonnen gronden. Elke boerderij had een breedte van zestien akker, dus van 16 x 7 is 112 meter. De nederzetting groeide; in het midden van de 15e eeuw was het dorp al zo veranderd, dat de verschillende boerderijen niet meer zestien akker breed waren maar gereduceerd waren tot tien of zelfs acht akker breed. Vanwege ruimtegebrek zijn de percelen nadien verder versmald en zijn woningen uit pure noodzaak achter elkaar gebouwd. In afbeelding 2.2 is een luchtfoto van de ruimtelijke structuur van Vriezenveen opgenomen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
10
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp
Afbeelding 2.2
2.2
Ruimtelijke structuur van Vriezenveen (Bron: Gemeente Twenterand)
Het plangebied
Het plangebied ligt in het karakteristieke bebouwingslint van de kern Vriezenveen, nabij het rijksmonument de Leemansmolen. In de omgeving van het plangebied bestaat de lintbebouwing hoofdzakelijk uit woningen. Daarnaast is in de omgeving sprake van bedrijvigheid, maatschappelijke functies en agrarische bedrijvigheid. Binnen het plangebied bevindt zich een detailhandelsvestiging. De bebouwing bestaat uit een winkelpand en een aangebouwde schuur. Rondom de winkel en schuur is een gazon en deels verharding van klinkers aanwezig. In afbeelding 2.3 is een luchtfoto van de huidige situatie opgenomen. Het plangebied is met een rode stippellijn aangegeven. In afbeelding 2.4 is een straatbeeld vanaf de Hammerweg opgenomen.
Afbeelding 2.3
Luchtfoto van het plangebied (Bron: Google Maps)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
11
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp
Afbeelding 2.4
Straatbeeld vanaf de Hammerweg (Bron: Google Streetview 2018)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
12
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp
HOOFDSTUK 3
PLANBESCHRIJVING
In hoofdstuk 2 is een beschrijving van het plangebied gegeven. In dit hoofdstuk wordt op de ontwikkeling zelf ingegaan.
3.1
Ruimtelijke ontwikkeling
Het voornemen bestaat uit de realisatie van een woning met bijgebouw binnen het plangebied. De bestaande op het perceel aanwezige opstallen zullen daartoe gesloopt worden. Hiermee wordt leegstand en verloedering voorkomen. Het betreft in de huidige situatie reeds verouderde bebouwing welke voor een deel is voorzien van een asbest dak. Ook bevindt de parkeergelegenheid bij de detailhandelsvestiging zich op het perceel aan de Hammerweg 34 (huidige woonperceel exploitant), waardoor nieuwe parkeerruimte gezocht zal moeten worden. Een vervolgfunctie in de detailhandel is daarom niet reëel en rendabel. De voorgevel van de gewenste woning zal een aantal meter ten zuiden van de huidige voorgevel van de winkel komen te liggen, waardoor de woning in lijn met de omliggende woningen komt te liggen. Ook wordt voor de goot- en bouwhoogte aangesloten bij de omliggende woningen. De gewenste woning heeft een buitenmaat van circa 8 meter breed en 13 meter diep en wordt uitgevoerd in een stijl welke passend is bij de achterliggende molen, waarbij zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van natuurlijk ogende materialen. Een plattegrond en een aantal eerste impressiebeelden van de gewenste woning zijn in onderstaande afbeeldingen te zien.
Afbeelding 3.1
Plattegrond gewenste situatie (Bron: initiatiefnemer)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
13
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp
Afbeelding 3.2
Impressiebeelden gewenste woning (Bron: initiatiefnemer)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
14
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp
3.2
Verkeer en parkeren
Bij nieuwe ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de effecten op de parkeerbehoefte die ontstaat door de nieuwe ontwikkeling. De nadruk ligt daarbij op de effecten van de ontwikkeling op de verkeersafwikkeling en parkeren (bereikbaarheid), de verkeersveiligheid en de verkeershinder. In voorliggend geval wordt een detailhandelsbestemming omgezet in een woonbestemming om zodoende de bouw van één vrijstaande woning mogelijk te maken. Parkeren ten behoeve van deze woning vindt plaats op eigen terrein. Op basis van de CROW publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren’ geldt ter plaatse een parkeernorm van 2,4 parkeerplaatsen. Gezien de omvang van het perceel wordt gesteld dat hieraan kan worden voldaan. Voor de ontsluiting zal gebruik worden gemaakt van een nieuw te realiseren in- en uitrit op de Hammerweg, aan de oostzijde van het plangebied. Van een onevenredige toename van verkeersbewegingen op de Hammerweg is ten gevolge van deze ontwikkeling geen sprake. Doordat de detailhandelsvestiging op het perceel komt te vervallen, is per saldo geen sprake van een toename in verkeersbewegingen. Gelet op hetgeen hiervoor beschreven is, wordt geconcludeerd dat de aspecten verkeer en parkeren geen belemmering vormen voor de uitvoerbaarheid van voorliggend bestemmingsplan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
15
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp
HOOFDSTUK 4
BELEIDSKADER
Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.
