Jaarstukken 2025 - NIEUW
Tekst van het document
Lidmaatschap levert Gemeente Twenterand op dit moment de relevante en zinvolle voordelen als kennisdeling en architectuurvorming op en - niet te vergeten- de mogelijkheid om van dichtbij de Common Ground ontwikkelingen te volgen, als bouwsteen voor een excellente dienstverlening! Nu de eerste Dimpactgemeenten live gaan met het dienstverleningsplatform PodiumD en aanverwante PodiumD-producten is het voor gemeente Twenterand tijd om te onderzoeken wat vereniging Dimpact kan betekenen voor gemeente Twenterand (en gemeente Twenterand voor vereniging Dimpact). Gemeente Twenterand onderzoekt in 2026 welke Dimpactproducten voor gemeente Twenterand de bijdrage kunnen leveren aan de noodzakelijk doorontwikkeling van de digitale dienstverlening en te kunnen voldoen aan (toekomstige) de wet- en regelgeving. Welke Dimpactproducten kan en wil gemeente Twenterand inzetten voor de doorontwikkeling naar een moderne en kwalitatief hoogwaardige dienstverlening aan onze inwoners en bedrijven en te participeren in producten waar dit past binnen de uitgangspunten/principes van gemeente Twenterand. Het inventariseren van de voordelen van de vorm van samenwerking van de Dimpactgemeenten, de denk- en werkwijze van Dimpact over doorontwikkeling van de digitale dienstverlening met Common Ground toepassingen en open source oplossingen.
Bestuurlijke relatie/bestuurlijk belang: De vereniging bestaat uit meer dan 40 gemeenten. De leden werken samen aan flexibele, veilige en gebruiksvriendelijke digitale dienstverlening voor miljoenen inwoners en bedrijven in Nederland. Dimpact kent de volgende officiële (statutair vastgelegde) besluitvormende organen: • Algemene Leden Vergadering; • Raad van Commissarissen; • Bestuur en directie. Financiële relatie/financieel belang: Gemeente Twenterand betaald in 2026 € 15.000 contributie aan vereniging Dimpact. (Bedragen x € 1.000) Eigen vermogen 1-1-2025 | € 703 Eigen vermogen 31-12-2025 | € 880 Vreemd vermogen 1-1-2025 | € 7.567 Vreemd vermogen 31-12-2025 | € 6.134 Financieel Resultaat 2025 | € 178 153 Deelnemingen in verenigingen en stichtingen: Euregio Programma: Deze deelneming levert een bijdrage aan alle programma’s en diverse doelenbomen. Het gaat in het algemeen om bestuurlijke samenwerking en internationale contacten. Doelstelling: De Euregio heeft tot doel het stimuleren, ondersteunen en coördineren van regionale grensoverschrijdende samenwerking. Bestuurlijke relatie / bestuurlijk belang: De Euregio is een grensoverschrijdend samenwerkingsverband van Nederlandse en Duitse gemeenten, steden en (Land-)Kreise. Financiële relatie / financieel belang: Voor de Nederlandse gemeenten is de bijdrage aan de Euregio € 0,29 per inwoner.
Beleidsvoornemens: De Euregio werkt vanuit drie inhoudelijke commissies op de terreinen Maatschappelijke ontwikkeling, Economie en Arbeidsmarkt en Duurzame Ruimtelijke Ontwikkeling. (Bedragen x € 1.000) Eigen vermogen 1-1-2025 | € 2.540 Eigen vermogen 31-12-2025 | € 2.540 Vreemd vermogen 1-1-2025 | € 39.553 Vreemd vermogen 31-12-2025 | € 55.257 Financieel Resultaat 2025 | € 137 Deelnemingen in verenigingen en stichtingen: P-10 (Plattelandsgemeenten) In 2025 heeft de P10 aan de volgende programma's gewerkt: 1. | Leefbaarheid (bereikbaarheid van voorzieningen en bedrijven, zowel fysiek als digitaal) 2. | Maatwerk in financiële en wettelijke regelingen voor gemeenten met relatief weinig inwoners en een grote oppervlakte 3. | Duurzaam platteland 4. | Bereikbaar en toegankelijk eerste en tweede lijnszorg en onderwijs. Een meer inhoudelijke verantwoording over de werkzaamheden van de P10 in 2025 is terug te lezen in het eigen jaarverslag van de P10. De P10 bestaat uit 32 grote plattelandsgemeenten in Nederland die een aantal kenmerken delen: veel oppervlakte, kleine kernen en een lage bevolkingsdichtheid. Zij hebben veel dezelfde ambities c.q. opgaven en werken samen aan uitdagingen en oplossingen voor het platteland en brengen in gezamenlijk verband hun ambities en beleidsvoornemens onder de aandacht bij de landelijke en Europese politiek.
Daarnaast werkt de P10 nauw samen met de VNG, K80 en Platform31. Bestuurlijke relatie / bestuurlijk belang: De gemeente Twenterand wordt in het Algemeen bestuur vertegenwoordigd door de wethouder plattelandsontwikkeling. Financiële relatie / financieel belang: Twenterand betaalt een jaarcontributie van circa € 15.000. Beleidsvoornemens: Opkomen voor de gedeelde belangen van de gemeente aangesloten bij P-10. 154 155 Paragraaf Grondbeleid Inleiding Een van de middelen van een gemeente om haar ruimtelijke doelstellingen te verwezenlijken bij het uitvoeren van het omgevingsbeleid van de overheid is het grondbeleid. In het kader van het omgevingsbeleid wordt de maatschappelijke gewenste bestemming van de grond, middels een plan of besluit op basis van de Omgevingswet bepaald. De raad heeft een kader stellende en controlerende functie ten aanzien het gehanteerde grondbeleid en de daarbij behorende begrotingen en verantwoordingen. Grondbeleid gaat in belangrijke mate over de productie van bouwgrond, de wijze waarop die tot stand komt en hoe de bouwgrond verkocht en gebruikt wordt. Hoofdlijnen van het grondbeleid Gemeenten kunnen ervoor kiezen om een actief grondbeleid te voeren (waarbij je zelf als gemeenten de gronden koopt en bouwrijp maakt) of een faciliterend (passief) grondbeleid (waarbij de bouwgrondproductie aan anderen wordt overgelaten).
Met faciliterend grondbeleid loopt de gemeente minder financiële risico’s. Deze liggen bij marktpartijen. Daar staat tegenover dat de gemeente minder sturingsmogelijkheden heeft. Voorts kan de gemeente bij faciliterend grondbeleid geen winst maken, omdat ze alleen kosten kan verhalen. Daardoor komen verlieslatende ruimtelijke ontwikkelingen niet of moeizaam van de grond, omdat de markt deze om bedrijfseconomische redenen niet oppakt. Bij actief grondbeleid kunnen met de baten uit winstgevende grondexploitaties tekorten op verlieslatende grondexploitaties worden bekostigd, waardoor er feitelijk financiële verevening tussen verschillende ruimtelijke ontwikkelingen plaats kan vinden. In juli 2023 heeft de gemeenteraad de nieuwe nota grondbeleid vastgesteld. Het uitgangspunt hierbij is dat de focus ligt op een situationeel grondbeleid. Waarbij afhankelijk van de noodzaak of ambitie er wordt gekozen voor actief grondbeleid. Over de financiële gevolgen van het gevoerde beleid wordt jaarlijks gerapporteerd in de paragraaf grondbeleid van de jaarrekening. Daarin wordt uitvoeriger ingegaan op de financiële positie van het grondbedrijf, de projectmatige complexen (= lopende grondexploitaties) en de functionele complexen (complex verspreide bezittingen en complex nog uit te voeren werken).
In de paragraaf grondbeleid van de begroting wordt vooruit gekeken op ontwikkelingen, die mogelijk gevolgen hebben voor de vermogenspositie van het grondbedrijf. Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) De grondexploitaties zijn ingedeeld conform de voorschriften van het BBV. Er is een onderscheid gemaakt in: Bouwgrond In Exploitatie (BIE); Gronden die onder de rubriek Materieel Vast Actief (MVA) op de balans worden verantwoord, voorheen het Complex Overige gronden. Bouwgrond in exploitatie (BIE) heeft in alle gevallen betrekking op grondexploitaties die zich (bijna) in de uitvoeringsfase bevinden. Onder BIE vallen gronden die in eigendom zijn van de gemeente en waarvoor door de gemeenteraad een grondexploitatiebegroting heeft vastgesteld. Het startpunt van BIE is het raadsbesluit van de vaststelling. Vanaf dat moment kunnen kosten worden geactiveerd en bijgeschreven op de voorraadpositie bij onderhanden werk (BIE) op de balans. De gronden welke onder MVA worden geschaard zijn meestal in het verleden anticiperend of strategisch aangekocht. Er is voor deze (bouw)gronden (nog) geen grondexploitatie vastgesteld door de raad. Deze (bouw)gronden kunnen in de toekomst alsnog worden overgeheveld naar BIE. De recent aangekochte gronden in Vjenne Zuid zijn hier een voorbeeld van.
