Kadernota 2025
Tekst van het document
Wanneer continuïteitsrisico’s ontstaan of voortduren de komende jaren, is het van belang om deze vroegtijdig te signaleren en om ze te beheersen wanneer de ernst ervan toeneemt. Daar waar nodig en mogelijk dienen passende, objectieve en weloverwogen besluiten genomen te worden over het al dan niet (financieel) ondersteunen van cruciale jeugdhulpaanbieders.
VOORSTEL: Afspraken maken en beheren met instellingen, zorgaanbieders, huisartsen en Raad voor kinderbescherming Omschrijving POH Jeugd Sinds 2017 zijn praktijkondersteuners actief in huisartsenpraktijken (POH) op het gebied van jeugd geestelijke gezondheid (jeugd-ggz). Het doel is laagdrempelig, dicht bij huis informatie te bieden en hulpvragen te beantwoorden rondom opvoeden en opgroeien. We streven ernaar om tot een zo groot mogelijk dekking van het aantal deelnemende huisartsen te komen. Dit is ook is in lijn met de Hervormingsagenda jeugdzorg en de Regiovisie Jeugdzorg Twente. Het budget is niet meegegroeid met het toenemende aantal huisartsen. De administratieve verwerking bleek niet aan te sluiten bij werkelijke kosten en collegebesluiten. Voorstel
i/s
Financieel
v/n
POH Jeugd
s
€ 56.700
n
Borgen besparingen verwijsprocessen middels 2e Coördinator Externe Verwijzers (CEV). Omschrijving Borgen besparingen verwijsprocessen middels 2e Coördinator Externe Verwijzers (CEV). Twenterand was de eerste gemeente die jaren geleden gestart is met de functie Coördinator Externe 46
Verwijzer (CEV). Uit de cijfers van afgelopen jaren blijkt hoe succesvol deze inzet is doordat er flinke 47 besparingen ingeboekt konden worden. Inmiddels hebben bijna alle Twentse gemeenten ons voorbeeld gevolgd. In de structurele formatie zit 32 uur. Sinds september 2023 is 24 uur extra formatie toegevoegd voor de duur van 2 jaar. De CEV heeft contacten met (huis)artsen, praktijkondersteuners en Gecertificeerde Instellingen. Zij ondersteunen zo bij het vinden van passende voorliggende of geïndiceerde zorg maar ook bij het inzetten van doel- en rechtmatige zorg. Besparingen worden behaald doordat de CEV contacten heeft met deze partners en hierdoor efficiëntere zorg in kan zetten; voorliggend waar passend, geïndiceerd waar nodig. Veelal blijkt in contact met de CEV dat externe verwijzers te hoge indicaties afgeven qua omvang maar ook qua zorgzwaarte. Door het bespreken van de casuïstiek kan de juiste zorg voor de inwoner worden gerealiseerd en kunnen kosten bespaard worden. In 2023 is er afgerond € 315.000,- (bron: CEV jaarverslag 2023, backofficelijst incl. casuïstiek) bespaard. De CEV-functies verdienen zich daarmee ook terug. Structurele urenuitbreiding (de nu ingezette tijdelijke 24 uur) zal tot duidelijke besparingen blijven leiden. Dit is al in de ramingen verwerkt. Het niet structureel maken van deze 24 uur zal onvermijdelijk leiden tot hogere zorgkosten.
In dat geval zal de begroting met minimaal €150.000 verhoogd moeten worden. Inzet van 24 uur extra op structurele basis betekent voor de loonsom een uitbreiding van € 58.000. Voorstel
i/s
Financieel
v/n
2e Coördinator externe verwijzers (CEV)
s
€ 58.000
n
Subdoel: Er is een veilige opgroei- en opvoedsituatie in gezinnen Activiteiten Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Omschrijving Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming Het landelijk beleid vanuit het programma Toekomstscenario Jeugd- en Gezinsbescherming beoogt een transformatie van de huidige opzet van de kind- en gezinsbescherming. Het doel is om te komen van ketenpartners die in een estafettemodel met elkaar samenwerken naar een integrale, systeemgerichte manier van werken. De landelijke proeftuinen die worden uitgevoerd in het Toekomstscenario laten zien dat met deze andere manier van werken een flinke daling van het aantal gedwongen maatregelen mogelijk is.
In Twente gaan we als regio invulling geven aan het Toekomstscenario. De komende jaren werken we in pilots aan ‘andere/nieuwe’ oplossingen voor kinderen/jongeren/ gezinnen met ernstige veiligheidsrisico’s. Dit richt zich vooral op de samenwerking tussen onze lokale toegang (jeugd/Wmo) en de jeugdbeschermingsorganisaties Veilig Thuis Twente, Raad voor de Kinderbescherming en Geïndiceerde instellingen (GI's). In Twenterand hebben we relatief veel gedwongen maatregelen en daarom willen we graag pilot zijn in het Twentse traject. Dit legt echter wel extra druk op de capaciteit binnen de toegang. Deze ontwikkelingen vragen voor de komende jaren sowieso een andere en wellicht extra inzet van de betrokken organisaties en van consulenten in de gemeentelijke toegang. Het Toekomstscenario kent een grote samenhang met de regionale Samenwerkingsagenda Jeugdhulp en met de doorontwikkeling van het lokale team. Veilig Thuis Twente Omschrijving Duurzame doorontwikkeling Veilig Thuis Twente Het aantal meldingen bij Veilig Thuis Twente (VTT) heeft de afgelopen jaren steeds een stijgende lijn laten zien. Om te voorkomen dat we in een cyclus blijven zitten dat de meldingen toenemen en er extra middelen moeten worden ingezet om de wachttijden te beheersen, is er de wens om tot een
47
toekomstbestendige oplossing te komen met VTT. Tot nu toe was de inzet vooral gericht op het primaire proces van VTT en het beheersen van de doorlooptijden. In 2024 is een onderzoek gedaan met een bredere focus op alle taken van VTT binnen de aanpak Huiselijk geweld en kindermishandeling en de samenwerking in de keten. Uit het onderzoek volgt een nieuwe ontwikkelrichting die past binnen de richting van het Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming en de Hervormingsagenda jeugd. Op basis hiervan wordt bepaald welke investering nodig is voor 2025 en verder. Indien nodig komen we hierbij op terug bij uw raad.
48
Metingen en verplichte indicatoren Beleidsindicatoren
Begroot Begroot 2023 2025 2024
2022
2021
2020
2019
Bron
66
100
42
56
Stichting ZorgSaam Twenterand (SZT)
48
21
34
64
Voor alle jeugdigen zijn er voldoende en toegankelijke voorzieningen Aantal activiteiten dat door jongeren zelf wordt georganiseerd bij St. Zorgsaam Twenterand (SZST)
Vervalt
-
109
30
41
Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders Aantal bezoekers CJG Loket
Vervalt
Aantal Bezoekers website Loes.nl
350.000
Aantal uitgevoerde trajecten BOR
Vervalt
5
2
4
3
3
5
Humanitas
Aantal uitgevoerde trajecten Homestart
Vervalt
3
1
3
0
1
2
Humanitas
125
74
46
SZT
-
514.907 326.273 364.556 337.134
SZT SZT/GGD
400.000
Er is een sluitende keten van tijdige vroeg signalering en doorgeleiding naar ondersteuning en zorg Aantal jongeren gemeld in het zorgnetwerk door SZT
Vervalt
-
136
152
Kwetsbare jeugd incl. jeugdgroepen wordt/ worden ondersteund Aantal individuele coaching plannen door SZT
Vervalt
-
27
38
28
17
20
SZT
Aantal jeugdige/jongvolwassen vrijwilligers dat betrokken is bij het jongerenwerk van SZT
250
-
139
136
157
24
108
SZT
Een overzicht van vrij toegankelijke voorzieningen per kern.
Vervalt
gereed
1
1
1
1
1
Totaal aantal jeugdhulpvoorzieningen
Vervalt
-
nvt
1.144
1.040
1.292
717
Interne systemen
totaal aantal jeugdigen uniek
Vervalt
-
nvt
689
661
733
-
Interne systemen
Er is een expertisecentrum duurzame gezinsvormen gerealiseerd
Vervalt
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
er is een regionaal meldpunt loverboyproblematiek / mensenhandel Twente gerealiseerd
Vervalt
Ja
Ja
Ja
Ja
Nee
De vier jeugdwelzijnorganisaties zijn betrokken bij herpositionering jongerenwerk hebben gezamenlijke werkafspraken gemaakt *
Vervalt
n.v.t.
n.v.t.
