Jaarstukken 2024 (OUD)
Tekst van het document
Er ontstond verwarring over de verantwoordelijkheden en beslissingsbevoegdheden van zowel de gemeente als het schoolbestuur. De gemeente voerde gesprekken met SCOT om de communicatie te verbeteren en zette zich actief in om inwoners gerust te stellen en hun vragen te beantwoorden. De samenvoeging van de twee scholen in Westerhaar vergde daardoor een aanzienlijke inzet van bestuur en de ambtelijke organisatie.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Kinderen krijgen een passende onderwijsplek en afgestemde (jeugd)hulp/zorg Wat hebben we daarvoor gedaan Extra uren bewegingsonderwijs Omschrijving In 2024 hebben alle basisscholen bewegingsonderwijs aangeboden in gemeentelijke sportaccommodaties en in Het Punt en de Klaampe. De extra uren zijn hierbij ingezet.
26
Metingen Beleidsdoelen
2024 2023 2022 2021 2020 2019
Bron
520 553 506 452 418 313
Opgave instellingen
Basisvaardigheden zijn vergroot Aantal peuters dat wordt bereikt (zowel reguliere peuters als doelgroeppeuters (VVE)) Aantal cursisten die een taalcursus volgen bij het ROC
38
39
58
42
38
40
ROC
Aantal cursisten aangemeld via Taalpunt
250 239
58
18
31
90
Taalpunt
Aantal leerlingen leerlingenvervoer *
370 368 333 366 298 282
Interne systemen
* De gerealiseerde cijfers vanaf 2023 is de peidatum 1-4 van dat jaar
27
Doelenboom Jeugd Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Evenwichtig opgroeiende jeugd, die actief deelneemt aan de maatschappij.
Doel: Er zijn voldoende ontwikkelingsmogelijkheden voor de jeugd op alle leefgebieden De meeste jeugdigen groeien probleemloos op, ouders zijn hiervoor als eerste verantwoordelijk. Daarnaast zijn er voldoende voorzieningen op het gebied van sport, welzijn, cultuur, educatie, gezondheid en vrije tijd waarin de Twenterandse jeugd zich kan ontwikkelen.
Doel: Er is preventie van problemen bij jeugd De gemeente wil voorkomen dat lichte opvoed- of opgroeivragen uitgroeien tot zorgvragen.
Doel: Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders Voor ouders en jeugdigen waarvoor het niet vanzelfsprekend is dat alles vanzelf goed verloopt, is aanvullende ondersteuning of zorg nodig om ook voor hen de kans om evenwichtig op te groeien te vergroten. We streven naar effectieve en efficiënte ondersteuning en zorg waarmee we de eigen kracht van ouders en jeugdigen versterken, met als doel dat ze zo snel mogelijk en zo goed mogelijk hun eigen leven (weer) vorm kunnen geven. De gemeente heeft op grond van de Jeugdwet een jeugdhulpplicht, die waarborgt dat jeugdigen de hulp ontvangen die zij nodig hebben.
28
Wat hebben we bereikt Subdoel: Jeugd in (tijdelijk) kwetsbare posities wordt ondersteund Wat hebben we daarvoor gedaan Beschikbaar stellen en toewijzen van jeugdhulp Omschrijving Hervormingsagenda jeugdzorg (nationaal) Het doel van de Hervormingsagenda Jeugdzorg is om het stelsel rondom jeugdigen beter te laten functioneren en financieel houdbaar te maken. Na langdurige onderhandelingen hebben gemeenten en het Rijk in april 2023 overeenstemming bereikt over een passend financieel kader voor de hervormingen. Hierdoor wordt het ingroeipad voor besparingen verzacht en vervalt de extra bezuiniging van €100 miljoen in 2024. Dit betekent dat er in 2024 en 2025 in totaal €385 miljoen extra beschikbaar komt voor jeugdzorg. Dit neemt niet weg dat per 2026 de grote bezuiniging blijft staan. Desondanks blijft kostenbeheersing een grote uitdaging, waarvoor scherpe keuzes nodig zijn. De Hervormingsagenda bevat zowel maatregelen die investeren in kwaliteitsverbetering als maatregelen die (op termijn) besparingen opleveren. Daarbij is ook rekening gehouden met de kosten voor de implementatie van deze maatregelen. Echter, een aanzienlijk deel van het besparingspotentieel is nog onzeker. Daarbij geldt dat Twenterand al diverse maatregelen, zoals POH jeugd heeft getroffen. Om hierop toe te zien, is een Commissie van deskundigen ingesteld.
De verwachting is dat deze begin 2025 gepubliceerd wordt. OZJT/ SamenTwente/ Samenwerkingsagenda Regiovisie Jeugdhulp Twente Regionale samenwerking blijft voor Twenterand onmisbaar voor voldoende kwaliteit, capaciteit en kostenbeheersing. Via de samenwerkingsagenda Jeugd gaan we regionaal de uitdaging aan om wachtlijsten te bestrijden, afschalen van zorg te bevorderen, intramurale zorg om te zetten naar ambulante zorgvormen en grote voorzieningen om te bouwen naar kleinschalige woonvormen. Deze ombouw heeft effect op de tarieven. Daarom is het noodzakelijk om de instroom te verminderen. Dit gaan we doen door de ontwikkeling van meer ambulante alternatieven. Eigen initiatieven in Twenterand zijn hierbij van belang. Lokaal is het noodzakelijk om de sociale basis te versterken en om invulling te geven aan normaliseren, preventie en het ontmoedigen van claimgedrag. Dit is een belangrijk thema in de IBN en een lange termijn traject met grote financiële impact, maar wel noodzakelijk om de menselijke maat en continuïteit te bieden voor onze inwoners. Doorontwikkeling toegang tot het sociaal domein en het lokaal team Twenterand wil komen tot een toekomstbestendig model voor de toegang tot het Sociaal Domein, waarbij de inwoner de weg weet te vinden, de vraag centraal staat, de werkwijze in de toegang eenduidig is en er integraal wordt (samen)gewerkt.
Daarnaast vraagt de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd om een doorontwikkeling van een stevig lokaal team dat zelf ook lichte hulp kan bieden. Samen met betrokken partijen gaan we kijken waar we kunnen verbeteren op een manier die past bij onze schaal en de problematiek van onze inwoners. In 2024 is hier een bestuursopdracht voor vastgesteld, waarbij een kwartiermaker wordt geworven. De kwartiermaker is gestart in halverwege november en er wordt in 2025 een inrichtingsvoorstel verwacht. Inkoop Jeugdhulp 2025 Het jaar 2024 heeft in het teken gestaan van de contractering ten behoeve van de inkoop jeugdhulp vanaf 2025. Vanaf de tweede helft van 2024 heeft de implementatie plaatsgevonden. Per 1 januari 2025 gelden de nieuwe contracten en afspraken. De gemeente Twenterand heeft regionaal bijgedragen aan de ontwikkeling van de inkoop door het leveren van capaciteit. Lokaal zijn diverse uitvoerende medewerkers betrokken geweest ten behoeve van een goede implementatie. Aanbieders onder druk Binnen het huidige onrustige jeugdhulp- zorglandschap zien we dat de continuïteit van jeugdhulp bij een aantal aanbieders in gevaar komt. Redenen hiervan zijn divers en oorzaken niet eenvoudig te verhelpen. Daarbij kan gedacht worden aan hoge energiekosten, personele kosten of het leveren van zeer specialistische zorg.