4.1
Rijksbeleid
4.1.1
Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte
4.1.1.1 Algemeen De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte is op 13 maart 2012 vastgesteld. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geeft een totaalbeeld van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau en vervangt de Nota Ruimte, de Structuurvisie Randstad 2040, de Nota Mobiliteit, de MobiliteitsAanpak en de Structuurvisie voor de Snelwegomgeving. Tevens vervangt het een aantal ruimtelijke doelen en uitspraken in onder andere de Agenda Landschap en de Agenda Vitaal Platteland. Daarmee wordt de SVIR het kader voor thematische of gebiedsgerichte uitwerkingen van rijksbeleid met ruimtelijke consequenties.
4.1.1.2 Opgaven van nationaal belang In de SVIR heeft het Rijk drie rijksdoelen om Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te houden voor de middellange termijn (2028): • • •
Het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijkeconomische structuur van Nederland; Het verbeteren, instandhouden en ruimtelijk zekerstellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat; Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden zijn.
Voor de drie rijksdoelen worden de 13 onderwerpen van nationaal belang benoemd. Hiermee geeft het Rijk aan waarvoor het verantwoordelijk is en waarop het resultaten wil boeken. Buiten deze nationale belangen hebben decentrale overheden beleidsvrijheid. De drie hoofddoelen van het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid kennen nationale opgaven die regionaal neerslaan. Opgaven van nationaal belang in Oost-Nederland (de provincies Gelderland en Overijssel) zijn: •
•
• •
Het waar nodig verbeteren van de internationale achterlandverbindingen (weg, spoor en vaarwegen) die door Oost Nederland lopen. Dit onder andere ten behoeve van de mainports Rotterdam en Schiphol; Het formuleren van een integrale strategie voor het totale rivierengebied van Maas en Rijntakken (Waal, Nederrijn, Lek en de IJssel, deelprogramma rivieren van het Deltaprogramma) en de IJsselvechtdelta (deelprogramma’s zoetwater en rivieren) voor waterveiligheid in combinatie met bereikbaarheid, ruimtelijke kwaliteit, natuur, economische ontwikkeling en woningbouw; Het tot stand brengen en beschermen van de (herijkte) EHS, inclusief de Natura 2000 gebieden (zoals de Veluwe); Het robuust en compleet maken van het hoofdenergienetwerk (380 kV), onder andere door het aanwijzen van het tracé voor aansluiting op het Duitse hoogspanningsnet.
4.1.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR wordt de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
16
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’. stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.
4.1.2
Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het rijksbeleid
Het rijksbeleid laat zich niet specifiek uit over dergelijke kleinschalige ontwikkelingen. Het initiatief raakt geen rijksbelangen zoals opgenomen in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. Wat betreft de “Ladder voor duurzame verstedelijking” wordt opgemerkt dat toetsing noodzakelijk is bij “nieuwe stedelijke ontwikkelingen” (3.1.6 Bro). Er zijn inmiddels meerdere gerechtelijke uitspraken geweest over deze begripsdefinitie. Op het realiseren van woningen is ondermeer de uitspraak ABRvS, 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921) van toepassing. Uit deze uitspraak blijkt dat het realiseren van respectievelijk 11 woningen niet wordt gezien als stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, aanhef en onder i, Bro. In voorliggend geval is de ladder voor duurzame verstedelijking dan ook niet van toepassing aangezien sprake is van een toevoeging van een enkele woning. Toetsing aan de ladder is daarom niet noodzakelijk. Geconcludeerd wordt dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid.
4.2
Provinciaal beleid
Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel en de daarbij behorende Omgevingsverordening Overijssel.
4.2.1
Omgevingsvisie Overijssel
De Omgevingsvisie Overijssel is dé provinciale visie voor de fysieke leefomgeving van Overijssel. In 2017 is de Omgevingsvisie en –verordening vastgesteld. Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn de leidende principes of ‘rode draden’ bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving van de provincie Overijssel.
4.2.2
Omgevingsverordening Overijssel
De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
17
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp 4.2.3
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: 1. 2. 3.
Of - generieke beleidskeuzes; Waar - ontwikkelingsperspectieven; Hoe - gebiedskenmerken.
Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht.
4.2.3.1 Of - generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een maatschappelijke opgave. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Andere generieke beleidskeuzes betreffen het voorkomen van overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantoorlocaties. Ook wordt in deze fase de zgn. Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking gehanteerd. Deze Overijsselse ladder geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden. Integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, (boven)regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik zijn beleidskeuzes die invulling geven aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. Voor specifieke gebieden in Overijssel geldt dat niet alle initiatieven mogelijk zijn.
Dit heeft te maken met zwaarwegende publieke belangen, Gebiedsspecifieke beleidskeuzes om de zwaarwegende publieke belangen te borgen, zijn: reservering voor waterveiligheid en beperking wateroverlast, drinkwater/grondwaterbeschermingsgebieden, het Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen Ecologische Hoofdstructuur (EHS)), de Nationale Landschappen en het provinciaal routenetwerk transport gevaarlijke stoffen.
4.2.3.2 Waar - ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend en bieden de nodige flexibiliteit voor de toekomst.
4.2.3.3 Hoe - gebiedskenmerken. Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag ‘hoe’ een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Afbeelding 4.1 geeft dit schematisch weer. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
18
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp
Afbeelding 4.1
4.2.4
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld.