De raad stelt op grond van haar budgetrecht kredieten beschikbaar voor de uitvoering van de grondexploitatiebegroting. Deze kredieten regelen de financiering en dekking van de uitvoeringskosten en zijn bestemd voor aankopen, wegenaanleg, groenaanleg, riolering, enzovoort. Met de jaarlijkse vaststelling van de grondexploitatie autoriseert de gemeenteraad tevens de baten en lasten in de eerste jaarschijf van de grondexploitatie. De baten en lasten worden opgenomen in de gemeentelijke exploitatiebegroting. Werklocaties en overige 156 Op de bedrijfslocaties is er met name aandacht voor de openbare inrichting en daarmee ook de afronding van de grondexploitaties. Garstelanden is in het geheel verkocht en hier wordt gewerkt aan het woonrijpmaken van de 2e fase van het bedrijventerrein. Bij Almeloseweg Oost is het terrein nagenoeg afgewerkt en is er nog 1 kavel, waar nu ook een koper voor lijkt te zijn gevonden. Op Oosterweilanden zijn de eerste kavels voor fase 2 verkocht en wordt ook gewerkt aan de uitvoering van het inrichtingsplan van fase 1. Woninglocaties Westerbouwlanden-Noord De grond ten behoeve van het project Westerbouwlanden Noord is middels een aanbesteding in de markt gezet. De vraag richtte zich op realisatie van een gemeleerde woonwijk waarin plek komt voor ca. 100 woningen.
Eind 2025 is de ontwikkeling gegund aan Koopmans Bouwgroep, aangezien zij het beste plan hadden op basis van onder meer aspecten als aansluiting op het landschap, duurzaamheid en leefbaarheid. Vriezenveen-Zuid In Vriezenveen-Zuid is voor de deelprojecten Wonen in het Groen, Bijzonder Wonen en de woonwijk Vjenne Zuid fase I onder meer gewerkt aan de stedenbouwkundige uitwerking van deze plannen. Deze uitwerkingen zijn op meerdere participatieavonden aan omwonenden en geïnteresseerden voorgelegd om hier input op te halen en ook mogelijk mee te kunnen nemen in de planvorming. In het gebied zijn ook weer nieuwe percelen aangekocht ten behoeve van Vjenne Zuid en de randweg, waardoor de gemeente Twenterand het gehele gebied voor de huidige woonontwikkelingen in bezit heeft. Voor de randweg zijn dan nog wel enkele percelen nodig. Financieel gezien was het daarnaast een opsteker dat er een subsidie van een ruime 5 miljoen euro is toegekend voor de realisatie van de randweg, die cruciaal is voor de ontsluiting van het gebied. Overige locaties Bij het Mozaïek zijn in 2025 de laatste kavels verkocht en ligt de focus op de afwerking van de wijk. In Zuidmaten is na een lang bezwaarproces een start gemaakt met de verkoop van fase 4. De raad heeft daarnaast besloten om geen woningbouw op de Roelofsbrink toe te staan.
Dit zal in de grondexploitatie zorgen voor een afwaardering van de opbrengsten ter grootte van €275.000 die hiervoor in de exploitatie waren opgenomen. Dit zorgt voor een daling in het resultaat van deze exploitatie, waardoor hiervoor een voorziening zal moeten worden opgenomen. De Kruidenwijk in Westerhaar kan worden afgesloten met een gunstig positief resultaat. Jaarwinst Het resultaat van de complexen in exploitatie is € 1.541.009. Van dit bedrag is €1.000.000 toegevoegd aan de reserve grondbedrijf. Het resterende bedrag (€ 541.010) valt vrij in het resultaat. Als gevolg van de toevoeging in de reserve komt het totaal van deze reserve per 31-12-2025 op € 2.172.449. Resultaat van de complexen in exploitatie 1.541.009 V Resultaat overige gronden 16.112 N Totaal 1.524.897 V Geactualiseerde exploitatieopzetten Per 1 januari 2025 kende het Grondbedrijf 9 lopende grondexploitaties. Dat zijn ruimtelijke projecten, met bouwgrondproductie als hoofdmoot, waarvan de raad de grondexploitatiebegroting heeft vastgesteld. Deze door de raad vastgestelde grondexploitatiebegrotingen fungeren als financieel en inhoudelijk kader voor het college van B&W waarbinnen zij verder gaat met de realisatie van een project. Tevens fungeert de grondexploitatiebegroting als een ‘voorspelling’ van de te verwachten kosten en opbrengsten en het begrote financiële eindresultaat.
Voor verlieslatende grondexploitaties dient een voorziening te worden getroffen ter dekking van het begrote tekort. Bij winstgevende grondexploitaties moet, na rato van de voortgang, geleidelijk winst worden genomen. Daarmee mag niet worden gewacht tot het moment waarbij het project (bijna) geheel is gerealiseerd. Bij 2 exploitaties zijn alle verwachte inkomsten al binnen. Deze kunnen echter nog niet worden afgesloten, aangezien een deel van de kosten nog dient te worden gemaakt De gerealiseerde resultaten van 9 lopende grondexploitaties zien er als volgt uit: Resultaten 2025 Bedrijventerreinen | 2025 kosten | inkomsten | winst | boekwaarde totaal | gemaakt | % | totaal | gemaakt | % | verwacht | t/m dienstjaar genomen tot dj | dienstjaar | 0 | grex | verschil Garstelanden | 2.664.625,82 | 1.894.759,65 | 71,11% | 3.166.021,00 | 3.166.021,00 | 100,00% | 501.395,18 | 356.531,62 | 345.152,14 | 11.379,47 | -914.729,73 | -1.271.261,35 | 356.531,62 Almeloseweg Oost | 11.642.801,90 | 10.638.093,57 | 91,37% | 12.291.533,91 | 11.968.197,27 | 97,37% | 648.732,01 | 577.157,42 | 503.657,89 | 73.499,53 | -752.946,28 | -1.330.103,70 | 577.157,42 Oosterweilanden | 10.520.834,13 | 7.924.956,90 | 75,33% | 11.867.382,96 | 7.273.326,00 | 61,29% | 1.346.548,83 | 621.651,43 | 453.816,07 | 167.835,36 | 1.273.282,33 | 651.630,90 | 621.651,43 restkavels bedrijven | 626.556,77 | 592.972,07 | 94,64% |
1.065.149,42 | 629.729,42 | 59,12% | 438.592,65 | 245.402,29 | 259.204,24 | -13.801,95 | 208.644,94 | -36.757,35 | 245.402,29 Totaal bedrijven | 25.454.818,62 | 21.050.782,19 | 28.390.087,29 | 23.037.273,69 | 2.935.268,67 | 1.800.742,76 | 1.561.830,35 | 238.912,41 | -185.748,74 | -1.986.491,50 | 1.800.742,76 10547916,64 | -27.082,51 | 10.557.780,10 Woningbouw kosten | inkomsten | winst | boekwaarde totaal | gemaakt | % | totaal | gemaakt | % | verwacht | t/m dienstjaar genomen tot dj | dienstjaar | 0 | grex | verschil Kruidenwijk | 1.943.779,44 | 1.943.779,44 | 100,00% | 4.366.155,29 | 4.366.155,29 | 100,00% | 2.422.375,85 | 2.422.375,85 | 1.108.828,85 | 1.313.547,00 | 0,00 -2.422.375,85 | 2.422.375,85 Zuidmaten Oost | 11.672.196,98 | 10.426.906,41 | 89,33% | 11.475.939,62 | 7.411.834,62 | 64,59% | -196.257,36 | -113.231,25 | 131.068,31 | -244.299,55 | 2.901.840,54 | 3.015.071,79 | -113.231,25 Smithoek | 1.349.240,09 | 781.201,71 | 57,90% | 1.395.855,25 | 7.553,00 | 0,54% | 46.615,16 | 146,04 | 94,65 | 51,40 | 773.794,75 | 773.648,71 | 146,04 Mozaïek | 1.573.901,19 | 979.586,96 | 62,24% | 1.987.957,42 | 1.987.957,42 | 100,00% | 414.056,23 | 257.706,19 | 16.059,78 | 241.646,42 | -750.664,27 | -1.008.370,46 | 257.706,19 restkavels woningbouw | 1.642.026,26 | 1.563.497,91 | 95,22% | 1.995.167,74 | 1.879.727,24 | 94,21% | 353.141,48 | 316.797,22 | 325.645,29 | -8.848,07 | 567,89 |
-316.229,33 | 316.797,22 Totaal woningbouw | 18.181.143,96 | 15.694.972,43 | 21.221.075,32 | 15.653.227,57 | 3.039.931,36 | 2.883.794,06 | 1.581.696,87 | 1.302.097,19 | 2.925.538,92 | 41.744,86 | 2.883.794,06 Totaal exploitaties | 43.635.962,58 | 36.745.754,62 | 49.611.162,61 | 38.690.501,26 | 5.975.200,03 | 4.684.536,81 | 3.143.527,22 | 1.541.009,60 | 2.739.790,17 | -1.944.746,64 | 4.684.536,81 157 158 Storting voorziening Het BBV schrijft voor dat voor verlieslatende grondexploitaties een voorziening dient te worden getroffen ter dekking van het begrote tekort. Deze voorziening zal moeten worden getroffen voor het complex Zuidmaten Oost. Deze voorziening zal ter grootte zijn van € 196.257,00. Parameters actualisatie Voor de actualisatie van de exploitaties van de verschillenden plannen zijn de volgende parameters aangehouden: 1. De rentetoerekening vast te stellen op 1,5%. 2. Stijgingspercentage van de kosten te stellen op 2% per jaar 3. Stijgingspercentage van de kosten voor eigen personeel te handhaven op 5,5% 4. Percentage onvoorzien te handhaven op: - Eerste verkennende berekening 20% - Bestekberekeningen 15% - Actualisatie lopende complexen 10%. 5. Percentages onvoorzien overige kosten te handhaven op: - 5% bij uitgifte gronden tot 50% - 3% bij uitgifte gronden van 51 tot 75% - 2% bij meer dan 75% uitgegeven grond. 6.