De risico’s op discontinuïteit van jeugdhulp worden zoveel mogelijk beperkt in het belang van de jeugdigen en hun verzorgers. In 2024 is er blijvende aandacht geweest voor het ontstaan of voortduren van continuïteitsrisico’s. Het blijft van belang om vroegtijdig te signaleren en om de risico's te beheersen wanneer de ernst ervan toeneemt. Daar waar nodig zijn er passende, objectieve en weloverwogen besluiten genomen over het al dan niet (financieel)
29
ondersteunen van jeugdhulpaanbieders. Onderzoek reële tarieven In het eerste kwartaal 2024 is er uitvoering gegeven aan de effecten van het onderzoek naar reële tarieven welke in 2023 heeft plaatsgevonden. Eind van het eerste kwartaal 2024 heeft een verrekening plaatsgevonden van de betalingen over 2023. De effecten van het onderzoek zijn verwerkt binnen de indexatie van de tarieven over 2024. Hierdoor is er geen herstelactie nodig geweest over het jaar 2024. Jeugdbescherming en Jeugdreclassering verlaging caseloadnorm De afgelopen jaren stond de jeugdbescherming en jeugdreclassering vaak in de schijnwerpers vanwege de hoge werkdruk. Hierdoor kregen kinderen en gezinnen niet altijd op tijd de benodigde jeugdbescherming en -hulp. In 2023 verhoogde de regio Twente al de tarieven om de caseload per medewerker te verlagen. Daarnaast werd in maart 2023 een principeakkoord bereikt over de verdere afbouw van de caseload voor jeugdbeschermers. Voor 2024 is afgesproken dat de caseload stapsgewijs wordt teruggebracht naar maximaal 12 kinderen per fulltime medewerker. Ondanks de krappe arbeidsmarkt is het gecertificeerde instellingen gelukt om deze norm te halen. De bijkomende kosten voor 2024 konden binnen de begroting worden opgevangen, doordat tijdig was geanticipeerd op de stijgende uitgaven.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Er is een veilige opgroei- en opvoedsituatie in gezinnen Wat hebben we daarvoor gedaan Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Omschrijving Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming De huidige jeugdbeschermingsketen is complex georganiseerd met vele betrokken organisaties. De vele schakels sluiten niet altijd op elkaar aan, met als gevolg dat de juiste hulp en bescherming tekort kan schieten. Om hier verandering in te brengen is er een landelijk programma Toekomstscenario Jeugd- en Gezinsbescherming gestart. In Twente werken we de komende jaren in pilots aan ‘andere/nieuwe’ oplossingen voor kinderen/jongeren/ gezinnen met ernstige veiligheidsrisico’s. Dit richt zich vooral op de samenwerking tussen onze lokale toegang (jeugd/Wmo) en de jeugdbeschermingsorganisaties Veilig Thuis Twente, Raad voor de Kinderbescherming en Geïndiceerde instellingen (GI's). In 2024 heeft de regio onderzoek gedaan naar de implementatie van het toekomstscenario in Twente. Daarnaast hebben de verantwoordelijke ministeries in november aangekondigd toe te willen werken naar de vorming van nieuwe regionale veiligheidsteams. In deze teams worden Veilig Thuis, de gecertificeerde instellingen en een deel van de Raad voor de Kinderbescherming samengebracht.
Om dit proces verder vorm te geven, heeft HHM vanuit de regio de opdracht gekregen om met het vervolg aan de slag te gaan. In 2025 zal een kwartiermaker worden aangesteld om de verdere uitwerking te begeleiden.
Veilig Thuis Twente Omschrijving Implementatie regionale visies Huiselijk Geweld en Kindermishandeling en Mensenhandel Vanuit de regionale visie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling en Mensenhandel en een lokale aanpak hebben we verder gewerkt aan bewustwording bij zowel professionals als het brede publiek. Daarnaast is gestimuleerd dat het besluit verplichte Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling binnen organisaties en scholen in Twenterand wordt gebruikt. Tenslotte wordt ingezet op het verstevigen van de integrale aanpak en samenwerking vanuit Zorg en Veiligheid. Meer bewustwording kan leiden tot meer meldingen. VTT / kerntakendiscussie In mei 2024 is een onderzoek gestart met een bredere focus op alle taken van VTT binnen de aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling en de samenwerking in de keten. Uit het onderzoek volgt een nieuwe ontwikkelrichting die past binnen de richting van het Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming en de Hervormingsagenda jeugd. Het onderzoek is in het najaar opgeleverd en op
30
basis hiervan wordt de kerntaken discussie binnen SamenTwente gevoerd. In 2025 wordt een definitieve uitspraak over de ontwikkelingsrichting van Veilig Thuis verwacht, waarbij oog wordt gehouden bij de landelijke ontwikkelingen van het Toekomst Scenario Kind en Jeugdbescherming.
Metingen Beleidsindicatoren
2024
2023
2022
2021
2020
2019
Bron
-
109
66
100
42
56
Stichting ZorgSaam Twenterand (SZT)
48
21
34
64
Voor alle jeugdigen zijn er voldoende en toegankelijke voorzieningen Aantal activiteiten dat door jongeren zelf wordt georganiseerd bij St. Zorgsaam Twenterand (SZST)
Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders Aantal bezoekers CJG Loket
30
41
Aantal Bezoekers website Loes.nl
400.000
*
Aantal uitgevoerde trajecten BOR
0***
2
4
3
3
5
Humanitas
Aantal uitgevoerde trajecten Homestart
0***
1
3
0
1
2
Humanitas
125
74
46
SZT
514.907 326.273 364.556 337.134
SZT SZT/GGD
Er is een sluitende keten van tijdige vroeg signalering en doorgeleiding naar ondersteuning en zorg Aantal jongeren gemeld in het zorgnetwerk door SZT
31
136
152
Kwetsbare jeugd incl. jeugdgroepen wordt/ worden ondersteund Aantal individuele coaching plannen door SZT
110
27
38
28
17
20
SZT
Aantal jeugdige/jongvolwassen vrijwilligers dat betrokken is bij het jongerenwerk van SZT
58****
139
136
157
24
108
SZT
Een overzicht van vrij toegankelijke voorzieningen per kern.
gereed
1
1
1
1
1
Totaal aantal jeugdhulpvoorzieningen
971
nvt
1.144
1.040
1.292
717
Interne systemen
totaal aantal jeugdigen uniek
620
nvt
689
661
733
-
Interne systemen
Er is een expertisecentrum duurzame gezinsvormen gerealiseerd
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
er is een regionaal meldpunt loverboyproblematiek / mensenhandel Twente gerealiseerd
Ja
Ja
Ja
Ja
Nee
De vier jeugdwelzijnorganisaties zijn betrokken bij herpositionering jongerenwerk hebben gezamenlijke werkafspraken gemaakt *
n.v.t.
n.v.t.
Nee
Nee
Ja
Totaal aantal unieke jeugdigen dat geïndiceerde zorg heeft ontvangen*
1039
1020
1048
-
-
-
Interne systemen
Totaal aantal unieke jeugdigen met verblijf **
193
138
149
-
-
-
Interne systemen
Totaal aantal unieke jeugdigen met ambulante zorg **
961
910
935
-
-
-
Interne systemen
Totaal aantal unieke jeugdigen met een maatregel (ondertoezichtstelling of uithuisplaatsing) **
136
116
136
-
-
-
Interne systemen
Totaal aantal unieke gezinnen/ jeugdigen die ondersteuning hebben gekregen via gezinswerk *****
87
Kwetsbare jeugd incl. jeugdgroepen wordt/ worden ondersteund
Incluzio
*Dit betreft het aantal unieke BSN's met een lopende indicatie in het aangegeven jaar ** Jeugdigen kunnen meerdere soorten geïndiceerde zorg ontvangen. Om die reden tellen deze indicatoren niet precies op tot het aantal unieke jeugdigen dat geïndiceerde zorg heeft ontvangen *** Op verzoek van organisatie is deze subsidierelatie ontbonden. **** Dit aantal is exclusief niet gemeentelijk gefinancierde activiteiten ***** Het gaat hierbij om het aantal casussen, waarbij zowel de nog actief zijnde casussen die zijn gestart in eerdere jaren en nieuwe casussen in 2024 zijn meegenomen
31
Doelenboom Transformatie Sociaal Domein Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect In Twenterand willen we dat iedereen -naar eigen vermogen- mee kan doen in de samenleving. Gemeente, inwoners, maatschappelijke organisaties, ondernemers en verenigingen moeten voor elkaar klaar staan en de handen ineenslaan. Om hieraan te werken de komende jaren is het nieuwe sociaal beleid in onze integrale beleidsnota 2023-2026 vastgelegd: overkoepelende doelen voor verschillende levensgebieden worden hierin beschreven. Het bereiken van de doelen gaat aan de hand van verschillende activiteiten, waarvan de invulling samen met betrokkenen wordt gedaan middels de maatschappelijke agenda. De doelenboom Transformatie behelst dus het raamwerk van de maatschappelijke agenda (MAG). Daarbij is dit het vertrekpunt, maar is niet alles in beton gegoten en kunnen door in te spelen op kansen activiteiten uitgeruild worden. De MAG is omvangrijk zoals in de activiteitenlaag in de doelenboom hierboven is weergegeven. De prioriteiten van 2024 zijn een selectie van bovenstaande activiteiten en staan tekstueel hieronder per subdoel vermeld. In de MAG wordt vastgesteld wat er nodig is voor realisatie van de ambities voor de zelfredzame, participerende, lerende en gezonde Twenterander.