Nee
Nee
Ja
Vernieuwde beleidsindicatoren
Begroot 2025
Voor alle jeugdigen zijn er voldoende en toegankelijke voorzieningen Aantal individuele trajecten Jongerenwerk
90
ZorgSaam
Aantal groepsgerichte trajecten Jongerenwerk
30
ZorgSaam
Er is een onafhankelijk ervarings- en tevredenheidsonderzoek onder meerdere doelgroepen van het Jongerenwerk uitgevoerd
Ja
ZorgSaam
Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders Aantal gezinnen dat ondersteund is door lichte kortdurende opvoedondersteuning
30
ZorgSaam
Aantal gezinnen dat ondersteund is door de medewerker Kansrijke Start
25
ZorgSaam
Totaal aantal gekoppelde gezinsvrijwilligers door Evenmens
8
Evenmens
Er is een sluitende keten van tijdige vroeg signalering en doorgeleiding naar ondersteuning en zorg Aantal verwijzingen van jongerenwerk naar een andere voorliggende voorziening
50
ZorgSaam
Aantal verwijzingen van jongerenwerk naar geïndiceerde zorg
20
ZorgSaam
Kwetsbare jeugd incl. jeugdgroepen wordt/ worden ondersteund Totaal aantal unieke jeugdigen dat geïndiceerde zorg heeft ontvangen*
1060
1050
1020
1048
-
-
-
Interne systemen
Totaal aantal unieke jeugdigen met verblijf **
145
150
138
149
-
-
-
Interne systemen
Totaal aantal unieke jeugdigen met ambulante zorg **
940
950
910
935
-
-
-
Interne systemen
Totaal aantal unieke jeugdigen met een maatregel (ondertoezichtstelling of uithuisplaatsing) **
125
140
116
136
-
-
-
Interne systemen
49
Totaal aantal unieke jeugdigen die ondersteuning hebben gekregen via de POH
380
Mediant
Totaal aantal unieke gezinnen/ jeugdigen die ondersteuning hebben gekregen via gezinswerk
75
Incluzio
*Dit betreft het aantal unieke BSN's met een lopende indicatie in het aangegeven jaar ** Jeugdigen kunnen meerdere soorten geïndiceerde zorg ontvangen. Om die reden tellen deze indicatoren niet precies op tot het aantal unieke jeugdigen dat geïndiceerde zorg heeft ontvangen
50
Programma Ruimte Inleiding Het programma Ruimte is en blijft volop in ontwikkeling en beweging. Invoering Omgevingswet / wet WKB Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Wet WKB in werking getreden. Het jaar 2024 is een overgangsjaar waarin het een beetje pionieren wordt om de nieuwe werkelijk gerealiseerd te krijgen. Maatwerk zal meer aan de orde zijn en de uitvoering gaat daarmee meer tijd en capaciteit kosten. Integraler werken zorgt echter voor efficiëntie en zal op termijn capaciteit en geld besparen. Het karakter van het werk zal ook veranderen. Er zal meer werk in het voortraject van een aanvraag zitten, door onder meer een intensiever vooroverleg. Tevens wordt verwacht dat er meer werk achteraf zal zijn, in de vorm van handhaving. We gaan in 2025 verder met het maken van het Omgevingsplan. Ook gaan we verder met de Omgevingsvisie Twenterand. Woningbouw Op dit moment komt er veel op de gemeente af qua wonen. Er zijn verschillende thema's op het gebied van wonen wel / niet met wettelijke verplichtingen, wel / niet met gemaakte bestuurlijke afspraken etc. Om overzicht te krijgen en te behouden is in 2023 gestart met het opstellen van een Programmaplan Woningbouw. Dit plan moet bijdragen aan het versnellen van de woningbouw door te sturen op prioriteiten. In het Programmaplan Woningbouw 2024-2027 zijn de ambities, wettelijke taken, opgaves uitgewerkt.
Het plan is in 2024 door het college vastgesteld. In de kadernota worden middelen gevraagd voor de uitvoering van het Programmaplan Woningbouw. Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed Zwembad De Zandstuve Zwembad De Zandstuve moet worden verduurzaamd. De installatie moet worden vervangen. De verouderde accommodatie moet worden verduurzaamd. Ook het terrein moet opnieuw worden ingericht. Dit vraagt om een investering. De exacte kosten zijn nog niet bekend vanwege lopend onderzoek. Een groot gedeelte van de kosten worden gedekt door subsidies en de reserve onderhoud gebouwen. Daarnaast zal een besparing op de exploitatie plaatsvinden door energiebesparing. De Klaampe Voor Kulturhus de Klaampe, verduurzaming en verbetering klimaat is een investering nodig. Hierin is de bijdrage van de Dumava subsidie en de bijdrage van de huurder Stichting de Klaampe meegenomen. Energietransitie De afspraken uit het nationale Klimaatakkoord hebben tot nieuwe uitvoeringstaken bij gemeenten geleid, vooral voor de thema's Gebouwde omgeving en Opwek hernieuwbare Energie waarvoor een belangrijke regierol bij gemeenten is neergelegd. De energie- en warmtetransitie is een grote en langjarige gezamenlijke opgave, waarbij we nu nog maar aan het begin staan.
De energietransitie krijgt vorm via de Regionale Energie Strategie en het besluit van het college waarbij het zoekgebied ZO Vriezenveen is aangewezen om windmolens te plaatsen. Hierbij werken we samen met de gemeenten Tubbergen en Almelo. In dit zoekgebied is reeds het zonnepark gerealiseerd en we zien kansen om in dit gebied een energielandschap te creëren. Het opwekken van waterstof in samenwerking met Twenterandse ondernemers zien we als een uitdaging. We richten ons in deze eerste fase vooral op isoleren (energie besparen). Middels diverse maatregelen zoals Duurzaamheidsfonds en de Klusbus helpen we burgers met subsidie en het uitvoering van isolatiemaatregelen om woningen te verduurzamen. Klimaatadaptatie is en blijft ook een belangrijk klimaatthema. In het Gemeentelijk Rioleringsplan is hier al rekening mee gehouden. In gemeentelijke projecten, zoals het plan Mozaïek, en de Centrumvisie Vriezenveen, wordt rekening gehouden met bijvoorbeeld hittestress door meer vergroening. Via de verordening duurzaamheidssubsidie worden woningeigenaren gestimuleerd om bijvoorbeeld de hemelwaterafvoer af te koppelen of tegels te verwijderen zodat meer regenwater wordt vastgehouden. Ontwikkelingen milieutaken, de ODT en de gevolgen Diverse ontwikkelingen eisen structureel een hogere jaarlijkse bijdrage aan de ODT.
Dat zijn de gevolgen van het resultaat uit het onderzoekstraject 'Herijking financiering ODT'. Daarbovenop komen de recentelijke aanbevelingen van de commissie Van Aartsen die door de minister zijn overgenomen. Dat zorgt samen er voor dat Twentebreed de jaarlijkse bijdrage aan de ODT in stappen naar een
51
hoger realistisch niveau wordt gebracht om alle wettelijke milieutaken door de ODT -conform de eisen - uit te kunnen laten voeren. Hiervoor zijn middelen verwerkt in de kadernota 2025. Kanaal Almelo de Haandrik Een onderwerp met een enorme impact op de gedupeerde bewoners/eigenaren van bedrijfspanden is de problematiek rondom het Kanaal Almelo – de Haandrik. Vanwege schade aan hun panden en de nog onzekere situatie m.b.t. de schadeafhandeling leven veel gedupeerde bewoners langs het kanaal Almelo - de Haandrik in grote zorgen en onzekerheden. De problematiek rondom het kanaal zorgt ook voor financiële risico’s in relatie tot de gemeentelijke begroting. Tevens bestaat het risico dat er door de gemeente kosten gemaakt moeten worden die nog niet zijn voorzien of nog niet te voorzien zijn. Voor 2025 wordt een bedrag gevraagd in de kadernota 2025. Wegen Hammerflier Vanwege bodemopbouw is een extra investering nodig naast het 'normale’ onderhoud (volgens beheerplan) noodzakelijk (Bakkersweg in 2025, Polderweg en Hammerflier in 2026). Vanwege bodemopbouw in combinatie met klimaatverandering (oxidatie van veen) worden deze wegen sneller slechter dan tot voor kort voorzien, daarom zijn de kosten voor het verkeersveilig houden van deze wegen hoger dan bij reguliere wegen. Daarom is de genoemde investering nodig.