Toerekening eigen personeel is in 2025 in totaal €557.292 Aan woningbouw in totaal € 312.014 per jaar Aan bedrijventerreinen in totaal € 67.244 per jaar Aan projecten in de ontwikkelfase € 178.044 per jaar 7. Voor het maken van bestekken door derden 5% van de kosten van bouw en woonrijp maken. 8. Website, communicatie en reclame - € 2.000 bij start van het project - € 300 jaarlijks voor actualisatie. 9. Uitgifte tempo voor de bedrijventerreinen en woningbouwkavels ongewijzigd te laten. 10. De overige uitgifteprijzen hanteren conform de meest recente grondprijzenbrief van de gemeente Twenterand 159 Paragraaf Lokale heffingen Paragraaf Lokale heffingen De paragraaf lokale heffingen geeft inzicht in de diverse gemeentelijke belastingen en de consequenties voor de inwoners van Twenterand. Hierbij wordt met name ingegaan op de onroerendezaakbelasting (OZB), de rioolheffing, de afvalstoffenheffing, de begraafrechten en de toeristen- en forensenbelasting. Lokale heffingen hebben tot doel dat de gemeente door het verwerven van eigen middelen dekking vindt voor haar uitgaven in het kader van de uitvoering van de gemeentelijke taken. De invoering, wijziging of intrekking van lokale heffingen wordt door de gemeenteraad, via vast te stellen verordeningen, gedaan. De belastingverordeningen 2025 werden in de laatste raadsvergadering van 2024 vastgesteld.
De lokale heffingen bestaan uit de gemeentelijke belastingen, rechten en retributies. Deze vormen een belangrijke inkomstenbron voor de gemeente, welke vooral door de burgers dienen te worden opgebracht. Lokale belastingen worden onderscheiden in heffingen waarvan de besteding gebonden dan wel ongebonden is. Ongebonden lokale heffingen (bijvoorbeeld de OZB) worden tot de algemene dekkingsmiddelen gerekend, omdat zij niet aan een inhoudelijk begrotingsprogramma zijn gerelateerd. De besteding is niet gebonden aan een bepaalde taak. Gebonden heffingen, zoals de afvalstoffen- en rioolheffing, worden verantwoord op het betreffende programma en worden niet tot de algemene dekkingsmiddelen gerekend. Voor het betalen van rechten en retributies verricht de gemeente diensten. De kosten van de gemeentelijke dienstverlening worden doorberekend in de tarieven. Het beleid is er op gericht deze kosten zoveel mogelijk te beperken en daar waar mogelijk rechtvaardiger te verdelen. Hierdoor wordt een evenwichtige lastenverdeling bereikt. Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) dient de paragraaf betreffende de lokale heffingen tenminste te bevatten: a. de geraamde inkomsten; b. het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; c.
een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, waarin inzichtelijk wordt gemaakt hoe bij de berekening van tarieven van heffingen, die hoogstens kostendekkend mogen zijn, wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden, wat de beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen en hoe deze uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd; d. een aanduiding van de lokale lastendruk; e. een beschrijving van het gevoerde kwijtscheldingsbeleid. Hieronder worden in hoofdlijnen de belangrijkste ontwikkelingen benoemd op lokaal fiscaal gebied. a. Overzicht gemeentelijke belastingopbrengsten Van elke euro die huishoudens en bedrijven in Nederland aan belastingen en sociale premies betalen gaat in 2025 3,2% naar de gemeenten. De decentrale overheden nemen samen 4,6% voor hun rekening, de rijksoverheid 95,4% Het aandeel van de gemeente Twenterand aan ontvangen belastingen en retributies bedraagt in dit geheel bijna 18,5 miljoen euro.
Belastingopbrengsten Omschrijving | Raming na wijziging 2025 | Realisatie 2025 Afvalstoffenheffing | € 2.499.132 | € 2.418.026 Begraafplaatsrechten | € 650.000 | € 712.753 Forensenbelasting | € 5.649 | € 13.860 Leges burgerzaken | € 536.394 | € 729.171 Leges omgevingsvergunning | € 929.154 | € 793.070 OZB eigenaren woning | € 5.947.695 | € 5.969.144 OZB eigenaren niet-woning | € 1.928.460 | € 1.895.132 OZB gebruikers niet-woning | € 1.636.708 | € 1.624.918 Rioolheffing | € 3.921.238 | € 4.194.812 Toeristenbelasting | € 105.841 | € 90.733 € 18.160.271 | € 18.441.618 Beleid ten aanzien van de lokale heffingen Beleidskaders Het beleid betreffende de lokale heffingen is opgenomen in: • de diverse belastingverordeningen en –regelingen; • het coalitieakkoord 2022-2026; • landelijke wet- en regelgeving. Landelijk Hervorming lokaal belastinggebied In het hoofdlijnenakkoord, zoals deze door de verschillende formerende partijen is gepresenteerd in mei 2024, zijn ook een aantal maatregelen opgenomen die zien op lokale belastingen. Hieronder hebben we enkele maatregelen uitgelicht. Planbatenheffing of vergelijkbaar systeem Hoewel de exacte kaders voor deze heffing nog niet bekend zijn, is een aandachtspunt dat gemeenten die een dergelijke planbatenheffing gaan invoeren moeten bezien hoe de baten en toerekening van lasten van de grondexploitatie verloopt.
Hierdoor kunnen mogelijk optimalisaties worden gerealiseerd voor de Vennootschapsbelasting. De opbrengsten van deze heffing zijn beklemd en dienen volledig te worden aangewend voor de bereikbaarheid van de wijk en het bouwen van betaalbare huur- en koopwoningen. Ten behoeve van de aanpak van de volkshuisvesting en woningnood wordt erop ingezet dat gemeenten een planbatenheffing kunnen gaan invoeren. De planbatenheffing ziet op een belasting voor onbebouwde grond met een woningfunctie. Hierbij wordt waarschijnlijk de bestemmingsplanwijziging belast voor de eigenaar, waarbij de gemeente een gemaximeerde mogelijkheid krijgt om hiertoe planbatenheffing te innen. 160 161 Waterzorgheffing Wateroverlast en verdroging vragen steeds meer maatregelen in de publieke ruimte. Meer percelen kunnen in de heffing worden betrokken, want van de maatregelen in de publieke ruimte heeft iedereen profijt. De huidige verordening Rioolheffing (model VNG) dekt dan niet meer de lading Het schept een beeld van een belasting voor een buizenstelsel. Bij belastingplichtigen die daar niet op zijn aangesloten roept dat weerstand op. De gemeentelijke watertaken omvatten een breed palet. Zorgplichten voor afval-, hemel- en grondwater hebben een centrale plaats in de ordening van de publieke ruimte. Gemeenten moeten maatregelen nemen om wateroverlast en -schade te voorkomen.
Denk aan het onderhoud van bermen en slootkanten om overtollig water af te voeren, zodat er over een droge weg kan worden gereden. Iedereen heeft daar profijt van. De VNG heeft hiervoor een nieuw modelverordening Riool- en Waterzorgheffing opgesteld. Bij invoering is een zorgvuldige communicatie en belangenafweging naar nieuwe belastingplichtigen van belang. Bijvoorbeeld cultuurgronden en natuurterreinen dragen nu veelal nog niet bij in de kosten van de gemeentelijke watertaken. Wijziging Wet herwaardering proceskostenvergoeding WOZ Met ingang van 1 januari 2024 is de Wet herwaardering proceskostenvergoedingen WOZ en bpm in werking getreden. Aanleiding voor deze wet was de toenemende druk van no-cure-no-paybureaus op de uitvoering van de Wet WOZ. Met deze wet is onder meer de rechtsbijstandvergoeding op basis van het Besluit proceskosten bestuursrecht (Bpb) voor WOZ-bezwaarzaken verlaagd tot 25%, in de wet uitgedrukt als factor van 0,25. Echter de Hoge Raad heeft op 12 juli 2024 een arrest gewezen en oordeelde in belastingzaken het lagere tarief voor proceskosten voor rechtsbijstand in bezwaar (€ 310 per proceshandeling) buiten toepassing moet blijven vanwege mogelijk discriminerend onderscheid met andere bestuursrechtelijke zaken waarvoor het hogere tarief geldt (€ 624). Daarmee werd het regulerende effect van de factor 0,25 deels ongedaan gemaakt.