Hierbij wordt er op een nieuwe manier gewerkt: we stellen doelen (integrale beleidsnota) en kijken vervolgens naar de resultaten die we gezamenlijk moeten behalen of verbeteren om deze doelen te behalen. Aan de hand van de resultaten worden de activiteiten aangepast. Om de doelen en resultaten te behalen is samenwerking van groot belang: organisaties, verenigingen, ondernemers en inwoners nemen zelf initiatief en bedenken hoe we de doelen samen gaan bereiken. Zo zorgen we er samen voor dat elke Twenterander mee kan doen en dat de sociale basis zo sterk mogelijk is.
Doel: Zelfredzame Twenterander Elke inwoner kan voorzien in zijn bestaan en kan meedoen aan de samenleving.
32
Doel: Participerende Twenterander Elke inwoner neemt deel en draagt bij aan de maatschappij.
Doel: Lerende Twenterander Inwoners krijgen en benutten kansen om zich te (blijven) ontwikkelen.
Doel: Gezonde Twenterander Inwoners zijn gezond en hebben en gezonde leefstijl.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Borgen dat inwoners de ondersteuning kunnen krijgen die ze nodig hebben Wat hebben we daarvoor gedaan Normaliseren en inzetten eigen kracht Omschrijving In 2024 heeft het thema 'normaliseren' haar beslag gevonden in de eerste Maatschappelijke Agenda. Hier hebben we samen met partners, het thema afgepeld en opgedeeld in de onderdelen positieve gezondheid, inzet eigen netwerk en tijdig op- en afschalen. Positieve gezondheid is de basis geworden voor de benadering van inwoners, waarbij de persoonlijke sociale basis en het eigen netwerk van een inwoner een grotere rol speelt. Organisaties zijn bij elkaar op werkbezoek geweest, hebben kennis gemaakt met het werken met ervaringsdeskundigen, hebben scholingen en trainingen kunnen volgen over de methodiek van positieve gezondheid en we hebben een kartrekker positieve gezondheid aangesteld. Ook worden scholen, sportverenigingen en cultuuraanbieders zich meer en meer bewust van de signalerende en normaliserende rol die ze in het leven van een inwoner kunnen hebben.
Toegang van inwoners tot ondersteuning Omschrijving In 2024 is het visieleertraject met de VNG afgerond en inmiddels is er een kwartiermaker toegang aangesteld die de gemeente en haar partners begeleidt in de ontwerpfase. Partners weten elkaar en de gemeente beter te vinden en er is gewerkt aan onderlinge verhoudingen door het instellen van meer strategisch accounthouderschap en structurele gezamenlijke overleggen.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Samen met samenwerkingspartners werken aan optimale hulp voor alle inwoners Wat hebben we daarvoor gedaan Aanbod efficiënt inrichten Omschrijving Op speciaal georganiseerde MAG-dagen en MAG-avonden is er gewerkt aan de samenwerking en verbinding tussen maatschappelijke organisaties. Dit heeft als resultaat gehad dat men nu samenwerkt om het aanbod rondom armoedebestrijding middels een flyer inzichtelijk te maken en elkaar meerdere keren per jaar ziet om onderling aanbod af te stemmen.
Doorontwikkelen van algemene voorzieningen Omschrijving Om inwoners op een laagdrempelige manier zo vroeg mogelijk ondersteuning te kunnen bieden, is het noodzakelijk dat algemene en voorliggende voorzieningen toegankelijker worden. Hierop moet de sociale basis worden toegerust en daarom is in 2024 de inzet van de praktijkondersteuners van de huisartsen uitgebreid, is er meer inzet op systeemgerichte hulp (jongerenwerk en gezinswerk) en
33
wordt er hard gewerkt aan het neerzetten van voorliggende dagstructurering. Hierdoor wordt gewerkt aan de transformatie van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag.
Versterken van een veilige en prettige leefomgeving voor gezinnen en jeugdigen Omschrijving Huiselijk geweld en kindermishandeling hebben een grote impact op het leven van betrokkenen en op de samenleving. Vanuit de regionale visie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling en een lokale aanpak werken we eraan om deze onveilige situaties te herkennen, te stoppen én te voorkomen. Twenterand is actief aangehaakt bij het Toekomstscenario, zodat we (zodra hier meer duidelijkheid over is) kunnen werken aan ‘andere/nieuwe’ oplossingen voor kinderen/jongeren/ gezinnen met ernstige veiligheidsrisico’s.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Ondersteuning bij uitdagingen in het leven: vroegsignalering en preventieve voorliggende ondersteuning voor inwoners Wat hebben we daarvoor gedaan Collectieve aanpak opvoedondersteuning Omschrijving Om problemen zo vroeg mogelijk te signaleren en om moeilijkheden bij de opvoeding te normaliseren, is een collectieve aanpak van opvoedondersteuning van groot belang. In 2024 is er ingezet op het delen van signalen zodat dit vervolgens vertaald kan worden in collectief aanbod. Daarnaast werken we regionaal met LOES van de GGD. Door hier actief aandacht aan te schenken in onze gemeente, bieden we laagdrempelige ondersteuning bij hulpvragen.
Sub-regionale Coalitie Kansrijke start Omschrijving Kansrijke Start is aanbesteed. In Twenterand wordt gewerkt middels een sub-regionale coalitie om de meest kwetsbare zwangeren en gezinnen te ondersteunen.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Er is voor iedereen plek op de arbeidsmarkt Wat hebben we daarvoor gedaan IKBINDR implementeren Omschrijving IKBINDR is een initiatief waarbij een leven lang ontwikkelen wordt gepromoot. In 2024 is gestart met de implementatie.
Storytelling implementeren als indicator Omschrijving Wat is jouw verhaal? Dat is de gedachte achter storytelling. In het sociaal domein en dan specifiek de arbeidsmarkt hebben we het vaak over cijfers en resultaten. Het verhaal is echter nooit zichtbaar, terwijl we met deze verhalen een meerwaarde kunnen creëren voor de lezer. Door het implementeren van storytelling als indicator worden bereikte effecten zichtbaar. Hierbij is wederom samengewerkt met betrokkenen zoals inwoners, Ontplooj en Larcom. In 2024 gestart (o.a. bij de rapportage Inclusieve arbeidsmarkt), in 2025 gaan we hiermee door.
34
Wat hebben we bereikt Subdoel: In Twenterand zorgen we er met elkaar voor dat iedereen zich thuis voelt en iedereen zo goed mogelijk mee kan doen in de maatschappij Wat hebben we daarvoor gedaan Inclusie Omschrijving Zoals in doelenboom gezondheid beschreven, is er in 2024 voor het eerst een budget vrijgemaakt waarmee gewerkt wordt aan brede inclusie. Inclusie vraagt om interactie. In 2024 is onderzocht of er een adviesraad Inclusie gevormd kan worden. Hierbij wordt gedacht aan een groep waar onze inwoners over specifieke thema's hun ervaringskennis kunnen inbrengen, zodat projecten, beleid en communicatieuitingen zo goed mogelijk aansluiten bij de doelgroep.
Toegankelijke informatievoorziening Omschrijving Toegankelijke informatie is een van de speerpunten binnen ons inclusiebeleid. Relevante informatie moet voor iedereen beschikbaar zijn, altijd. De leesbaarheid van brieven van zowel partners als onszelf, de leesbaarheid van onze online communicatie en ga zo maar door. Samen met partners werd er ook in 2024 gewerkt aan deze vorm van toegankelijkheid.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Versterken doorgaande lijn voorschool - basisschool en basisschool voortgezet Wat hebben we daarvoor gedaan Voortgang kinderen monitoren Omschrijving In samenwerking met de GGD is de VVE-monitor ontwikkeld en ingevoerd. Deze heeft in 2024 zijn beslag gevonden en is samen met de VVE-aanbieders geïmplementeerd.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Vergroten van basisvaardigheden Wat hebben we daarvoor gedaan Inzet op laaggeletterdheid in voorschool en op basisschool intensiveren en verder vormgeven Omschrijving Het onderwijs – te beginnen bij de voorschool – speelt een belangrijke rol in zowel het signaleren, benoemen, aanpakken en doorverwijzen van zowel kinderen als hun ouders. Hoe eerder onderwijsachterstanden gesignaleerd worden hoe sneller er passende ondersteuning geboden kan worden. In 2024 is daarom de samenwerking met/op scholen geïntensiveerd.