Noorderweg Vanwege de bodemopbouw is een extra investering nodig naast het ‘normale' onderhoud (volgens beheerplan). Voor de Noorderweg is een aparte adviesnota geweest i.v.m. problematiek Kanaal Almelo-De Haandrik. Hierin is expliciet vermeld dat er drie gedeelten van de Noorderweg die verzakt zijn, als pilot zijn/worden uitgevoerd. Dit om te onderzoeken of dit ook een goede aanpak is voor toekomstige verzakkingen. Als pilot werkt is de investering nodig voor het aanpakken van de andere verzakkingen. Openbare Orde en Veiligheid Op het gebied van openbare orde en veiligheid blijven we werken aan een veilig Twenterand. Dit doen we door overlast en criminaliteit te verminderen en fysieke onveiligheid te voorkomen en aan te pakken. In 2021 is het Integraal Veiligheidsbeleid 2022-2025 vastgesteld. Hierin onder andere de thema's; ondermijning, zorg en veiligheid. Veiligheid is een breed begrip en behelst veel onderwerpen. We willen integraal, flexibel, informatie gestuurd en vooral samen werken. Het zorgen voor een veilige gemeente is een gedeelde verantwoordelijkheid van de gemeente, netwerkpartners en de inwoners. Het geactualiseerde integraal veiligheidsbeleid dekt alle subdoelen en activiteiten en daarom wordt hier niet per doel of activiteit nader op in gegaan. In 2024 is een 4e BOA aangesteld om onbalans bij de uitvoering van BOA-taken weg te nemen.
De Twenterandse bijdrage voor de VRT is niet goed verwerkt in de begroting . De stijging van de gemeentelijke bijdrage voor de Veiligheidsregio is te wijten aan loon- en prijsindexeringen en moet worden verwerkt in de meerjarenbegroting.
52
Doelenboom Openbare orde en veiligheid Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Twenterand is een veilige gemeente
Doel: Verbeteren leefbaarheid en tegengaan fysieke verloedering Doel: Een meer integrale aanpak van georganiseerde criminaliteit (ondermijning) Doel: Doelgerichte aanpak op zorg, jeugd en veiligheid Doel: Fysieke onveiligheid wordt voorkomen en/of effectief aangepakt Subdoel: Een meer integer en weerbare gemeente zijn die niet vatbaar is voor ondermijning Activiteiten VOORSTEL: Uitvoeren actieplan ondermijning Omschrijving In 2024 is een actieplan ondermijning opgesteld, waarin acties m.b.t. ondermijning worden geborgd en planmatig worden weggezet. De verbeteracties uit de weerbaarheidsscan staan hierin verwerkt, net als de regionale doelstellingen ("basis op orde") waaraan de gemeente zich heeft gecommitteerd. Om deze zogenaamde "basis op orde" te krijgen, is extra capaciteit voor ondermijning een noodzakelijkheid. Voor de wettelijke taak 'Ondermijning' is 24 uur extra structurele capaciteit nodig. Daartoe is een budget nodig ter hoogte van € 75.000,-. Voorstel
i/s
Financieel
v/n
Uitvoeren actieplan ondermijning
s
€ 75.000
n
53
Subdoel: Schadelijke gevolgen bij incidenten, rampen en crises beperken Activiteiten VOORSTEL: Twenterandse bijdrage VRT Omschrijving De Twenterandse bijdrage voor de VRT is voor 2025 begroot op € 2.641.656. Dit betekent een stijging van onze gemeentelijke bijdrage van ruim 8% die volgens de Veiligheidsregio te wijten is aan loon- en prijsindexeringen. In de meerjarenbegroting van de gemeente Twenterand is voor 2025 rekening gehouden met een bijdrage van € 2.497.447. Dit is een stijging van 2% ten opzichte van vorig jaar. Dit betekent dat er een structureel tekort is van € 144.000 Voorstel
i/s
Financieel
v/n
Twenterandse bijdrage VRT
s
€ 144.000
n
Metingen en verplichte indicatoren Beleidsdoelen
Begroot 2025
Begroot 2024
2023 2022 2021 2020 2019
Bron
Woninginbraken
15
Geregistreerde diefstal van (brom/snor)fietsen in Twenterand
50
15
16
27
20
30
40
Politie
50
55
53
42
34
52
Politie
**
**
0
1
0
0
0
Aantal te laat verleende vergunningen voor B of C evenementen
0
0
0
0
0
0
0
eigen gegevens
Aantal verleende vergunningen voor evenementen
90
72
Aantal controles A/B-evenementen
25
25
17
23
11
2
36
eigen gegevens
Aantal controles C-evenementen
1
1
3
1
1
1
2
eigen gegevens
Aantal controles Drank- en Horecawet (leeftijdscontrole)
21
13
0
19
4
12
16
eigen gegevens
Aantal geïnde bestuurlijke boetes
nvt
nvt
nnb
0
0
0
1
eigen gegevens
Aantal behandelde klachten
210
259
154 231 270 240 113
eigen gegevens
Aanpak woninginbraken
Bestuurlijke aanpak van (georganiseerde) criminaliteit Nieuwe BIBOB-onderzoeken Nieuwe indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH
* zo min mogelijk ** Bibob onderzoeken zijn situationeel en daarom niet te plannen
54
Doelenboom Openbare ruimte en verkeer Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte
Doel: Openbare ruimte voldoet aan de vastgestelde kwaliteitsnormen Per taakveld (openbaar groen, riolering enz.) is vastgelegd aan welke kwaliteitseisen het onderhoud en beheer moeten voldoen. De manier waarop dat is vastgelegd is een beleids-/beheerplan. Daarmee wordt duidelijkheid gegeven aan de gemeenteraad en aan inwoners.
Doel: Verbeteren infrastructuur Per jaar wordt gekeken welke nieuwe infrastructurele werken worden gerealiseerd. Op basis van het beschikbare budget worden de hoogst geprioriteerde werken uitgevoerd.
Doel: Betere bereikbaarheid voor alle vervoerswijzen Hiermee wordt bedoeld dat voor auto, fiets, trein en bus wordt geprobeerd het voorzieningenniveau minimaal op hetzelfde niveau te houden. Vooral voor bus en trein wordt geprobeerd dat middels overleg (ook in regionaal verband) te realiseren en mogelijk te verbeteren.
Doel: Klimaatbestendiger inrichten openbare ruimte Subdoel: Wegenstructuur meer duurzaam veilig ingericht Activiteiten VOORSTEL: Wegen Hammerflier Omschrijving Vanwege bodemopbouw is een extra investering van € 500.000 euro in 2025 en €500.000 euro in 2026 naast het 'normale’ onderhoud (volgens beheerplan) noodzakelijk (Bakkersweg in 2025, Polderweg en Hammerflier in 2026). Vanwege bodemopbouw in combinatie met klimaatverandering (oxidatie van veen) worden deze wegen sneller slechter dan tot voor kort voorzien, daarom zijn de kosten voor het verkeersveilig houden van deze wegen hoger dan bij reguliere wegen. Daarom is de genoemde investering nodig.
55
Voorstel
i/s
Financieel
v/n
Wegen Hammerflier 2025
i
€ 500.000
n
Wegen Hammerflier 2026
i
€500.000
n
VOORSTEL: Noorderweg Omschrijving Vanwege de bodemopbouw is een extra investering nodig van € 300.000 euro in 2025 naast het ‘normale' onderhoud (volgens beheerplan). Voor de Noorderweg is een aparte adviesnota geweest i.v.m. problematiek Kanaal Almelo-De Haandrik. Hierin is expliciet vermeld dat er drie gedeelten van de Noorderweg die verzakt zijn, als pilot zijn/worden uitgevoerd. Dit om te onderzoeken of dit ook een goede aanpak is voor toekomstige verzakkingen. Als pilot werkt is de investering van 300.000 euro nodig voor het aanpakken van de andere verzakkingen. Voorstel
i/s
Financieel
v/n
Noorderweg
i
€ 300.000
n
Metingen Beleidsdoelen
Begroot 2025
Begroot 2024
2023 2022 2021 2020 2019 Bron
verkeersongevallen waarbij doden zijn gevallen
nnb
nnb
1
1
1
3
1
BLIQ verkeersveiligheid rapportage
verkeersongevallen met gewonden
nnb
nnb
31
41
30
35
30
BLIQ verkeersveligheid rapportage
verkeersongevallen
nnb
nnb
134 146 135 131 133
BLIQ verkeersveiligheid rapportage
Metingen verkeer
56
Doelenboom Duurzaamheid, milieu en VTH Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Een duurzame en leefbare omgeving
Doel: Inwoners, bedrijven en gemeente zijn zich bewust van hun leefomgeving en handelen duurzamer Onder duurzaamheid verstaan we het verbeteren van de balans tussen sociale, ecologische en economische ontwikkeling, waar bij ook effecten voor toekomstige generaties en effecten elders ter wereld worden meegenomen.