Met ingang van 1 januari 2025 is dit gerepareerd als onderdeel van het Belastingplan 2025. De nieuwe regeling waarbij de factor van 0,25 wordt aangepast naar 0,125 moet ervoor zorgen dat de proceskostenvergoeding die in de bezwaarfase in WOZ-zaken kan worden toegekend in lijn blijft met hetgeen de wetgever bij de invoering van de Wet herwaardering proceskostenvergoedingen WOZ en bpm voor ogen stond. De Hoge Raad heeft op 17 januari 2025 bepaald dat de Wet herwaardering proceskostenvergoedingen WOZ en bpm (Wet hpwb) niet in strijd is met het gelijkheidsbeginsel. Wel wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen no-cure-no-pay-bezwaren/beroepen en andere bezwaren/beroepen. In het laatste geval geldt de uitzonderingsbepaling en is de WOZ-factor niet van toepassing. De Hoge Raad (Hoge Raad 17-01-2025, ECLI:NL:HR:2025:46) laat de WOZ-factor in stand voor zaken waarin: • (i) wordt opgetreden op basis van no cure no pay, • (ii) daarbij zodanige afspraken met de cliënten worden gemaakt dat het bedrag van eventuele proceskostenvergoedingen aan de gemachtigde of aan het kantoor wordt afgedragen, en • (iii) de procedures op een zodanige wijze worden gevoerd dat de daarin toegekende proceskostenvergoedingen de in redelijkheid gemaakte kosten ver overtreffen. In andere gevallen is er sprake van bijzondere omstandigheden (artikel 30a, lid 1, laatste volzin en lid 2, laatste volzin).
De stelplicht en bewijslast dat sprake is van bijzondere omstandigheden liggen bij belanghebbende. Slaagt belanghebbende in de stelplicht en bewijslast dan blijft de WOZ-factor buiten toepassing. Tweejaarlijkse herwaardering Wet WOZ Het Erasmus Studiecentrum voor Belastingen van Lokale overheden (ESBL) heeft in 2025 het onderzoek naar de mogelijkheden en gevolgen van een verruiming van het WOZ-tijdvak van één naar twee jaar opgeleverd aan de VNG. Zowel de gevolgen voor gemeentelijke organisaties en samenwerkingsverbanden als de gevolgen voor andere heffingen en maatschappelijke bredere toepassingen van de WOZ-waarde zijn in kaart gebracht. Daarnaast zijn ook de gevolgen voor eigenaren en gebruikers van onroerende zaken (burgers en bedrijven) geïnventariseerd. De argumenten die de wetgever destijds had om te kiezen voor een jaarlijkse WOZ-waardering gelden grotendeels nog steeds: - Een actuele WOZ-waarde vergroot de acceptatie ervan; - Demping van schoksgewijze aanpassingen van de WOZ-waarde tussen tijdvakken; - Een actuele WOZ-waarde maakt breder (maatschappelijk) gebruik van de WOZ-waarde mogelijk; - Een jaarlijkse waardering voorkomt piekbelasting en verbetert de continuïteit van het 162 uitvoeringsproces; - Jaarlijkse waardering leidt tot minder bezwaar- en beroepsprocedures ten opzichte van meerjarige waarderingen.
Er zijn op basis van dit onderzoek bovendien een aantal argumenten bijgekomen die pleiten voor handhaving van een jaarlijks WOZ-tijdvak. Die argumenten betreffen vooral de negatieve gevolgen van een minder actuele WOZ-waarde voor zowel afnemers, het bredere gebruik van de WOZ-waarde en de grotendeels negatieve gevolgen voor burgers en bedrijven. Het lijkt erop dat Wet herwaardering proceskostenvergoeding WOZ en bpm zijn werk doet en het aantal bezwaren en beroepen van no- cure-no-pay-gemachtigden afneemt, waarmee een belangrijke aanleiding voor het indienen van de motie mogelijk deels is weggevallen. Verder is regelgeving aangekondigd die erop is gericht de kwaliteit van de WOZ-waarden te verbeteren en de acceptatie ervan onder belanghebbenden te vergroten. Leegstandsheffing De Tweede Kamer heeft op 23 september 2025 een amendement aangenomen dat gemeenten de bevoegdheid geeft om een leegstandsheffing op woningen in te voeren. Deze maatregel is bedoeld om langdurige leegstand tegen te gaan en woningen beschikbaar te maken voor inwoners. De leegstandsheffing kan worden toegepast op gebouwde onroerende zaken die langer dan twaalf maanden onafgebroken leegstaan. Gemeenten kunnen zelf bepalen hoe hoog de heffing is, wanneer deze ingaat, en of het een vast bedrag of een bedrag gebaseerd op de WOZ-waarde van de leegstaande woning is.
De maatregel is op een begrijpelijke en uitvoerbare manier vormgegeven, met duidelijke richtlijnen voor wat onder leegstand wordt verstaan en een redelijke termijn voor de invoering van de heffing. De invoering laat nog even op zich wachten. Hoewel op 22 januari 2026 een besluit werd gepubliceerd over de inwerkingtreding van verschillende onderdelen van de Fiscale Verzamelwet, was de leegstandsheffing daarin niet opgenomen. Staatssecretaris Heijnen geeft aangegeven dat de leegstandsheffing nog niet is ingevoerd omdat het gaat om en wijziging van de Gemeentewet. Het Koninklijk Besluit tot inwerkingtreding van het amendement is tot op heden om procedurele redenen nog niet genomen. 163 Lokale heffingen Lokale heffingen worden onderscheiden in heffingen waarvan de besteding gebonden dan wel ongebonden is. De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op beide. Ongebonden lokale heffingen (zoals de OZB) worden tot de algemene dekkingsmiddelen gerekend, omdat zij niet aan een inhoudelijk begrotingsprogramma zijn gerelateerd. De besteding is niet gebonden aan een bepaalde taak. Gebonden heffingen, zoals de afvalstoffen- en rioolheffing, worden verantwoord op het betreffende programma en worden niet tot de algemene dekkingsmiddelen gerekend. Forensenbelasting Op grond van artikel 223 van de Gemeentewet kunnen gemeenten forensenbelasting heffen.
De forensenbelasting is een algemeen dekkingsmiddel. Met de forensenbelasting kunnen gemeenten de kosten van bepaalde voorzieningen ook verhalen op mensen die niet in de gemeente wonen, maar wel gebruik maken van de voorziening. De forensenbelasting wordt door Nederlandse gemeenten alleen geheven van mensen die meer dan 90 dagen een gemeubileerde woning ter beschikking houden. Toeristenbelasting Op grond van artikel 224 van de Gemeentewet kunnen gemeenten Toeristenbelasting heffen voor overnachtingen van personen binnen de gemeente die niet als ingezetene in de gemeente zijn ingeschreven. Voor zover de belasting wordt geheven van degene die gelegenheid tot verblijf biedt, is deze bevoegd de belasting als zodanig te verhalen op degene ter zake van wiens verblijf de belasting verschuldigd wordt. De doelstelling is hetzelfde als bij forensenbelasting, namelijk dat de kosten van bepaalde voorzieningen worden omgeslagen naar personen die er wel gebruik van maken, maar niet in de gemeente wonen. Onroerende-zaakbelastingen Op basis van artikel 220 van de Gemeentewet kunnen gemeenten onroerende-zaakbelastingen (OZB) heffen. De OZB is een algemene belasting, er is geen relatie tussen de heffing en bepaalde taken van de gemeente. De opbrengst is onderdeel van de algemene middelen. De OZB is een tijdstipbelasting.
Dit betekent dat voor het bepalen van de belastingplicht de situatie per 1 januari van het belastingjaar geldt. Veranderingen in de loop van het jaar, bijvoorbeeld de verkoop van een huis, worden meegenomen in het volgende belastingjaar. Belastingplichtige - eigenaren van woningen; - eigenaren van niet-woningen; - gebruikers van niet-woningen. Indien iemand zowel eigenaar als gebruiker is van een niet-woning, dan betaalt hij of zij beide belastingen. Grondslag onroerende-zaakbelastingen De grondslag voor de berekening van de OZB is de WOZ-waarde van de onroerende zaak. Deze wordt jaarlijks opnieuw bepaald. Het tarief van de OZB wordt uitgedrukt in een percentage van de WOZ-waarde. Voor iedere groep belastingplichtigen wordt een afzonderlijk tarief vastgesteld. De hoogte van het tarief leidt tot de opbrengst die met de begroting is vastgesteld. De beoogde opbrengst van de OZB per belastingplicht wordt eerst vastgesteld. Vervolgens wordt op basis van de totale WOZ-waarde van de belastingplicht het OZB-tarief berekend. De ontwikkeling van het OZB-tarief is dus naast de ontwikkeling van de OZB-opbrengst afhankelijk van de ontwikkeling van de vastgoedmarkt. Als de gemiddelde waarde op de vastgoedmarkt stijgt, leidt dit tot een neerwaartse bijstelling van het OZB-tarief. Anders zou de OZB-opbrengst evenredig meestijgen. Andersom geldt hetzelfde.