4.2.4.1 Of - generieke beleidskeuzes Bij de afweging in de eerste fase ‘Of – generieke beleidskeuzes’ zijn artikel 2.1.3 (Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik), artikel 2.2.2 (Realisatie nieuwe woningen), artikel 2.13.3 (Grondwaterbeschermingsgebieden en intrekgebieden) en artikel 2.13.4 (Niet risicovolle functies en intrekgebieden) van de omgevingsverordening van belang. Hierna wordt nader ingegaan op deze artikelen. Artikel 2.1.3: Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de groene omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: •
•
dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut.
In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “groene omgeving” nader gedefinieerd als: de gronden die niet vallen onder bestaand bebouwd gebied. In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “bestaand bebouwd gebied” nader gedefinieerd als: de gronden binnen steden en dorpen die benut kunnen worden voor stedelijke functies op grond van geldende bestemmingsplannen en op grond van voorontwerp-bestemmingsplannen voor zover de provinciale diensten daarover schriftelijk een positief advies hebben uitgebracht in het kader van het vooroverleg als bedoeld in artikel 3.1.1 Bro. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
19
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.3 van de Omgevingsvisie Overijssel De woningbouwontwikkeling betreft een binnenstedelijke ontwikkeling. Er is daarbij per saldo geen sprake van extra ruimtebeslag op de omgeving. Er is sprake van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. Artikel 2.2.2: Realisatie nieuwe woningen (lid 1) 1.
Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw.
Toetsing van het initiatief aan artikel 2.2.2 Met het voorliggende geval wordt een vrijstaande woning gerealiseerd op een transformatielocatie in het lint van Vriezenveen op de locatie Hammerweg 30. Het initiatief komt voort uit een lokale behoefte, de toekomstige bewoners zijn ook reeds bekend. Daarmee is sprake van een concrete vraag voor het realiseren van een woning. Het toevoegen van de woning is daarnaast in overeenstemming met de Visie op Wonen 20152025 en de woonafspraken in het Regionaal Woonplan Twente 2019 (zie paragraaf 4.3.1). Gelet hierop is voorliggend initiatief in overeenstemming te achten met artikel 2.2.2 uit de Omgevingsverordening Overijssel. Artikel 2.13.3 Grondwaterbeschermingsgebieden en intrekgebieden Bestemmingsplannen voorzien in een aanduiding voor grondwaterbeschermingsgebieden en intrekgebieden waarbij alleen functies worden toegestaan die harmoniëren met de functie voor de drinkwatervoorziening. Artikel 2.13.4 Niet risicovolle functies en grote risicovolle functies in intrekgebieden In afwijking van het bepaalde in artikel 2.13.3. kunnen in intrekgebieden ook nieuwe niet-risicovolle en grote risicovolle functies worden toegestaan, mits daarbij wordt voldaan aan het stand-stillprincipe. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.13.3 en 2.13.4 Het plangebied ligt in een intrekgebied.
De voorgenomen bestemming (wonen) betreft een harmoniërende functie voor de drinkwatervoorziening. Nieuwe niet-risicovolle functies zijn toegestaan, mits wordt voldaan het stand-stillprincipe (beginsel dat gericht is om verslechtering van de grondwaterkwaliteit tegen te gaan en het vergroten van risico’s op verontreiniging te voorkomen). Er is sprake van een nieuwe niet-risicovolle functie waarbij, gezien de aard van de ontwikkeling, wordt voldaan aan het stand-stillprincipe. Het realiseren van de woning ter plaatse en het woongebruik binnen het plangebied leidt namelijk niet tot verslechtering van de grondwaterkwaliteit. In de regels van het bestemmingsplan is ter bescherming van de kwaliteit van het grondwater binnen het intrekgebied de gebiedsaanduiding ‘milieuzone - intrekgebied’, conform geldend bestemmingsplan, opgenomen. Geconcludeerd wordt dat het plan in overeenstemming is met artikel 2.13.3 en 2.13.4 uit de Omgevingsverordening. Voor het overige zijn er in het kader van de “generieke beleidskeuzes” geen aspecten die nadere onderbouwing behoeven.
4.2.4.2 Ontwikkelingsperspectieven Het plangebied behoort tot het ontwikkelingsperspectief ‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’. In afbeelding 4.2 is een uitsnede van de ontwikkelingsperspectievenkaart opgenomen, waarin het plangebied met de rode belijning is weergegeven.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
20
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp
Afbeelding 4.2
Uitsnede ontwikkelingsperspectievenkaart Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’ De steden en dorpen buiten de stedelijke netwerken mogen altijd bouwen voor de lokale behoefte aan wonen, werken en voorzieningen, inclusief lokaal gewortelde bedrijvigheid, mits onderbouwd en regionaal afgestemd. Herstructurering en transformatie van de woon-, werk-, voorzieningen- en mixmilieus moeten deze vitaal en aantrekkelijk houden en de diversiteit aan milieus versterken. Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur en water te reserveren). Van belang is de stedelijke ontwikkeling altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld in laaggelegen gebieden bij bouw- en evacuatieplannen rekening houden met risico’s op overstroming of wateroverlast. Herstructurering en transformatie kunnen ook bijdragen aan de energietransitie (door het nemen van energie-efficiënte maatregelen en/of het opwekken van duurzame energie door bijvoorbeeld het aanwezige dakoppervlak te benutten). Toetsing van het initiatief aan het “Ontwikkelingsperspectief” Binnen gebieden met het ontwikkelingsperspectief ‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’ is ruimte voor herstructurering, inbreiding en transformatie.
