TOE bestemmingsplan Vriezenveen Bouwmeesterstraat 10.pdf
Tekst van het document
Bestemmingsplan
Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10
Mei 2022
Vastgesteld
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10”
Plannaam: IMRO-code: Plantype: Status: Datum:
Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10 NL.IMRO.202013BP77968-vas1 Bestemmingsplan Vastgesteld Mei 2022
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
2
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld
Toelichting
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
3
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld
INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 6 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
AANLEIDING ............................................................................................................................................... 6 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 6 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 7 HUIDIGE PLANOLOGISCH REGIME .................................................................................................................... 7 LEESWIJZER ................................................................................................................................................ 8
HOOFDSTUK 2 BESCHRIJVING PLANGEBIED ............................................................. 9 2.1 2.2
VRIEZENVEEN .............................................................................................................................................. 9 HET PLANGEBIED ....................................................................................................................................... 10
HOOFDSTUK 3 PLANBESCHRIJVING ..................................................................... 12 3.1 3.2
RUIMTELIJKE ONTWIKKELING ........................................................................................................................ 12 VERKEER EN PARKEREN ............................................................................................................................... 16
HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ........................................................................... 17 4.1 4.2 4.3
RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 17 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 19 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 26
HOOFDSTUK 5 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN .................................................. 32 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7
GELUID .................................................................................................................................................... 32 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 33 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 33 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 34 MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 36 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 38 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 41
HOOFDSTUK 6 WATERASPECTEN........................................................................ 44 6.1 6.2
VIGEREND BELEID....................................................................................................................................... 44 WATERPARAGRAAF .................................................................................................................................... 45
HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 46 7.1 7.2 7.3
INLEIDING................................................................................................................................................. 46 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................ 46 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 47
HOOFDSTUK 8 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 53 HOOFDSTUK 9 INSPRAAK, VOOROVERLEG EN ZIENSWIJZEN ........................................ 54 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5
VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 54 INSPRAAK ................................................................................................................................................. 54 PRIVACY................................................................................................................................................... 54 PLANSCHADERISICO-ANALYSE ....................................................................................................................... 56 ZIENSWIJZEN............................................................................................................................................. 56
BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 57 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2
ADVIES MONUMENTENCOMMISSIE ........................................................................................................ 58 VERKENNEND BODEMONDERZOEK ......................................................................................................... 59
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
4
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 BIJLAGE 5 BIJLAGE 6 BIJLAGE 7
QUICKSCAN FLORA EN FAUNA ............................................................................................................... 60 BOMENEFFECTANALYSE ....................................................................................................................... 61 STANDAARD WATERPARAGRAAF ........................................................................................................... 62 PRIVACYSTUDIE ................................................................................................................................. 63 PLANSCHADERISICO-ANALYSE ............................................................................................................... 64
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
5
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld
HOOFDSTUK 1 1.1
INLEIDING
Aanleiding
Voorliggend bestemmingsplan heeft betrekking op het aan de Bouwmeesterstraat 10, gelegen binnen de bebouwde kom van Vriezenveen. Op het perceel is een watertoren aanwezig welke niet meer als zodanig in gebruik is. Door moderne systemen en technieken heeft de watertoren zijn oorspronkelijke functie verloren. Initiatiefnemer is daarom voornemens om de indeling van de watertoren te wijzigen om één woning te realiseren. De watertoren wordt daarnaast op de begane grond in beperkte mate uitgebreid in de vorm van een berging en een terras. Door de nieuwe invulling van de watertoren wordt leegstand en daarmee gepaarde verpaupering voorkomen. De gemeente Twenterand heeft ten aanzien van de voorgenomen transformatie reeds in 2019 een positief principebesluit genomen. De gewenste ontwikkeling is, vanwege het ontbreken van de gebruiks- en bouwmogelijkheden, niet in overeenstemming met het geldende bestemmingsplan “Vriezenveen, Woongebied en Bedrijven”. Een herziening van het bestemmingsplan is noodzakelijk. Voorliggend bestemmingsplan voorziet hierin. Aangetoond wordt dat de wijziging van de bestemming in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening en vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is.
1.2
Ligging van het plangebied
Het plangebied ligt aan de Bouwmeesterstraat 10 te Vriezenveen. Onderstaande afbeelding toont de ligging van het plangebied in de kern Vriezenveen en ten opzichte van de directe omgeving. De rode ster geeft de ligging van het plangebied aan en de rode omlijning geeft de begrenzing van het plangebied indicatief aan. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de verbeelding.
Afbeelding 1.1
Ligging van het plangebied in de kern Vriezenveen en ten opzichte van de directe omgeving (Bron: ArcGIS)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
6
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld
1.3
De bij het plan behorende stukken
Het bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” bestaat uit de volgende stukken: • •
verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.202013BP77968-vas1) en een renvooi; regels.
Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.
1.4
Huidige planologisch regime
1.4.1
Algemeen
Ter plaatse van het plangebied gelden momenteel de bestemmingsplannen “Vriezenveen, Woongebied en Bedrijven” (vastgesteld op 24 juni 2008), “Facetplan Parkeren Twenterand” (vastgesteld op 15 mei 2018) en “Facetplan inwoning en harmonisatie woonbegrippen” (vastgesteld op 16 januari 2019). Deze plannen zijn vastgesteld door de gemeenteraad van de gemeente Twenterand. In dit kader is met name het bestemmingsplan “Vriezenveen, Woongebied en Bedrijven” relevant. Op de andere plannen wordt enkel daar waar relevant ingegaan. Onderstaande afbeelding omvat een uitsnede van de bij de plannen behorende verbeelding. De begrenzing van het plangebied is hierin indicatief aangegeven met de rode stippellijn.