Een negatieve waardeontwikkeling van de vastgoedmarkt leidt tot een verhoging van het OZB-tarief, om te voorkomen dat de OZB opbrengst daalt. De tariefaanpassing op basis van de ontwikkeling van de vastgoedmarkt heeft voor de gemiddelde eigenaar en gebruiker geen effect op de hoogte van de OZB-heffing. Immers, een gemiddeld vastgoedobject volgt de ontwikkeling op de vastgoedmarkt. 164 Overzicht (on)gebonden belastingen Ongebonden belastingen Gebonden belastingen Onroerende-zaakbelastingen Afvalstoffenheffing Forensenbelasting Leges en Rechten Toeristenbelasting Rioolheffing Kostendekking Kostendekking Met ingang van 2017 moet door gewijzigde regelgeving (Besluit Begroting en Verantwoording) meer inzicht gegeven worden in de kostendekkendheid van heffingen. Bij de toepasselijke heffingen zijn de lasten-batenoverzichten en specifieke beleidsuitgangspunten vermeld. Naast de lasten die direct uit de taakvelden zijn af te leiden, mogen ook overheadkosten en BTW worden toegerekend. De BTW is berekend als opslag over de ‘derdenkosten’. De afschrijvingslasten zijn ontstaan uit investeringen waarbij deels sprake is van derdenkosten. De BTW daarover is ook meegenomen. Mate van kostendekking van de gebonden belastingen De gebonden heffingen mogen maximaal kostendekkend zijn. Dit wordt op begrotingsbasis bepaald.
In werkelijkheid waren de lasten en baten per heffing: Overzicht afval Afvalstoffenheffing De wettelijke basis voor het heffen van afvalstoffenheffing is geregeld in artikel 15.33 van de Wet Milieubeheer. Op basis van de Wet Milieubeheer heeft de gemeente de wettelijke taak om zorg te dragen voor de inzameling van afvalstoffen die afkomstig zijn van particuliere huishoudens. De inzameling van afval wordt sinds 2002 uitgevoerd door Rova. De kosten van de inzameling en verwerking van afvalstoffen wordt betaald uit de afvalstoffenheffing. Belastingplichtige Inwoners zijn verplicht afvalstoffenheffing te betalen, ook als zij geen afval voor inzameling aanbieden. De heffing wordt geheven van de gebruiker van een perceel waarvoor de gemeente een wettelijke plicht tot inzameling heeft en de inzamelverplichting ook nakomt. Grondslag De grondslag voor de berekening van afvalstoffenheffing is niet wettelijk vastgelegd. De gemeente is in principe vrij deze grondslag zelf te bepalen. De gemeente Twenterand hanteert als grondslag een vast bedrag plus een opslag op basis van het aantal aanbiedingen. Uit onderstaand overzicht blijkt dat veruit het grootste deel van de gemeentelijke kosten komt van het taakveld afval (€ 3.214.407).
De kosten zitten vooral in het daadwerkelijk inzamelen en verwerken van het huishoudelijke afval (ook het scheiden van afval en het recyclen ervan valt hieronder) en de kosten voor de heffing en invordering van de afvalstoffenheffing. Daarnaast zijn de kosten voor het taakveld overhead € 470.000. Dit zijn kosten die worden gemaakt door de sturing en ondersteuning van medewerkers in brede zin. Overzicht van de taakvelden die geheel of deels in de heffing worden meegenomen Afvalstoffenheffing | Lasten taakveld | Overhead (0.4) | BTW | Totale lasten | Heffing | Overige baten (0.8) | Totale baten | Kosten dekkendheid 7.3 Afval | 2.276.514 | 470.000 | 467.893 | 3.214.407 | 2.418.026 | 933.855 | 3.351.881 | 100,00% 2.1 Verkeer en vervoer | 70.015 | 70.015 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie | - 6.3 Inkomensregelingen | 67.459 | 67.459 Totaal | 2.413.988 | 470.000 | 467.893 | 3.351.881 | 2.418.026 | 933.855 | 3.351.881 | 100,00% Overzicht riool Rioolheffing De wettelijke basis voor het heffen van rioolheffing ligt in artikel 228a van de Gemeentewet. In de rioolheffing worden kosten doorgerekend die verbonden zijn aan het in stand houden van het gemeentelijk rioleringsstelsel. Met de invoering in 2008 van de Wet gemeentelijke watertaken heeft de gemeente naast de zorgplicht voor het afvoeren van huishoudelijk afvalwater en regenwater ook de zorgplicht voor het grondwater.
Daarmee is ook de mogelijkheid ontstaan om de kosten die verbonden zijn aan de taken die voortvloeien uit de Wet gemeentelijke watertaken, toe te rekenen aan de rioolheffing. 165 De rioolheffing is een bestemmingsheffing (bestemming is watertaken), er staan geen aanwijsbare tegenprestaties tegenover. De gemeente Twenterand hanteert één rioolheffing voor alle watertaken. Elke gemeente is verplicht een Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) vast te stellen. In een GRP wordt meerjarig inzicht gegeven in de kosten die gemaakt worden voor de instandhouding van het gemeentelijk rioolstelsel. Verwachte kosten In totaal hebben wij in het afgelopen jaar € 4.257.629 aan kosten te maken om deze zorgplichten na te komen. Om deze kosten transparant te maken splitsen wij eerst uit op welke taakvelden wij deze kosten zullen maken. Vervolgens gaan wij in op de herkomst van de middelen voor het financieren van deze taken. Uit onderstaand overzicht blijkt dat veruit het grootste deel van de gemeentelijke kosten komt van het taakveld riolering (€ 3.892.007). De kosten zitten vooral in daadwerkelijk nakomen van onze gemeentelijke watertaken op het gebied van afvalwater, hemelwater en grondwater en in de kosten voor heffing en invordering van de rioolheffing. Door machinaal te vegen worden onze straten gereinigd en wordt voorkomen dat het riool dichtslibt en bovenmatig slijt door (veeg)zand.
De kosten van het vegen worden daarom deels (60% : € 105.023) ten laste van het riool gebracht. De kosten voor het taakveld overhead zijn € 762.479. Dit zijn kosten die wij maken door de sturing en ondersteuning van medewerkers in brede zin. Overzicht van de taakvelden die geheel of deels in de heffing worden meegenomen Rioolheffing | Lasten taakveld | Overhead (0.4) | BTW | Totale lasten | Heffing | Overige baten (0.8) | Totale baten | Kosten dekkendheid 7.2 Riolering | 2.317.362 | 762.479 | 812.166 | 3.892.007 | 4.194.812 | 62.817 | 4.257.629 | 100,00% 2.1 Verkeer en vervoer | 105.023 | 105.023 | - 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 121.113 | 25.434 | 146.547 | - 6.3 Inkomensregelingen | 114.053 | 114.053 | - Totaal | 2.657.551 | 762.479 | 837.599 | 4.257.629 | 4.194.812 | 62.817 | 4.257.629 | 100,00% Begraafrechten Op grond van artikel 229 van de Gemeentewet wordt een vergoeding gevraagd voor het gebruik van de begraafplaatsen en voor het door de gemeente verlenen van diensten in verband met de begraafplaatsen. De heffing wordt geheven naar de maatstaven en de tarieven zoals die in de verordening begraafrechten zijn opgenomen. In totaal zijn het afgelopen jaar € 799.027 aan kosten gemaakt op het taakveld 'begraafplaatsen en crematoria' om onze zorgplichten na te komen.
De totale baten zijn € 799.027 Per saldo resulteert een tekort op het taakveld begraafplaatsen van € 76.714. Dit bedrag is onttrokken uit de reserve exploitatie begraafplaatsen. 166 Overzicht van de taakvelden die geheel of deels in de heffing worden meegenomen Begraafrechten | Lasten taakveld | Overhead (0.4) | BTW | Totale lasten | Heffing | Overige baten (0.8) | Totale baten | Kosten dekkendheid 7.5 Begraafplaatsen en crematoria | 534.027 | 265.000 | 799.027 | 712.753 | 712.753 | 98,68% 0.10 Mutatie reserves | - | 76.714 | 9.560 | 86.274 | 1,32% Totaal | 534.027 | 265.000 | - | 799.027 | 789.467 | 9.560 | 799.027 | 100,00% 167 Woonlastenontwikkeling Onder woonlasten verstaan we: onroerendezaakbelastingen, afvalstoffen- en rioolheffing. Het zijn belastingen en tarieven waarmee ieder huishouden in een gemeente jaarlijks te maken krijgt. Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo) publiceert jaarlijks de Atlas van lokale lasten. Men vergelijkt daarin per gemeente de woonlasten van een woning met een voor die gemeente gemiddelde waarde. Onderstaand overzicht geeft de hoogte van de woonlasten in Twenterand voor een gemiddeld meerpersoonshuishouden in 2023, 2024 en 2025 weer.