In voorliggend geval bestaat de gewenste ontwikkeling uit het realiseren van een woning ter plekke van een voormalige detailhandelsvestiging. Een dergelijke ontwikkeling is gelet op de omgeving waarin de locatie ligt passend en voorziet in een lokale vraag naar woonruimte. Ook wordt bijgedragen aan het streven om door herstructurering en transformatie de leefomgeving aantrekkelijk en vitaal te houden. Tevens wordt door de woning gasloos te bouwen bijgedragen aan de energietransitie. De woning past daarnaast goed binnen het gemeentelijke woningbouwprogramma (zie hoofdstuk 4.3.1).
4.2.4.3 Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch-cultuurlandschap, stedelijke laag en de laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
21
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp ruimtelijke ontwikkelingen. Vanwege het ontbreken van bijzondere eigenschappen binnen de ‘laag van de beleving’, wordt deze laag buiten beschouwing gelaten. Hieronder wordt ingegaan op de gebiedskenmerken. Vervolgens vindt een toetsing van het initiatief in relatie tot deze gebiedskenmerken plaats. 1.
De ‘Natuurlijke laag’
De natuurlijke laag is de laag van de bodem, het reliëf, het watersysteem en de natuur die zich hier ‘van nature’ op vestigt. Deze natuurlijke laag in het resultaat van de wisselwerking tussen abiotisch (fysische) en biotische factoren en processen. Zo zorgden ijs-, wind- en waterstromen in Overijssel voor het ontstaan van een afwisselend landschap van stuwwallen, dekzandgronden, beekdalen en natte laagtes en bepaalden de stroomsnelheden van IJssel, Vecht, Regge of Dinkel waar het fijne (komgronden) en waar het grovere sediment (oeverwallen) werd afgezet. Het plangebied valt onder het gebiedstype ‘Hoogveengebieden (in cultuur gebracht)’. In afbeelding 4.3 is dit weergegeven.
Afbeelding 4.3
Uitsnede gebiedskenmerkenkaart ‘Natuurlijke laag’ (Bron: Provincie Overijssel)
‘Hoogveengebieden (in cultuur gebracht)’ Op waterhuishoudkundig geïsoleerde plekken (waar het regenwater wordt vastgehouden) ontwikkelde zich in het zandgebied op kleine en grote schaal hoogveen; onder invloed van regenwater ontstonden veenmoerassen. Deze groeiden als een dikke spons van veenmossen steeds verder omhoog, los van het grondwater. De extreme zure en voedselarme omstandigheden leidden tot natte, slecht toegankelijke moerasgebieden, waar vrijwel geen boom kon groeien. De hoogveenrestanten worden gekenmerkt door een hoge waterkwaliteit, een hoge waterstand en een hoge natuurkwaliteit. Lokaal is sprake van “levend hoogveen” (veenaangroei). De ambitie is de hoogveenrestanten in stand te houden en op een aantal plekken het hoogveen opnieuw tot groei te brengen. Het open natte karakter is hierbij een belangrijke kwaliteit. De inzet is op de randen tussen de hoogveenrestanten en de hoogveenontginningsgebieden landschappelijk leesbaar te maken als ontgonnen deel van het oorspronkelijk veenlandschap. Zo ontstaat een samenhangend en leesbaar landschap in de hoogveengebieden en een overgang naar heide en schaalgraslanden eromheen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
22
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp Toetsing van het initiatief aan de ‘Natuurlijke laag’ Het plangebied ligt binnen de bebouwde kom van Vriezenveen, een stedelijke omgeving. Het van oorsprong aanwezige hoogveen is ter plaatse van het plangebied niet meer aanwezig. Daarnaast is sprake van een kleinschalige ontwikkeling op een reeds bebouwde kavel tussen bestaande bebouwing. Dit brengt met zich mee dat van een verdere aantasting van het natuurlijke landschap geen sprake is. 2.
De ‘Laag van het agrarische cultuurlandschap’
In de 'Laag van het agrarisch cultuurlandschap' gaat het er altijd om dat de mens inspeelt op de natuurlijke omstandigheden en die ten nutte maakt. Hierbij hebben nooit ideeën over schoonheid een rol gespeeld. Wel zijn we ze in de loop van de tijd gaan waarderen om hun ruimtelijke kwaliteiten. Vooral herkenbaarheid, contrast en afwisseling worden gewaardeerd. De ambitie is gericht op het voortbouwen aan de kenmerkende structuren van de agrarische cultuurlandschappen door óf versterking óf behoud óf ontwikkeling of een combinatie hiervan. Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart in het ‘Veenkoloniaal landschap’. In afbeelding 4.4 is dat aangegeven.
