Reactienota zienswijze concept Nota uitgangspunten subsidiebeleid gemeente Twenterand
Tekst van het document
Reactienota zienswijze concept Nota uitgangspunten subsidiebeleid gemeente Twenterand
Naam organisatie, datum zienswijze en inhoud zienswijze 1. Stichting ZorgSaam Twenterand, 11 juli 2023 1a. Allereerst onze complimenten voor de opgestelde nota en door eerst met een uitgangspunten nota te komen in plaats van meteen een concept ASV. Aan de voorkant van het proces is dit een goede zaak.
Reactie college op zienswijze
Onze reactie op de concept nota is bijgevoegd. Deze reactie is vooral ingegeven vanuit praktijkervaringen van de afgelopen jaren welke veel onduidelijkheden aan beide zijden oplevert. Zoals wel/niet afschrijven van inventaris en hardware, zo niet, wat tot nu toe het geval is, waarom wordt een bestemmingsreserve die hiervoor speciaal is aangemaakt meegeteld met de algemene reserve die maximaal 10% mag bedragen? Of verzoeken om kosten per activiteit, wetende dat we er honderden hebben, een zeer detaillistische en ondoenlijk verzoek is. Dit vergt nog meer registratie en dit gaat ten koste van de inzet van medewerkers. Betekent dat er activiteiten geschrapt moeten worden. Is dat de bedoeling? Dit eveneens in het licht dat met achtereenvolgende colleges is afgesproken dit achterwege te laten en het inhoudelijk jaarverslag voldoende informatie geeft. De ASV zou hierop aangepast worden, maar dit werd steeds (al 5 jaar) opgeschoven, waarvan wij de redenen niet weten. Overigens zien wij die passage over de activiteiten nog steeds ongewijzigd in de uitgangspunten.
Wij begrijpen dat de zienswijze is ingegeven door ervaringen uit het verleden. De conceptnota is echter bedoeld als een breuk met het verleden en gericht op de toekomst. Subsidies uit het verleden en eventueel daarover gemaakte afspraken vervallen vanaf 1 januari 2025, de datum waarop we gaan werken met het nieuwe subsidiebeleid.
1a. Wij nemen het compliment voor kennisgeving aan en waarderen dit.
Sommige onderdelen van de zienswijze zijn erg gedetailleerd en kunnen niet leiden tot een aanpassing van de conceptnota. Sommige onderdelen van de zienswijze kunnen terugkomen als er subsidieregelingen worden opgesteld.
Zomaar wat opmerkingen en vragen die we aanstippen in de nota. In het blauw geschreven of geel gearceerd + opmerking. Doel van ons is praktisch ingestoken en duidelijkheid creëren en vragen. Dit voorkomt in onze ogen veel onderling gedoe. 1b. Pagina 3: De zin: “Daarnaast zijn er subsidies die niet op activiteiten zijn gericht maar op de instandhouding van bepaalde organisaties” is tendentieus geschreven. Zijn er voorbeelden?
1b. Voorbeelden van instandhoudingssubsidies zijn enkele begrotingssubsidies voor huurkosten die genoemd zijn in bijlage F bij de programmabegroting.
Over de 3 genoemde opmerkingen van de accountant: dat is toch een interne kwestie in het gemeentehuis? In ieder geval niet verwijtbaar aan derden. Een nieuwe verordening of beleid is geen garantie dat het nu wel gaat gebeuren.
De opmerkingen van de accountant zijn niet alleen een interne kwestie. De accountant controleert of gemeenschapsgeld rechtmatig wordt besteed en kijkt daarbij ook naar de subsidies die door de gemeente worden verstrekt. De gemeente is daarbij afhankelijk van de wijze waarop organisaties de vaststelling van de subsidie aanvragen. Wij gaan ervan uit dat met de vaststelling van deze nota en vervolgens de nieuwe algemene 1
subsidieverordening en subsidieregelingen, de regels over subsidies wel worden nageleefd. Opmerking over de volgende zin: “De tussentijdse monitoring of de gesubsidieerde organisatie voldoet aan de prestatieafspraken”: Maar bij subsidies is toch geen sprake van prestatieafspraken? U schrijft dat ook enkele malen. Wij nemen aan dat u hier bedoelt inkoop.
