CConstaterende datTwenterand
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage TOE Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Verzetstraat 76.pdf

Raadsvergadering 27 september 2022, gemeente TwenterandBij agendapunt: Vaststellen bestemmingsplan “Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Verzetstraat 76"17.920 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Bestemmingsplan Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Verzetstraat 76

Plangegevens Naam: Plantype: IMRO: Status:

Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Verzetstraat 76 bestemmingsplan NL.IMRO.1700.202037BPVZPH-vas1 vastgesteld

Datum: Projectnummer:

20AF157

Opdrachtgever:

Opsteller:

Ad Fontem Juridisch Bouwadvies BV Stationsstraat 37 7622 LW BORNE T) 074 – 255 7020 E) info@ad-fontem.nl

Ad Fontem Juridisch Bouwadvies BV | Stationsstraat 37 | 7622 LW Borne | T 074-2557020 | F 074-265967 | E info@ad-fontem.nl

Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Verzetstraat 76

Inhoudsopgave

Bijlage bij de toelichting

3

Bijlage 1

Beeldkwaliteitsplan

4

Bijlage 2

Woningmarktanalyse Twenterand

27

Bijlage 3

Aanmeldnotitie

62

Bijlage 4

Verkennend bodemonderzoek

77

Bijlage 5

Herziene verkennend bodemonderzoek

161

Bijlage 6

Nader bodemonderzoek

259

Bijlage 7

Akoestisch onderzoek Verzetstraat 76

292

Bijlage 8

Watertoets

322

Bijlage 9

Quickscan natuurwaarden

330

Bijlage 10

Stikstofdepositieberekening

361

Bijlage 11

Zienswijzennota PH Verzetstraat 76

377

bestemmingsplan Vriezenveen Lintbebouwing en C entrumgebied PH Verzetstraat 76 NL.IMRO.1700.202037BPVZPH-vas1

2

Bijlage bij de toelichting

bestemmingsplan Vriezenveen Lintbebouwing en C entrumgebied PH Verzetstraat 76 NL.IMRO.1700.202037BPVZPH-vas1

3

Bijlage 1

Beeldkwaliteitsplan

bestemmingsplan Vriezenveen Lintbebouwing en C entrumgebied PH Verzetstraat 76 NL.IMRO.1700.202037BPVZPH-vas1

4

BEELDKWALITEITS& REGIEPLAN VERZETSTRAAT TE VRIEZENVEEN VERSIE 01 21-06-2022

1 / 22

| 10-01-202 | BEELDKWALITEITS- & regiePLAN

VERKAVELING VERZETSSTRAAT VRIEZENVEEN

2 / 22

| 21-06-2022 | BEELDKWALITEITS- & regiePLAN

VERKAVELING VERZETSSTRAAT VRIEZENVEEN

COLOFON EN INHOUDSOPGAVE IN OPDRACHT VAN :

IN SAMENWERKING MET :

01 INLEIDING 03 02 HUIDIGE SITUATIE 05 03 STEDENBOUWKUNDIG ONTWERP 06 04 ARCHITECTUUR 07 05 LANDSCHAP 08

3 / 22

| 10-01-202 | BEELDKWALITEITS- & regiePLAN

KROON-B.V.

Building Design Architectuur

‘Het Spanjaard’ Stationsstraat 37 7622 LW Borne 074 - 792 00 10 n.schipper@kroon.bv.nl www.kroon-bv.nl

‘Het Spanjaard’ ‘Het Spanjaard’ Stationsstraat 37 7622 LW Borne 074 - 265 99 69 www.buildingdesign.nl

VERKAVELING VERZETSSTRAAT VRIEZENVEEN

4 / 22

| 21-06-2022 | BEELDKWALITEITS- & regiePLAN

VERKAVELING VERZETSSTRAAT VRIEZENVEEN

01 INLEIDING Het beeldkwaliteitsplan betreft een leidraad voor de herontwikkeling en herinrichting van een bestaande locatie aan de Verzetstraat 76 te Vriezenveen. Een mooie locatie grenzend aan de achterzijde van de welbekende lintbebouwing aan het west- en oosteinde. Voor de locatie is een stedenbouwkundig ontwerp gemaakt. De uitgangspunten van het plan grijpen terug naar de traditionele Vriezenveense bouw waaraan eigentijdse architectuur wordt gekoppeld. De zichtlijnen van het plan zullen refereren naar de welbekende lintbebouwing hierdoor zal het plan in zijn korrelgroote en positionering in het Vriezenveense kader passen.

Opzet Na een analyse van de huidigde situatie en de kenmerkende aspecten van Vriezenveen wordt er in gegaan op de stedenbouwkundige analyse. Naast de verschillende stedenbouwkundige aspecten wordt er een kader gestempeld voor de gewenste beeldkwaliteit/architectuur in het project. De beeldkwaliteit wordt doormiddel van sfeerbeelden, materialisatie en vorm weergegeven in het beeldkwaliteitsplan. Daarnaast wordt er ingegaan op de invulling van de overgang tussen privé en openbaar van de kavels om zo de architectuur en stedenbouwkundige opzet verder te versterken.

Doel Het doel van dit beeldkwaliteitsplan is het vast leggen van de stedenbouwkundige en architectonische uitgangspunten. Door het vastleggen van een kader wordt het gehele plan passend in zijn context op basis van omvang en uitstraling. In het beeldkwaliteitsplan worden richtingen aangegeven die in de planvorming naar voren zijn gekomen. Alternatieve afwijkende plannen kunnen besproken worden mits ze recht doen aan de ambitie van dit beeldkwaliteitsplan. Referentiebeelden worden in dit plan gebruikt als sfeerbeelden. De tekst in het plan is hierop leidend waarop onderdelen van referenties kunnen afkijken.