Afbeelding 1.2
1.4.2
Uitsnede geldend bestemmingsplan (Bron: Ruimtelijkeplannen.nl)
Beschrijving bestemmingen
Op basis van het bestemmingsplan “Vriezenveen, Woongebied en Bedrijven” kent het gehele plangebied de enkelbestemming ‘Nutsdoeleinden’. Ter plaatse van de watertoren ligt een bouwvlak. Gronden met de bestemming ‘Nutsdoeleinden’ zijn met name bestemd voor voorzieningen ten behoeve van al dan niet
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
7
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld openbare nutsbedrijven en voorzieningen ten behoeve van de waterhuishouding. Voor gebouwen geldt dat deze uitsluitend binnen het bouwvlak gebouwd mogen worden. De facetbestemmingsplannen die gelden in het plangebied omvatten nadere regels ten aanzien van parkeren, en woonbegrippen.
1.4.3
Strijdigheid
Het (inpandig) transformeren van de watertoren naar een woning is, vanwege het ontbreken van de gebruiksen bouwmogelijkheden, niet in overeenstemming met de geldende bestemming. Daarom dient het bestemmingsplan partieel worden herzien. Dit bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridisch planologische kaders om het voornemen te kunnen realiseren.
1.5
Leeswijzer
Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op Vriezenveen en wordt de huidige situatie in het plangebied beschreven. Hoofdstuk 3 bevat de planbeschrijving. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, provincie Overijssel en de gemeente Twenterand beschreven. In hoofdstuk 5 passeren alle relevante milieu- en omgevingsthema's de revue. Hoofdstuk 6 bevat de waterparagraaf. In de hoofdstukken 7 en 8 wordt respectievelijk ingegaan op de juridische aspecten/planverantwoording en de economische uitvoerbaarheid van het plan. Hoofdstuk 9 gaat in op de inspraak en vooroverleg.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
8
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld
HOOFDSTUK 2
BESCHRIJVING PLANGEBIED
Het plangebied ligt in de kern Vriezenveen, in de gemeente Twenterand. Dit hoofdstuk bevat eerst een beschrijving van de kern Vriezenveen en vervolgens een beschrijving van de huidige situatie binnen het plangebied.
2.1
Vriezenveen
Vriezenveen is een langgerekt veenontginningsdorp. Belangrijk voor de ruimtelijke karakteristiek van het lint, is de geleding in de opbouw van de bebouwing, de zogenaamde “brinken”. Deze binnenerven met zijdelingse beplanting geven het lint een groen karakter. De groenstructuur wordt in grote mate door deze brinken bepaald. De erven, die via de oppaden worden ontsloten, worden gekenmerkt door hun grote diepte. In veel gevallen lopen de erven vanaf het Westeinde tot aan de zogenaamde “opvangwegen”, aan de achterzijde. Vrijwel alle woningen binnen de kenmerkende lintbebouwing zijn georiënteerd op het Westeinde (c.q. Dorpsstraat). De woningen die later zijn toegevoegd zijn veelal georiënteerd aan de opvangwegen. De beplanting op de erfgrenzen zorgt door de lineaire structuur. In afbeelding 2.1 is de bebouwingsstructuur van (een deel van) Vriezenveen weergegeven.
Afbeelding 2.1
Fragment bebouwingsstructuur Vriezenveen (Bron: Gemeente Twenterand)
De ruimtelijke structuur van Vriezenveen heeft grote gelijkenis met de ruimtelijke structuur van Staphorst. De Vriezenveense vorm van verkaveling stamt van oorsprong uit de 14e eeuw. De heer van Almelo had vrije Friezen toegelaten om het veen te koloniseren. Er was oorspronkelijk sprake van veertig boerderijen op de niet ontgonnen gronden. Elke boerderij had een breedte van zestien akker, dus van 16 x 7 is 112 meter. De nederzetting groeide; in het midden van de 15e eeuw was het dorp al zo veranderd, dat de verschillende boerderijen niet meer zestien akker breed waren maar gereduceerd waren tot tien of zelfs acht akker breed. Vanwege ruimtegebrek zijn de percelen nadien verder versmald en zijn woningen uit pure noodzaak achter elkaar gebouwd. In afbeelding 2.2 is een luchtfoto van de ruimtelijke structuur van Vriezenveen opgenomen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
9
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld
Afbeelding 2.2
Ruimtelijke structuur van Vriezenveen (Bron: Gemeente Twenterand)
2.2
Het plangebied
2.2.1
Omgeving van het plangebied
Het plangebied ligt in het noorden van Vriezenveen, aan de Bouwmeesterstraat. Deze straat vormt de oude verbindingsweg tussen de kernen Vriezenveen en Westerhaar-Vriezenveensewijk. Langs deze weg is historische lintbebouwing aanwezig. Aan de westzijde van deze weg liggen woonwijken. Aan de andere zijde, ten oosten van de watertoren liggen de achterpercelen van de lintbebouwing langs het Oosteinde. Hier liggen dorpstuinen, enkele woonpercelen, agrarische percelen en een begraafplaats. Het plangebied zelf wordt begrensd door de woonpercelen aan de noord- en zuidzijde, de Bouwmeesterstraat aan de westzijde en een agrarisch perceel aan de oostzijde. In afbeelding 2.3 is een luchtfoto van het plangebied opgenomen.