Afbeelding 4.4
Uitsnede gebiedskenmerkenkaart ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’ (Bron: Provincie Overijssel)
‘Veenkoloniaal landschap’ Kenmerkend voor het veenkoloniaal landschap zijn de grootschalige open landschappen met een lineaire bebouwings-, verkavelings- en ontwateringsstructuur die zijn ontstaan door grootschalige ontginning van de hoogveengebieden. Het Overijssels veenkoloniaal landschap is deel van een groter geheel dat zich uitstrekt over Groningen en Drenthe. Het is gevormd door ontginners en boeren uit met name het noorden. Typische Groningse boerderijen staan hier doorgaans naast de Overijsselse boerderijen. De ambitie is gericht op de versterking van de aantrekkelijkheid, de leefbaarheid en de kwaliteit van dit landschap. Het gaat dan met name om de grote maat en de vergezichten. De norm is een beschermende bestemmingsregeling gericht op instandhouding van de grote open ruimtes, de vergezichten en het contrast tussen deze ruimtes en bestaande verdichte zones. Als ontwikkelingen plaatsvinden in het veenkoloniaal landschap dan dragen deze bij aan het behoud en de versterking van bijzondere architectuur, de linten in het landschap en de open ruimtes.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
23
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp Toetsing van het initiatief aan de ‘laag van het agrarisch cultuurlandschap’ In dit geval wordt op zorgvuldige wijze een vrijstaande woning ingepast in het bebouwingslint van Vriezenveen. Het betreft een locatie waar in de huidige situatie reeds bebouwing aanwezig is. Met de bouwregels en de plaatsing van het bouwvlak wordt geborgd dat de woning qua verschijningsvorm en positionering aansluit bij de karakteristieke bouwstijl van het deel van de kern Vriezenveen waarin de locatie ligt. 3.
De ‘Stedelijke laag’
De stedelijke laag is de laag van de steden, dorpen, verspreide bebouwing, wegen, spoorwegen en waterwegen. Het gaat in deze laag om de dynamiek van de steden en de grote infrastructurele verbindingen, maar ook om de rust van de dorpen en de landelijke wegen en paden. Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart in het ‘bebouwingsschil 1900 – 1955’. In afbeelding 4.5 is dat aangegeven.
Afbeelding 4.5
Uitsnede gebiedskenmerkenkaart ‘Stedelijke laag’ (Bron: Provincie Overijssel)
‘Bebouwingsschil 1900-1955’ De bebouwingsschil 1900-1955 bestaat uit gemengde stadwijken en woonwijken direct aansluitend op de historische centra en binnensteden. Op sommige plaatsen liggen (voormalige) grootschalige fabriekscomplexen direct aansluitend aan woonwijken. Deze stadswijken kennen een gesloten, compacte vorm (bouwblokken) en zijn veelal opdeelbaar in wijken met eigen karakter. De wijken worden van elkaar gescheiden door doorgaande lanen, singels en stadsstraten. Kenmerkend in de bebouwing is de verwantschap in architectuurstijlen en aandacht voor architectonische details en verbijzondering van gebouwen op specifieke plekken als straathoeken. Als herstructurering, inbreiding en toevoeging van bebouwing plaats vinden in de individueel ontwikkelde stadswijken van de bebouwingsschil 1900 - 1955, dan dragen deze bij aan behoud, versterking en vernieuwing van de individuele bebouwing met een eigen karakter en uitstraling. Ontwikkelingen voegen zich in maat, schaal en ritme naar de omliggende bebouwing. Als herstructurering etc. plaats vindt in de tuindorpen en fabriekswijken, dan voegt de vernieuwde/nieuwe bebouwing zich in de structuur van de bebouwde massa en groenstructuur, gericht op behoud van eenheid en eenduidigheid, met oog voor details. Verder wordt gestuurd op hergebruik/reanimatie van cultureel erfgoed.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
24
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp Toetsing van het initiatief aan de ‘Stedelijke laag’ Met het realiseren van de nieuwe woning wordt rekening gehouden met omliggende functies en bestaande bebouwingsstructuren. Wat betreft de bouwmogelijkheden wordt er aangesloten bij het geldende bestemmingsplan. De bouwkenmerken worden afgestemd op de omgeving zodat de woning en de mogelijke ondergeschikte gebouwen qua bouwmassa en verschijningsvorm goed opgaan in het bebouwingskarakter van de omgeving. De invulling van het plangebied met één woning is in overeenstemming met het ter plekke geldende gebiedskenmerk van de ‘Stedelijke laag’.
4.2.5
Conclusie toetsing aan het provinciaal beleid
Geconcludeerd kan worden dat het in dit voorliggende bestemmingsplan besloten initiatief in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel verwoorde en in de Omgevingsverordening verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.
4.3
Gemeentelijk beleid
Het gemeentelijk beleid is verwoord in tal van plannen. Met betrekking tot de in dit bestemmingsplan besloten ruimtelijke ontwikkeling zijn de hierna genoemde beleidsstukken het belangrijkst.