Woonlastenontwikkeling in Twenterand: Woonlastenontwikkeling | 2023 | 2024 | 2025 OZB Eigenaar | 500,17 | 501,50 | 502,25 Afvalstoffenheffing (meerpersoons) | 209,37 | 197,00 | 201,84 Rioolheffing | 271,92 | 278,72 | 285,72 Totale woonlasten | 981,46 | 977,22 | 989,81 Woonlastenontwikkeling vergelijk Twentse gemeenten De gemeentelijke woonlasten voor een eigenaar/bewoner van een woning in Twenterand stegen in 2025 met 1,30% (meerpersoonshuishoudens). In onderstaand overzicht uit de publicatie van het COELO over 2025 worden de lokale lasten van de Twentse gemeenten met elkaar vergeleken. bruto woonlasten eigenaar-gebruiker woning | stijging in % tov 2024 éénpersoonshuishouden | meerpersoonshuishouden | 1-pers | meerpers 2024 | 2025 | 2024 | 2025 Almelo | 996 | 1022 | 1041 | 1069 | 2,60% | 2,60% Borne | 1021 | 1034 | 1050 | 1070 | 1,30% | 2,00% Dinkelland | 929 | 942 | 957 | 972 | 1,30% | 1,50% Enschede | 986 | 1033 | 1013 | 1061 | 4,70% | 4,70% Haaksbergen | 1095 | 1125 | 1091 | 1125 | 2,70% | 3,10% Hellendoorn | 989 | 1007 | 989 | 1007 | 1,80% | 1,80% Hengelo | 935 | 960 | 972 | 996 | 2,70% | 2,50% Hof van Twente | 1024 | 1067 | 1055 | 1096 | 4,20% | 3,80% Losser | 1083 | 1052 | 1114 | 1084 | -2,90% | -2,80% Oldenzaal | 908 | 975 | 945 | 1009 | 7,30% | 6,80% Rijssen-Holten | 645 | 719 | 675 | 767 | 11,50% | 13,70% Tubbergen | 929 | 969 | 954 | 992 | 4,30% | 4,00% Twenterand |
936 | 951 | 977 | 990 | 1,50% | 1,30% Wierden | 940 | 1010 | 968 | 1037 | 7,40% | 7,10% Overijssel | 903 | 945 | 934 | 979 | 4,70% | 4,80% Nederland | 911 | 964 | 994 | 1053 | 5,80% | 5,90% Kwijtscheldingsbeleid Elke gemeente moet bij het vaststellen van kwijtschelding landelijke regels toepassen. Binnen deze mogelijkheden zijn de volgende eigen beleidskeuzes gemaakt: - Voor de ozb, riool- en voor de afvalstoffenheffing is kwijtschelding mogelijk, waardoor minima geen woonlasten betalen; - Voor extra containers wordt geen kwijtschelding afvalstoffenheffing verleend en ook geen kwijtschelding rioolheffing bij een grondslag > 500m3 - Bij de normkosten van bestaan wordt uitgegaan van 100% van de bijstandsnorm; - Ondernemers voor de privébelastingen zijn gelijkgesteld met particulieren; - Kosten voor kinderopvang worden in aanmerking genomen als uitgaven bij de berekening van de betalingscapaciteit en; - Bij de normkosten van bestaan voor AOW’ers wordt uitgegaan van 100% van de netto AOW-norm. In 2025 is in totaal voor een bedrag van bijna € 181.500 verleend aan kwijtscheldingen.
168 169 Jaarrekening 2025 170 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar Realisatie begrotingsjaar | Raming begrotingsjaar na wijziging | Raming begrotingsjaar voor wijziging Omschrijving programma | Baten | Lasten | Saldo | Baten | Lasten | Saldo | Baten | Lasten | Saldo 1. Sociaal domein | 27.657.362 | 71.367.676 | -43.710.314 | 28.246.636 | 72.915.220 | -44.668.584 | 17.913.071 | 64.646.956 | -46.733.885 2. Ruimte | 16.028.735 | 30.134.235 | -14.105.500 | 16.837.708 | 34.032.175 | -17.194.467 | 13.171.756 | 28.791.844 | -15.620.088 3. Economie en vrije tijdsbesteding | 2.333.710 | 9.389.336 | -7.055.627 | 1.963.379 | 10.514.283 | -8.550.904 | 1.530.215 | 9.295.956 | -7.765.741 4.
Bedrijfsvoering | 2.497.271 | 16.579.712 | -14.082.442 | 1.726.977 | 16.666.837 | -14.939.860 | 1.631.534 | 16.382.698 | -14.751.164 Subtotaal programma's | 48.517.077 | 127.470.960 | -78.953.882 | 48.774.700 | 134.128.516 | -85.353.816 | 34.246.576 | 119.117.454 | -84.870.878 Algemene dekkingsmiddelen Lokale heffingen | 9.489.194 | 0 | 9.489.194 | 9.512.863 | 0 | 9.512.863 | 9.362.863 | 0 | 9.362.863 Algemene uitkering | 72.309.761 | 0 | 72.309.761 | 73.396.708 | 0 | 73.396.708 | 69.763.826 | 0 | 69.763.826 Dividend | 1.655.748 | 0 | 1.655.748 | 1.611.343 | 0 | 1.611.343 | 1.957.343 | 0 | 1.957.343 Saldo financieringsfunctie | 237.923 | 341.516 | -103.593 | 237.923 | 366.518 | -128.595 | 282.563 | 366.518 | -83.955 Overige algemene dekkingsmiddelen | 981.790 | 0 | 981.790 | 800.999 | 0 | 800.999 | 775.999 | 0 | 775.999 Subtot. alg. dekkingsmiddelen | 84.674.416 | 341.516 | 84.332.900 | 85.559.836 | 366.518 | 85.193.318 | 82.142.594 | 366.518 | 81.776.076 Overhead (*) | 8.587.566 | -8.587.566 | 8.321.887 | -8.321.887 | 8.321.887 | -8.321.887 Onvoorzien | 0 | 0 | 1.000 | -1.000 | 1.000 | -1.000 Totaal saldo van baten en lasten | 133.191.493 | 127.812.476 | 5.379.017 | 134.334.536 | 134.496.034 | -161.498 | 116.389.170 | 119.484.972 | -3.095.802 Toevoegingen/onttrekkingen aan reserves 1.
Sociaal domein | 645.204 | 3.088.903 | -2.443.699 | 881.664 | 2.939.396 | -2.057.732 | 528.864 | 0 | 528.864 2. Ruimte | 1.716.920 | 664.849 | 1.052.071 | 4.029.894 | 25.000 | 4.004.894 | 2.392.958 | 25.000 | 2.367.958 3. Economie en vrije tijdsbesteding | 982.615 | 0 | 982.615 | 2.291.062 | 0 | 2.291.062 | 1.737.422 | 0 | 1.737.422 4. Bedrijfsvoering | 2.180.975 | 7.804.438 | -5.623.463 | 1.685.826 | 5.762.552 | -4.076.726 | 797.021 | 2.335.463 | -1.538.442 Totaal mutaties reserves | 5.525.714 | 11.558.190 | -6.032.476 | 8.888.446 | 8.726.948 | 161.498 | 5.456.265 | 2.360.463 | 3.095.802 Gerealiseerd resultaat | 138.717.207 | 139.370.666 | -653.459 | 143.222.982 | 143.222.982 | 0 | 121.845.435 | 121.845.435 | 0 (*) In verband met een wijziging van het BBV zijn de overheadkosten afzonderlijk in beeld gebracht. Deze kosten zijn reeds verwerkt in de totale lasten per programma. Zodoende dient dit bedrag niet nogmaals meegeteld te worden bij de totale lasten. De analyse van de afwijkingen tussen de begroting na wijziging en de realisatie in het begrotingsjaar is opgenomen in de programmaverantwoording. Deze analyse maakt deel uit van de jaarrekening.