Afbeelding 2.3
Luchtfoto van het plangebied (Bron: Provincie Overijssel)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
10
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld 2.2.2
De watertoren
Het plangebied zelf vormt het perceel van de watertoren. De watertoren is gebouwd in 1934 en ontworpen door architect Hendrik Sangster. De toren heeft een hoogte van 40,50 meter. De watertoren heeft de status als gemeentelijk monument. De watertoren is een markante en statige verschijning in de lintbebouwing van Vriezenveen. De toren maakt deel uit van het industriële erfgoed: een bouwwerk dat vanwege de hoge cultuurhistorische waarde en de architectonische kwaliteit het behouden waard is. De watertoren bestaat uit een betonnen kern met daaromheen een gemetselde buitenschil. Het dak van de toren betreft een kegelvormige betonnen kap die wordt gedragen door het metselwerk. De kap is aan de buitenzijde in een witte kleur geschilderd. De achthoekige buitenschil wordt in alle windrichtingen onderbroken door risalieten waarin smalle hoge gevelopeningen zijn opgenomen. Onder de gevelopeningen zijn raamdorpelstenen aanwezig. De glas-in-lood vensters zijn in het verleden vervangen door aluminium kozijnen met ventilatieroosters. Dit geldt eveneens voor de openingen in de betonkap. Tevens zijn vier ramen in de betonnen kap in de loop der tijd verwijderd en is de sparing dicht gezet. Het interieur van de watertoren bestaat uit een betonnen vlakbodemreservoir met een waterreservoir van 295 m3. Dit reservoir wordt gedragen door een betonnen constructie van rechthoekige kolommen en balken.
Aan deze constructie zijn op alle niveaus omloopvloeren verbonden. De eerste verdiepingsvloer en de lekvloer zijn geheel gesloten. Alle tussenliggende vloeren zijn open en vormen een vide. Rond het reservoir zijn twee omloopvloeren aanwezig. De onderste vloer is aan het reservoir gestort. De bovenste omloopvloer is verbonden met de betonnen kap. De trappen en balustraden zijn van hout en aan de vloeren en bordessen bevestigd door middel van hoeklijnen en beugels. Het steektrapje naar het reservoir is van metaal. De watertoren had in het verleden een onmisbare functie. Het was namelijk een ‘voorraadvat’ dat ervoor zorgde dat in het vlakke land het water onder druk bij de burgers kwam. Door de steeds verdergaande uitbreiding van de waterleidingbedrijven is de functie van een watertoren tegenwoordig vaak gewijzigd of niet meer aanwezig. Dat is ook voor deze watertoren het geval. In afbeelding 2.4 zijn twee foto’s van de watertoren weergegeven.
Afbeelding 2.4
Impressie van de watertoren (Bron: Wikipedia (links) en Holland Luchtfoto (rechts))
Het plangebied zelf bestaat naast de watertoren uit een groene ruimte. Rondom de toren staan een aantal bomen. De watertoren is middels een pad vanaf de Bouwmeesterstraat te bereiken.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
11
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld
HOOFDSTUK 3
PLANBESCHRIJVING
In hoofdstuk 2 is een beschrijving van het plangebied gegeven. In dit hoofdstuk wordt op de ontwikkeling zelf ingegaan.
3.1
Ruimtelijke ontwikkeling
Algemeen Zoals reeds aangegeven is initiatiefnemer voornemens om de watertoren te transformeren naar één woning. Naast de watertoren zal een bijbehorend bouwwerk in de vorm van een berging/fietsenstalling worden gebouwd. Hierna wordt op verschillende onderdelen van het plan ingegaan. Watertoren Bij de aanpassingen van de watertoren is rekening gehouden met de monumentale status van het gebouw. De aanpassingen sluiten aan bij de karakteristieken van de toren. De verschillende vloerniveau ’s zullen worden ‘dichtgezet’ zodat er leefruimten worden gerealiseerd. Ook wordt er een trappenhuis met een lift toegevoegd ten behoeve van de bereikbaarheid van de vloerniveau ’s. Om genoeg licht te realiseren, worden de raamoppervlakken vergroot. Hierbij wordt de bestaande vormentaal van de watertoren gerespecteerd, door dit terug te laten komen in het nieuw glaselement. Ook zullen de ramen enkel worden vergoot ter plaatse van de bestaande posities. Het woonprogramma bestaat onder andere uit entree/berging, keuken + eetkamer, werkplek, slaapvertrekken + entresol (twee lagen), ontspannings- en wellnessruimte, bioscoop/bar en tot slot op de bovenste laag de woonkamer. In de volgende afbeeldingen zijn ter indicatie achtereenvolgens een plattegrond, indelingstekening en enkele impressies weergegeven.
Aangegeven dient te worden dat onderstaande indelingstekening (afbeelding 3.2) een impressie/indicatieve weergaven van de ontwikkeling betreft. Het kan zijn dat de verdeling van de ruimtes nog zal veranderen. In de regels is hier voldoende flexibiliteit voor opgenomen.