Doel: Een schoner, gezonder en veiliger leefomgeving Het gaat hier om het bewaken en verbeteren van de leefomgevingskwaliteit voor bewoners.
Subdoel: Er is minder energie verbruikt en het aandeel duurzame energie is toegenomen Activiteiten Uitvoering Klimaatakkoord/energie Omschrijving In het Klimaatakkoord is afgesproken dat we in Nederland in 2030 49% minder CO2 uitstoten dan in 1990. Dit doel is later aangescherpt tot 55% minder CO2 uitstoot in 2030. Voor de uitvoering van taken voor klimaat- en energiebeleid hebben gemeenten voor de jaren 2023-2024-2025 rijksmiddelen ontvangen voor de nodige extra inzet van ambtelijke capaciteit. De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) adviseerde op 28 maart 2024 dat de decentrale overheden (provincies, waterschappen en gemeenten) tijdig meerjarige financiële zekerheid van het rijk nodig hebben voor de periode daarna. Vanwege de kabinetsformatie bestaat onzekerheid over de inzet van het rijk op klimaat en energie in 2025 en verder, terwijl de maatschappelijke opgave voor klimaat en energie eerder complexer en groter wordt.
57
Uitvoeren Warmtevisie en opstellen Warmteprogramma Omschrijving Voor de uitvoering van de Warmtevisie richten we ons in 2025 op de activiteiten 2 t/m 5 uit de doelenboom. In 2025 wordt tevens de Warmtevisie geactualiseerd en omgezet naar een Warmteprogramma. Hierin moet het uitgangspunt ‘Duidelijkheid’ voor inwoners en bedrijven verder worden uitgedacht. Door een wijkvolgorde te kiezen met een specifiek alternatief voor aardgas wordt er duidelijkheid verschaft aan inwoners en een periode gegeven om deze wijziging door te voeren.
Opstellen en uitvoeren SMP Omschrijving Een Soorten Management Plan (SMP) wordt in de periode 2024 en 2025 onderzocht en opgesteld samen met Mijande Wonen. In 2025 wordt de Nb-vergunning aangevraagd bij de provincie en maatregelen die hiervoor nodig zijn uitgevoerd. Hiervoor worden ook inwoners gevraagd om aanpassingen te doen bij de te nemen isolatiemaatregelen. Voor het opstellen en uitvoeren van een SMP is subsidie beschikbaar via de Provincie en het Rijk.
Deelnemen Regionale Energie Strategie (RES) Twente Omschrijving Het opstellen van RES 2.0 (eerder voorzien in 2023) is vertraagd. Vanwege de regie die de provincie Overijssel heeft genomen in haar beleid voor zonnevelden en wind, is de koers voor de RES Twente op het moment van schrijven van de Kadernota nog onbekend. De visie op de opgave voor de RES en de samenwerking in de regio moet nog opnieuw worden bepaald.
Project ATT-Windgebied Omschrijving In 2025 moet de rol die gemeente Twenterand wil hebben in de lokale samenwerking voor
het project duidelijk zijn en kan het traject van de vergunningenprocedure bij de provincie een start hebben. Voor Twenterand is vooral de invulling voor maximaal lokaal eigendom van belang, naast de randvoorwaarden t.a.v. gezondheid en leefomgeving. Energieprojecten Omschrijving Energiehub De energietransitie in Nederland is in volle gang. In Overijssel zijn er duidelijke afspraken gemaakt tussen de provincie en gemeenten over de opwek van zon- en windenergie tot 2030. Door het ontbreken van gelijktijdigheid van (duurzame) opwek en gebruik ontstaat netcongestie. Dit heeft effect op het vestigingsklimaat voor bedrijven, met name wanneer zij willen uitbreiden of hun activiteiten willen verplaatsen. Daarnaast hebben een aantal bedrijven behoefte aan alternatieven voor het gebruik van aardgas. Een energiehub waarin lokale, duurzame energie uit zon en wind wordt omgezet naar waterstof of tijdelijk wordt opgeslagen in batterijen biedt hiervoor oplossingen. In het Coalitieakkoord is opgenomen dat de gemeente samen met ondernemers, andere stakeholders en de provincie onderzoek wil doen naar de haalbaarheid. In 2025 gaan we samen met een aantal partijen verder met het haalbaarheidsonderzoek voor een energiehub Twenterand. Hierbij kijken we o.a.
naar de huidige en toekomstige energiebehoefte, naar de mogelijkheden van meervoudig gebruik van bestaande en nieuwe middenspanningskabels (cable pooling) en het managen van vraag en aanbod om congestie te verminderen. In 2025 (of eerder) moet de gemeente een besluit nemen of zij risicodragend wil participeren in de studie en mogelijk in de realisatie van de energiehub Twenterand.
Aanpak laagspanningsnet twee wijken (Enexis) Omschrijving De problematiek van netcongestie speelde eerder vooral op het hoogspannings- en middenspanningsnet van de landelijke en regionale netbeheerders. Maar ook voor het laagspanningsnet in de woonwijken worden de komende jaren problemen verwacht. Ook op
58
laagspanningsniveau moet er daarom het nodige gebeuren, zoals verzwaren van kabels en het bijplaatsen van transformatorhuisjes. Netbeheerder Enexis wil daarom proactief en wijkgericht het laagspanningsnet in een keer aanpakken om de woonwijk toekomstbestendig te maken. In 2025 staan in onze gemeente twee wijken op de planning. Dit vraagt om een goede afstemming met de gemeente en een extra inspanning van de gemeente.
Subdoel: Kwaliteit leefomgeving voldoet aan milieunormen Activiteiten VOORSTEL: Uitvoeringsprogramma VTH- speerpunten ODT Omschrijving Ontwikkelingen milieutaken, de ODT en de gevolgen. Diverse ontwikkelingen eisen structureel een hogere jaarlijkse bijdrage aan de ODT. Dat zijn de gevolgen van het resultaat uit het onderzoekstraject 'Herijking financiering ODT'. Daaruit is gebleken dat het noodzakelijk is om financiële dekking in evenwicht te brengen met de realiteit ten einde een gezonde en duurzame (meerjaren)begroting voor de gemeente en de ODT te realiseren. Daarbovenop komen de recentelijke aanbevelingen van de commissie Van Aartsen die door de minister zijn overgenomen. Een belangrijk deel van die aanbevelingen richten zich op het robuust maken van de Omgevingsdiensten zodat ze blijvend kunnen voldoend aan de VTH-kwaliteitseisen waar het gaat om capaciteit, kennis en vaardigheden. Dat zorgt samen er voor dat Twentebreed de jaarlijkse bijdrage aan de ODT in stappen naar een hoger realistisch niveau wordt gebracht om alle wettelijke milieutaken door de ODT -conform de eisen - uit te kunnen laten voeren.
Bovendien gaan er vanuit onze gemeente meer opdrachten naar de ODT vanwege het feit dat de gemeente zich ontwikkelt in woningbouw (denk bijvoorbeeld aan Vriezenveen Zuid) en bedrijven, gewijzigde regelgeving in relatie tot klimaatdoelen, stikstof bodem(PFAS) en energietransitie. De energietransitie vergt binnen dit alles ook inzet. Dat gaat met SPUK-gelden voor energiemaatregelen die de overheid beschikbaar stelt en door de gemeente met een gelijk deel moet worden aangevuld. Eis is dat de SPUK-gelden besteed worden, omdat deze gelden anders teruggestort moeten worden. Voorstel
i/s
Financiën
v/n
Ontwikkelingen ODT
s
€72.000
n
Energiemaatregelen ODT 2026
i
€ 26.000
n
Energiemaatregelen ODT 2027
i
€ 27.000
n
Het bedrag loopt op naar € 155.000 in 2028 in verband met de versterking VTH-stelsel en de verplichtingen in relatie tot de resultaten van de commissie Van Aartsen, zoals is gebleken uit de conceptprogrammabegroting 2025 van de ODT.