Dit onderdeel van de zienswijze is terecht. De term prestatieafspraken is echter genoemd door de accountant en passen wij hier daarom niet aan. De accountant heeft aangegeven dat sommige activiteiten zich beter lenen voor inkoop dan voor subsidie.
Over het volgende zinsdeel: “en wordt ruimte gecreëerd om meer te kunnen sturen op maatschappelijke effecten”: Dat doen subsidieontvangers toch doorlopend. Wat wordt overigens bedoeld met “wordt ruimte gecreëerd”? Voor wie, door wie en hoe?
Het doel van het inzetten van een subsidie is dat gemeentelijke doelen worden gehaald en uiteraard wil de gemeente graag weten wat de maatschappelijke effecten zijn van de activiteiten die worden gesubsidieerd. Op dit moment is niet van alle subsidies die worden verstrekt, duidelijk welke maatschappelijke effecten ermee worden behaald. Dit onderdeel van de zienswijze leidt tot een aanpassing van de betreffende zin. De zin komt als volgt te luiden: “en wordt meer gestuurd op maatschappelijke effecten”.
Gemeenten kun je niet zomaar met elkaar vergelijken.
De opmerkingen over de gemeenten die je niet zomaar kunt vergelijken, nemen wij voor kennisneming aan. Deze cijfers geven een beeld hoe het in Twenterand beschikbare budget voor subsidies wordt verdeeld. Wij zien in de zienswijze geen reden om de cijfers weg te laten.
1c. Pagina 4: Doen deze cijfers ertoe? Is er dan verdeel en heers? Het gaat erom wat ervoor gedaan wordt binnen een bepaald budget in het belang van onze inwoners. Ook al hebben i.p.v. 8 organisaties er 4 die het kunnen doen of 12. Het gaat om kwaliteit, maar ook lokale verankering (inzet vrijwilligers, sociale cohesie, zingeving e.d.)
1c. Pagina 5: Uitgangspunt 2: “niet de instandhouding van de subsidieontvanger staat centraal.”: Wordt hiermee bedoelt dat organisaties in stand worden gehouden zonder dat ze daar iets voor doen? Of bedoelt u iets anders?
1c. Sommige organisaties ontvangen een begrotingssubsidie voor hun huurkosten, zonder dat de activiteiten waarvoor de subsidie is bedoeld, duidelijk zijn omschreven. We willen alleen nog subsidies die gericht zijn op activiteiten.
Uitgangspunt 3: “We sturen met het verstrekken van subsidies op prestaties”: Dit document lezende prestaties en activiteiten gaan toch niet samen. Moet dit niet zijn beoogde maatschappelijke effecten?
Deze zienswijze is terecht. De term prestaties wordt hier vervangen door activiteiten.
Uitgangspunt 5: “afwegingskader”: Als van de 9 criteria in het Afwegingskader er 6 wijzen op een activiteit, 2 geen duidelijke keuze te maken is en 1 neigt naar dienstverlening of product en daarmee inkoop; wordt het dan aangemerkt als subsidie of inkoop? En is hier correspondentie over mogelijk?