Afbeelding 3.1
Indicatie overzichtsplattegrond watertoren (Bron: Kabaz architectuur)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
12
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld
Afbeelding 3.2
Indicatieve indelingstekening watertoren (Bron: Kabaz architectuur)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
13
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld
Afbeelding 3.3
Impressies indicatieve weergave van de verbouwde watertoren (Bron: Kabaz architectuur)
Uitbreiding van de watertoren ten behoeve van bergruimte, buitenruimte en bereikbaarheid maaiveld en carport De berging zal dienst doen als fietsenberging en opbergruimte, aangezien de monumentale watertoren daarvoor niet geschikt is. Op het dak van deze berging zal een dakterras worden gerealiseerd. Deze wordt voorzien van een balustrade van maximaal 1,5 m hoog. Op deze manier ontstaat er een buitenruimte waar privacy aanwezig is. Tevens zal er aan de buitenzijde van de berging een trap worden gerealiseerd, om zo de keuken op de 1e verdieping vanaf het maaiveld te kunnen bereiken. De 1e verdieping van de watertoren en de berging worden door middel van een loopbrug met elkaar verbonden. De berging wordt ontworpen met een open structuur. Er wordt gebruik gemaakt van donkere en eenvoudige detaillering, contrasterend bij de watertoren. De berging wordt zodanig gepositioneerd dat het ruimtelijk beeld van de watertoren niet wordt aangetast. Hierna is een impressie van de berging opgenomen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
14
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld
Afbeelding 3.4
Impressie indicatieve weergave van de berging/dakterras (Bron: Kabaz architectuur)
Voor de voorgevel van de watertoren is het wenselijk om nog een carport te realiseren. Deze staat niet op de schetsen. Het advies van de monumentencommissie was om geen gebouwen voor de voorgevel op te richten. Het is echter wel wenselijk om een kleine carport voor het overdekt parkeren van een auto mogelijk te maken. De carport krijgt een grootte van maximaal 40 m2 en hoogte van maximaal 2,5 m. Om de watertoren qua uitstraling niet aan te tasten zijn er aan deze carport nadere eisen gesteld. Zo dient de carport op minimaal 8 m vanaf de weg te worden gebouwd. Dit komt overeen met het verlengde van de naar de weg gekeerde gevel van de Bouwmeesterstraat 12. Tevens dient de carport in de perceelgrens te worden gebouwd en mag uitsluitend de oostelijke zijde (betreffende de achterste) van een wand worden voorzien. In de regels is dit juridisch geborgd.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
15
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld
3.2
Verkeer en parkeren
Bij nieuwe ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de effecten op de parkeerbehoefte die ontstaat door de nieuwe ontwikkeling. Het verkeer- en parkeerbeleid van de gemeente Twenterand is vastgelegd in de “Beleidsnota Parkeernormen Gemeente Twenterand’’ (vastgesteld 31 mei 2018). Op basis van parkeernormen en de ‘mate van stedelijkheid’ wordt berekend hoeveel parkeerplaatsen benodigd zijn voor een bepaalde ontwikkeling. De gemeente Twenterand is een plattelandsgemeente met een groot buitengebied. Het aantal inwoners van de gemeente Twenterand is ongeveer 34.000. De grootste concentraties van zowel verkeer als inwoners zijn te vinden in de kernen van Den Ham, Vroomhoop, Vriezenveen en Westerhaar-Vriezenveensewijk. De gemeente Twenterand is conform het Gemeentelijk Mobiliteitsplan getypeerd als ‘Weinig stedelijk”. Per gebied kan de parkeernorm verschillen, daarom wordt in de Beleidsnota Parkeernormen Gemeente Twenterand de gemeente ingedeeld in verschillende gebieden. Het plangebied ligt in het gebied ‘Rest bebouwde kom’. Parkeren Voor een vrijstaande woning geldt een parkeernorm van minimaal 1,9 parkeerplaats en maximaal 2,7 parkeerplaatsen. Het perceel biedt voldoende ruimte om ten minste 3 parkeerplaatsen te kunnen realiseren.
In de regels is een parkeerregeling opgenomen, waardoor het voor initiatiefnemer een verplichting is om bij het realiseren van een woning aan de parkeerbehoefte te voldoen. Hiermee is in voldoende mate verzekerd dat op eigen terrein zal worden voorzien in de parkeerbehoefte. Verkeer De Beleidsnota Parkeernormen gemeente Twenterand laat zich niet specifiek uit over de verkeersgeneratie die ontwikkelingen met zich mee brengt. Op basis van de publicatie Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie, publicatie 381 (december 2018) kent een vrijstaande woning een minimale verkeersgeneratie van 7,7 en een maximale verkeersgeneratie van 8,5 (afgerond 8) per weekdagetmaal. De Bouwmeesterstraat is van voldoende capaciteit om het verkeer eenvoudig en veilig te kunnen afwikkelen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
16
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld
HOOFDSTUK 4
BELEIDSKADER
Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.
4.1
Rijksbeleid
4.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
4.1.2.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 4.1.2.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut.
Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3. Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw.
Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zet het Rijk in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
17
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld 4.1.2.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.
2.
3.
4.1.2
Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening
De borging van de uitspraken uit de SVIR (Structuurvisie Infrastructuur Ruimte, voorloper NOVI) heeft in juridische zin plaatsgevonden in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Deze is op 30 december 2011 in werking getreden. In het Barro zijn de verschillende nationale belangen vastgelegd die doorwerking moeten krijgen bij lagere overheden. Het gaat om de volgende nationale belangen: rijksvaarwegen, project Mainportontwikkeling Rotterdam, kustfundament, grote rivieren, Waddenzee en waddengebied, defensie, Natuur Netwerk Nederland erfgoederen van universele waarden, hoofdwegen en hoofdspoorwegen, elektriciteitsvoorziening, buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen, primaire waterkeringen buiten het kustfundament en het IJsselmeergebied.
4.1.3
Ladder voor duurzame verstedelijking
Ten tijde van de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR, voorloper NOVI) is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’. stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´
4.1.4
Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het rijksbeleid
Het rijksbeleid laat zich niet specifiek uit over dergelijke kleinschalige ontwikkelingen. Het initiatief raakt geen rijksbelangen zoals opgenomen in de NOVI en het Barro. Wat betreft de “Ladder voor duurzame verstedelijking” wordt opgemerkt dat toetsing noodzakelijk is bij “nieuwe stedelijke ontwikkelingen” (3.1.6 Bro). Er zijn inmiddels meerdere gerechtelijke uitspraken geweest over deze begripsdefinitie. Op het realiseren van woningen is ondermeer de uitspraak ABRvS, 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921) van toepassing. Uit deze uitspraak blijkt dat het realiseren van respectievelijk 11 woningen niet wordt gezien als stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, aanhef en onder BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
18
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld i, Bro. In voorliggend geval is de ladder voor duurzame verstedelijking dan ook niet van toepassing aangezien sprake is van een toevoeging van een enkele woning. Toetsing aan de ladder is daarom niet noodzakelijk. Geconcludeerd wordt dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid.