Samen voorliggend aanbod omtrent laaggeletterdheid uitbreiden/promoten Omschrijving In 2024 is er een start gemaakt met voorliggend aanbod rondom het signaleren van lage basisvaardigheden en aanbod rondom het verbeteren van gezondheidsvaardigheden bij mensen met lage basisvaardigheden. Ook is er ingezet op bewustwording bij partners over het signaleren van lage basisvaardigheden (waar dit tot problemen leidt).
35
Wat hebben we bereikt Subdoel: Versterken van de mentale gezondheid van inwoners Wat hebben we daarvoor gedaan Een dementievriendelijk Twenterand Omschrijving Twenterand vergrijst. Om die reden is het van belang onze gemeente toe te rusten op de toekomst: er zullen namelijk meer mensen met dementie komen. Om de gehele sociale basis van inwoners handvatten te bieden om met deze ontwikkeling om te gaan, is er ingezet op een meer dementievriendelijk Twenterand. Er worden trainingen 'omgaan met dementie' uitgevoerd en er is onderzocht wat de behoeften van mensen met dementie en hun mantelzorgers in de gemeente Twenterand zijn. In 2025 geven we hier een vervolg aan.
Maatwerk leveren in ondersteuning van de aanwonenden van het kanaal Omschrijving Binnen de gemeente is deze specifieke doelgroep inwoners van belang. Dit is een doelgroep die veel last heeft van stress, depressie en andere gezondheidsproblemen door de onzekere situatie waarin ze verkeren. Binnen het project is hier blijvende aandacht voor. Dit liep ook in 2024 onverminderd door.
Wat hebben we bereikt Subdoel: uitvoering geven aan (lokale) preventieprioriteiten Wat hebben we daarvoor gedaan Inrichten van de ketenaanpak valpreventie bij ouderen Omschrijving De gevolgen van een val leiden tot hoge kosten voor de gehele maatschappij. Omdat gemeenten het dichtst bij de inwoners staan, is het inrichten van de ketenaanpak een gemeentelijk project geworden. Samen met betrokkenen is de ketenaanpak gestart, zijn er verschillende valpreventie interventies vormgegeven en rusten we de sociale basis toe op deze nieuwe uitdaging: bewustwording van valrisico's.
Twenteranders zitten lekker in hun vel: meer bewustwording van gezonde keuzen Omschrijving Binnen de gemeente wordt de gezonde leefstijl op een positieve manier uitgedragen. Hierbij wordt gekeken naar verschillende (risico)doelgroepen en hoe we hen het beste kunnen verleiden tot het maken van gezonde keuzen. Ook gaat het hierbij niet om pleisters plakken maar wordt er naar de gehele situatie gekeken. In de doelenboom gezondheid wordt hier verder op ingegaan, in de werkgroep met partners wordt er hard gewerkt aan de inzet van sport als middel en bewustwording van gezonde keuzen bij verschillende doelgroepen.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Stimuleren van een gezonde leefomgeving Wat hebben we daarvoor gedaan Inrichten van meer rook-/alcoholvrije zones Omschrijving Het inrichten van rookvrije zones is vanuit de Rijksoverheid verplicht. In 2024 zijn er meer locaties bijgekomen, denk aan bijvoorbeeld speelplekken.
Beleidsdocumenten De Maatschappelijke Agenda 2024 is begin 2024 verschenen en gebaseerd op de Integrale Beleidsnota Sociaal Domein 2023-2026.
36
Wat heeft het gekost Overzicht van baten en lasten Sociaal Domein Realisatie begrotingsjaar
Raming Raming begrotingsjaar begrotingsjaar na voor wijziging wijziging
Incidenteel gerealiseerd in boekjaar
Doelenboom sociale zaken Lasten
22.584.534
24.535.706
17.220.081
142.200
Baten
17.619.476
16.241.876
7.873.604
4.072.486
Saldo van baten en lasten
-4.965.059
-8.293.830
-9.346.477
3.930.286
Lasten
14.170.019
14.827.150
14.246.693
11.549
Baten
7.496.811
7.358.215
6.246.115
0
Saldo van baten en lasten
-6.673.209
-7.468.935
-8.000.578
-11.549
Lasten
1.560.662
1.582.042
951.329
6.217
Baten
464.422
428.655
0
0
-1.096.240
-1.153.387
-951.329
-6.217
Lasten
4.985.940
5.016.309
4.835.641
0
Baten
1.128.620
1.168.126
1.091.724
0
Saldo van baten en lasten
-3.857.320
-3.848.183
-3.743.917
0
Lasten
20.825.831
20.410.119
20.268.275
0
Baten
675.539
708
708
0
Saldo van baten en lasten
-20.150.293
-20.409.411
-20.267.567
0
Totaal programma lasten
64.126.987
66.371.326
57.522.019
159.966
Totaal programma baten
27.384.867
25.197.580
15.212.151
4.072.486
Totaal saldo van baten en lasten
-36.742.120
-41.173.746
-42.309.868
3.912.520
Mutaties reserves db sociale zaken
-3.892.904
-181.284
2.541
-3.930.286
-562.662
132.500
50.000
11.549
Doelenboom maatschappelijke ondersteuning
Doelenboom gezondheidszorg
Saldo van baten en lasten Doelenboom onderwijs
Doelenboom jeugd
Mutaties reserves db maatschappelijke ondersteuning Mutaties reserves db gezondheidszorg
6.217
83.720
30.000
6.217
Mutaties reserves db onderwijs
278.133
303.676
195.097
0
Mutaties reserves db jeugd
13.895
142.107
8.522
0
Totaal mutatie reserves
-4.157.321
480.719
286.160
-3.912.520
Geraamd resultaat
-40.899.441
-40.693.027
-42.023.708
0
gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten voor resultaatbestemming
4.431.627
gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten na resultaatbestemming
-206.414
Wat heeft het gekost Het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten op het programma ‘sociaal domein’ is €206.000 hoger dan geraamd. Dit verschil wordt onder andere veroorzaakt door onderstaande gegevens. Sociale Zaken • Op het budget voor Bijzondere Bijstand zien we een overschrijding van € 191.000. Dit komt door een overschrijding van ongeveer € 50.000 van de individuele inkomensvoorzieningen en de verstrekkingen bijzondere bijstand. Ondanks dat er minder aanvragen waren in 2024, lag het gemiddeld uitgekeerde
37
bedrag wel hoger. Deze overschrijding wordt gedekt vanuit de reserve minimabeleid. Het restant van de overschrijding wordt veroorzaakt doordat er nog voor € 142.000 aan energietoeslag is uitgegeven in 2024. Dit is gedekt uit de Algemene Risico Reserve, daar de overgebleven middelen voor energietoeslag bij de jaarrekening 2023 zijn gereserveerd voor de uitgaven in 2024. • Op het Participatiebudget zien we een overschrijding van € 74.000. Dit wordt veroorzaakt doordat er tijdens de berap 2024 een prognose is gemaakt waarbij per abuis de extra inhuur van personeel niet is meegenomen. • Het nadeel van € 308.000 wordt veroorzaakt door de afrekeningen van de TOZO van de jaren 2023 en 2024. De afrekening 2023 is later binnengekomen en deze was destijds niet opgenomen in de jaarrekening 2023. Conform regelgeving is de afrekening verwerkt in 2024. • Onder sociale zaken worden ook de budgetten voor Vluchtelingen, Vluchtelingen Oekraïne en Inburgering verantwoord. Deze budgetten tezamen laten een voordeel zien van bijna € 3.900.000. Dit voordeel wordt veroorzaakt door een hogere normvergoeding voor ontheemden èn een voordeel in verband met de vergoeding vanuit het COA. Deze overschotten zijn net als voorgaand jaar gestort in de Algemene Risico Reserve. Maatschappelijke Ondersteuning • De eigen bijdrages WMO laat dit jaar een voordeel zien van € 47.000.
Er zijn meer eigen bijdrages ontvangen dan er begroot zijn. • De voorzieningen WMO laten een voordeel zien van € 165.000. Dit wordt veroorzaakt door een voordeel van € 101.000 op de rolstoelverstrekkingen en woningaanpassingen. Dit komt vooral door de strengere verordening en meer hergebruik van de voorzieningen die terug zijn gekomen. Ook is het een budget waarbij de vraag altijd onvoorspelbaar blijft. De overige voordelen komen voort uit de verkoop van middelen à € 30.000 die de gemeente niet meer in gebruik heeft. Ook de PGB die gekoppeld is aan de voorzieningen WMO laat een voordeel zien van € 34.000. • Algemene voorzieningen WMO heeft een voordeel van € 59.000. Dit komt doordat er minder mensen gebruik hebben gemaakt van de gemeentepolis. • Wat betreft de maatwerkvoorzieningen immaterieel WMO zien we een voordeel van € 95.000. Allereerst komt dit doordat het innovatiebudget, welke gedekt werd uit de reserve, niet volledig benut is. Namelijk een voordeel van € 38.000. Er heeft dus ook een lagere onttrekking uit de reserve plaatsgevonden. Verder is er een nadeel van € 30.000 op de verstrekking van scootmobielen. Er zijn meer scootmobielen verstrekt dan begroot was. Tot slot is er nog een voordeel op het dagbestedingsvervoer en de regiotaxi van € 65.000. • Wat betreft de maatwerkdienstverlening 18+ zien we een voordeel van € 310.000.