4.3.1
Structuurvisie Twenterand
4.3.1.1 Algemeen De ‘Structuurvisie Twenterand’ vastgesteld door de gemeenteraad op 19 juli 2011 spreekt zich uit over de hoofdlijnen van de ruimtelijke ontwikkelingen van de gehele gemeente. Het doel is om verschillende belangen, bijvoorbeeld tussen uitbreiding en inbreiding of tussen verkeer en landschap, zorgvuldig af te wegen en een gezamenlijk beeld over de gewenste ontwikkeling te krijgen. Een structuurvisie biedt een geïntegreerde benadering van het sectorale beleid en een herijking van bestaande (soms aan herziening toe zijnde) plannen. De structuurvisie is gefundeerd op uitgangspunten die voortkomen uit een inventarisatie en analyse van de bestaande situatie, het bestaande beleid en onderzoeken en prognoses.
4.3.1.2 Visie op Twenterand De gemeente Twenterand heeft besloten om in te zetten op de specifieke kernkwaliteiten van de verschillende kernen en landschappen die Twenterand rijk is. De gemeente past de zogenaamde SER-ladder toe. Er wordt niet ongebreideld uitgebreid of ingebreid, maar er wordt zorgvuldig omgegaan met de bestaande kwaliteiten van zowel landschap als bebouwing. Ontwikkelingsruimte wordt in eerste instantie binnen de bestaande kernen of in de randen gezocht. Daarbij gaat het dan om ontwikkelingen in kleine eenheden, passend bij de schaal van het onderliggende gebied die bovendien als overzichtelijke en afgeronde gehelen kunnen worden gerealiseerd. De visie op de gemeente Twenterand is uitgewerkt in een aantal specifieke punten, te weten: • • • • • • •
Duurzaamheid Werken Voorzieningen Recreatie en toerisme Wonen Infrastructuur en mobiliteit Stedenbouw, water, landschap en ecologie
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
25
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp De visie van de gemeente Twenterand is verwerkt in een overzichtelijk kaartbeeld. Onderstaande afbeelding omvat een uitsnede van de structuurvisiekaart. Het plangebied is aangegeven met de blauwe cirkel. In dit geval is met name de visie op wonen belangrijk. Onder de afbeelding wordt daarop ingegaan.
Afbeelding 4.6
Uitsnede woonvisie Twenterand (Bron: Gemeente Twenterand)
4.3.1.3 Visie op Wonen In de structuurvisie wordt voor het thema wonen nog uitgegaan van de oude Woonvisie 2009+ en oude provinciale afspraken. In zijn algemeenheid wordt wel de lijn inbreiding voor uitbreiding uitgedragen. Dit is ook in afbeelding 4.4 aangegeven. In de volgende paragraaf wordt ingegaan op het meest recente woonbeleid van de gemeente Twenterand.
4.3.1.4 Toetsing van het initiatief aan de “Structuurvisie Twenterand” Het initiatief past binnen de uitgangspunten van de ‘Structuurvisie Twenterand’. De locatie betreft een transformatielocatie binnen het bestaande stedelijk gebied van Vriezenveen. Herontwikkeling naar een woonfunctie is in overeenstemming met de uitgangspunten van de structuurvisie Twenterand.
4.3.2
Woonbeleid ‘Visie op Wonen 2015-2025’ en ‘Regionaal Woonplan Twente 2019’
4.3.2.1 Inleiding De ‘Visie op wonen 2015-2025’ is in het kader van gemeentelijk beleid het meest van belang. De ‘Visie op Wonen 2015 - 2025’ is op 2 februari 2016 vastgesteld. De gemeente heeft de visie op wonen opgesteld zodat zij de regie kan voeren op het terrein van de huisvesting. In de ‘Visie op wonen Twenterand 2015-2025’ wordt het perspectief geschetst hoe Twenterand aantrekkelijk kan worden gehouden om in te wonen. Daarmee wordt de basis gelegd voor strategische afwegingen op de korte en middellange termijn. Het bevat ambities, opgaven, acties en maatregelen om naar toe te werken.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
26
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp Op 1 september 2019 zijn de laatste woonafspraken voor de gemeente Twenterand vastgelegd in het Regionaal Woonplan Twente 2019.