59
Metingen Beleidsdoelen
Begroot 2025
Begroot 2023 2022 2024
2021
2020
2019
Bron
Er is een duurzame inzamelstructuur voor huishoudelijk afval Scheidingsprecentage afval
90*
88*
84
84
85
84
84
grondstoffenmonitor
VANG Recycledoelstelling
**
**
**
69,2
x
x
x
VANGrecycletool
Er is minder energie verbruikt en het aandeel duurzame energie is toegenomen. % Hernieuwbare energie
****
****
****
**** 14,4/ 20,2***
13,5/ 10,8/ Klimaatmonitor.databank.nl 19,5 *** 17,2***
Aantal bezoeken energiecoaches
100
100
109
x
x
x
x
eigen gegevens
Aantal aangevraagde Duurzaamheidssubsidie
164
164
507
68
x
x
x
eigen gegevens
Aantal bezoeken Energievakman
325
325
313
34
x
x
x
eigen gegevens
Realiseren Uitvoeringsprogramma
85%
85%
80% 123
100%
70%
63% ****
eigen gegevens
Aantal controles bedrijven met aandacht op energiemaatregelen
80%
85
45
160
30
65
87
eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles milieu in handhavingssfeer
20
25
54
22
19
30
1
eigen gegevens
Indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH
* ambitie 90% scheiden in 2025 ** doel is minimaal 60% in 2030 *** hernieuwbare energie inclusief toedeling vanuit Twence *** streven naar 50% duurzame opwek in 2030, energieneutraal in 2050 **** milieuvergunningverlening: 83%, milieutoezicht: 43 %
60
Doelenboom Bouwen, wonen, ruimtelijke ontwikkeling, Gemeentelijk Vastgoed en VTH Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect In Twenterand is het prettig wonen en werken
Doel: Passender vestigingsmogelijkheden voor bedrijven Doel: Betere toedeling van functies in de fysieke leefomgeving Doel: Gemeentelijk vastgoed of het gebruik daarvan ondersteunt maatschappelijke doelen Doel: Betere afstemming op de woningvraag Subdoel: Actuele functies in de fysieke leefomgeving (OP/OV/GP) Activiteiten VOORSTEL: Kanaal Almelo - De Haandrik Omschrijving De problematiek rondom het kanaal Almelo-De Haandrik zal ook in 2025 onze aandacht blijven vragen. We weten niet precies wat er op de gemeente afkomt. Er is nog veel onduidelijk en onzeker. De werkzaamheden lopen door en er moeten bijeenkomsten worden georganiseerd. Voor specialistische taken, juridisch advies en vergunningverlening schakelen wij indien nodig externe expertise in. Dit geldt ook voor de projectleiding en communicatie. Voorstel
i/s
Financiën
v/n
Kanaal Almelo - de Haandrik
i
€155.000
n
61
Omgevingsvisie Omschrijving In 2025 zal de ontwikkeling van de Omgevingsvisie 2.0 Twenterand voortgezet worden. Deze zal gebaseerd zijn op de Omgevingsvisie 1.0, het coalitieakkoord/collegeprogramma en de maatschappelijke opgaven. Meer duidelijkheid over de bijbehorende programma's zal worden verschaft tijdens het opstellen van de visie. De verwachting is dat de vaststelling in 2026 zal plaatsvinden. De financiering hiervan zal uit het budget van de Omgevingswet komen.
Subdoel: Vergroten woningaanbod Activiteiten VOORSTEL: Woningbouwversnelling Omschrijving Op het gebied van woningbouw komt er veel op de gemeente af qua verplichtingen en gemaakte afspraken. Om overzicht te krijgen en beter te kunnen sturen op de woningbouw is het Programmaplan Woningbouw 2024-2027 opgesteld. Hierin zijn de ambities van het college qua woningbouw verwerkt en wordt ingezet op de realisatie van 1200 woningen , conform het woningbouwbehoefteonderzoek van Tellers & Benoemers, zoals ook door uw Raad vastgesteld. Het Programmaplan Woningbouw 2024-2027 is in april 2024 door het college vastgesteld. De raad is middels een raadsbrief over het Programmaplan geïnformeerd. Voor de uitvoering van het Programmaplan Woningbouw 2024-2027 is verdeeld over de jaren 2025/2026/2027 een bedrag benodigd van € 3.060.000,-. Hiervan is reeds € 250. 000,- gedekt. In de kadernota wordt gevraagd: * 2025: € 1.150.000,- dekking uit reserve * 2026: € 830.000,- dekking uit reserve * 2027: € 830.000,- dekking uit reserve Het voorstel is om dit bedrag van € 2.810.000 te dekken uit de nog te vormen reserve versnellen woonopgave. Het voorstel is om deze reserve te vormen uit het overschot van de jaarrekening 2023 . Voorstel
i/s
Financiën
v/n
Woningbouwversnelling 2025
i
€1.150.000
n
Woningbouwversnelling 2026
i
€ 830.000
n
Woningbouwversnelling 2027
i
€ 830.000
n
Subdoel: Verbeteren vastgoedbeheer Activiteiten VOORSTEL: Opstellen en uitvoeren routekaart verduurzaming maatschappelijk vastgoed Omschrijving De Klaampe Als gemeente Twenterand zijn we eigenaar van het vastgoed Kulturhus de Klaampe in Westerhaar. Sinds de oplevering van het gebouw zijn er al klachten over het binnenklimaat. Het is te heet in de zomer en te koud in de winter. De afgelopen jaren is gebleken dat binnen de huidige gebouwinstallatie deze problemen niet op te lossen zijn. Dit vraagt nieuwe installaties voor het complex, voor verwarmen koelen en ventilatie, en daarvoor is budget nodig, (het huidige onderhoudsbudget van gebouwenbeheer voor de Klaampe is gericht op onderhouden van de bestaande installatie). Hierbij komt dat wij als eigenaar de plicht hebben om het pand in goede staat van onderhoud te houden en te werken aan verduurzaming. We moeten ons houden aan de wettelijke plicht voor maatschappelijk vastgoed om in 2030 55% CO2-uitstoot te verminderen. Door onder andere de daken extra te isoleren, zonnepanelen te plaatsen, ledverlichting toe te passen, willen we de CO2 uitstoot verminderen.
62
De werkzaamheden voor verbetering van het binnenklimaat combineren met verduurzaming is werk met werk maken en kost minder dan de projecten separaat aan te pakken. Niets doen is geen optie en een groot risico voor de exploitatie van de Klaampe, de te verhuren ruimten worden minder courant, ook kan het de huurderving, die er nu al is, verder in de hand werken. Voorstel
i/s
Financieel
v/n
Verduurzamen de Klaampe (Krediet € 2.850.000)
s
€ 121.000
n
Metingen Beleidsdoelen
Begroo Begroo 2023 2022 2021 2020 2019 t 2025 t 2024
Bron
Voldoende en passende woningen Aantal opgeleverde woningen
80
80
69
1026* 940 844 773
Eigen meting, aantallen zijn totalen
Aantal startersleningen
2
2
3
2
8
8
15
25 leningen in totaal beschikbaar vanaf eind 2019
Aantal Blijversleningen
0
0
0
0
0
0
0
10 leningen in totaal beschikbaar
Aantal van rechtswege verleende vergunningen
nvt
nvt
0
0
2
0
1
Eigen gegevens
Aantal verleende omgevingsvergunningen voor het bouwen van gebouwen met een woonfunctie
45
80
249
Eigen gegevens
Aantal verleende omgevingsvergunningen voor het bouwen van gebouwen met een maatschappelijke functie
2
2
2
Eigen gegevens
Aantal verleende omgevingsvergunningen voor het bouwen van gebouwen met een bedrijfsfunctie
6
7
32
Eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles RO in handhavingssfeer
8
9
7
5
4
4
3
Eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles bouw/sloop in handhavingssfeer
4
3
5
0
0
0
3
Eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles brandveiligheid in handhavingssfeer
2
2
2
0
0
0
0
Eigen gegevens
Aantal behandelde klachten
20
21
35
18
12
26
26
Eigen gegevens
10
5
10
12
Eigen gegevens
Nieuwe indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH
Aantal behandelde handhavingsverzoeken
15
17
10
Ontwikkelen bestemmingsplannen
nvt
nvt
25
* in 2018 zijn vergunningen verleend voor de bouw van ruim 130 woningen, in 2019: 48, in 2020: 71, in 2021:96, in 2022: 86, in 2023: 69
63
Programma Economie en vrije tijdsbesteding Inleiding Twenterand is een gemeente die werkt. Werkmentaliteit en ondernemersgeest behoren tot de kernkwaliteiten van Twenterand. Dat vinden niet alleen ondernemers, het blijkt ook uit de cijfers. Zo is het percentage werklozen in Twenterand al jaren structureel lager dan gemiddeld in Nederland. Inwoners van Twenterand steken graag hun handen uit de mouwen. Mede daardoor vestigen bedrijven, van groot tot klein, zich graag in Twenterand. Maar liefst 3575 ondernemingen zijn in de gemeente gevestigd, op bedrijventerreinen, in de kernen en in het landelijk gebied. Het college van burgemeester en wethouders zet in op een economisch sterk Twenterand. Dat betekent dat we onze ondernemers koesteren en ons inspannen voor een gemeente waar werk is voor iedereen. Daarbij wordt nadrukkelijk ook naar de langere termijn gekeken. Welke keuzes moeten nu worden gemaakt om de economie duurzaam te stimuleren en te ontwikkelen? Om die vraag te beantwoorden zijn we in gesprek met de gemeenteraad en met lokale ondernemers. Samen werken we aan een gemeente waarin dat wat goed is behouden blijft, maar ook ruimte is voor innovatie. Samen maken we de economie van Twenterand klaar voor de toekomst. Waar hard wordt gewerkt, moet ook ruimte zijn voor ontspanning. Twenterand biedt tal van mogelijkheden op het gebied van cultuur, recreatie en sport.