Als het afwegingskader zorgvuldig wordt ingevuld, dan is de keuze voor subsidie of inkoop afhankelijk van de ingevulde criteria. Als de meeste criteria op subsidie wijzen, dan wordt gekozen voor subsidie en niet voor inkoop. De keuze voor subsidie of inkoop is een interne aangelegenheid en daarom lijkt ons correspondentie hierover niet per sé nodig. In een adviesnota aan het college over de keuze 2
tussen subsidie of inkoop, wordt nader op de gemaakte keuze ingegaan. “integrale kostprijs van subsidiabele activiteiten waar de huisvestings-, overhead en personeelskosten onderdeel van uitmaken”
Overheadkosten zijn kosten die niet direct betrekking hebben op de activiteit die gesubsidieerd wordt, maar betrekking hebben op de organisatie van de instelling, te weten: directie, management en secretariële ondersteuning; personeel en organisatie; informatisering en automatisering; financiën en control; communicatie; juridische zaken en facilitaire zaken. Omdat er sprake is van subsidies is er van integrale kostprijs die wederkerig werkt geen sprake. Deze vraag heeft geen betrekking op de conceptnota. De uitgangspunten voor het subsidiebeleid hebben niets te maken met het aansprakelijk zijn voor doorlopende huurovereenkomsten. Overigens maken de huisvestingskosten onderdeel uit van de integrale kostprijs en is de aanvrager zelf verantwoordelijk voor de huisvesting.
Waar bestaan de overheadkosten uit? Vallen hier organisatiekosten onder en/of activiteitenkosten? Of gaat het om indirecte sectorkosten? Werkt integrale kostprijs wederkerig?
1d. Pagina 6: “geen afzonderlijke subsidies voor huisvesting verstrekt”: Wie is aansprakelijk voor doorlopende huurovereenkomsten?
Uitgangspunt 11: “eenmalige subsidies”: Is het niet eenduidiger en duidelijker dit projectsubsidies te noemen? Dit lijkt erg op activiteiten (voor 1 jaar verleend). Of noem beide separaat. Sluit ook aan bij de terminologie op pagina 16.
Een projectsubsidie is een vorm van een eenmalige subsidie. Andere vormen van eenmalige subsidies zijn bijvoorbeeld een waarderingssubsidie en een evenementensubsidie. Dit onderdeel van de zienswijze geeft geen aanleiding de conceptnota aan te passen. 1e. Wij vinden deze tekst niet overbodig en niet tendentieus. Deze tekst is juist verhelderend bij uitgangspunt 2.
1e. Pagina 7, paragraaf 3.2: “Niet de subsidieontvanger of de instandhouding van de subsidieontvanger staat centraal.”: Overbodige opmerking en tendentieus. Zou bizar zijn als dit het geval zou zijn. 1f. Pagina 8, paragraaf 3.3: “indicatoren”: Kunt u enkele voorbeelden noemen?
1f. Zoals in de voetnoot over indicatoren is aangegeven, is een indicator een meetbaar begrip dat een signalerende functie heeft en een aanwijzing geeft over de mate van kwaliteit. Wijkt een indicator af van een afgesproken norm dan is bijsturing mogelijk. Voorbeelden van indicatoren zijn: een klanttevredenheidsonderzoek en een evaluatierapport. 1g. Deze tekst heeft betrekking op de huidige doelenboom. Het inzetten van vrijwilligers kan wellicht worden genoemd als dat in een nieuwe doelenboom is opgenomen. Daarnaast kan het inzetten van vrijwilligers worden opgenomen in de op te stellen subsidieregelingen. 1h. De meetbare maatschappelijke effecten, hebben betrekking op de activiteiten die worden gesubsidieerd. De subsidieontvanger kan zelf bepalen hoe hij gaat meten welke maatschappelijke effecten zijn gesubsidieerde activiteiten hebben. De subsidieontvanger hoeft niet de meetbare maatschappelijke effecten van activiteiten van andere organisaties aan te tonen. Wij gaan ervan uit dat professionele organisatie
1g. Pagina 9: “Hierbij kan gedacht worden aan”: Wij zouden het waardevol vinden inzet en participatie vrijwilligers te noemen. Dit draagt namelijk in hoge mate bij aan maatschappelijke effecten. 1h. Pagina 10: “meetbare maatschappelijke effecten”: Hoe meet je exact - in cijfers - en aantoonbaar maatschappelijke effecten van georganiseerde activiteiten? Temeer meerdere activiteiten ook van andere organisaties bijdragen aan maatschappelijke effecten. Dit is niet eenduidig toe te wijzen.