Dit wordt met name veroorzaakt door een afname van aantallen in de tweede helft van het jaar. • Tot slot is er nog een incidenteel voordeel van € 60.000 die veroorzaakt wordt door een bijdrage vanuit de Twentse Koers voor de inzet van eigen personeel. • Het bedrag dat vanuit de 2D’s met WMO gemoeid is, zal in de reserve sociaal domein worden gestort. Gezondheidszorg • Op jeugdgezondheidszorg is er een overschrijding van € 72.000. Dit wordt veroorzaakt door een overschrijding van € 23.500 op het POH-budget. Dit wordt veroorzaakt door extra juridische kosten vanwege de inkoop van POH-uren en ook is er in september alsnog een extra huisarts mee gaan doen waar nog geen rekening mee was gehouden tijdens het opstellen van de begroting. Verder is er nog een nadeel van € 48.500 op de gemeentelijke bijdrage en de GGD-gerelateerde activiteiten. • Op de budgetten van Openbare Gezondheidszorg zit een voordeel van € 32.000. Dit komt door een voordeel van € 73.000 vanwege de niet uitgegeven middelen voor Lang Gezond en de GIDS-gelden. Verder is er minder uitgegeven aan de bestrijding van processierups van € 10.000 en € 11.000 minder uitgaven voor toegankelijkheid. Ook is er een voordeel van € 14.000 vanwege minder onderhoud en trainingen wat betreft de AED’s. Tegenover deze voordelen staat een nadeel van € 76.000 aan kosten voor de regio.
De gemaakte kosten van de AED-trainingen en Toegankelijkheid worden gedekt uit de reserve. • Op het budget voor WVGGZ is een onderschrijding van € 44.000. De pilot die van start zou gaan in 2024 is vanwege omstandigheden uitgesteld naar 2025. Onderwijs • De huurkosten gymonderwijs laat een eenmalig voordeel zien in 2024 van € 14.000. • De kosten voor kinderopvang zijn in 2024 met ruim € 48.000 overschreden. De reden hiervoor is het gestegen aantal inspecties en diverse nadere onderzoeken n.a.v. diverse tekortkomingen.
38
Jeugd • Op het gebied van de geïndiceerde jeugdzorg is sprake van een nadelig saldo van € 560.000*. Dit is ongeveer 4% van het gehele budget. Het aantal jeugdigen is, ten opzichte van het geprognosticeerde aantal, toegenomen in 2024. Aan de andere kant heeft het grillige declaratiepatroon van aanbieders, met name in de laatste 5 maanden van 2024, ervoor gezorgd dat de prognose die bij de berap werd gemaakt niet is uitgekomen. Met name de grote aanbieders hebben met terugwerkende kracht nog veel gedeclareerd over de eerdere maanden. • Van de centrumgemeente Almelo is een bedrag van € 624.000 ontvangen inzake beschermd wonen. In de afgelopen jaren zijn in de regio minder kosten gemaakt dan de ontvangen rijksbijdrage. Dit bedrag is toegevoegd aan de reserve sociaal domein. • Op individuele voorzieningen natura jeugd is een onderschrijding van € 88.000. Dit komt doordat er een groter aantal jeugdigen, dat gebruik ging maken van het jeugdwetvervoer, was begroot. Dit levert een voordeel op van € 50.000. Daarnaast is er nog € 38.000 over van het noodpotje dat beschikbaar is voor crisisgevallen. • Het budget van PGB jeugd is onderschreden met € 23.500 vanwege minder uitgaven PGB dan begroot. • Het bedrag dat vanuit de 2D’s met Jeugd gemoeid is, zal uit de reserve sociaal domein worden onttrokken.
39
Programma Ruimte
40
Inleiding Programma Ruimte Inleiding Algemeen: Het programma "Ruimte" richt zich op verschillende strategische en langdurige uitdagingen die Twenterand te wachten staan. De belangrijkste opgaven omvatten woningbouw, de uitvoering van de Omgevingswet, klimaatadaptatie, energietransitie en ondermijning. In 2024 zijn daar stappen in gezet, maar deze zaken vereisen een meerjarige aanpak met aandacht. Woningbouw: Twenterand staat voor een aanzienlijke woningbouwopgave om te voldoen aan de lokale en regionale woningbehoefte. Het doel is om tot 2031 550 woningen te realiseren. Naast het bedienen van de lokale vraag, wil Twenterand ook bijdragen aan de bredere regionale woningbehoefte. Hierbij wordt er specifiek aandacht besteed aan verschillende doelgroepen zoals starters, ouderen, mensen met woonzorgbehoeften en woonwagenbewoners. Het gemeentebestuur heeft in 2024 een Programma Plan Wonen vastgesteld, met tal van lopende projecten om deze doelstellingen te behalen. In Vriezenveen Zuid wordt bijvoorbeeld gewerkt aan bijzondere woonvormen zoals tiny houses en tijdelijke bouw, met speciale focus op starters. In 2024 zijn sleutelgebieden aangewezen voor woningbouwimpulsen en zijn projectleiders aangetrokken om te werken aan inbreidings- en uitbreidingslocaties.
Energietransitie en Klimaat: De energietransitie speelt een belangrijke rol, mede door de uitvoering van het nationale Klimaatakkoord. Twenterand heeft hierbij een regierol, vooral voor de thema’s "Gebouwde omgeving" en "Opwek hernieuwbare Energie". De regio werkt samen met gemeenten Tubbergen en Almelo voor de plaatsing van windmolens in het zoekgebied ZO Vriezenveen. Dit gebied heeft al een zonnepark en er wordt onderzocht of de opwekking van waterstof mogelijk is (via een Energyhub). In de eerste fase van de warmtetransitie ligt de focus op het isoleren van woningen om energie te besparen, met steun voor burgers via de gemeentelijke Duurzaamheidssubsidie. Klimaatadaptatie, zoals het verminderen van hittestress en het vergroenen van de omgeving, wordt actief aangepakt, onder meer door woningeigenaren te stimuleren om maatregelen zoals het afkoppelen van hemelwaterafvoer te nemen. In 2024 zijn in al deze zaken stappen gemaakt. Om meer samenhang te brengen in alle activiteiten is in 2024 een programma leider aangetrokken. Die heeft ook in 2024 een concept programma plan gemaakt. Kanaal Almelo de Haandrik (KAdH): Voor kanaal Almelo de Haandrik hebben we afspraken gemaakt met Rijk en Provincie over een schadevergoedingsregeling.
Vanuit Twenterand hebben we hiervoor nog steeds een gemeentelijke projectleider actief.In 2024 kwam meer schot in de schadeafhandeling door de provincie. Op basis van het rapport van Mona Keijzer is een Bestuurlijk Kopstuk aangesteld in de persoon van Arie Slob. Meerdere vastgelopen schadedossiers van inwoners zijn met zijn hulp dit jaar vlot getrokken. In 2024 kwam aan het licht dat de onderhoudstoestand van de damwanden langs het kanaal veel slechter was dan tot dan gedacht. Dit heeft geleid tot een veel grotere beheer opgave voor de provincie dan voorzien. Dat heeft ook consequenties voor de (gemeentelijke) wegen langs het kanaal. Ook is een begin gemaakt met het nadenken over de Toekomstfunctie van het kanaal, wat in de eerste helft van 2025 wordt afgerond.In 2024 zijn de meest ernstig verzakte locaties op de Noorderweg aangepakt met het toepassen van een bijzonder wegconstructie. Middels intensieve communicatie zijn aanwonenden hierbij berokken. Invoering Omgevingswet en Wet WKB: Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet (Ow) en de Wet kwaliteitsborging voor bouwen (Wkb) in werking getreden. Deze wetten brengen belangrijke veranderingen met zich mee in de ruimtelijke ordening en de uitvoering van vergunningaanvragen. Dat vergt in eerste instantie extra inzet.