Daar mogen we als gemeente trots op zijn! Mede door haar vele culturele instellingen en sportclubs en door haar unieke recreatiegebieden is de gemeente een prachtige plek om te wonen en te bezoeken. Ook op economisch vlak worden daarvan de vruchten geplukt, want cultuur, recreatie en sport gaan goed samen met ondernemerschap. We maken ons sterk voor een cultureel en sportief bloeiend Twenterand vol natuurschoon, dat ook buiten de gemeentegrenzen op de kaart staat. De gemeentelijke organisatie is er voor alle inwoners. We staan midden in de samenleving. Het is dus belangrijk dat we tijdig kunnen inspelen op maatschappelijke opgaven. Dat is niet altijd gemakkelijk. Sommige opgaven doen zich plotseling voor of vereisen expertise en capaciteit waarover we niet beschikken. Bovendien liggen er voor dit soort maatschappelijke vraagstukken vaak geen draaiboeken klaar. We zijn daarom volop bezig met het vormgeven van het wendbare deel van de organisatie, waarin dit soort opgaven worden opgepakt. Daarbij worden we voortdurend gedwongen om keuzes te maken. Zetten we in op kwantiteit of kwaliteit? Gaan we alles een beetje doen of beperken we ons tot een aantal dingen die we écht goed gaan doen? Deze ontwikkelingen zijn ook van invloed op het programma Economie en vrijetijdsbesteding.
De komende tijd zetten we bijvoorbeeld extra menskracht in voor de opgave rondom het Natura2000-gebied Engbertsdijksvenen. Uiteraard zijn we als gemeente trots op dit unieke natuurgebied met zijn vele bijzondere plant- en diersoorten. Maar de verschillende belangen van onder meer natuurwaarde, landbouw en recreatie in combinatie met de onzekerheid over nieuwe regelgeving van het Rijk en de Provincie maken de vraag hoe de toekomst van dit gebied eruit moet zien tot een complexe opgave. Doelenboom Cultuur en recreatie & toerisme Het beleidsterrein cultuur is op dit moment sterk in beweging. Er komt een zorgplicht voor bibliotheken, het landelijk cultuurbestel verandert, de provincie Overijssel komt met een nieuwe cultuurnota vanaf 2025 en de de VNG heeft een propositie cultuur opgesteld. Daarnaast is cultuur ook onderdeel van het het Gezond en Actief Leven Akkoord. Deze ambities vragen om verandering, waarbij samenwerking en integraal werken centraal staan. Om dit te kunnen realiseren willen we samen met partners via een transitie cultuur toewerken naar een lokaal cultuurakkoord. Net als in voorgaande jaren wordt er op het gebied van recreatie & toerisme gewerkt aan de recreatieve structuur van Twenterand. Daarbij wordt onder meer samengewerkt met netwerkorganisatie Gastvrij Twenterand en in regionaal verband met Nationaal Park Sallandse Heuvelrug en Twents Reggedal.
Daarnaast willen we graag de veengeschiedenis naar voren laten komen in het toeristisch profiel van de gemeente Twenterand. De oproep van de raad om te investeren in en rondom de Engbertsdijksvenen om de toeristische aantrekkingskracht van Twenterand te vergroten wordt ter harte genomen en zal ook in 2025 nog een grote inspanning vragen. Deze opdracht wordt integraal opgepakt zodat de belangen van natuur, recreatie & toerisme en landbouw goed worden afgewogen. De laatste jaren is er veel werk verzet om tot een nieuw subsidiebeleid te komen. Naar verwachting zal de nieuwe Algemene subsidieverordening in 2024 worden vastgesteld. Een van de vastgestelde uitgangspunten is dat we het subsidieproces willen professionaliseren. Daarvoor wordt in deze kadernota een voorstel gedaan.
64
Doelenboom Economie en werkgelegenheid In 2024 is geïnvesteerd in visievorming op economisch gebied. Met de raad en met ondernemers gingen en gaan we in gesprek over welke economie past bij de gemeente Twenterand. Daarbij letten we ook op macro-economische ontwikkelingen en prognoses over de lange termijn. Vanaf 2025 zal het accent meer en meer verschuiven naar het concretiseren van die visie. Samenwerking met ondernemers is daarbij van groot belang. Een belangrijk initiatief is het Ondernemershuis Twenterand: een vruchtbare samenwerking tussen ondernemers en overheid. Dit huis biedt een broedplaats voor innovatie, samenwerking en ondersteuning van lokale ondernemers. Daarnaast gaat in 2025 het Investeringfonds Twenterand van start. Dit fonds, voorheen bekend als het Ondernemersfonds, stimuleert collectieve initiatieven die de lokale economie en leefbaarheid bevorderen. Het biedt een platform waar ideeën worden uitgewisseld en gezamenlijk wordt besloten over de beste manier om onze gemeente te versterken. Het landelijk gebied is veel in het nieuws. En niet voor niets. Aan de ene kant horen we over hoe slecht de natuur en de (grond)waterkwaliteit er in veel gebieden voor staat, waarbij veel naar de huidige landbouwpraktijk wordt gekeken als belangrijke veroorzaker. Aan de andere kant horen we hoe slecht de landbouw er voorstaat.
Door onder andere toenemende regeldruk en stijgende kosten zien veel agrariërs de toekomst met grote zorgen tegemoet. Na jarenlang overheidsbeleid gericht op intensivering en schaalvergroting van de landbouw met veel externe input (kunstmest, krachtvoer, fossiele brandstoffen) staan we voor een transitie naar een meer natuurinclusieve kringlooplandbouw. Deze transitie vraagt veel van de agrariërs. De overheid heeft een belangrijke taak om de agrariërs te steunen bij de uitvoering van de transitie, zowel financieel, als op het gebied van kennis en de menselijke kant. En wellicht nog belangrijker is het terugwinnen van een stuk vertrouwen bij de agrariërs en het bieden van bestendig beleid. Gemeente Twenterand is de afgelopen jaren onvoldoende zichtbaar geweest in het landelijk gebied. Ambtelijke capaciteit en een beperkt investeringsbudget hebben hieraan bijgedragen. Om de achterstand die wij als gemeente hebben opgelopen in te lopen willen wij voor de komende jaren met name incidentele gelden vragen voor diverse activiteiten. Deze activiteiten moeten onze agrariërs stimuleren om toekomstgericht naar hun bedrijf te kijken en om de samenwerking met andere agrariërs te bevorderen.
Daarnaast willen stimuleren dat gebiedsprocessen binnen de gemeente op gang komen, waardoor ook ons landelijk gebied aanspraak kan maken op de gelden die vanuit het Rijk voor de transitie van het landelijk gebied. Doelenboom Sport De Nota Sportaccommodatiebeleid Twenterand 2024 - 2032, "De kracht van ruimte voor sport en bewegen" en de daaraan voorafgaand vastgestelde Sport- en Beweegvisie Twenterand 2023 - 2026 vormen de basis voor het gemeentelijk sportbeleid de komende jaren. In deze plannen staat omschreven waar we ons de komende jaren op willen gaan richten voor wat betreft (de stimulering van) sporten en bewegen binnen Twenterand en onderliggend de sportinfrastructuur voor wat betreft sportaccommodaties, faciliteiten en voorzieningen.
We richten ons daarbij op de volgende speerpunten en ambities: * Sport- en beweegstimulering, iedereen doet mee * Veilige en integere sport en aanpak van grensoverschrijdend gedrag * Vitale en sterke sport- en beweegaanbieders * Duurzame sport en beweegvriendelijke omgeving * Trots op de sport in Twenterand * Optimale, duurzame en financieel draagbare voorziening aan (gemeentelijke) accommodaties voor sport, bewegen en bewegingsonderwijs * Open en vitale sportparken en beter benutten openbare ruimte * Ontwikkeling en verduurzaming van gemeentelijke sportaccommodaties Het mogelijk maken van sport en bewegen voor iedereen, inzetten op inclusie en duurzaamheid en de veranderende gemeentelijke opgave waarbij sport ook specifiek als middel wordt ingezet vraagt om een passende infrastructuur voor sport en bewegen. Waarmee we toe willen werken naar onze doelstelling om in 2040 75% van de inwoners te kunnen laten voldoen aan de beweegrichtlijnen.