4.2
Provinciaal beleid
Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel en de daarbij behorende Omgevingsverordening Overijssel.
4.2.1
Omgevingsvisie Overijssel
De Omgevingsvisie Overijssel is dé provinciale visie voor de fysieke leefomgeving van Overijssel. In 2017 is de Omgevingsvisie en –verordening 2017 vastgesteld. Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn de leidende principes of ‘rode draden’ bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving van de provincie Overijssel.
4.2.2
Omgevingsverordening Overijssel
De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is.
4.2.3
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: 1. 2. 3.
Of - generieke beleidskeuzes; Waar - ontwikkelingsperspectieven; Hoe - gebiedskenmerken.
Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht.
4.2.3.1 Of - generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een maatschappelijke opgave. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Andere generieke beleidskeuzes betreffen het voorkomen van overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantoorlocaties. Ook wordt in deze fase de zgn. Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking gehanteerd. Deze Overijsselse ladder geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
19
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden. Integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, (boven)regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik zijn beleidskeuzes die invulling geven aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. Voor specifieke gebieden in Overijssel geldt dat niet alle initiatieven mogelijk zijn. Dit heeft te maken met zwaarwegende publieke belangen, Gebiedsspecifieke beleidskeuzes om de zwaarwegende publieke belangen te borgen, zijn: reservering voor waterveiligheid en beperking wateroverlast, drinkwater/grondwaterbeschermingsgebieden, het Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen Ecologische Hoofdstructuur (EHS)), de Nationale Landschappen en het provinciaal routenetwerk transport gevaarlijke stoffen.
4.2.3.2 Waar - ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend en bieden de nodige flexibiliteit voor de toekomst.
4.2.3.3 Hoe - gebiedskenmerken. Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag ‘hoe’ een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Afbeelding 4.1 geeft dit schematisch weer.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
20
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld
Afbeelding 4.1
4.2.4
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld.
4.2.4.1 Of - generieke beleidskeuzes Bij de afwegingen in de eerste fase “generieke beleidskeuzes” wordt opgemerkt dat sprake is van een binnenstedelijke woningbouwontwikkeling, waarbij een bestaand gemeentelijk monument naar woning wordt getransformeerd. Hierdoor zijn met name artikel 2.1.3, artikel 2.2.2 en artikel 2.11. van de Omgevingsverordening Overijssel van belang. Hierna wordt nader ingegaan op de genoemde artikelen. Artikel 2.1.3: Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de groene omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: •
•
dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut.
In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “groene omgeving” nader gedefinieerd als: de gronden die niet vallen onder bestaand bebouwd gebied. In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “bestaand bebouwd gebied” nader gedefinieerd als: de gronden binnen steden en dorpen die benut kunnen worden voor stedelijke functies op grond van geldende bestemmingsplannen en op grond van voorontwerp-bestemmingsplannen voor zover de provinciale diensten
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
21
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld daarover schriftelijk een positief advies hebben uitgebracht in het kader van het vooroverleg als bedoeld in artikel 3.1.1 Bro. Artikel 2.2.2: Realisatie nieuwe woningen 1.
2. 3.
4.
5.
6.
Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. In bestemmingsplannen wordt in maximaal 80% van de behoefte aan nieuwe woningen zoals vastgesteld in het kader van actueel onderzoek woningbouw, voorzien. In bestemmingsplannen van gemeenten waarvoor woonafspraken van toepassing zijn, mag - in afwijking van lid 2 - in een hoger percentage dan 80% worden voorzien, met een maximum van 100% van de behoefte zoals vastgesteld in het kader van de woonafspraken. De behoefte aan nieuwe woningen zoals bedoeld in lid 1 wordt in ieder geval geacht te zijn aangetoond als realisatie daarvan past binnen de geldende woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming. Wanneer de realisatie van nieuwe woningen niet past binnen geldende woonafspraken of wanneer er voor de gemeente geen woonafspraken gelden, dan moet de behoefte aan nieuwe woningen aangetoond worden door middel van actueel onderzoek woningbouw waarop de instemming is verkregen van zowel de gemeenten in de regio als Gedeputeerde Staten.
In afwijking van het bepaalde in lid 5 geldt de eis dat gemeenten in de regio moeten hebben ingestemd niet voor buurgemeenten die gelegen zijn buiten de provincie Overijssel. In dat geval moet zijn aangetoond dat afstemmingsoverleg heeft plaatsgevonden.
De van belang zijnde begrippen in het kader van artikel 2.2.2 zijn hierna opgenomen: • •
•
•
•
Nieuwe woningen: te realiseren woningen, waarvoor nog geen omgevingsvergunning is afgegeven Actueel onderzoek woningbouw: door de raad vastgesteld onderzoek waarin de behoefte van de gemeente aan nieuwe woningen is onderbouwd op basis van de regionale behoefte woningbouw, markt- en vastgoedanalyses en andere relevante gegevens. Regionale behoefte woningbouw: door Gedeputeerde Staten vastgestelde provinciale analyse waarin de regionale behoefte aan nog te realiseren woningen is onderbouwd op basis van provinciale behoefteprognoses. Woonafspraken: bestuurlijke afspraken tussen provincie Overijssel en gemeenten over onder meer doelgroepen, wonen en zorg, stedelijke vernieuwing, toekomstbestendigheid bestaande voorraad, programmeren en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en bijbehorende programmeringsdocumenten, zoals voor een aangegeven periode zijn gemaakt. Regio: de gemeenten die onderdeel uitmaken van de samenhangende woningmarkt die bediend wordt met de woningbouwmogelijkheden die een gemeente biedt.