5 / 22

| 10-01-202 | BEELDKWALITEITS- & regiePLAN

VERKAVELING VERZETSSTRAAT VRIEZENVEEN

6 / 22

| 21-06-2022 | BEELDKWALITEITS- & regiePLAN

VERKAVELING VERZETSSTRAAT VRIEZENVEEN

02 HUIDIGE SITUATIE

Recente luchtopname van de locatie: Verzetstraat 76 te Vriezenveen

7 / 22

| 10-01-202 | BEELDKWALITEITS- & regiePLAN

Kadastrale gegevens: Kadastrale gemeente: Burgerlijke gemeente: Sectie: Nummer: Kadastralegrootte:

Vriezenveen Twenterand L 3667 9060 m2 VERKAVELING VERZETSSTRAAT VRIEZENVEEN

HUIDIGE SITUATIE - vriezenveense bouw 8 / 22

| 21-06-2022 | BEELDKWALITEITS- & regiePLAN

VERKAVELING VERZETSSTRAAT VRIEZENVEEN

02 HUIDIGE SITUATIE Vriezenveense bouw Vriezenveen ligt op een zandopduiking in het veengebied. De oudste vermelding van het dorp stamt uit 1364. Vriezenveen was daarvoor een onbewoond veenlandschap genaamd Almelerveen. In de loop van de tijd is Vriezenveen uitgegroeid tot het huidige zes kilometer lange weg- en steekdorp. Na meerdere verplaatsingen van het dorp werd in het begin van de 18e eeuw een nieuwe start gemaakt op een nieuwe locatie. Het dorp werd noordelijker gevestigd aan een zandweg wat nu herkent wordt als de dorpsstraat van Vriezenveen. De hoofdas van het dorp wordt gevormd door de huidige Hammerweg, Westeinde en Oosteinde. Deze nederzetting is in de hoofdas van het dorp nog goed zichtbaar. De eerste boerderijen die verdeeld werden vanuit het veen lagen evenwijdig naast elkaar, ook wel hoeven genoemd. De percelen waren rond de 100 meter breed en werden afgescheiden door sloten. Na de noordelijke uitbreiding kwamen ook de boerderijen noordelijker te liggen waardoor de huidige locatie van Vriezenveen ontstond. De smalle, diepe kavels zijn zo ontstaan doordat men vanaf de weg begon en naar achteren rijkten tot ze de grens van het gebied bereikten. Doordat de bebouwing van de kavels strak aan de dorpsstraat gevestigd waren, was uitbreiding alleen mogelijk achter de bestaande bebouwing.

De nieuwe woningen, bijgebouwen en bedrijven werden hierdoor achter de bestaande bebouwing geplaatst en bereikbaar via een gesloten ontsluiting genaamd een oppad. De erven die hierdoor op de percelen ontstonden werden brinken genoemd. Deze kavelverdeling wordt ook wel het slagenlandschap genoemd.

9 / 22

| 10-01-202 | BEELDKWALITEITS- & regiePLAN

De dorpsstraat en zijn aangrenzende kavels liggen op een karakteristieke manier ten opzichte van elkaar. De kavels staan schuin gepositioneerd ten opzichte van de dorpsstraat (in een hoek van 60 graden) waardoor ook de bebouwing hierin een belangrijke rol speelt. De bebouwing staat schuin ten opzichte van de weg en geven een verspringing weer van de naastgelegen bebouwing. Hierdoor is het straatbeeld van het oude lint zeer dynamisch. De lange dorpsstraat kenmerkt zich dagelijks nog door de oorspronkelijke bebouwing die zich hieraan bevind. De oorspronkelijke bebouwingen hebben een karakteristieke uitstraling. Het is een architectuurstijl waarbij details, materialen en kleuren de bebouwing met elkaar verbindt. De oorspronkelijke woningen hebben vele gemeenschappelijke uitgangspunten op het gebied van architectuur. Herkenbaar zijn de lage goten, steile dakhellingen en nokhoogte. Daarnaast staat elke woning met zijn nokrichting evenwijdig aan de kavellijn en haaks op de dorpsstraat. De materialisatie in deze gevels bestaat uit metselwerk en houten geveldelen. Het metselwerk is hoofdzakelijk uitgevoerd in een donkere, roodbruine steen. Onder aan de boerderij bevind zich een plint van grijs raapwerk welke vroeger als spatrand werd toegevoegd aan de woning. De oorspronkelijke bebouwing herkent zich daarnaast ook aan de rijke detaillering van de kopgevel.

Er wordt veel nadruk gelegd op de naar de dorpsstraat gekeerde gevels. De zogenoemde kopgevels worden rijk gedetailleerd door onder andere het verwerken van verschillende metselwerkdetails en rijke windveren. Naast de hoofdbouw bevat vrijwel elke kavel een bijgebouw. De bijgebouwen zijn hierin onderscheidend van de hoofdbouw maar bepalen mede het karakter van de brinken. De gevels zijn vaak geheel verwerkt in houten geveldelen in zwart/bruin of donkergroen waarbij er kleine details worden gemaakt aan de witte vogelschroten en windveren.

VERKAVELING VERZETSSTRAAT VRIEZENVEEN

BESTAANDE BEBOUWING - OMGEVING 10 / 22

| 21-06-2022 | BEELDKWALITEITS- & regiePLAN

VERKAVELING VERZETSSTRAAT VRIEZENVEEN

02 HUIDIGE SITUATIE Omgeving Het plan ligt aan de Verzetstraat 76. Aan de achterzijde van het lint aan het WestOosteinde. Het noordelijk deel van de verzetstraat sluit aan op het oorspronkelijk dorpslint terwijl het zuidelijk deel een beeld van de na-oorlogse woonwijk vertoont. Het plan refereert nadrukkelijk aan de karakteristiek van het oorspronkelijk dorpslint. De nokrichting staat haaks op de weg en er is een vrij simpele basisvorm gepakt als hoofdvorm van de woning. Hier en daar is een eigentijdse vertaling weergeven van deze traditionele verschijdingsvorm.

11 / 22

| 10-01-202 | BEELDKWALITEITS- & regiePLAN

VERKAVELING VERZETSSTRAAT VRIEZENVEEN

Ontsluiting

Verhouding bebouwing

Het gebied wordt ontsloten door een eigen weg voor de bewoners. De toegangsweg vertakt vanaf de Verzetstraat richting de vrijstaande woningen. Het verkeer op het plan zal daardoor ook alleen bestemmingsverkeer zijn. Er zijn extra parkeergelegen toegevoegd aan het plan, daarnaast wordt er op elke kavel zelf geparkeerd aan de noordzijde.