171 172 173 Balans 2025 Balans 2025 Balans per 31 december 2025 ACTIVA | 2025 | 2024 | PASSIVA | 2025 | 2024 Vaste activa | Vaste passiva Immateriële vaste activa | Eigen vermogen Kosten onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief | 0 | 0 | Algemene reserves | 23.696.540 | 13.381.801 Bijdrage aan activa in eigendom derden | 353 | 529 | Bestemmingsreserves | 61.079.578 | 61.598.070 Materiële vaste activa | Gerealiseerd resultaat | -653.459 | 3.763.771 In erfpacht uitgegeven gronden | 946.009 | 966.695 Investeringen met een economisch nut | 67.623.791 | 59.367.088 | Voorzieningen Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter | 23.400.935 | 25.370.164 | Voorzieningen voor verplichtingen/verliezen/risico's | 6.171.949 | 5.414.831 bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven Inv.
in openbare ruimten met maatschappelijk nut | 7.591.994 | 7.618.583 | Egalisatievoorzieningen | 7.998.557 | 8.829.775 Financiële vaste activa | Van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden | 1.336.391 | 1.335.639 Kapitaalverstrekkingen aan: Deelnemingen | 171.099 | 172.070 | Vaste schulden met looptijd 1 jaar of langer Gemeenschappelijke regelingen | 52.622 | 52.622 | Onderhandse leningen van: Leningen aan: | Binnenlandse banken en overige financiële instellingen | 28.915.829 | 32.461.869 Deelnemingen | 8.306.693 | 8.849.603 Overige langlopende leningen u/g | 3.292.705 | 2.806.356 Overige uitzettingen looptijd 1 jaar of langer | 186.694 | 186.694 | Waarborgsommen | 0 | 2.076 Totaal vaste activa | 111.572.894 | 105.390.405 | Totaal vaste passiva | 128.545.386 | 126.787.832 Vlottende activa | Vlottende passiva Voorraden | Netto vlottende schulden met looptijd korter dan 1 jaar Onderhanden werk, gronden in exploitatie | 2.543.449 | 948.916 | Overige kasgeldleningen | 0 | 0 Banksaldi | 0 | 0 Uitzettingen met looptijd korter dan 1 jaar | Overige schulden | 3.486.364 | 2.771.213 Vorderingen op openbare lichamen | 298.585 | 503.999 Uitzettingen Rijks schatkist rentetypische looptijd < 1 jaar | 20.981.984 | 21.305.563 Overige vorderingen | 2.946.188 | 3.083.809 Liquide middelen | Overlopende passiva Kas- en banksaldi | 459.558 | 785.267 | Verplichtingen die in het
begrotingsjaar zijn opgebouwd en in een volgend begrotingsjaar tot | 8.969.148 | 7.686.482 betaling komen Van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor | 9.116.506 | 7.583.295 174 Balans per 31 december 2025 uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren Overlopende activa | Overige vooruitontvangen bedragen ten bate van volgende begrotingsjaren | 187.908 | 138.961 De van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te | 0 | 0 ontvangen voorschotbedragen ontstaan door voorfinanciering Overige nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde | 11.502.655 | 12.949.823 bedragen Totaal vlottende activa | 38.732.418 | 39.577.377 | Totaal vlottende passiva | 21.759.926 | 18.179.951 TOTAAL GENERAAL | 150.305.312 | 144.967.782 | TOTAAL GENERAAL | 150.305.312 | 144.967.782 Gewaarborgde geldleningen | 929.642.564 | 705.469.689 175 176 Toelichting op de balans Toelichting op de balans Toelichting op de balans per 31 december 2025 Vaste activa Immateriële vaste activa | 2025 | 2024 Kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen en het saldo van agio en disagio Kosten onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief | 0 | 0 Bijdragen aan activa in eigendom derden | 353 | 529 353 | 529 Het onderstaande overzicht geeft het verloop weer van de immateriële vaste activa gedurende het jaar 2025:
Boekwaarde | Investering | Afschrij- | Bijdragen | Overheveling | Boekwaarde 01/01/2025 | vingen | van derden | 2025 | 31/12/2025 Kosten onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief | 0 | 0 Bijdragen aan activa in eigendom derden | 529 | 176 | 353 Totaal | 529 | 0 | 176 | 0 | 0 | 353 Materiële vaste activa | 2025 | 2024 In erfpacht uitgegeven gronden | 946.009 | 966.695 Investeringen met een economisch nut | 67.623.791 | 59.367.088 Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een | 23.400.935 | 25.370.164 heffing kan worden geheven Investeringen in openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut | 7.591.994 | 7.618.583 99.562.729 | 93.322.531 De overige investeringen met economisch nut kunnen als volgt worden onderverdeeld: Boekwaarde ultimo | 2025 | 2024 Gronden en terreinen | 7.956.741 | 8.108.907 Woonruimten | 1.616.303 | 1.822.111 Strategische gronden | 15.512.000 | 11.408.402 Bedrijfsgebouwen * | 40.933.636 | 37.251.865 G.W.W.
werken | 23.737.110 | 24.999.892 Vervoersmiddelen | 999.176 | 724.944 177 Toelichting op de balans per 31 december 2025 Machines, apparaten/installaties | 231.484 | 283.420 Overige materiële vaste activa | 325.131 | 340.796 Software | 659.154 | 763.610 91.970.735 | 85.703.948 Het onderstaand overzicht geeft het verloop van de boekwaarde van de overige investeringen met economisch nut weer: Boekwaarde | Investering | Desinvestering | Afschrijvingen | Overheveling | Bijdragen | Boekwaarde 01/01/2025 | 2025 | 2025 | 31/12/2025 Gronden en terreinen | 8.108.907 | 152.166 | 7.956.741 Woonruimten | 1.822.111 | 200.000 | 5.808 | 1.616.303 Strategische gronden | 11.408.402 | 4.103.598 | 15.512.000 Bedrijfsgebouwen | 37.251.865 | 5.261.763 | 1.525.283 | 54.710 | 40.933.636 G.W.W. werken | 24.999.892 | 2.916.908 | 793.420 | 3.386.271 | 23.737.110 Vervoersmiddelen | 724.944 | 413.595 | 139.363 | 999.176 Machines, apparaten/installaties | 283.420 | 51.935 | 231.484 Overige materiële vaste activa | 340.796 | 10.962 | 26.628 | 325.131 Software | 763.610 | 32.723 | 137.180 | 659.154 85.703.948 | 12.739.550 | 0 | 2.873.809 | 0 | 3.598.954 | 91.970.735 De belangrijkste in het boekjaar gedane investeringen staan hieronder vermeld.
krediet per | Werkelijk be- | Bijdragen | Werkelijk besteed | Cumulatief 01-01-2025 | steed 2025 | 2025 | t/m 2024 | t/m 2025 Nieuwbouw overdekt zwembad | 301.565 | 330.321 | 54.710 | 275.611 Herinrichting gemeentehuis | 3.180.411 | 2.342.136 | 490.748 | 2.832.884 Verduurzaming gemeentehuis | 3.309.028 | 2.211.446 | -807.548 | 1.403.898 Nieuwbouw Oranjeschool | 8.527.000 | 328.268 | 0 | 328.268 Vervanging riool Schout Doddestraat (2017) | 2.874.943 | 101.250 | 52.833 | 754.833 | 803.250 Riool Vroomshoop (Churchillstraat) | 1.136.013 | 662.145 | 662.145 | 0 Riool Westerhaar Hoofdweg | 386.798 | 398.059 | 421.954 | 23.895 | 0 Riool Vriezenveen Sportlaan | 1.657.499 | 707.229 | 707.229 | 0 Riolering Oale Bouw | 2.302.000 | 490.131 | 1.342.240 | 881.951 | 29.842 Renovatie wegen | 300.000 | 25.305 | 42.288 | 67.593 Vervanging riool 't Slot | 889.640 | 24.511 | 12.256 | 12.255 178 Toelichting op de balans per 31 december 2025 Riool Heemsteres (2024) | 2.738.652 | 64.722 | 101.115 | 165.837 Kunstgras Deto, DOS, TOP | 314.265 | 246.020 | 165.232 | 80.788 Kunstgrasveld SDO | 125.000 | 124.335 | 22.380 | 101.954 Riool (2025) | 436.368 | 61.610 | 61.610 Digitaal stelsel omgevingswet | 160.000 | 21.758 | 32.442 | 54.201 Aanpassing WIFI-netwerk | 70.000 | 10.060 | 18.166 | 28.227 Vriezenveen Zuid | 2.000.000 | 150.392 | 1.656.944 | 1.807.336 Vriezenveen Zuid (perc.
3618/3702) | 3.054.240 | 3.054.240 | 3.054.240 Percelen Vriezenveen Zuid | 785.412 | 478.164 | 478.164 Gebiedsvisie Vriezenveen | 350.000 | 120.260 | 120.260 Aankoop grond Vriezenveen | 2.100.000 | 297.342 | 297.342 John Deere 6330 (2021) | 80.000 | 80.336 | 80.336 Hangxa (heftruck) | 10.000 | 23.293 | 23.293 John Deere 6130 (2022) | 120.000 | 120.504 | 120.504 John Deere 6330 (2024) | 40.000 | 42.968 | 42.968 John Deere 1504 (camping) | 50.000 | 73.247 | 73.247 John Deere 2140 (camping) | 60.000 | 73.247 | 73.247 Totaal | 37.358.834 | 12.663.298 | 3.440.980 | 3.194.835 | 12.417.153 De boekwaarde van de investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut had het volgende verloop: Boekwaarde | Investering | Des- | Overheveling | Afschrij- | Bijdragen | Boekwaarde 01/01/2025 | investering | 2025 | vingen | van derden | 31/12/2025 G.W.W. werken | 7.618.583 | 960.663 | 510.394 | 476.859 | 7.591.994 Overige materiële vaste activa | 0 | 0 7.618.583 | 960.663 | 0 | 0 | 510.394 | 476.859 | 7.591.994 De boekwaarde van G.W.W. Werken bedroeg op 31-12-2016 € 3.699.517. Dit betreft maatschappelijk nut activa die volgens de ‘oude’ methode is geactiveerd. Hierop mag nog versneld worden afgeschreven. Investeringen vanaf 1 januari 2017 moeten verplicht geactiveerd worden. De belangrijkste in het boekjaar gedane investeringen staan in onderstaand overzicht vermeld.