In artikel 2.2.3 lid 1 van de Omgevingsverordening wordt onder actueel onderzoek woningbouw verstaan: onderzoek wat eens in de 2 jaar wordt geactualiseerd. Artikel 2.11 Cultureel erfgoed Onder cultureel erfgoed wordt verstaan: cultuurhistorische waarden:’ het samenspel van historische landschappen, historisch geografische elementen en structuren, cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en bouwwerken en archeologische vindplaatsen die iets vertellen over het verleden’. •
In de toelichting op bestemmingsplannen wordt aangegeven op welke wijze bij de planontwikkeling rekening is gehouden met de aanwezige cultuurhistorische waarden.
Toetsing van het initiatief aan de “Generieke beleidskeuzes” Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
22
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld De woningbouwontwikkeling betreft een binnenstedelijke ontwikkeling. Er is, met uitzondering van de bouw van de berging, geen sprake van extra ruimtebeslag op de omgeving. De bouw van de vrijstaande berging is noodzakelijk omdat er in de monumentale watertoren geen mogelijkheid is om een inpandige berging te realiseren. De woning wordt volledig in de watertoren gerealiseerd. Zoals hierna zal blijken uit het ter plekke geldende ontwikkelingsperspectief en het ter plekke geldende gebiedskenmerk van de “Stedelijke laag” is het plangebied gelegen in een bestaand stedelijk gebied en is het toevoegen van een woning ter plaatse vanuit ruimtelijk en functioneel optiek goed mogelijk. Een woning is de enige logische vervolgfunctie voor de watertoren. Er is sprake van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. Nieuwe woningbouwlocaties Zoals uit artikel 2.2.2. blijkt mogen bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen enkel voorzien in de realisatie van nieuwe woningen indien de behoefte daaraan in aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. Hierbij dient te worden aangesloten bij de woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming. Er mag tevens enkel worden voorzien van 80% van de behoefte aan nieuwe woningen.
Bij bestemmingsplannen van gemeenten waarvoor woonafspraken van toepassing zijn mag in een hoger percentage worden voorzien, met een maximum van 100% van de vastgestelde behoefte. Uit de ‘Regionale Woonprogrammering Twente’ blijkt dat de gemeente Twenterand voorziet met directe bouwtitels in 56% (circa 270 woningen) van de woningvraag. Met uitwerkingsplannen (circa 310 woningen) en een te verwachten sloopopgave (80 woningen) komt Twenterand uit boven de 100% (105%). De gemeente Twenterand richt zich op het kwalitatief programmeren. Uitgangpunt is dat er gebouwd wordt voor lokale behoefte. Via een woningmarktonderzoek wordt de te verwachten toekomstige behoefte bepaald. Dat wordt vertaald naar een beleidskader met als doel een kwalitatief en toekomstbestendig woningbouwprogramma. Hiermee is reeds gestart. Tevens wordt in de woonvisie “Visie op Wonen 2015-2025” van de gemeente Twenterand gesteld dat inbreidingslocaties en herontwikkelingslocaties voorgaan op uitbreidingsplannen. De ontwikkeling betreft de realisatie van één woning in een bestaand monumentaal pand in de kern Vriezenveen. Gezien de unieke kenmerken van de woning in de watertoren wordt gesteld dat hiermee een zeer specifieke doelgroep wordt bediend. De woning is dan ook niet concurrerend ten opzichte van andere woningbouwplannen.
Zoals eerder aangegeven is een woning de enige logische vervolgfunctie van de niet meer in gebruik zijnde watertoren. Deze ontwikkeling is passend binnen de gemeentelijk woonvisie en binnen de prestatieafspraken zoals overeengekomen met de provincie Overijssel. Daarom is het voorliggende bestemmingsplan in overeenstemming te achten met artikel 2.2.2. uit de Omgevingsverordening Overijssel. Cultureel erfgoed De watertoren betreft een gemeentelijk monument. Het is dan ook zeer belangrijk om de kwaliteit van het monument bij de transformatie niet aan te tasten. In het ontwerp is hier nadrukkelijk rekening mee gehouden. De uiterlijke verschijningsvorm van de toren wordt zoveel mogelijk gehandhaafd. Daar waar inpandig en uitpandig wijzigingen noodzakelijk zijn, worden deze doorgevoerd met respect voor de monumentale status van het pand. Zo worden bijvoorbeeld de ramen en openingen enkel vergroot ter plaatse van de bestaande ramen en openingen (ter plaatse van de risalieten). Ook komt de vormentaal van de toren terug in het nieuwe glaselement. Ook blijft de symmetrie van de toren behouden. Hiermee wordt gesteld dat in voldoende mate rekening is gehouden met artikel 2.11 uit de Omgevingsverordening Overijssel. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar paragraaf 5.7 (cultuurhistorie).
4.2.4.2 Ontwikkelingsperspectieven Het plangebied behoort tot het ontwikkelingsperspectief ‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’. In afbeelding 4.2 is een uitsnede van de ontwikkelingsperspectievenkaart opgenomen, waarin het plangebied indicatief met rood is omcirkeld.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
23
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld
Afbeelding 4.2
Uitsnede ontwikkelingsperspectievenkaart Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’ De steden en dorpen buiten de stedelijke netwerken mogen altijd bouwen voor de lokale behoefte aan wonen, werken en voorzieningen, inclusief lokaal gewortelde bedrijvigheid, mits onderbouwd en regionaal afgestemd. Herstructurering en transformatie van de woon-, werk-, voorzieningen- en mixmilieus moeten deze vitaal en aantrekkelijk houden en de diversiteit aan milieus versterken. Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur en water te reserveren). Van belang is de stedelijke ontwikkeling altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld in laaggelegen gebieden bij bouw- en evacuatieplannen rekening houden met risico’s op overstroming of wateroverlast. Herstructurering en transformatie kunnen ook bijdragen aan de energietransitie (door het nemen van energie-efficiënte maatregelen en/of het opwekken van duurzame energie door bijvoorbeeld het aanwezige dakoppervlak te benutten). Toetsing van het initiatief aan het “Ontwikkelingsperspectief” Binnen gebieden met het ontwikkelingsperspectief ‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’ is ruimte voor herstructurering, inbreiding en transformatie. In dit geval wordt in een bestaande watertoren getransformeerd naar een woning.