3
heel goed zelf kunnen bepalen hoe maatschappelijke effecten van hun activiteiten kunnen worden aangetoond. 1i. Pagina 12: “Wordt alleen de kostprijs betaald of een deel daarvan, dan is sprake van subsidie.”: Dit is een belangrijk criterium. Bij ZorgSaam Twenterand is hier in wezen altijd sprake van. Kostendekkendheid, geen winst, niet commercieel, geen btw. Daarnaast worden baten zelf binnengehaald, zodat minder geld/subsidie nodig is. Hoe wordt hiermee omgegaan?
1i. Als de gemeente subsidie verstrekt, doet de gemeente dat alleen voor de kosten van activiteiten die niet anderszins door een organisatie met inkomsten/baten van derden kunnen worden betaald. Daarom dient bij de subsidieaanvraag een dekkingsplan te worden toegevoegd, waaruit blijkt hoe de te maken kosten worden betaald.
Opmerking: er wordt voorbij gegaan aan het feit dat aanbesteden/inkopen een specialiteit is, welke lang niet alle organisaties over beschikken. Daar is immers nooit geld voor vrijgemaakt, omdat dit subsidie verhogend zou werken en daar werkt(e) gemeente Twenterand niet aan mee. Commerciële organisaties vallend onder landelijke BV's en dergelijke hebben juist wel speciaal ingerichte inkoopbureaus die alleen maar dit werk doen. Hier is sprake van ongelijk speelveld. Hoe wordt dit opgelost?
Als een organisatie vanwege een inkoopprocedure deskundigheid wilt inhuren, is dat de keuze van de betreffende organisatie. De gemeente bemoeit zich daar niet mee. Overigens vergt het meedoen aan een aanbestedingsprocedure in sommige gevallen wellicht een bepaalde deskundigheid, maar dat kan voor subsidieprocedures, zoals een tendersubsidie, ook gelden. Dit onderdeel van de zienswijze geeft geen aanleiding de conceptnota aan te passen. 1j. Subsidie wordt betaald met gemeenschapsgeld en daarom moet op voorhand duidelijk zijn voor welke activiteiten kosten worden gemaakt en hoe hoog die kosten zijn. Overigens kunnen we ons voorstellen dat activiteiten onder een bepaalde noemer vallen en één kostprijs hebben, als dan maar duidelijk is uit welke deelactiviteiten die activiteiten bestaan. Dit zal overigens moeten worden uitgewerkt in de subsidieregelingen. Dit onderdeel van de zienswijze leidt tot de volgende aanpassing van de zin: “integrale kostprijs per activiteit dan wel activiteitengroep.”
1j. Pagina 14: “Voor subsidieverstrekking wordt voortaan gebruik gemaakt van een integrale kostprijs per activiteit”: Dit gaat heel ver. Het is niet alleen arbeidsintensief, maar vergt nog veel meer registratie en controle. Kost meer geld en gaat ten koste van activiteiten en daarmee onze deelnemende inwoners. Wij hebben 100+ activiteiten. Is dit niet beter in groepsindelingen te doen? Bijvoorbeeld: beweeg, sport en spelactiviteiten voor kwetsbare ouderen onder de noemer vitale activiteiten, welke een verzameling is van meerdere activiteiten. Paragraaf 5.3: “maximaal 5% van het verstrekte subsidiebedrag, met een maximum van € 50.000 per jaar”: Dit is een mooie aanpassing, tenminste als we het zo lezen dat er geen maximum wordt gesteld aan het eigen vermogen c.q. algemene reserves en bestemmingsreserves. Immers: als er verlies geleden wordt of er moet ontslag worden verleend dan hebben organisaties nu te weinig buffer om dit zelf op te vangen. Vraag 1: wij mogen apparatuur e.d. niet afschrijven omdat het subsidie verhogend zou werken. Daarvoor maken we jaarlijks een bestemmingsreserve aan en wordt apparatuur ineens geactiveerd. Blijft dit zo? Vraag 2: door fondsenwerving e.d. is bij ons sprake van externe baten waaraan bij afrekening soms geld overgehouden wordt. Hoe wordt hiermee omgegaan? Nu levert dit telkens weer heel veel gezeur op met de gemeente.