De plaatsing van de bebouwing speelt een grote rol in de opzet van het stedenbouwkundig plan. De bebouwing staat verspringend ten opzichte van elkaar in het plan zodat de opzet van het bestaande oude lint terug wordt gehaald.

Plaatsing bijgebouw Het bijgebouw mag geen hoofdrol gaan spelen in het aanzicht van het plan. Het is verplicht om de plaatsing van het bijgebouw aan de noordzijde van de kavel te creeren.

Nokrichting + rooilijn Om de lintbebouwing nog verder te versterken is er nagedacht over de rooilijn van elk perceel opzichzelf en staat de nokrichting van elke vrijstaande woning haaks op de Verzetstraat. Hoekaccent Om de aanzichten van de achterliggende bebouwing aantrekkelijk te maken moet er bij het ontwerp goed nagedacht worden over de zuid-west gevel en daarbij ook vooral deze uitspringende hoek.

open zichtlijn door het plan 12 / 22

| 21-06-2022 | BEELDKWALITEITS- & regiePLAN

VERKAVELING VERZETSSTRAAT VRIEZENVEEN

03 STEDENBOUWKUNDIG ONTWERP Het stedenbouwkundig ontwerp is gebaseerd op het historische lint in Nederland. Individuele woningbouw op langerekte kavels, lage goot en een steile kap. Vanuit de Verzetstraat zijn een tiental woningen schuin achter gelkaar gesitueerd waardoor er een lange zichtlijn ontstaat en bijna alle woningen contact maken met de Verzetstraat. Iedere woning heeft twee parkeerplaatsen op eigen erf. Aan het eind van de ontsluiting is er een plek voor bezoekers gecreerd. De bijgebouwen en inritten zijn aan de noordkant van de hoofdgebouwen gesitueerd. Ze zijn gekoppeld aan het hoofdgebouw of maken daarvan onderdeel uit. De erfafscheidingen worden groene hagen aan de voorzijde met een hoogte van 50 cm. De instandhouding van de erfafscheiding wordt privaat rechtelijk geregeld. De huidige boombeplanting zal zo veel als mogelijk in stand worden gehouden.

13 / 22

| 10-01-202 | BEELDKWALITEITS- & regiePLAN

VERKAVELING VERZETSSTRAAT VRIEZENVEEN

max. nokhoogte 9.5 meter

max. goothoogte 3.5 meter

De basisvorm voor de vrijstaande woningen staat hiernaast weergegeven. De basisvorm grijpt terug naar het oude historische lint. Er zijn mogelijke varianten te bedenken op de basisvorm en hiervoor zijn enkele richtlijnen hiernaast aangegeven. De nok-/goothoogte van een aanbouw gekoppeld aan de woning dient in alle tijden 20% lager liggen dan de nok-/goothoogte van de woning.

14 / 22

| 21-06-2022 | BEELDKWALITEITS- & regiePLAN

VERKAVELING VERZETSSTRAAT VRIEZENVEEN

04 ARCHITECTUUR

Mogelijke varianten op basis vorm

Noksprong

Uitsnede volume

Gootsprong

Risaliet + gevelaccent

Uitsnede hoekvolume

Onderschoer

Uitsnede dak/gevel

Dwarskap + gevelaccent

T-kapper

MASSA - vORMEN SCHEMA 15 / 22

| 10-01-202 | BEELDKWALITEITS- & regiePLAN

VERKAVELING VERZETSSTRAAT VRIEZENVEEN

referenties - vERSCHIJNINGSVORM/massa 16 / 22

| 21-06-2022 | BEELDKWALITEITS- & regiePLAN

VERKAVELING VERZETSSTRAAT VRIEZENVEEN

04 ARCHITECTUUR Architectuur De basis massa is in de architectuur duidelijk terug te vinden in het plan. De woningen krijgen een rechthoekige hoofdvorm met een zadeldak waardoor er een bepaald eenvoud wordt gecreëerd in het plan op basis van massa/structuur. Plat dak is daardoor ook alleen toegestaan op ondergeschikte bouwdelen. De woningen zijn allen tweezijdig qua uitstraling. Zowel de voorgevel als de zijgevel (welk naar de Verzetstraat staat gericht) hebben nodige aandacht nodig. In de voorgevel dient een accent te worden gelegd voor de entree van de woning. Daarnaast dient de naar de Verzetstraat en oppad gekeerde gevel een uitnodigende gevel te worden met voldoende uitstraling. Hoek/voordeur accenten zijn te allen tijde toegestaan. Onder andere in de vorm van een omkadering van een kozijn. Om zo de vorm van de woning en zijn positie in het ‘lint’ te versterken. Wanneer men een ondergeschikt bouwdeel toepast ter plaatse van de entree aan de voorgevel, moet er een duidelijk zichtbaar verschil zitten tussen de basis hoofdvorm van de woning en zijn ondergeschikte bouwdelen. De uitstraling is stoer en eigentijds. Gevels krijgen diepte waar geveloverstek en details aan mee werken. De gevelopeningen mogen verschillende afmetingen bevatten om zo een rijke uitstraling te creëren.