Door het plan wordt in een passende vervolgfunctie voor de watertoren voorzien, waarmee voorkomen wordt dat het monumentale pand begint te vervallen na langdurige leegstand. De woning zal gezien het unieke karakter een specifieke doelgroep bedienen. De woning is daarmee zowel ruimtelijk als functioneel goed passend. Geconcludeerd wordt dat het ontwikkelingsperspectief ‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’ zich niet verzet tegen de voorgenomen herontwikkeling.
4.2.4.3 Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch-cultuurlandschap, stedelijke laag en de laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Bij toetsing van het ruimtelijke initiatief aan de gebiedskenmerken in vier lagen is van belang dat de locatie is gelegen in stedelijk gebied. Dit betekent dat de 'Natuurlijke laag' en de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap' buiten beschouwing kunnen blijven aangezien deze (oorspronkelijke) waarden niet meer voorkomen in het plangebied en redelijkerwijs ook niet meer te herstellen zijn. Vanwege het
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
24
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld ontbreken van bijzondere eigenschapen binnen de ‘Laag van de beleving’, wordt ook deze laag buiten beschouwing gelaten. 1.
De “Stedelijke laag“
De locatie is op de gebiedskenmerkenkaart van de ‘Stedelijke laag’ aangeduid met het gebiedstypen ‘Woonwijken 1995 – nu’ en ‘bebouwingsschil 1900 – 1955’. Gezien de watertoren in 1934 is gebouwd wordt gesteld dat de watertoren behoort tot het gebiedstype ‘Bebouwingsschil 1900-1955’. Er wordt dan ook uitsluitend aan deze laag getoetst. De onderstaande afbeelding betreft een uitsnede van de gebiedskenmerkenkaart van de “Stedelijke laag”. De ligging van het plangebied is met de rode omlijning indicatief aangegeven.
Afbeelding 4.3
Uitsnede gebiedskenmerkenkaart “Stedelijke laag” (Bron: Provincie Overijssel)
‘Bebouwingsschil 1900-1955’ De bebouwingsschil 1900-1955 bestaat uit gemengde stadwijken en woonwijken direct aansluitend op de historische centra en binnensteden. Op sommige plaatsen liggen (voormalige) grootschalige fabriekscomplexen direct aansluitend aan woonwijken. Deze stadswijken kennen een gesloten, compacte vorm (bouwblokken) en zijn veelal opdeelbaar in wijken met eigen karakter. De wijken worden van elkaar gescheiden door doorgaande lanen, singels en stadsstraten. Kenmerkend in de bebouwing is de verwantschap in architectuurstijlen en aandacht voor architectonische details en verbijzondering van gebouwen op specifieke plekken als straathoeken. Als herstructurering, inbreiding en toevoeging van bebouwing plaats vinden in de individueel ontwikkelde stadswijken van de bebouwingsschil 1900 - 1955, dan dragen deze bij aan behoud, versterking en vernieuwing van de individuele bebouwing met een eigen karakter en uitstraling. Ontwikkelingen voegen zich in maat, schaal en ritme naar de omliggende bebouwing. Als herstructurering etc. plaats vindt in de tuindorpen en fabriekswijken, dan voegt de vernieuwde/nieuwe bebouwing zich in de structuur van de bebouwde massa en groenstructuur, gericht op behoud van eenheid en eenduidigheid, met oog voor details. Verder wordt gestuurd op hergebruik/reanimatie van cultureel erfgoed.
Toetsing van het initiatief aan de ‘Stedelijke laag’ Met het transformeren van de watertoren is rekening gehouden met omliggende functie en bestaande bebouwingsstructuren. Wat betreft bebouwingsmogelijkheden wordt gesteld dat de watertoren nagenoeg dezelfde uitstraling houdt, er is rekening gehouden met de monumentale status van het gebouwd. In dit gebiedstype wordt als ambitie gesteld dat wordt gestuurd op hergebruik en reanimatie van cultureel erfgoed.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
25
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld Dit plan sluit daar naadloos op aan. Het plan is dan ook in overeenstemming met de ter plekke geldende gebiedskenmerken behorend bij de ‘Stedelijke laag’.
4.2.5
Conclusie toetsing aan het provinciaal beleid
Geconcludeerd kan worden dat het in dit voorliggende bestemmingsplan besloten initiatief in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel verwoorde en in de Omgevingsverordening verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.
4.3
Gemeentelijk beleid
Het gemeentelijk beleid is verwoord in tal van plannen. Met betrekking tot de in dit bestemmingsplan besloten ruimtelijke ontwikkeling zijn de hierna genoemde beleidsstukken het belangrijkst.
4.3.1
Structuurvisie Twenterand
4.3.1.1 Algemeen De ‘Structuurvisie Twenterand’ vastgesteld door de gemeenteraad op 19 juli 2011 spreekt zich uit over de hoofdlijnen van de ruimtelijke ontwikkelingen van de gehele gemeente. Het doel is om verschillende belangen, bijvoorbeeld tussen uitbreiding en inbreiding of tussen verkeer en landschap, zorgvuldig af te wegen en een gezamenlijk beeld over de gewenste ontwikkeling te krijgen. Een structuurvisie biedt een geïntegreerde benadering van het sectorale beleid en een herijking van bestaande (soms aan herziening toe zijnde) plannen. De structuurvisie is gefundeerd op uitgangspunten die voortkomen uit een inventarisatie en analyse van de bestaande situatie, het bestaande beleid en onderzoeken en prognoses.