65
Doelenboom Cultuur en Recreatie & Toerisme Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect De leefbaarheid en individuele ontmoeting, ontwikkeling en ontplooiing is toegenomen
Doel: Inwoners hebben toegang tot cultuur, kennis en informatie Hieronder wordt verstaan fysieke ontmoetingsplekken zoals CCK2, De Klaampe, Het Punt en dergelijke, maar ook digitale ontmoetingsplekken.
Doel: Inwoners en bezoekers hebben kennis van het lokaal erfgoed en de lokale geschiedenis Doel: Ontmoetingsplekken voor verbinding, ontmoeting en educatie zijn aanwezig Doel: Er is een aantrekkelijk en variërend recreatief en toeristisch aanbod Recreatief en toeristisch aanbod bevat verblijfsrecreatie maar ook de dagrecreatieve voorzieningen. Gastvrij Twenterand werkt voor en met de recreatieve ondernemers in Twenterand. Marketing Oost verzorgt de promotie van Twente.
Subdoel: Iedere inwoner kan zijn creatieve vaardigheden ontwikkelen Activiteiten VOORSTEL: Uitvoering Cultuurakkoord Omschrijving Het beleidsterrein cultuur is op dit moment sterk in beweging. Dit vraagt om een verandering waarbij samenwerking en integraal werken centraal staan. Om dit te kunnen realiseren, willen we samen met partners via een transitie cultuur toewerken naar een lokaal cultuurakkoord. Voor de uitvoering van dit cultuurakkoord willen we extra gelden inzetten om (nieuwe) activiteiten te kunnen aanjagen. Voorstel
i/s
Financieel
v/n
66
Uitvoering cultuurakkoord (per jaar 2025-2026)
i
25.000
n
Extra impuls cultuurmakelaar Omschrijving Vanaf 2025 komt er een nieuwe subsidieregeling cultuurmakelaar vanuit de provincie Overijssel. Voorheen was hierbij het uitgangspunt "Wie het eerst komt, wie het eerst maalt". Er zijn aanwijzingen dat de provincie ervoor kiest voor een verdeelsleutel die voorschrijft dat iedere gemeente een vast bedrag kan krijgen voor een cultuurmakelaar. Als de totale subsidie-omvang hetzelfde blijft, betekent dit dat het subsidiebedrag per gemeente omlaag gaat. Op dit moment is nog niet duidelijk welke keuze de provincie hierin gaat maken. Als we het aantal uren voor de cultuurmakelaar op hetzelfde peil wil houden, kan dit betekenen dat de gemeentelijke bijdrage omhoog moet.
VOORSTEL: Uitvoeringsprogramma Cultuurregio Twente Omschrijving Cultuur moet voor elke inwoner van Twenterand beschikbaar zijn. In de cultuurregio wordt hier in regionaal verband aan gewerkt. De afgelopen jaren is al sterk ingezet op samenwerking. De ambitie is om nog meer te gaan samenwerken. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan thema's zoals de bibliotheken, jongerenparticipatie, (immaterieel) erfgoed en vrijetijdseconomie. Om dit mogelijk te maken wordt een financiële bijdrage van gemeenten gevraagd. Deze bijdrage biedt mogelijkheden op cofinanciering vanuit het rijk, fondsen en de provincie Overijssel. De gemeente Twenterand kan ook deelnemen aan projecten die worden gefinancierd vanuit het gezamenlijke fonds Cultuurregio. Voorstel
i/s
Financieel
v/n
Uitvoeringsprogramma Cultuurregio Twente 2025
i
€ 17.000
n
Uitvoeringsprogramma Cultuurregio Twente 2026
i
€ 21.500
n
Subdoel: Evenementen zijn mogelijk gemaakt, zichtbaar en bekend Activiteiten VOORSTEL: uitbreiding subsidieregeling cultuur Omschrijving We willen samen met culturele organisaties Twenterand beter op de kaart zetten door middel van culturele festivals en evenementen. Om hiervoor extra mogelijkheden te bieden, wordt de subsidieregeling uitgebreid in 2025 en 2026. Voorstel
i/s
Financieel
v/n
Uitbreiding subsidieregeling cultuur 2025 en 2026, jaarlijks
i
€ 25.000
n
Subdoel: Er wordt ruimte geboden aan de R&T sector voor initiatieven in de samenleving en voor uitvoering van regionale en lokale promotie Activiteiten Actualiseren Nota Vrijetijdseconomie Omschrijving We zijn in 2024 gestart met de actualisatie van de Nota Vrijetijdseconomie. De voorlopige planning rekent op een vaststelling in Q1 van 2025 om zo integraal mogelijk te kunnen werken. Deze nieuwe Nota zal als bouwsteen gaan fungeren voor de Twenterandse Omgevingsvisie en ondernemers meer ruimte geven om te ondernemen in deze sector.
Deelname verkenning Nationaal Park Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal Omschrijving
67
We blijven betrokken bij de netwerkorganisatie Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal om zo qua promotie te kunnen blijven meeliften op de nationale bekendheid van het Nationale Park de Sallandse Heuvelrug. Samen werken we in het gebied tussen grofweg Ommen en Diepenheim en Raalte en Wierden aan het landschap van de toekomst. Een landschap met mooie natuur, een groene en gezonde leefomgeving tot in het hart van de dorpen en steden, topcultuur en -erfgoed, duurzaam toerisme en een gezonde economie met perspectief voor de landbouw.
Uitvoering gebiedsmarketing Engbertsdijksvenen Omschrijving Door uw raad is in 2023 een substantieel bedrag beschikbaar gesteld om de Engbertsdijksvenen toeristisch op de kaart te kunnen zetten. Hiervoor zijn plannen in voorbereiding, gesteund door verschillende betrokkenen uit het gebied. We werken hierin integraal (o.a. recreatie en toerisme, landelijk gebied, verkeer en natuur) samen om alle belangen goed af te wegen en zorgvuldig te werk te gaan. Gezien de omvang van dit project zullen we hier in 2025 mee verder gaan, binnen het huidige budget. Wél blijven we kijken waar we nog andere additionele financieringsstromen kunnen benutten.
68
Doelenboom Economie en werkgelegenheid Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Een economische structuur die de werkgelegenheid en de leefbaarheid versterkt
Doel: Stimuleren van duurzame werkgelegenheid Samen met sociale domein de werkgelegenheid in Twenterand stimuleren en nog meer de verbinding te zoeken tussen economie, een inclusieve arbeidsmarkt en arbeidsparticipatie.
Doel: Een stimulerend ondernemersklimaat voor alle economische entiteiten passend bij de gemeente is gerealiseerd Economische entiteiten betreffen alle ondernemersvormen, zowel commerciële als niet-commerciële bedrijven. Met passend bij de gemeente wordt bedoeld dat het past bij de wensen die de ondernemer in Twenterand heeft.
Doel: De gemeente werkt ondernemersgericht Dit betekent actief informatie/kennis/ervaringen en dergelijke ophalen bij en delen met ondernemers ten behoeve van (beleids)ontwikkeling.
Subdoel: Pro-actieve inzet regionale samenwerking Activiteiten Regionale / bovenlokale samenwerking Omschrijving Als gemeente onderstrepen we het belang van regionale en bovenlokale samenwerking voor het bereiken van onze gemeentelijke doelstellingen. We werken nauw samen met partners binnen en buiten onze regio om onze gemeenschap te versterken. Vanuit Twenterand zetten we ons in voor een hechte samenwerking met de veertien Twentse gemeenten, bijvoorbeeld in het kader van de Agenda voor Twente en Twente Board. Binnen deze samenwerking zijn de welbekende 3 O's (Overheid, Ondernemers en Onderwijs) vertegenwoordigd. Als gemeente zijn wij vertegenwoordigd in het Bestuurlijk Overleg Sociaaleconomische Structuurversterking (BOSS). Dit orgaan vormt een
69
essentieel onderdeel van onze bovenlokale samenwerking. Hier bundelen we als Twentse gemeenten en de provincie Overijssel onze krachten om gezamenlijke uitdagingen aan te pakken en kansen te benutten. Samen streven we naar innovatie en duurzame economische groei. Deelname aan de Agenda voor Twente is gedekt tot en met 2025. In 2025 moet een besluit worden genomen over het al dan niet continueren van deze deelname. Naast onze deelname aan de Agenda voor Twente blijven we betrokken bij diverse netwerken en partnerschappen. Denk daarbij aan samenwerkingen met lokale bedrijven, maatschappelijke organisaties en buurgemeenten, waardoor we synergie kunnen creëren en gezamenlijk oplossingen kunnen vinden. Door te investeren in regionale en bovenlokale samenwerking kunnen we als gemeente Twenterand effectief omgaan met uitdagingen en kansen benutten.