Beschikbaar | Werkelijk be- | Bijdragen 2025 | Werkelijk besteed | Cumulatief gesteld | steed 2025 | t/m 2024 | t/m 2025 Revitalisering Garstelanden/Weitzelpoort | 552.499 | 26.849 | 70.943 | 97.791 Verkeersveiligheid Twenterand | 446.700 | 224.429 | -324.922 | -100.493 Kleine verkeersmaatregelen | 250.000 | 583.517 | 476.859 | -19.335 | 87.324 179 Toelichting op de balans per 31 december 2025 Openbare verlichting 2024 | 133.600 | 119.154 | 119.154 Totaal | 1.382.799 | 953.949 | 476.859 | -273.314 | 203.776 Begrotingsrechtmatigheid Bij de rechtmatigheidscontrole vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. Begrotingsoverschrijdingen zijnin principe onrechtmatig. Er zijn echter situaties denkbaar waarbij overschrijdingen binnen het door de raad uitgezette beleidvallen en binnen het doel blijven waarvoor het krediet beschikbaar is gesteld. (Kadernota rechtmatigheid Commissie BBV). De algemene lijn is dat begrotingsoverschrijdingen, die binnen de beleidskaders van de raad passen, niet meegewogen worden in het accountantsoordeel. Onderstaand overzicht laat zien dat een aantal kredieten zijn overschreden. Gesteld kan worden dat de uitgaven passen binnen het beleid en het doel waarvoor het krediet beschikbaar is gesteld. De raad autoriseert deze kostenoverschrijdingen met het vaststellen van de jaarrekening.
Krediet | Besteed | Werkelijk be- | Overschrijding t/m 2024 | steed 2025 Hangxa (heftruck) | 10.000 | 23.293 | 13.293 John Deere 1504 (camping) | 50.000 | 73.247 | 23.247 John Deere 2140 (camping) | 60.000 | 73.247 | 13.247 Totaal | 120.000 | 0 | 169.787 | 49.787 De reden van overschrijding wordt hierna toegelicht. Hangxa (heftruck, John Deere 1504 (camping), John Deere 2140 (camping) De raad heeft besloten om het totaal aan aanschaffingen tractiemiddelen te koppelen aan een maximale hoogte van de kapitaallasten. De kapitaallasten van de tractiemiddelen zijn in de begroting opgenomen voor een vast bedrag van € 230.000. De overschrijding van deze kredieten heeft niet tot gevolg dat dit maximum wordt overschreden. Het verschil tussen werkelijk en begroot wordt gestort c.q. onttrokken uit de reserve tractie. In 2025 waren de kosten van tractie € 147.500 en dus is er een bedrag van € 82.500 in de reserve tractie gestort. Hiermee blijven de vervangingen tractie binnen de door de raad gestelde kaders (eisen). Conclusie: overschrijding past binnen het beleid.
Financiële vaste activa | Boekwaarde | Investering | Des- | Aflossingen | Overheveling | Boekwaarde Kapitaalverstrekkingen aan: | 01/01/2025 | investeringen | 31/12/2025 Deelnemingen | 172.070 | 971 | 171.099 Gemeenschappelijke regelingen | 52.622 | 52.622 Overige verbonden partijen | 0 | 0 Leningen aan: Woningbouwcorporaties | 0 | 0 Deelnemingen | 9.973.134 | 542.910 | 9.430.224 Overige verbonden partijen | 0 | 0 180 Toelichting op de balans per 31 december 2025 Overige langlopende leningen u/g | 2.806.356 | 615.638 | 129.289 | 3.292.705 Overige uitzettingen looptijd 1 jaar of langer | 186.694 | 186.694 13.190.876 | 615.638 | 0 | 673.171 | 0 | 13.133.343 Voorziening oninbaarheid * | -1.123.531 | -1.123.531 12.067.345 | 12.009.812 Vlottende activa De in de balans opgenomen voorraden worden uitgesplitst naar de volgende categorieën: 2025 | 2024 Grond- en hulpstoffen Niet in expl. genomen bouwgronden | 0 | 0 Overige grond- en hulpstoffen Onderhanden werk, gronden in expl.
| 2.543.449 | 948.916 2.543.449 | 948.916 Van de bouwgronden in exploitatie kan van het verloop in 2025 het volgende overzicht worden weergegeven: Boekwaarde | Vermeerderingen | Verminderingen | Overheveling | Saldo | Verantwoorde | Mutatie in | Boekwaarde 01/01/2025 | 2025 | 2025 | 2025 | complexen | resultaten | voorziening | 31/12/2025 31/12/2025 | 2025 Woningbouw: Kruidenwijk III | -1.413.351 | 99.806 | -1.313.545 | 1.313.547 | 2 Zuidmaten-O Dorpskern DHM | 2.258.314 | 887.826 | 3.146.141 | -244.300 | 2.901.841 Smithoek | 734.246 | 39.497 | 773.743 | 51 | 773.794 Centrum Vroomshoop | -123 | -123 | -123 Restkavels woningbouw | -61.236 | 70.652 | 9.415 | -8.848 | 567 Mozaïek | -803.056 | 324.062 | 513.300 | -992.295 | 241.646 | -750.648 Bedrijventerrein: Garstelanden IV | -927.869 | 1.759 | -926.110 | 11.379 | -914.730 Almeloseweg Oost | -760.109 | 42.855 | 109.192 | -826.446 | 73.500 | -752.946 Oosterweilanden fase 1 | 1.722.753 | 391.864 | 1.009.148 | 1.105.469 | 167.835 | 1.273.304 Restkavels bedrijventerreinen | 199.348 | 23.098 | 222.447 | -13.802 | 208.645 948.916 | 1.881.420 | 1.631.640 | 0 | 1.198.696 | 1.541.010 | 0 | 2.739.706 Voorzieningen grondbedrijf | 0 | -196.257 181 Toelichting op de balans per 31 december 2025 948.916 | 2.543.449 Uitzettingen korter dan één jaar De in de balans opgenomen uitzettingen met een looptijd van één jaar of minder kunnen als volgt
gespecificeerd worden: Saldo | Voorziening | Saldo 2025 | Saldo 2024 31/12/2025 | oninbaarheid | minus vz oninbaar | minus vz oninbaar Vorderingen op openbare lichamen * | 298.585 | 298.585 | 503.999 Verstrekte kasgeldleningen Uitzettingen Rijks schatkist rente < 1 jaar | 20.981.984 | 20.981.984 | 21.305.563 Overige vorderingen | 3.849.540 | 903.352 | 2.946.188 | 3.083.809 Overige uitzetttingen 25.130.109 | 903.352 | 24.226.756 | 24.893.371 Het drempelbedrag voor schatkistbankieren bedraagt in 2025 voor de gemeente Twenterand € 2.436.909. In 2025 hebben er diverse uitzettingen plaatsgevonden in het kader van schatkistbankieren. De in de schatkist uitgezette middelen zijn gedeeltelijk teruggehaald i.v.m. de saldi van de bankrekeningen in beheer van de gemeente. Per saldo resteert per 31-12-2025 een bedrag van € 20.981.984 in de schatkist. Voor een overzicht in het kader van schatkistbankieren, verwijzen wij u naar de paragraaf financiering.
Liquide middelen Het saldo van de liquide middelen bestaat uit de volgende componenten: 2025 | 2024 Kas- en banksaldi | 459.558 | 785.267 459.558 | 785.267 Overlopende activa De post overlopende activa kan als volgt onderscheiden worden: 2025 | 2024 De van Europese en Nederlandse | 0 overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen Vooruitbetaalde bedragen | 1.386.234 | 1.261.211 182 Toelichting op de balans per 31 december 2025 Nog te ontvangen bedragen | 10.116.421 | 11.688.612 11.502.655 | 12.949.823 Voorziening oninbaarheid | 0 11.502.655 | 12.949.823 Eigen vermogen Het in de balans opgenomen Eigen Vermogen bestaat uit de volgende posten: 2025 | 2024 Algemene reserves | 23.696.540 | 13.381.801 Bestemmingsreserves | 61.079.578 | 61.598.070 Gerealiseerd resultaat | -653.459 | 3.763.771 84.122.659 | 78.743.642 Het verloop van de reserves in 2025 wordt in de Staat van reserves en voorzieningen weergegeven. Voorzieningen De in de balans opgenomen Voorzieningen bestaan uit de volgende posten: 2025 | 2024 Voor verplichtingen/verliezen/risico's | 6.171.949 | 5.414.831 Egalisatievoorzieningen | 7.998.557 | 8.829.775 Van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten | 1.336.391 | 1.335.639 worden 15.506.897 | 15.580.246 Het verloop van de voorzieningen in 2025 wordt in de Staat van reserves en voorzieningen weergegeven.