17 / 22

| 10-01-202 | BEELDKWALITEITS- & regiePLAN

VERKAVELING VERZETSSTRAAT VRIEZENVEEN

referenties - MATERIALEN en details 18 / 22

| 21-06-2022 | BEELDKWALITEITS- & regiePLAN

VERKAVELING VERZETSSTRAAT VRIEZENVEEN

04 ARCHITECTUUR Materiaal en kleurgebruik De woningen worden samengesteld van natuurlijke materialen zoals baksteen, hout, glas, keramische producten, riet en metaal. Het metselwerk bestaat in hoofdzaak uit donkere tinten met lichte accenten. Hellende dakvlakken kunnen daarbij ook van rood tot antraciet rijken. Gevel Hout en baksteen zijn de materialen die in combinatie gebruikt kunnen worden in de gevel. Daarnaast is het mogelijk om een plint te creëren in baksteen om zo een knipoog naar het oude lint te maken. Daken De dakbedekking van het hellende dak varieert tussen riet en keramische producten. Kozijnen Kozijnen mogen sprekend zijn in de gevel qua materialisatie en kleurgebruik. Daardoor wordt het aanzicht van de gevel en dus het gehele plan een stuk rijker. Daarnaast is er een mogelijkheid voor het toepassen van accenten in de gevelopeningen. Zo kan er bijvoorbeeld gekozen worden voor een omkadering van een kozijn. (bloemkozijn) Gevelopeningen/-details De naar de Verzetstraat en oppad gekeerde gevel dient te spreken qua details/ materialisatie of gevelopeningen. Wel dient er rekening gehouden te worden met de transparantie van de gevel. Bijgebouwen Bergingen of bijgebouwen dienen ondergeschikt te zijn van de hoofdbouw. Dit verschil kan gerealiseerd worden doormiddel van materialisatie. Bijvoorbeeld door contrast te zoeken met de hoofdbouw, maar dit is geen vereiste.

19 / 22

| 10-01-202 | BEELDKWALITEITS- & regiePLAN

VERKAVELING VERZETSSTRAAT VRIEZENVEEN

verticale afsluiting doormiddel van houtwallen/ bomen achterste gedeelte van de erfafscheidingen welke niet in het zicht is, is vrij in te vullen.

voorste gedeelte van de erfafscheidingen, welke in het zicht zijn worden voorzien van een groene haag van 50 cm hoog.

De erfafscheiding van de bestaande woning zal voorzien worden van hekwerk met klimplant.

20 / 22

| 21-06-2022 | BEELDKWALITEITS- & regiePLAN

VERKAVELING VERZETSSTRAAT VRIEZENVEEN

05 LANDSCHAP Erfafscheidingen

Openbaar gebied

De erfscheidingen in het nieuwbouwproject zijn bepalend voor de uitstraling van het gehele project. Vanuit het oude lint staat voorgeschreven om de brinken een groen karakter te geven. Dit moet ook bij nieuwbouwprojecten behouden of juist versterkt worden. Het plan ligt buiten het welstandgebied voor het oude lint maar ook in deze categorie wordt er terug gegrepen naar deze uitgangspunten. Zo word er in het oude lint beplanting toegevoegd op de erfgrens en aan de achterzijden van het lint.

Het openbaar gebied wordt in eigendom genomen door de nieuwe bewoners van het nieuwbouwproject. De verharding van de ontsluitingsweg, zogenoemd oppad, zal uit eenvoud bestaan. Een gebakken straatsteen in aardse tint.

De erfafscheidingen tussen de kavels zijn bepalend voor het aanzicht van het gehele project. Daardoor mag de groenvoorziening in het begin van de kavel ook geen overtreffende rol gaan spelen. Zo geldt voor elke erfgrens dat er pas vanaf het middelpunt van de gevel een erfscheiding mag plaatsvinden. Aan de achterzijde van de percelen mag meer en ook hogere beplanting plaatsvinden om zo meer privacy te waarborgen en het gehele plan een stuk groener te maken. Dit kan bijvoorbeeld doormiddel van hagen, hoge begroeiing of schuttingen. Voor het meest zuidelijk gelegen kavel mag aan de gehele west en noordzijde een hoge heg geplaatst worden i.v.m. privacy. Daarnaast moet aan de voorzijde en halverwege de woning aan de westzijde een lage haag of muurtjes ontstaan om er nog een open karakter te creëren. Daarnaast wordt de bestaande houtwal/bomen aan de oostzijde van de gevel bewaard gebleven. De twee kavels die het meest noordelijk liggen van het gehele plan mogen daarnaast ook de zijdelingse kavel percelen afschermen met hoge beplanting. Wel belangrijk is dat hierin de voorgevel niet weggestopt wordt.

21 / 22

| 10-01-202 | BEELDKWALITEITS- & regiePLAN

Oprit De oprit van elke kavel zal zich bevinden aan de noordzijde van de kavel. Op de oprit is er plaats voor het parkeren van twee voertuigen. Er is gekozen om het inrit aan de noordzijde te positioneren om het gevelbeeld zo niet te verstoren met blik. KROON heeft als intermediair in diverse ontwikkeling veel ervaring met de toepassing van groene overgangen tussen privé en openbaar gebied. Instandhouding Het risico dat hieraan vast zit is de verstandhouding van de hagen. Hoe lang houden de bewoners de hagen in stand op hun eigen kavel en wat is hier aan te doen, dan wel hoe organiseren we dit. Door slim om te gaan met de verkoopstukken *situatietekening) en de notariële stukken *akte) die onderdeel zijn van de contractdocumenten is het mogelijk om instandhouding te waarborgen. Kwalitatieve verplichting Door een tekening bij de koopovereenkomst en het opnemen van een kwalitatieve verplichting in de notariele akte wordt de instandhouding niet alleen op diverse manieren vastgelegd, maar zien de kopers ook op diverse plekken dat er een instandhouding is. Men is zich bewust van het feit dat wij de aanleg organiseren, dat zij de instandhouding moeten verzorgen.

VERKAVELING VERZETSSTRAAT VRIEZENVEEN

COLOFON

KROON-B.V. ‘Het Spanjaard’ Stationsstraat 37 7622 LW Borne 074 - 792 00 10 n.schipper@kroon.bv.nl www.kroon-bv.nl

22 / 22

| 21-06-2022 | BEELDKWALITEITS- & regiePLAN

Building Design Architectuur ‘Het Spanjaard’ ‘Het Spanjaard’ Stationsstraat 37 7622 LW Borne 074 - 265 99 69 www.buildingdesign.nl

VERKAVELING VERZETSSTRAAT VRIEZENVEEN

Bijlage 2

Woningmarktanalyse Twenterand

bestemmingsplan Vriezenveen Lintbebouwing en C entrumgebied PH Verzetstraat 76 NL.IMRO.1700.202037BPVZPH-vas1

27

Gemeente Twenterand Woningmarktanalyse

© KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 1

Inleiding en inhoudsopgave

Inleiding

Samenvatting / marktbeeld

De gemeente Twenterand onderzoekt welke woningbehoefte er in de gemeente is, om zo samen met

1: Demografische ontwikkelingen

belanghebbenden (ook wel: stakeholders) te kunnen werken aan de juiste plannen voor de bestaande

2: Woningvoorraadontwikkelingen

woningvoorraad en voor nieuwbouw.