In 2024 is gestart met een intensiever vooroverleg voor initiatieven via de intaketafel en omgevingstafel, waarbij de focus ligt op samenwerking met initiatiefnemers. Het digitale systeem voor het maken van omgevingsplannen is nog niet optimaal, wat extra uitdagingen met zich meebrengt. Er is een plan ontwikkeld om tegen 2027 een omgevingsvisie 2.0 vast te stellen, met bijbehorende tijdsplanning. Er is een startnotitie gemaakt die door de gemeenteraad is vastgesteld.
41
Openbare Ruimte en Verkeer: In 2024 is er gewerkt aan een toekomstgerichte visie op mobiliteit, waarbij duurzaamheid een belangrijke rol speelt. De verbreding van de N36 is een onderdeel van deze visie, hoewel de uitvoering niet eerder dan in 2028 zal plaatsvinden. Verder werd het onderhoud en beheer van de openbare ruimte uitgevoerd volgens afgesproken niveaus, maar het beschikbare budget is vaak niet voldoende voor alle noodzakelijke werkzaamheden. Voor het onderhoud van onkruid op verhardingen is in 2024 extra budget toegewezen om aan de zorgplicht te voldoen. Voor kwalitatief goed bomenonderhoud, vooral voor waardevolle bomen was beperkt budget. Het product begraafplaatsen, dat jaarlijks een tekort vertoonde, is in 2024 aangepast naar een kostendekkend model, wat een structurele besparing van €125.000 oplevert voor de gemeentebegroting. Openbare Orde en Veiligheid: Op het gebied van openbare orde en veiligheid werkt Twenterand aan een veilige leefomgeving. In februari 2024 is de pilot Buurtbemiddeling gestart, uitgevoerd door Mediationpraktijk Twente, die duurt tot februari 2026. Ook is in 2024 een actieplan voor ondermijning van start gegaan, dat in het eerste kwartaal van 2025 afgerond moet worden.
Voor de implementatie van de wet BIBOB (Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur) is extra capaciteit beschikbaar gesteld, en een coördinator BIBOB is succesvol geworven om het beleid verder te implementeren. Er is ook een vierde boa aangenomen om de uitvoering van boa-taken te versterken en de onbalans in de handhaving aan te pakken. Conclusie: Twenterand heeft aan een breed scala aan projecten gewerkt die gericht zijn op het verbeteren van de infrastructuur, het aanpakken van de woningbouwopgave, de energietransitie en klimaatadaptatie, en het versterken van de openbare orde en veiligheid. Er is een strategische aanpak nodig om de vele uitdagingen het hoofd te bieden, wat vraagt om extra capaciteit en samenwerking met andere gemeenten en provinciale overheden. Door deze projecten hoopt de gemeente Twenterand een duurzame en veilige toekomst te creëren voor haar inwoners.
42
Doelenboom Openbare orde en veiligheid Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Twenterand is een veilige gemeente
Doel: Verbeteren leefbaarheid en tegengaan fysiek verloedering Doel: Een meer integrale aanpak van georganiseerde criminaliteit (ondermijning) Doel: Doelgerichte aanpak op zorg, jeugd en veiligheid Doel: Fysieke onveiligheid wordt voorkomen en/of effectief aangepakt Wat hebben we bereikt Subdoel: Een meer integere en weerbare gemeente zijn die niet vatbaar is voor ondermijning Wat hebben we daarvoor gedaan Verdieping ondermijning in het buitengebied Omschrijving Ondermijning In 2024 is gestart met het actieplan ondermijning. Q1 2025 wordt het actieplan afgerond. Op het gebied van ondermijning wordt al veel gedaan, in het actieplan wordt dit geborgd en planmatig weggezet.
43
Wat hebben we bereikt Subdoel: Intensievere bestuurlijke handhaving Wat hebben we daarvoor gedaan 4e BOA Omschrijving In 2024 is een 4e boa in dienst genomen conform besluit. Door deze structurele versterking wordt getracht de onbalans in de uitvoering van Boa-taken weg te nemen. Hierdoor zal de handhaving op de grootste ergernissen in 2025 worden geïntensiveerd.
Implementeren verbrede beleidslijn BIBOB Omschrijving Bibob In het Integraal Veiligheidsbeleid 2022-2025 is de doorontwikkeling Bibob als actiepunt benoemd. Op dit moment wordt gewerkt aan een projectplan voor de implementatie van de Wet Bibob. Uit de eerste inventarisatie kwam naar voren dat voor een goede implementatie van de wet de huidige capaciteit niet toereikend is. In de Programmabegroting 2024 is daarom een bedrag opgenomen voor structureel extra capaciteit en is in 2024 een coördinator BIBOB succesvol geworven. De coördinator BIBOB zal in 2025 de beleidslijn BIBOB verder implementeren in de organisatie.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Handhaven en verbeteren van de huidige netwerksamenwerking, zowel vanuit het sociaal domein als openbare orde en veiligheid Wat hebben we daarvoor gedaan Verwerken resultaten Veiligheidsmonitor 2023 Omschrijving De gemeente Twenterand heeft deelgenomen aan de Veiligheidsmonitor 2023. De Veiligheidsmonitor is een tweejaarlijks onderzoek naar criminaliteit, onveiligheid, buurtproblemen, en het optreden van gemeente en politie. De uitvraag in Twenterand was in de periode augustus t/m oktober. De resultaten zijn in de zomer van 2024 opgeleverd. De resultaten zijn beoordeeld en we zijn begonnen met de grootste ergernissen aan te pakken die voortkomen uit deze monitor. De uitkomsten worden op dit moment verwerkt zodat deze gebruikt kunnen worden bij het opstellen van het Integraal Veiligheidsbeleid in 2025.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Preventieve aanpak escalerende (buren)ruzies Wat hebben we daarvoor gedaan Pilot buurtbemiddeling Omschrijving Buurtbemiddeling In 2021 heeft de gemeenteraad de notitie Buurtbemiddeling opiniërend besproken. De wens van de raad was om het scenario buurtbemiddeling in combinatie professionele mediation nader uit te werken. In februari 2024 is Avedan gestart met het uitvoeren van de pilot Buurtbemiddeling in Twenterand. Mediation wordt uitgevoerd door Mediationpraktijk Twente. De pilot duurt 2 jaar, dus tot februari 2026. Halverwege 2025 vindt de eerste tussentijdse evaluatie plaats.
44
Wat hebben we bereikt Subdoel: Schadelijke gevolgen bij incidenten, rampen en crises bespreken Wat hebben we daarvoor gedaan Preventie-activiteiten ten aanzien van overlast Omschrijving Eerdere WK's en EK's voetbal leidden in het verleden tot verstoring van de openbare orde op een rotonde in Vroomshoop. Hiervoor neemt de gemeente standaard preventieve en toezichthoudende maatregelen, denk aan cameratoezicht, hekken, extra inzet politie en boa's. Na overleg met de ondernemers uit Vroomshoop (eind april), politie en gemeente is besloten tot een pilot, namelijk het organiseren van een evenement in Vroomshoop op de momenten dat het Nederlands elftal speelt. Met dit evenement werd een feestelijk alternatief aangeboden aan de inwoners wat bijdroeg aan het voorkomen of beperken van de verstoringen van de openbare orde op de rotonde in Vroomshoop. In verband met de te korte voorbereidingstijd heeft het College na consultatie met de fractievoorzitters van GBT en CU besloten tot een financiële tegemoetkoming om de evenementen voor de eerste 3 wedstrijden mogelijk te maken. Dit is uiteindelijk een bijdrage van € 24.000 euro geworden tlv reserve coalitieakkoord. Tevens is de afspraak met de organisatie dat bij een volgend evenement gezocht wordt naar sponsoring waaruit de kosten gedekt worden. Wegens het korte tijdspad was dat voor dit EK geen optie meer.
Achteraf is geconstateerd dat de overlast beperkt is gebleven. Mogelijk heeft het evenement hieraan bijgedragen.