4.3.1.2 Visie op Twenterand De gemeente Twenterand heeft besloten om in te zetten op de specifieke kernkwaliteiten van de verschillende kernen en landschappen die Twenterand rijk is. De gemeente past de zogenaamde SER-ladder toe. Er wordt niet ongebreideld uitgebreid of ingebreid, maar er wordt zorgvuldig omgegaan met de bestaande kwaliteiten van zowel landschap als bebouwing. Ontwikkelingsruimte wordt in eerste instantie binnen de bestaande kernen of in de randen gezocht. Daarbij gaat het dan om ontwikkelingen in kleine eenheden, passend bij de schaal van het onderliggende gebied die bovendien als overzichtelijke en afgeronde gehelen kunnen worden gerealiseerd. Hoog gewaardeerde groene plekken worden niet opgeofferd voor de gevraagde behoefte. De groene plekken in de kernen die voor bebouwing in aanmerking komen zijn opgenomen in de beleidsnotitie “Bouwen op open groene plekken”. Vermeden moet ook worden dat ongebreideld wordt voortgeborduurd op de in gang gezette woonbuurten. Afronding met respect voor het aangrenzend landschap zal prioriteit zijn. Wel dient nagegaan te worden of bepaalde functies en gebouwen die mogelijk zijn afgeschreven, verouderd of niet meer functioneel zijn, ruimte bieden voor noodzakelijke woningbouw. De visie op de gemeente Twenterand is uitgewerkt in een aantal specifieke punten, te weten: • • • •
Duurzaamheid Werken Voorzieningen Recreatie en toerisme
• • •
Wonen Infrastructuur en mobiliteit Stedenbouw, water, landschap en ecologie
De visie van de gemeente Twenterand is verwerkt in een overzichtelijk kaartbeeld. Onderstaande afbeelding omvat een uitsnede van de structuurvisieplankaart. Het plangebied is aangegeven met de gele cirkel. In dit geval is met name de visie op wonen belangrijk. Onder de afbeelding wordt daarop ingegaan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
26
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld
Afbeelding 4.4
Uitsnede structuurvisieplankaart (Bron: gemeente Twenterand)
4.3.1.3 Visie op wonen De visie op ‘wonen’ zoals geschetst in de structuurvisie is niet meer volledig actueel. De visie over de woningvoorraad en het programma wordt dan ook buiten beschouwing gelaten. Hier wordt in paragraaf 4.3.2 op ingegaan. Wel is in de visie op wonen wordt aangegeven dat de vraag naar herstructurering en transformatie zal toenemen. Voor de nieuwbouw- herstructurerings- en transformatie zal in beginsel gezocht moeten worden binnen het bestaand bebouwd gebied.
4.3.1.4 Toetsing van het initiatief aan de “Structuurvisie Twenterand” Zoals aangegeven op afbeelding 4.4 is het plangebied gelegen in een gebied aangemerkt als ‘Bestaande kernen (met ontwikkelingsmogelijkheden voor woninginbreiding)’. De voorgenomen ontwikkeling, het realiseren van één woning in de watertoren, sluit aan bij het gemeentelijk beleid om transformatie binnen bestaand bebouwd gebied te stimuleren, zoals verwoord in de structuurvisie.
4.3.2
Woonbeleid ‘Visie op Wonen 2015-2025’ en ‘Regionaal Woonplan Twente 2019’
4.3.2.1 Inleiding De gemeenteraad heeft in 2010 de Woonvisie 2009+ van de gemeente Twenterand vastgesteld. Sindsdien is er veel veranderd, zowel op de woningmarkt als in het (landelijke) beleid waarbinnen de gemeente samen met de andere partijen op de woningmarkt opereren. Op 2 februari 2016 is de geactualiseerde woonvisie ‘Visie op Wonen 2015-2025’ vastgesteld. In deze ‘Visie op Wonen 2015-2025’ wordt het perspectief geschetst hoe Twenterand aantrekkelijk kan worden gehouden om in te wonen. Daarmee wordt de basis gelegd voor onze strategische afwegingen op de korte en middellange termijn. Het bevat ambities, opgaven, acties en maatregelen om daar naar toe te werken. Op 17 maart 2021 zijn de laatste woonafspraken voor de gemeente Twenterand vastgelegd in de Regionale Woonagenda Twente.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
27
Bestemmingsplan “Vriezenveen Woongebied en Bedrijven PH Bouwmeesterstraat 10” Vastgesteld
4.3.2.2 Programma per kern, uitgangspunten woningbouwprogramma Vriezenveen, woningbouwprogramma in de kernen Programma per kern In de Visie op Wonen 2015-2025 heeft de gemeente Twenterand aan dat er de komende jaren gebouwd wordt voor de opvang van de eigen woningbehoefte op basis van migratiesaldo = 0. In de Visie op Wonen is de woningbehoefte voor de planperiode (2015- 2025) aangegeven en ingeschat op 774 woningen. In het Regionaal Woonplan Twente zijn lagere aantallen vastgesteld en is de woningbehoefte geraamd op 510 tot 610 woningen. Op basis van het Regionaal Woonplan Twente heeft de gemeente Twenterand het volgend woningbouwprogramma voorgesteld: Twenterand RWP 2019 periode 2017-2026 woningbehoefte 510-610 per 01-09-2020 Woningbehoefte per kern Kern Hard zacht Totaal (Hard & Zacht Vriezenveen 101 231 332 Vroomshoop 79 124 203 Den Ham 102 32 134 Westerhaar 75 38 113 Totaal 357 425 782 Tabel 2: Woningbehoefte en woningbouwprogramma Twenterand (Bron: Gemeente Twenterand)