Dit is niet goed voor de onderlinge sfeer, zo merken wij.
Het klopt dat we geen maximum stellen aan het eigen vermogen en ook niet aan de algemene reserves en bestemmingsreserves. Dit uitgangspunt heeft alleen betrekking op de reserves die kunnen ontstaan omdat de verleende subsidie niet geheel is uitgegeven aan de activiteiten waarvoor subsidie is verleend. Het is daarom bij de aanvraag tot vaststelling van de subsidie van belang dat de subsidieontvanger duidelijk maakt waaraan de subsidie is besteed. De twee gestelde vragen hebben geen betrekking op de conceptnota. Wij zullen deze vragen die met name betrekking hebben op deze organisatie, in een afzonderlijke brief aan de organisatie beantwoorden. 4
1k. Pagina 17: H7 Vervolg: Hoe en wanneer worden gemaakte opmerkingen afgewerkt en teruggekoppeld? Is een gesprek soms niet op zijn plaats om één en ander beter te duiden en toe te lichten? Dit om misverstanden te voorkomen.
1k. Alle ingediende zienswijzen worden opgenomen in deze reactienota en er wordt een reactie op gegeven. Het college stelt deze reactienota vast en zal de indieners van de zienswijzen daarover informeren. De mogelijkheid om in gesprek te gaan was tijdens de informatieavonden op 26 juni 2023 en 29 juni 2023 over de conceptnota. Toen zijn de vragen van de aanwezige organisaties beantwoord. 1l. Wij bestrijden dat subsidies strakker en intensiever worden gecontroleerd dan inkoop/aanbestedingen. Wel is het wettelijk kader van deze instrumenten anders. De wettelijke grondslag voor subsidies is gebaseerd op de Algemene wet bestuursrecht en de subsidievoorwaarden en verplichtingen zijn opgenomen in een verordening en/of subsidieregeling en de subsidiebeschikking. Bij inkoop gelden onder meer de Aanbestedingswet 2012, het Burgerlijke Wetboek en de tussen partijen gesloten overeenkomst. 1m. Wij nemen dit onderdeel van de zienswijze voor kennisgeving aan.
1l. Pagina 19: Onze ervaring en dat van enkele collega organisaties is dat subsidie strakker en intensiever gecontroleerd wordt dan inkoop/aanbesteden. Hoe kan dat?
1m. Pagina 20: “btw verschuldigd”: Dit is een probleem bij een organisatie als de onze, nl geen winstoogmerk en door de aard van de activiteiten. BTW is niet verrekenbaar en dat vinden derden niet fijn. Mede daarom, oa nieuwe regelgeving en verliezen van ANBI-status, hebben wij personenalarmering in 2016 afgestoten. Samenvatting:
De zienswijze van Stichting ZorgSaam Twenterand leidt tot de volgende wijziging van de conceptnota: Op pagina 3, wordt de volgende zin: “… en wordt ruimte gecreëerd om meer te sturen op maatschappelijke effecten.” als volgt gewijzigd: “… en wordt meer gestuurd op maatschappelijke effecten.”
Op pagina 5, wordt uitgangspunt 3 als volgt gewijzigd: 3. We sturen met het verstrekken van subsidies op activiteiten en maatschappelijke effecten
De volgende zin op pagina 14: “Voor subsidieverstrekking wordt voortaan gebruik gemaakt van een integrale kostprijs per activiteit” Wordt gewijzigd in:
5
“Voor subsidieverstrekking wordt voortaan gebruik gemaakt van een integrale kostprijs per activiteit dan wel activiteitengroep.”
6