4.3.2.2 Uitgangspunten woningbouwprogramma Vriezenveen Programma per kern In de Visie op Wonen 2015-2025 heeft de gemeente Twenterand aan dat er de komende jaren gebouwd wordt voor de opvang van de eigen woningbehoefte op basis van migratiesaldo = 0. In de Visie op Wonen is de woningbehoefte voor de planperiode (2015- 2025) aangegeven en ingeschat op 774 woningen. In het Regionaal Woonplan Twente zijn lagere aantallen vastgesteld en is de woningbehoefte geraamd op 510 tot 610 woningen. Op basis van het Regionaal Woonplan Twente heeft de gemeente Twenterand het volgend woningbouwprogramma voorgesteld: Twenterand RWP 2019 periode 2017-2026 woningbehoefte 510-610 per 01-09-2020 Woningbehoefte per kern Kern Hard zacht Totaal (Hard & Zacht Vriezenveen 101 231 332 Vroomshoop 79 124 203 Den Ham 102 32 134 Westerhaar 75 38 113 Totaal 357 425 782 Tabel 1: Woningbehoefte en woningbouwprogramma Twenterand (Bron: Gemeente Twenterand)
De kern Vriezenveen groeide in de afgelopen tien jaar opvallend snel. Hier is een inhaalslag gemaakt. Het aantal huishoudens is de afgelopen vijf jaar met gemiddeld 46 woningen per jaar gegroeid. De andere drie grotere kernen groeiden gestaag met tussen de 11 en 19 woningen per jaar. Voor de periode 2017-2026 voorziet het woningbouwprogramma in harde plannen en zachte plannen op inbreidingslocaties in de bouw van ruim 332 woningen in Vriezenveen. In Vriezenveen is er nog onvoldoende harde plancapaciteit om te voorzien in de woningbehoefte. De algemene gemeentelijke visie op nieuwe bouwplannen is dat inbreidingslocaties prioriteit hebben boven uitbreidingslocaties. Ter stimulering van inbreidingslocaties, zet de gemeente zich in om drempels (procedureel en/of financieel) weg te nemen. Kwalitatief gezien zet de visie in op: • • • •
maatwerk in type nieuwbouw; flexibel bouwen gericht op de toekomst; een verhouding van 10% appartemeenten, 30% rij- en hoekwoningen, 30% twee-onder-eenkapwoningen en 30% vrijstaand; voldoende aanbod voor starters door nieuwbouw voor deze doelgroep of het bevorderen van doorstroming in bestaande starterswoningen;
Ruimte voor ‘gewenste (kleinschalige) wooninitiatieven’ De gemeente wordt steeds vaker geconfronteerd met verzoeken tot het wijzigen van de bestemming naar een woonbestemming in de bebouwde gebieden. Het betreft gebouwen die leeg staan of leeg komen te staan en die op het moment van aanvragen geen woonbestemming hebben. De wens is dan om in het betreffende pand een woning toe te voegen. De gemeente onderstreept het belang van dergelijke initiatieven. Hiermee kan voorkomen worden dat de panden leeg komen te staan en er verpaupering optreedt. Aan kleinschalige verzoeken (maximaal twee woningen) zal de gemeente in principe, en onder voorwaarden, meewerken. Zulke initiatieven leiden doorgaans tot het toevoegen van extra woningen in het woningbouwprogramma. Het woningbouwprogramma kan niet onbeperkt opgehoogd worden omdat er anders een ongewenst overaanbod in het nieuwbouwprogramma ontstaat. Omdat waarde wordt gehecht aan dit soort plannen worden hiervoor 8 plannen per jaar in het woningbouwprogramma gereserveerd. Hiervoor gelden de volgende voorwaarden:
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
27
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp • • •
Zolang plannen passen binnen de totale geraamde woningbouwbehoefte kunnen ze worden toegevoegd aan de harde plancapaciteit. Het herbestemmen naar wonen voorkomt leegstand en een mogelijke verpaupering, tevens lost het een maatschappelijk / ruimtelijk probleem op. Wanneer toevoeging leidt tot overschrijding van de totale geraamde behoefte staat de gemeente alleen achter een dergelijk initiatief wanneer sprake is van een stevige ‘tegenprestatie’. Daarvan is bijvoorbeeld sprake als er een bijdrage wordt geleverd aan de Detailhandelsstructuurvisie: Met het opheffen van detailhandelsmogelijkheden buiten de concentratiegebieden kan er gezorgd worden voor de in de Detailhandelsvisie gewenste versterking van het concentratiegebied (concentratiebeleid).
Uitgangspunten woningbouwprogramma Vriezenveen: Bij de woningbouwprogrammering werkt de gemeente aan maatwerk en een passend aanbod in elke kern. In alle kernen is behoefte aan nieuwe woningen en zijn er verschillende nieuwbouwlocaties. Als rekening wordt gehouden met alle reeds bekende plannen (zowel de harde als zachte bouwplannen) zijn er ruim voldoende plannen beschikbaar in de kernen Den Ham, Vroomshoop en Westerhaar-Vriezenveensewijk. In Vriezenveen zijn nog onvoldoende plannen..
4.3.2.3 Toetsing van het initiatief aan het Woonbeleid ‘Visie op wonen 2015-2025’ Demografische cijfers laten zien dat Vriezenveen ook de komende jaren in bevolkingsaantal nog zal groeien. In deze kern is er nog ruimte voor voldoende woningen tot 2025. In de kern ‘Vriezenveen’ wil de gemeente woningbouw op inbreidingslocaties. Hier wordt met dit plan op ingespeeld. In de woonvisie is tevens specifiek aangegeven dat de gemeente onder voorwaarden mee kan werken aan kleinschalige wooninitiatieven in transformatielocaties, om zo verpaupering tegen te gaan. Hiervoor zijn 8 woningen per jaar in het programma geraamd. Hiervoor gelden drie voorwaarden waar aan voldaan wordt: 1.
2. 3.
Het plan voorziet in één woning, dit past binnen de behoefte (maximaal 8 woningen per jaar voor dit soort initiatieven) alsmede de totale behoefte in de kern Vriezenveen (ruimte voor 90 woningen tot 2025); Het herbestemmen voorkomt leegstand en daarmee eventuele verpaupering van een detailhandelsvestiging; Er is geen sprake van overschrijding totale behoefte, er is dus geen noodzaak tot een aanvullende tegenprestatie. Wel is sprake van een tegenprestatie. Doordat een detailhandelslocatie buiten een detailhandel concentratiegebied wordt opgeheven, wordt een bijdrage geleverd aan het versterken van de detailhandel in concentratiegebieden (het centrum).