Metingen Beleidsdoelen
2024 2023 2022 2021 2020 2019
Bron
Woninginbraken
30
16
27
20
30
40
Politie
Geregistreerde diefstal van (brom/snor)fietsen in Twenterand
51
55
53
42
34
52
Politie
10
0
1
0
0
0
Aantal te laat verleende vergunningen voor B of C evenementen
0
0
0
0
0
0
eigen gegevens
Aantal verleende vergunningen voor evenementen
136
Aantal controles A/B-evenementen
30
17
23
11
2
36
eigen gegevens
Aantal controles C-evenementen
2
3
1
1
1
2
eigen gegevens
Aantal controles Drank- en Horecawet (leeftijdscontrole)
0
0
19
4
12
16
eigen gegevens
Aantal geïnde bestuurlijke boetes
nvt
nnb
0
0
0
1
eigen gegevens
Aantal behandelde klachten
41
154
231
270
240
113
eigen gegevens
Aanpak woninginbraken
Bestuurlijke aanpak van (georganiseerde) criminaliteit Nieuwe BIBOB-onderzoeken Nieuwe indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH
* zo min mogelijk ** Bibob onderzoeken zijn situationeel en daarom niet te plannen
45
Doelenboom Openbare ruimte en verkeer Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte
Doel: Openbare ruimte voldoet aan de vastgestelde kwaliteitsnormen Per taakveld (openbaar groen, riolering enz.) is vastgelegd aan welke kwaliteitseisen het onderhoud en beheer moeten voldoen. De manier waarop dat is vastgelegd is een beleids-/beheerplan. Daarmee wordt duidelijkheid gegeven aan de gemeenteraad en aan inwoners. In 2024 is hiertoe de LIOR ontwikkeld. Die is bijna klaar. LIOR staat voor leidraad inrichting openbare ruimte. Daar staat in aan welke kwaliteitseisen de openbare ruimte moet voldoen.
Doel: Verbeteren infrastructuur Per jaar wordt gekeken welke nieuwe infrastructurele werken worden gerealiseerd. Op basis van het beschikbare budget worden de hoogst geprioriteerde werken uitgevoerd.
Doel: Betere bereikbaarheid voor alle vervoerswijzen Voor auto, fiets, trein en bus wordt geprobeerd het voorzieningenniveau minimaal op hetzelfde niveau te houden. De verbetering bereikbaarheid met bus en trein gaat in regionaal verband.
Doel: Klimaatbestendiger inrichten openbare ruimte Bij werkzaamheden in de openbare ruimte zal rekening worden gehouden met klimaatadaptatie. Het gaat er om dat bij de uitvoering van onderhoud en beheer en ook bij projecten de openbare ruimte klimaatbestendiger wordt ingericht.
46
Wat hebben we bereikt Subdoel: Onderhouden en beheren wegen, openbaar groen, riolering, openbare verlichting, nutsvoorzieningen, speeltoestellen, begraafplaatsen en kunstwerken Wat hebben we daarvoor gedaan Onderhouden en beheren 25.271 bomen, 156 ha. openbaar groen en 16,5 km hagen Omschrijving Onkruidbeheersing op verhardingen We hebben bij de Berap 2024 € 45.000 extra gevraagd voor onkruidbeheersing op verhardingen, met deze extra middelen is het gelukt om aan onze zorgplicht te voldoen.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Realiseren van nieuwe werken t.b.v. wegen, openbaar groen, riolering, openbare verlichting, nutsvoorzieningen, speeltoestellen, begraafplaatsen en kunstwerken Wat hebben we daarvoor gedaan Onderhouden en exploiteren 6 begraafplaatsen Omschrijving Het product begraafplaatsen liet jaarlijks een begroot tekort zien van € 125.000 . Met ingang van 2024 is het gelukt om naar een kostendekkend product begraafplaatsen te gaan. Hierdoor is voordeel van € 125.000 op onze gemeentebegroting gerealiseerd.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Wegenstructuur meer duurzaam veilig ingericht Wat hebben we daarvoor gedaan Verbreding N36 Omschrijving De N36 staat bekend als een onveilige weg, waar regelmatig ernstige ongevallen plaatsvinden, waaronder frontale botsingen. Om de verkeersveiligheid te verbeteren, heeft Rijkswaterstaat de afgelopen jaren diverse maatregelen genomen. Inmiddels is er €115 miljoen beschikbaar gesteld voor verdere aanpassingen aan de N36. Een belangrijk onderdeel van deze aanpassingen is de realisatie van een fysieke rijbaanscheiding op de N36. Daarnaast wordt de berm aan beide zijden verbreed tot 10 meter, met zo min mogelijk obstakels. Uit recente ramingen blijkt dat de aanleg van een fysieke rijbaanscheiding voor het gehele traject financieel niet haalbaar is binnen het huidige budget. Daarom moeten keuzes worden gemaakt over welke delen als eerste worden aangepakt en voor welke trajecten aanvullende financiering nodig is. De gemeente Twenterand blijft in gesprek met de betrokken partijen om te pleiten voor een zo volledig mogelijke verbetering van de N36. Daarnaast vraagt de gemeente specifiek aandacht voor de aansluiting van de N36 met de N341 en de Garstweg. Deze aansluiting is als meekoppelkans geïdentificeerd, maar het Rijk heeft hier momenteel geen budget voor gereserveerd. Ook voor de andere meekoppelkansen is geen geld beschikbaar.
We onderzoeken nog de kosten voor de fietsverbinding Oosterweilanden en blijven ons inzetten om de verkeersveiligheid te verbeteren op de N36 en het omliggend wegennet.
47
Metingen Beleidsdoelen
2024 2023 2022 2021 2020 2019 Bron
Metingen verkeer verkeersongevallen waarbij doden zijn gevallen
0
1
1
1
3
1
verkeersongevallen met gewonden
22
31
41
30
35
30
BLIQ verkeersveiligheid rapportage BLIQ verkeersveligheid rapportage
verkeersongevallen
142
134
146
135
131
133
BLIQ verkeersveiligheid rapportage
48
Doelenboom Duurzaamheid, milieu en VTH Doelenboom
Beoogd maatschappelijk effect Een duurzame en leefbare omgeving
Doel: Inwoners, bedrijven en gemeente zijn zich bewust van hun leefomgeving en handelen duurzamer Onder duurzaamheid verstaan we het verbeteren van de balans tussen sociale, ecologische en economische ontwikkeling, waar bij ook effecten voor toekomstige generaties en effecten elders ter wereld worden meegenomen.
Doel: Er is een schoner, gezonder en veiliger leefomgeving voor mensen Het gaat hier om het bewaken en verbeteren van de leefomgevingskwaliteit voor bewoners.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Duurzame initiatieven zijn gestimuleerd en gefaciliteerd Wat hebben we daarvoor gedaan Uitvoeren taken duurzaamheid Omschrijving In 2024 is er gewerkt volgens het (werk)programma duurzaamheid, o.b.v. de gemeentelijke taken. Er is samengewerkt met ondernemers en maatschappelijke partners, zoals de woningcorporatie. Ook zijn ondernemers en inwoners betrokken bij projecten zoals het ATT-windproject, de energyhub en zonop-dak.
49
Wat hebben we bereikt Subdoel: De leefomgeving is meer klimaatbestendig Wat hebben we daarvoor gedaan Activiteiten klimaatadaptatie Omschrijving Drinkwaterwinning Hammerflier In najaar van 2024 is de startnotitie vastgesteld voor een breed gebiedsproces in het Hammerflier. Onderzocht zal worden of een duurzame (uitbreiding van de) waterwinning mogelijk is. Het waterschap Vechtstromen onderzoekt in de eerste helft van 2025 in het kader van dit gebiedsproces of optimalisatie van het oppervlaktewatersysteem mogelijk en noodzakelijk is. Ook zal in kaart gebracht worden welke maatregelen mogelijk zijn aan panden om de negatieve effecten extra winning tegen te gaan. Klimaatadaptatiemaatregelen zijn opgenomen in de doelenboom openbare ruimte en verkeer.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Er is minder energie verbruikt en het aandeel duurzame energie is toegenomen Wat hebben we daarvoor gedaan Besparen energie in de huursector Omschrijving In 2024 zijn de prestatieafspraken met Mijande Wonen voor 2025-2029 vastgesteld. Het verduurzamen van bestaande woningen blijft de hoogste prioriteit. Er wordt goed samengewerkt met Mijande om elkaar te versterken op het gebied van duurzaamheid. Dit gebeurd onder andere door de financiering van de Energievakman (Klusbus) van Mijande Wonen. Deze Energievakmannen gaan op bezoek bij corporatiewoningen om kleine energiebesparende maatregelen uit te voeren. In 2024 zijn er 265 woningen bezocht en bij elke woning passende maatregelen uitgevoerd. In 2024 is er samen met Mijande Wonen begonnen met het onderzoeken naar diersoorten in woningen (bijvoorbeeld vleermuizen), genaamd het Soorten Management Plan (SMP). Met het SMP wordt voorkomen dat zowel particuliere woningeigenaren als de woningcorporatie achterstand oploopt in het nemen van isolatiemaatregelen. Door de samenwerking worden dubbele onderzoekskosten bespaard en kunnen nieuwe verblijfplaatsen in samenspraak worden gekozen doordat het bezit in vastgoed beter verspreid is.