3: Marktontwikkelingen In dit document komen bestaande onderzoeken en actuele cijfers samen, aangevuld met ervaringen en kennis die er is

4: Vraag versus plannen

bij stakeholders in de gemeente. Dat helpt om nieuwe inzichten te krijgen en om kennis in de juiste context te plaatsen.

© KAW

Bijlage: dorpsatlas

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 2

Demografie © KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 3

1 Demografische ontwikkelingen – gemeente Twenterand Omslag naar dalend inwonertal, huishoudensgroei zet door

Groei alleen nog bij ouderen, stabilisatie bij de groep tot 45

In heel de regio Twente, en ook in de gemeente Twenterand,

De groei komt geheel voor rekening van de groep 65-plussers.

slaat groei van het aantal inwoners na ongeveer het jaar 2025

Het aantal inwoners tot 45 jaar stabiliseert zicht op langere

om in stabilisatie en daarna daling.

termijn, na afname in de afgelopen jaren. Het aantal gezinnen met kinderen neemt wel blijvend (licht) af.

Het aantal huishoudens groeit door, zij het in een steeds lager tempo. Huishoudensverdunning is voorlopig een belangrijke motor achter blijvende groei: minder inwoners per woning door vergrijzing en individualisering.

De groei van de afgelopen tien jaar (75 a 100 huishoudens per jaar) zet in een iets lagere versnelling door. Elk prognosemodel geeft eigen uitkomsten die eerder als bandbreedte dan als

harde waarheid moeten worden gezien. Op regionaal niveau is met het oog op praktische bruikbaarheid overeengekomen om een middelpunt in de prognoses te hanteren.

Conform het RWP: 2017-2026: netto 430 tot 525 huishoudens, ofwel voorraadgroei

© KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 4

1 Demografische ontwikkelingen – gemeente Twenterand Kan Twenterand ‘aanstaande gezinnen’ eerder binden?

Uitstroom naar grotere voorzieningenkernen: in te dammen?

Twenterand kent een negatief migratiesaldo. Dit wordt vrijwel

Daarnaast is het opvallend dat 45-65 jarigen Twenterand

geheel veroorzaakt door uitstroom van jongeren, naar

verlaten richting Hardenberg, Ommen, Tubbergen en Wierden.

studentensteden (Enschede, Groningen, Zwolle), maar óók naar

Hardenberg is relatief betaalbaar maar in Ommen, Tubbergen

Almelo. De uitstroom naar studentensteden is onvermijdelijk

en Wierden is het wonen duidelijk duurder.

en van alle jaren. Dat jongeren ook verhuizen naar een buurgemeente als Almelo is deels te verklaren uit het

Vooral voor Wierden en Ommen zijn duidelijke

voorzieningenniveau en de bereikbaarheid daar. Makelaars

marktindicatoren aanwezig: een nabijgelegen

geven echter aan dat dit óók te maken heeft met (betaalbaar

voorzieningenrijke, goed bereikbare kern waar de laatste jaren

en recent) woningaanbod.

relatief veel werd gebouwd. Mensen kiezen hier voor een combinatie van kwaliteiten die niet zomaar in Twenterand te

Er is ook een uitstroom van 25-45 jarigen en 45-65 jarigen. Dit

bieden is. Evengoed geven makelaars aan dat een continue

is de leeftijdsklasse waarin ook de gezinnen met opgroeiende

bouwstroom in de dorpen in Twenterand een uitstroom naar

kinderen vallen. Wat opvalt is dat er wél instroom van kinderen

Wierden (deels) voorkomt.

is. De verklaring: huishoudens zonder kinderen verlaten de gemeente, huishoudens mét kinderen komen terug. Dit is met

De uitstroom naar Hardenberg en Tubbergen lijkt minder

name te zien in de relatie met Almelo. De uitstroom van jonge

ingegeven door de bereikbaarheid (en in het geval van

mensen zonder kinderen naar Almelo keert dus na verloop van

Tubbergen ook niet door voorzieningen). Ook deze uitstroom

tijd om in een toestroom van gezinnen. Is deze groep beter te

is mogelijk om te keren in behoud, bij een goed

binden?

woningaanbod.

© KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 5

1 Demografische ontwikkelingen – gemeente Twenterand Bevolking en huishoudens totaal Hieronder brengen we de bevolkings- en

huishoudensontwikkeling op het niveau van de gemeente Twenterand in beeld.

Twenterand kende in de periode 2005-2010 een stagnatie maar sindsdien is er een gestage groei van het aantal inwoners. Net als in de regio als geheel zet ook in Twenterand tussen 2020 en 2025 de daling in. In 2040 ligt het inwonertal naar verwachting ongeveer op het niveau van vlak voor 2005.

Het aantal huishoudens is de laatste vijftien jaar met zo’n 1.250 toegenomen (75 a 100 per jaar) en stijgt naar verwachting tot

2025 lineair door. Van huishoudenskrimp lijkt in elk geval tot 2040 geen sprake.

© KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 6

1 Demografische ontwikkelingen – gemeente Twenterand Bevolking naar leeftijd

Huishoudens naar type

Hoewel het aantal inwoners van Twenterand tussen 2000 en

- De hoeveelheid gezinnen loopt stabiliseert zich, in

2015 is toegenomen, zijn sommige leeftijdsgroepen juist in

tegenstelling tot de daling in veel andere Oost-Nederlandse

omvang gedaald.

gemeenten.