Subdoel: Een sociaal en economisch vitaal platteland Activiteiten VOORSTEL: Faciliteren realisatie Provinciaal Programma Landelijk Gebied Omschrijving De rijksoverheid werkt aan een samenhangend programma voor transitieopgaven in het landelijk gebied, het zogenaamde NPLG. Wettelijke grondslag voor dit programma zijn de Wet Stikstofreductie en Natuurverbetering, de Kaderrichtlijn Water en de Klimaatwet. Het NPLG wordt door provincies uitgewerkt in een eigen provinciaal programma, het PPLG (Provinciaal Programma Landelijk gebied). Het is nog niet duidelijk welke rol gemeenten uiteindelijk krijgen bij de uitvoering van het PPLG, maar we hebben minimaal een faciliterende rol. Deze rol willen we proactief oppakken. Dit mede om ervoor te zorgen dat we minimaal de achterstand in halen, die we afgelopen jaren hebben opgelopen in het toekomstbestending maken van ons landelijk gebied. Om proactief aan de slag te kunnen met onze agrariërs, andere ondernemers, inwoners en andere stakeholders in het landelijk gebied en bijvoorbeeld gebiedsprocessen te kunnen ondersteunen en faciliteren, vragen wij voor 2025 een bedrag van € 25.000,-. We verwachten dat er straks vanuit het rijk of de provincie geld naar gemeenten stroomt voor deze rol, maar willen hetzelfde bedrag ook graag begroten voor 2026 en 2027 om in ieder geval continuïteit te kunnen garanderen in de gebiedsprocessen. Voorstel
i/s
Financieel
v/n
Ondersteuning realisatie PPLG 2025 t/m 2027 jaarlijks
i
€ 25.000
n
Actualiseren en uitvoering geven aan de economische visie Omschrijving Update economische visie In 2023 heeft de raad het college middels een amendement opgeroepen om te werken aan een update van de economische visie. Tijdens de voorbereiding van deze update zijn de langetermijngevolgen van demografische prognoses op de lokale economie, het voorzieningenniveau en de leefbaarheid verkend. De raad is hierover geïnformeerd tijdens een raadsinfo en door middel van een startnotitie, waar, op het moment van schrijven, de raad zich nog niet over heeft uitgesproken. Afhankelijk van de standpunten van de raad zal de economische visie al dan niet in relatie tot de omgevingsvisie in 2025 ook aandacht en capaciteit vergen. Ondernemershuis Twenterand Het Ondernemershuis Twenterand is een belangrijk initiatief dat tot stand is gekomen door een vruchtbare samenwerking tussen ondernemers en overheid. Het Ondernemershuis biedt een broedplaats voor innovatie, samenwerking en ondersteuning van lokale ondernemers. Dit initiatief sluit naadloos aan bij onze huidige economische visie, waarin we inzetten op samenwerking tussen de drie O's - overheid, onderwijs en ondernemers - om innovatie te bevorderen en een toekomstbestendige economie te realiseren. Als gemeente spelen we hierin een faciliterende rol. Het Ondernemershuis is gevestigd in de Smeltschuur te Vriezenveen.
Deze historische locatie, doordrenkt van ambacht en traditie, zal nu dienen als een centrum voor ondernemerschap in Twenterand. Met het Ondernemershuis stimuleren we de groei van lokale bedrijven en dragen we bij aan een bloeiende economie in onze gemeente.
70
VOORSTEL: Ontwikkelen visie landelijk gebied Omschrijving Het collegeprogramma en ook de nieuwe omgevingswet vragen om het opstellen van een visie voor het landelijk gebied. We willen samen met de inwoners en ondernemers van het landelijk gebied deze visie opstellen, waarin de kansen/perspectieven worden verkend, die passen in de Twenterandse context. De visie moet invulling geven aan de realisatie van de transitieopgaven met daarbij passende nieuwe economische dragers en bijdragen aan een sociaal vitaal platteland. We verwachten in 2025 te starten met het opstellen van de visie en verwachten deze af te ronden in 2026. We vragen € 25.000,- voor het (laten) opstellen van de visie in 2025 en een zelfde bedrag in 2026. Voorstel
i/s
Financieel
v/n
Ontwikkelen visie Landelijk gebied (2025 en 2026 jaarlijks)
i
€ 25.000
n
VOORSTEL: Ontwikkelen toekomstvisie- en toekomstperspectief Engbertsdijksvenen Omschrijving De komende jaren wordt er door de provincie gewerkt aan natuurherstelmaatregelen in en om N2000gebied Engbertsdijksvenen. De maatregelen die getroffen worden behelsen vooral het creëren van de juiste hydrologische omstandigheden voor het behoud en herstel van het hoogveen. Voor deze maatregelen worden aan de oostzijde van het veengebied een groot aantal boeren uitgekocht en wordt landbouwgrond omgezet naar natuur. Daarnaast wordt het landbouwkundig gebruik van veel percelen beperkt door de vernatting. Aan de westzijde van het veengebied gebeurt dat ook, maar in beperkte mate. Naast de natuurherstelmaatregelen speelt ook de te hoge stikstofbelasting in het veengebied en spelen ook andere opgaven in de zone rondom het N2000-gebied. Door deze ontwikkelingen staan de huidige verdienmodellen (met name in de landbouw), het verdienvermogen en de leefbaarheid onder druk. Tegelijkertijd zijn er kansen om met andere (passende) vormen van landbouw, ecosysteemdiensten en met recreatie en toerisme het gebied een nieuw perspectief te bieden. We willen samen met de provincie, andere partners, ondernemers en inwoners uit het gebied werk maken van dat perspectief. Dit is precies de wens van de coalitie, zoals verwoord in het coalitieakkoord.
We vragen voor het ontwikkelen van perspectief voor passende landbouw een bedrag van € 5.000,- in 2025, waarbij we ervan uitgaan dat het resterende bedrag vanuit de provincie komt. Vervolgens moet er vanuit de provincie en het Rijk geld komen om de transitie naar passende landbouw met ecosysteemdiensten mogelijk te maken. Voor het (laten) opstellen van een integrale gebiedsvisie voor de gehele Engbertsdijksvenen en de zone eromheen vragen wij een bedrag van € 30.000,- voor 2025. Deze gebiedsvisie gaat ook over grondgebied van Hardenberg en Tubbergen. Wij gaan er van uit dat deze gemeenten ook zullen bijdragen aan de gebiedsvisie, evenals de provincie. Voor de realisatie van de gebiedsvisie zullen vooraf afspraken moeten worden gemaakt over uitvoeringsgelden, met name met de provincie. Dit mede in het licht van het niet meenemen van meekoppelkansen in de huidige plannen voor de herstelmaatregelen. Voorstel
i/s
Financieel
v/n
Ontwikkelen van perspectief (t.l.v. reserve Platteland)
i
€ 5.000
n
Opstellen van integrale gebiedsvisie voor Engbertsdijksvenen (t.l.v. reserve Platteland)
i
€ 30.000
n
VOORSTEL: Ondersteuning transitie landbouwbeleid Omschrijving De landbouw staat voor een grote transitie naar een meer natuurinclusieve kringlooplandbouw met minder input van bijvoorbeeld kunstmest, fossiele brandstoffen en (kracht)voer. Ook moet de toekomstige landbouw zich aanpassen aan het veranderende klimaat. Europees, landelijke en provinciaal worden in het licht van deze transitie veel nieuwe wetten, regels en beleid gemaakt die allemaal landen op het boerenerf. Zoals het collegeakkoord oproept willen we, uitgaande van de kansen die de transitie biedt, proactief te werk gaan bij het helpen van de agrarische sector in de
71
gemeente bij deze transitie. Samen gaan we op zoek naar nieuwe businesscases, die zowel lucratief als duurzaam zijn. In 2024 zijn we gestart met het organiseren van bijeenkomsten voor agrariërs, waarin we met ze in gesprek zijn gegaan over de aanstaande veranderingen in de landbouw. Voor de ondersteuning van de uitvoering van het landbouwbeleid willen we de komende jaren onder andere (thema)bijeenkomsten blijven organiseren om onze landbouwsector zo goed mogelijk te informeren en bij te staan in de transitie en nieuwe vormen van landbouw te stimuleren. Om dit mogelijk te maken vragen we voor de komende 3 jaar incidenteel de volgende bedragen: Voorstel