Coördineren Energieloket 3.0 Omschrijving Het lokale gemeentelijk Energieloket speelt een belangrijke rol in de uitvoering van de Warmtevisie, door onder andere een persoonlijk advies voor inwoners door een energiecoach. In 2024 zijn de energiecoaches bij 197 woningen op bezoek geweest. Dit is het hoogste aantal bezoeken ooit van de energiecoaches. Dit komt mede door gerichte communicatie over verduurzaming van kleine en grote maatregelen (Win-Win) en deelname aan de Huis & Woonbeurs, waarbij ongeveer 500 geïnteresseerde inwoners op onze uitnodiging bij de stand van de gemeente zijn gekomen.
Deelnemen Regionale Energie Strategie (RES) Twente Omschrijving In 2024 is er verder gewerkt aan de ambitie voor 2030 uit de RES 1.0 van 82GWh, in te vullen met een flexibele energiemix, voor de opwek van hernieuwbare elektriciteit. Elke 2 jaar wordt het document herijkt en in 2024 is er gewerkt aan een uitvoeringsagenda voor de komende jaren, genaamd Energie Strategie Twente (EST 2.0). Er is geen RES 2.0 opgesteld omdat de provincie Overijssel de regie heeft genomen over de invulling van hernieuwbare energie (zowel wind als voor zonnevelden). De EST 2.0 richt zich op het verkennen van nieuwe strategische afspraken en de mogelijkheid om tot gezamenlijke uitvoering te komen. Het gaat hierbij om de randvoorwaarden zoals lokaal eigendom en oplossingen voor netcongestie. Om de ambitie van 82GWh te halen is er gewerkt aan het windproject in het zoekgebied Vriezenveen zuidoost/ ATT gebied. In 2024 is het zoekgebied overgenomen in de programmeringsafspraken van
50
de provincie Overijssel. Deze geeft aan dat er afgesproken is dat in het zoekgebied van de gemeente Almelo, Tubbergen en Twenterand minimaal 120 GWh en maximaal 180 GWh aan duurzame energie door wind op land wordt opgewekt in 2030. Er is nauw samengewerkt met verschillende stakeholders, zoals grondeigenaren en lokale energiecoöperaties,. Eind 2024 is voorgesteld om een actieve rol aan te nemen in de ontwikkelfase om zo lokaal eigendom te realiseren. Over dit project worden bijeenkomsten georganiseerd en nieuwsbrieven verstuurd met relevante informatie. Om in 2050 energieneutraal te worden is er door de provincie een Energievisie opgezet. Hierin is het gehele energiesysteem (elektriciteit, warmte, biogas en waterstof) in beeld gebracht en uitgewerkt waar en hoeveel een energiedrager nodig is om de ambities te behalen. Deze visie moet richting geven voor de aankomende jaren en gaat de uitvoeringagenda verder bepalen.
Energieprojecten Omschrijving Netcapaciteit Vanuit de provincie is er meer regie genomen over de regionale energie-infrastructuur door het opzetten van een Energy Board en het opstellen van het provinciale Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat 2025-2026 (pMIEK). Binnen het pMIEK zijn projecten geprioriteerd die voorrang krijgen. Voor Twenterand zijn er geen grootschalige bovenlokale projecten ingebracht. Binnen het Energy Board worden netcongestie projecten besproken en wordt de actuele status van oplossingen in de infrastructuur besproken. Hiermee wordt getracht om projecten sneller door te kunnen laten gaan doordat alle stakeholders vroeg geïnformeerd en betrokken zijn. Voor het MS/LS station in Vroomshoop staat een uitbreiding en verzwaring van de installatie gepland. Dit project zit momenteel nog in de verkenningsfase. Smart Energy Hub Samen met Hydronex en Fieten Olie is er nader onderzoek gedaan over de haalbaarheid van de Smart Energy Hub nabij de zandwinning Oosterweilanden. Het doel van de energyhub is om netcongestie te verzachten en lokale ondernemers te helpen met verduurzaming. Dit door de productie van groene waterstof. In 2024 heeft het college het principeverzoek voor de Energyhub goedgekeurd en is er budget beschikbaar gesteld om de ontwikkeling voor te zetten.
Energiebesparen bedrijven Via de ODTwente heeft er toezicht en de handhaving voor de energiebesparingsplicht bij circa 120 bedrijven plaatsgevonden. Zon op Dak In 2024 is er een Zon op Dak project in samenwerking met het versnellingsteam van de provincie afgerond. Hierbij zijn 60 ondernemers uitgenodigd om deel te nemen. Dit heeft 15 afspraken opgeleverd, waarvan 9 ondernemers nog in een lopend project zitten. De behoefte is ondertussen veranderd naar een bredere aanpak.
Uitvoeren Warmtevisie Omschrijving In de uitvoering van de Warmtevisie was de focus in 2024 gericht op de volgende activiteiten: Duurzaamheidssubsidie voor ondersteuning woningeigenaren, met een gewijzigde verordening in 2024 voor woningen met een lagere WOZ-waarde en de toevoeging van natuurvriendelijk isoleren en biobased isolatiemateriaal; Met rijksmiddelen van de Lokale aanpak isolatie is het subsidiepot voor de duurzaamheidssubsidie verhoogd naar 4,5 miljoen. Hiervoor moet 1.536 woningen van isolatie worden voorzien. Tot en met 2024 zijn er 438 woningen geïsoleerd met dit budget. De aanpak energie armoede door energiebesparing te realiseren, o.a. met de Energiebespaarbus van Mijande Wonen (Klusbus). Zie activiteit Energieloket.
Uitvoering Klimaatakkoord/energie Omschrijving De ambities voor de energietransitie zijn door de raad vastgesteld in de Omgevingsvisie Twenterand 1.0 en het besluit over de RES Twente 1.0. Het coalitieakkoord stelt dat de gemeente voor dit
51
onderwerp steeds meer uitvoerder is van rijksbeleid. Het rijk wil meer tempo maken met de klimaaten energietransitie én meer sturing en regie op uitvoering van decentrale overheden. Vanaf 2023 tot en met 2030 krijgen gemeenten meer uitvoeringsmiddelen voor klimaat- en energiebeleid. Voor de Rijksbijdrage (Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE)) is het doel om de capaciteit (bemensing) te vergroten bij decentrale overheden voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid. In 2024 is deze gebruikt om o.a. de vaste capaciteit in te zetten op projecten van duurzaamheid, de capaciteit voor projectleider ATT/ smart energy hub, communicatie over duurzaamheid, ondersteuning van het zon op dak-projecten (vanuit de provincie), faciliteren van de duurzaamheidssubsidie, onderzoek verduurzaming vastgoed (projectniveau), toezicht van de Omgevingsdienst op energielabels en de doorontwikkeling van het werkprogramma.
Wat hebben we bereikt Subdoel: Er is een duurzame inzamelstructuur voor huishoudelijk afval Wat hebben we daarvoor gedaan Optimaliseren inzamelstructuur huishoudelijk afval Omschrijving De gemeente Twenterand heeft de zorgplicht voor de inzameling van huishoudelijk afval en heeft de ambitie om in 2025 90% grondstoffen van afval te scheiden. Sinds 2024 wordt er minder frequent (rest)afval ingezameld en vaker grondstoffen. Door deze wijziging is in 2024 10 kg huishoudelijk restafval per inwoner minder ingezameld (64 kg), terwijl deze 10 kg per inwoner wel als grondstoffen zijn ingezameld. In 2024 is er geïnventariseerd waar er ondergrondse containers bij hoogbouw kan komen, maar door onzekerheid over vergoedingen van PMD staat dit project tijdelijk stil. Vanaf de zomer 2024 zijn er onderhandelingen lopend over een nieuwe overeenkomst voor PMD. Voor het verbeteren van de Circulaire economie is er gekeken waar de gemeente zijn rol kan pakken en welke projecten er mogelijk waren. In 2024 is het koersdocument van de regio Twente vastgesteld. Deze bevat doelen voor de komende jaren en in 2024 is er gewerkt aan een uitvoeringsagenda. Als project is onder andere de intentieverklaring met de Twentse Bouwboeren ondertekend om biobased teelt te stimuleren. Via de Duurzaamheidssubsidie is het weer mogelijk om extra subsidie te krijgen voor dit biobased isolatiemateriaal.