Geconcludeerd wordt dat voorliggend initiatief in overeenstemming is met de woonvisie ‘Visie op wonen 2015-2025’.
4.3.3
Detailhandelsstructuurvisie 2017-2022
4.3.3.1 Algemeen Op 18 juli 2017 heeft de gemeenteraad van Twenterand de Detailhandelsstructuurvisie Twenterand 2017-2022 vastgesteld. Om de ontwikkelingen in de detailhandelssector te verbinden aan de lokale mogelijkheden, is deze toekomstgerichte visie geformuleerd. Uitgangspunten van de visie zijn: • •
Een visie met grote betrokkenheid van ondernemers, zowel bij het opstellen als het uitvoeren van de visie. Hiertoe is uitgebreid interactie geweest met de ondernemers. De rol van het gemeentebestuur is veranderd; het zijn niet langer de blauwdrukken en eindvoorstellen die de toekomst schetsen. De gemeente geeft kaders aan, waarbinnen de detailhandel zich ontwikkelt. De markt (ondernemers en eigenaren) neemt steeds meer een rol in de
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
28
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp
•
uitvoering van de visie. Onderdeel van de visie is daarom een actieprogramma gericht op de uitvoer, waarbij de verantwoordelijkheid is aangegeven. Intensivering van de samenwerking. Dit betreft zowel samenwerking van de marktpartijen als van de marktpartijen met de gemeente. De visie bevat concrete handreikingen om de samenwerking verder te versterken.
In de detailhandelsstructuurvisie wordt per kern een visie gegeven. Voor Vriezenveen is het concentreren van detailhandel en voorzieningen in het centrum het uitgangspunt. Uit onderzoek volgt dat in Vriezenveen de leegstand nu nog beperkt is, maar dat een afname van het aantal winkels wordt verwacht. Zonder ingrijpen zal deze afname zowel binnen als buiten het ‘hart van het centrum’ plaatsvinden, waardoor de structuur verwaterd. In afbeelding 4.7 is een uitsnede opgenomen van de kansenkaart voor Vriezenveen, waarin het concentratiegebied is te zien.
Afbeelding 4.7
Kansenkaart Vriezenveen centrum (Bron: gemeente Twenterand)
4.2.3.2 Toetsing van het initiatief aan de Detailhandelsstructuurvisie 2017-2022 Het plangebied betreft een detailhandelsvestiging buiten het concentratiegebied. Als gevolg van voorliggend initiatief wordt deze detailhandelsvestiging opgeheven. Door het opheffen van deze detailhandelsvestiging wordt een bijdrage geleverd aan het uitgangspunt van de detailhandelsstructuurvisie om detailhandel in het centrum te concentreren. Tevens wordt leegstand en verloedering van de locatie voorkomen. Geconcludeerd wordt dan ook dat het voornemen naadloos aansluit op de detailhandelsstructuurvisie.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
29
Bestemmingsplan “PH Hammerweg 30 Vriezenveen” Ontwerp 4.3.4
Welstandsnota 2012
4.3.4.1 Algemeen In de welstandsnota, vastgesteld op 2 oktober 2012, worden de criteria voor de welstandstoets geformuleerd en toegelicht. Deze criteria worden door de welstands- en monumentencommissie gehanteerd bij de beoordeling van de diverse bouwaanvragen. Het vastleggen van de criteria maakt het welstandsbeleid transparant en de toets eenduidig. In voorliggend geval is hetgeen opgenomen ten aanzien van de kern Vriezenveen van belang.
4.3.4.2 Vriezenveen In Vriezenveen worden vanuit welstand twee gebieden onderscheiden. Dat zijn het historische lint en het dorpscentrum. Het oude lint omvat de Hammerweg, het Oosteinde en het Westeinde. Het centrumgebied wordt begrensd door de Weemestraat, Koningsweg, Bouwmeesterstraat, Almeloseweg, Platanenplein, Kerkstraat, Krijgerstraat, Schout Doddestraat, Manitobaplein en Jonkerlaan. De overige delen van het dorp zijn welstandsarm. In afbeelding 4.8 zijn de twee gebieden, het oude lint en het centrumgebied, weergegeven. Het plangebied is indicatief met rood omcirkeld.
Afbeelding 4.8
Welstandsgebieden Vriezenveen (Bron: gemeente Twenterand)
4.3.4.3 Toetsing van het initiatief aan de beleidsnotitie “Welstandsnota 2012” Zoals uit afbeelding 4.8 blijkt is het plangebied gelegen in het oude lint. Hiervoor gelden de volgende welstandscriteria: • • • • • • • •
De bebouwing past qua situering, voorkomen en volume binnen het huidige historische lint; Continuïteit en routing van het lint vormen de leidraad; De bebouwing kent een directe relatie met de straat o.a. geen blinde gevels; De voorgevels hebben een rijkere detaillering; De nokrichting van de bebouwing staat evenwijdig aan de verkaveling; De panden hebben een zadeldak of eventueel mansarde kap; De panden hebben gedekte kleuren; Lichtgekleurde windveren en staande ramen.