- Het aandeel 65-plussers nam tussen 2000 en 2015 met de

- Het aantal alleenstaanden is sinds 2000 met de helft

helft toe (ca. 2.000 personen) en tot 2040 groeit deze groep

toegenomen. Richting 2040 komen er nog zo’n 1.000

nog eens met 2.000;

eenpersoons huishoudens bij. Ook het aantal stellen zonder

- De groep 45- tot 65-jarigen overschrijdt steeds vaker de grens 65+ en krimpt inmiddels; - Het aantal jongeren vertoont een stabiel beeld, nu en in de toekomst.

kinderen groeit tot 2030. Dit komt deels voort uit individualisering (langer single, vaker uit elkaar) maar vooral door vergrijzing (kinderen het huis uit, op langere termijn / op hoge leeftijd ook vaker zonder partner.

- De groep 25- tot 45-jarigen is kleiner geworden, maar blijft in de toekomst naar verwachting op peil (deels door

instroom uit andere gemeenten)

© KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 7

1 Demografische ontwikkelingen – gemeente Twenterand Migratie Onderstaand schema toont saldi tussen instroom en uitstroom,

van en naar Twenterand, naar leeftijdsklasse, in de periode 2008-2015. In groen: positieve relaties. Bijvoorbeeld de netto instroom van 65-plussers uit Hardenberg. In rood: negatieve relaties. Bijvoorbeeld de uitstroom van jongeren naar Almelo. Met gemeente: Twenterand Almelo Hardenberg Hellendoorn Enschede Wierden Ommen Tubbergen Zwolle Groningen Hengelo (O) Rijssen-Holten Deventer Utrecht Amsterdam Emmen Apeldoorn Hof van Twente Borne Coevorden Dalfsen Dinkelland Hoogeveen Hengelo Arnhem Overig Eindtotaal © KAW

0 tot 15 jaar 0 75 -39 5 21 -26 -5 -28 6 9 -10 3 7 1 4 4 5 -7 1 -6 -1 -7 3 2 8 118 69

15 tot 25 jaar 0 -115 -14 4 -89 -13 4 -13 -70 -64 -27 3 -14 -30 -24 -2 7 -3 -4 -1 -2 -6 4 -10 -11 -388 -331

25 tot 45 jaar 0 1 -29 6 5 -35 1 -13 8 37 -41 -13 8 5 -3 -4 -4 0 -11 1 -2 -5 -6 -16 4 58 -104

45 tot 65 jaar 0 -53 -46 17 -6 -17 -25 -29 -7 1 1 4 16 1 4 2 0 -10 3 -4 -1 -6 -2 0 3 -3 -66

65 tot 85 jaar 0 10 30 15 -3 2 2 -3 -1 0 -3 -6 0 0 1 2 5 0 -1 0 0 0 -1 -3 0 30 29

85 jaar en ouder 0 10 13 7 -1 1 4 -2 1 0 1 -1 1 0 0 0 2 -1 0 0 0 1 2 0 0 18 27

totaal 0 -72 -85 54 -73 -88 -19 -88 -63 -17 -79 -10 18 -23 -18 2 15 -21 -12 -10 -6 -23 0 -27 4 -167 -376

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 8

1 Demografische ontwikkelingen – woningbehoefte per dorp Prognose per dorp: Vriezenveen en Vroomshoop voorop We verdeelden de afgesproken gemeentelijke bandbreedte

Toelichting op de afweging:

voor groei in de periode 2017-2026 (430 tot 525) over de

- Vriezenveen kent een stevige ‘eigen aanwas’ en heeft een

dorpen door te kijken naar

centrumfunctie. De cijfers roepen weinig discussie op, en

1. De uitkomst per dorp in de provinciale prognose uit 2015;

sluiten aan op de marktsignalen.

2. De grootte van de dorpen;

- Vroomshoop groeit relatief snel. Er is een inhaalslag gaande

3. De marktsignalen (prijsontwikkeling, gesprekken

met Oost. Die loopt op enig moment ook weer ten einde.

makelaars, trend uit het verleden)

Een lichte afwaardering van de prognose-cijfers per dorp (1).

Na 2027 groeit Twenterand in kleine aantallen verder (10

- Den Ham: naar rato behoefte aan meer woningen dan waar

woningen per jaar in de hele gemeente). We vertaalden die

de provinciale prognose op rekent. Natuurlijke aanwas is

groei niet in cijfers naar de dorpen. Afgaand op sturende

beperkt maar Den Ham trekt wel mensen aan. Stevige

factoren als voorzieningen (Vriezenveen Vroomshoop) en

opwaardering van de aantallen.

gewildheid in de regio (Den Ham) verwachten we dat de verhoudingen tussen de dorpen ongeveer gelijk zullen blijven.

- Westerhaar groeit wel van nature maar weet beperkt te binden. Hier is de groei beperkt. Belangrijker: hoe het huidige dorp aantrekkelijk blijft. Afwaardering van de cijfers.

Woningbehoefte 2017-2026 Rekenwijze:

1

2

3

resultaat

Vriezenveen

190-230

175-210

0

200-225

Vroomshoop

185-215

120-150

0

150-175

Den Ham

40-50

75-90

++

75-100

Westerhaar

25-30

60-75

--

0-25

Totaal © KAW

430-525 Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 9

De huidige woningvoorraad © KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 10

2 De huidige woningvoorraad Huidige voorraad in Twenterand

Veranderingen in de samenstelling van de voorraad

Het aantal woningen in Twenterand lag begin 2017 op 13.621

De woningvoorraad bestond in Twenterand grotendeels uit

(CBS). In vijf jaar tijd name de voorraad netto toe met ruim 550

gezinswoningen. De laatste jaren zijn er – met het oog op

(110 per jaar, 0,8% per jaar). De voorraadgroei in heel Twente

vergrijzing – veel levensloopgeschikte woningen toegevoegd:

was lager: gemiddeld 0,5% per jaar.

- Het aantal sociale huurwoningen bleef tussen 2012 en 2015 nagenoeg gelijk, maar het aantal gezinswoningen daalde,

- De voorraad bestaat voor 85% uit eengezinswoningen, 15% appartementen. Twente: 75%/25%.

tegen een groei van het aantal appartementen met ca. 80 (20 per jaar).

- Er zijn 27% sociale huurwoningen (21% eengezins, 6%

- In de particuliere huursector was dit nog sterker het geval:

appartement). Twente: 30%, waarvan 15% eengezins, 15%

70 minder gezinswoningen, ruim 210 appartementen er bij

appartement).

(ruim 50 per jaar) - In de koopsector kwamen er nog geen 50 gezinswoningen bij, en 300 appartementen (75 per jaar). Koop eengezins Koop meergezins

Wanneer we nader inzoomen op de aard van de toevoeging,

Sociale huur eengezins

valt het volgende op:

Sociale huur meergezins

- Er zijn in de huursector relatief veel appartementen

Particuliere huur eengezins

bijgekomen door ‘overige toevoeging’ met een oppervlakte van <50m2: dit betreft de omzetting van verzorgingshuisplaatsen naar reguliere woningen - De werkelijke toevoeging van nieuwe appartementen ligt duidelijk lager maar is nog steeds substantieel.

© KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 11

2 De huidige woningvoorraad De huidige woningvoorraad en recente ontwikkelingen

In Vriezenveen valt de huidige woningvoorraad op door een

In Den Ham is de voorraad sociale huurwoningen zeer klein.

relatief hoog aandeel appartementen, huur en koop. Zowel in

Wel zijn er naar verhouding veel appartementen. Er kwamen

het dorp zelf als op Weemelanden zijn die de afgelopen

sinds 2007 woningen gereed op met name de locatie

decennia toegevoegd. Sinds 2007 bestond de nieuwbouw

Zuidmaten en verspreid in het dorp op kavels. Bijna 30 daarvan

vooral uit afronding van Weemelanden: een mix van

waren appartementen Hagelstege en voor de rest betrof het

rijwoningen, tweekappers, vrijstaand wonen (koop) en

een mix van vrijstaand, tweekappers en rijwoningen in met

appartementen. Daarnaast verrezen er opgeteld tientallen

name de koopsector.

nieuwe woningen in het lint en zijwegen, meestal vrijstaande koop, soms rij of tweekappers.

In Vroomshoop zijn naar verhouding wat meer sociale

In Westerhaar bestaat een zeer groot deel van de voorraad uit

huurwoningen dan in Vriezenveen, en minder appartementen.

sociale huurwoningen, meestal eengezins. Er is enige

Tot de start van Oost werd er weinig gebouwd, met

uitbreiding geweest in de Kruidenwijk (rij, tweekappers,

uitzondering van kavels in de bebouwde kom. Inmiddels

vrijstaande koop) en er was enige vervanging van woningen

verschijnen er rijwoningen, tweekappers en vrijstaande

(Veenstraat bijvoorbeeld).

woningen op Oost.

© KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 12

2 De huidige woningvoorraad Recente woningen in Weemelanden

Starterswoningen in Den Ham

Hofjeswoningen Vroomshoop

Wonen en zorg in Westerhaar

© KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 13

Marktontwikkelingen © KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 14

3 Marktbeeld – trends en kaders Grotere trends en bewegingen met effect op de woningmarkt

Zorgvuldig ruimtegebruik

De ontwikkelingen op de woningmarkt in Twenterand bewegen

- De Ladder Duurzame Verstedelijking schrijft voor dat bij

zich binnen een aantal grotere maatschappelijke veranderingen

gebleken woningbehoefte eerst gezocht wordt naar

en wetten, zoals ook beschreven in de woonvisie:

ontwikkeling binnen de bebouwde kom, pas daarna daarbuiten. Die uitspraak behoeft in de dorpen wel meer

Huur of koop

nuance: binnen de dorpen zijn locaties die nadrukkelijk

- De woningwet en huisvestingswet dwingen corporaties zich

vragen om een herinvulling, maar er zijn ook locaties die

te beperken tot hun kerntaak, zowel qua ontwikkeling als

met het oog op de ruimtelijke kwaliteit beter groen blijven.

qua toewijzing. De gereguleerde huursector is hierdoor voor

- De structuurvisie schrijft voor om met elke ontwikkeling ook

een kleinere groep dan voorheen toegankelijk.

ruimtelijke verbetering te bereiken.

- De koopmarkt is actueel zeer in beweging, enerzijds als inhaalslag op uitgesteld vraag in de crisisjaren, anderzijds door de uitzonderlijk lage rentestand: verhuizen loont.

- Niet iedereen kan of wil kopen. Zeker in grote steden ontstaat een serieuze markt voor vrije sector huur, meestal boven €711,-. In Twenterand is vooralsnog eerder sprake van een niche. De cultuur is gericht op kopen indien dat enigszins mogelijk is.

© KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 15

3 Marktbeeld – trends en kaders Wonen en zorg in verandering - Intramuraal wonen is steeds meer voorbehouden voor

- Door scheiden van wonen en zorg wonen ook niet-ouderen met een zorgvraag zelfstandig, waar zij eerder soms in

mensen met een zeer intensieve verpleegzorgvraag. Zij

woonvormen als onzelfstandige woongroepen woonden.

wonen gemiddeld nog geen jaar intramuraal. Het

Niet voor iedereen is zelfstandig wonen in een wijk even

verzorgingshuis van vroeger bestaat niet meer in die vorm.

passend, soms wegens de kwetsbaarheid van de mensen

Deze groep groeit wel in aantal, en de totale intramurale

zelf, soms wegens overlast, soms doordat er concentraties

vraag krimpt niet, verandert slechts van karakter.

ontstaan van mensen met elk hun eigen problemen.

- Tegelijk groeit ook de groep ouderen met een iets minder

- Tot slot is er een zeer grote en groeiende groep vitale

maar nog steeds behoorlijke zorgvraag. Zij worden geacht

ouderen die voldoende kapitaalkrachtig en zelfredzaam is.

zelfstandig te wonen. Niet zozeer de technische

Zorg en service organiseren zij zelf op maat. Zij verhuizen

mogelijkheden van de woning vormen voor hen een

erg weinig, maar áls zij verhuizen vragen zij om kwaliteit

obstakel, maar de mate waarin zij zelfredzaam zijn in hun

(ruimte, plek, uitstraling). Hun vraag is divers: van goedkoop

omgeving. Dit valt of staat eerder met de organisatie van

tot duur, van huur tot koop, nabij voorzieningen of aan de

zorg, de inrichting van de openbare ruimte, de mate waarin

rand van een dorp.

zij mensen spontaan ontmoeten. Een deel van deze groep wenst een specifieke zorgwoning: kleinschalig, nabij voorzieningen, zonder een te sterke zorguitstraling. Maar velen blijven – mits de omgeving zich er voor leent – gewoon thuis wonen.

© KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 16

3 Marktbeeld – kwalitatieve woningvraag Zonder nieuwe enquêtes toch een marktbeeld

Afname gereguleerde huur, groei in vrije sector en koop

Omdat er geen cijfermatig onderzoek is gedaan naar de

Mijande herkent zich in de verwachting dat de gereguleerde

precieze woonwensen en het woongedrag in Twenterand,

huurvoorraad met ca. 10% kan krimpen in de komende vijftien

werken we langs drie alternatieve methoden toe naar een

jaar. De belangrijkste reden is dat 65-plussers minder

leidraad voor programmering in Twenterand:

instromen dan voorheen. De nieuwe generatie 65-plussers is

1. Vertaling de Twentse gewenste voorraadverandering naar

vaak vitaler (stelt dus uit) en kapitaalkrachtiger (heeft nu vaak

de situatie in Twenterand (EIB onderzoek, zie bijlage); 2. Samenvatting van de signalen van makelaars,

al een koopwoning, wil dat weer, en komt niet altijd in aanmerking voor sociale huur).

ontwikkelaars, Mijande wonen, dorpsraden en huurdersraad.

Naar verwachting loopt de vraag sneller terug in Vriezenveen en Den Ham dan in Vroomshoop en Westerhaar, ingegeven

Overall beeld van de markt

door sociaaleconomische verschillen.

In alle dorpen is een mix van toevoegingen nodig op de

bestaande woningvoorraad. In alle segmenten blijft vraag naar

Binnen de gereguleerde huursector is geen behoefte meer aan

moderne kwaliteit in wonen. Belangrijk is dat bij ontwikkeling

nog meer appartementen. Wel blijft er vraag naar meer

het dorpse karakter voorop staat: kleinschalig, liefst

levensloopbestendige woningen op termijn, maar alleen als

grondgebonden. Binnen de dorpen bestaan wel duidelijke

deze zeer gunstig gelegen zijn, direct nabij voorzieningen. Op

accentverschillen, deels ingegeven door wat er de laatste jaren

andere plekken is er blijvend vraag naar traditionele

al gebeurd is, deels door het specifieke karakter van het dorp

gezinswoningen, zij het in aantallen minder. Deze woningen zijn

zelf. We werken dat hierna nader uit.

inzetbaar voor een brede doelgroep: van starters, gezinnen tot senioren met een beperkte zorgvraag.

© KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 17

3 Marktontwikkelingen - Twenterand Vrije sector huur

Koop : breed aanbod aan typen

Marktanalyses voorspellen een groeiende behoefte naar

In de koopsector gaat de vraag in nieuwbouw uit naar alle

woningen in de vrije marktsector. De prijzen liggen dan boven

segmenten. Signalen van makelaars zijn wisselend. Rode draad:

de liberalisatiegrens (€711), maar boven ca €800 loopt de

als de prijs-kwaliteitverhouding goed is, is er zowel vraag naar

vraag snel terug. Het blijft onzeker in hoeverre huishoudens in

rijwoningen, tweekappers als vrijstaand. Met uitzondering van

Twenterand daadwerkelijk voor deze huurklasse kiezen, of dat

Westerhaar gaat het om aantallen waarvoor grotere locaties

zij kiezen voor koop, aangezien dat tot beduidend lagere

nodig zijn met voldoende zekerheid voor ontwikkeling.

maandlasten leidt. Het gaat vrijwel uitsluitend om levensloopbestendig wonen op centrumlocaties.

De vraag naar koopappartementen is de laatste jaren vrijwel verzadigd geraakt. Bij plannen voor toevoeging is gedetailleerd marktonderzoek nodig, waarbij ontwikkelaars er goed aan doen om concrete vragers te zoeken.

In het grondgebonden segment liggen allereerst kansen voor levensloopbestendige koopwoningen op centrumlocaties. Dit is het product waar de nieuwe generatie ouderen enthousiast over is. Het aanbod aan zulke woningen is nog relatief klein en in alle prijsklassen is vraag, waarbij het topsegment zoals gebruikelijk kleiner is dan het lage en midden segment (tot €165.000 / tot €200.000).

© KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 18

3 Marktontwikkelingen - Twenterand Daarnaast blijft er vraag naar meer traditionele gezinskoopwoningen in rij, tweekappers en vrijstaand, of kavels. De gemiddelde huizenzoeker zoekt een tweekapper of

ruimer, maar als het budget dat niet toelaat is een rijwoning een goed alternatief. Belangrijker nog is dat zij nieuwbouw in veel gevallen nadrukkelijk verkiezen boven bestaande bouw.

Enerzijds ligt daar een uitdaging om bestaande koopwoningen aantrekkelijker te maken. Suggesties uit de markt zijn: de

verkopende partij biedt het huis aan inclusief een verbouwing van bijvoorbeeld sanitair en keuken, waarbij de koper mag kiezen. Zo hoeft de koper geen verbouwing te financieren (wat lastig is) en is het huis toch geheel naar wens.

Anderzijds is het wonen in een nieuwe woning, op een nieuwe plek, bij velen erg gewild. Wil Twenterand deze woningzoekenden binden, dan is in alle dorpen ook ten allen tijde nieuw aanbod nodig. Er is vraag naar nieuw aanbod in alle prijssegmenten.

© KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 19

3 Marktbeeld – kwalitatieve woningvraag Twenterand Eengezins traditioneel

Vraagontwikkeling

In aantallen

gereguleerde huur

-

-250

In aantal een afnemende vraag. Deels verkopen, deels vervangen. Direct nabij voorzieningen: levensloopbestendig. Daarbuiten: weer eengezins.

vrije sector huur

0

25

Kleine markt, die mogelijk iets groeit maar in zeer kleine aantallen.

koop €165.000-€200.000 (doelgroep sociale huur tot ‘Europese grens’ €43.000)

+

200

Door beperkte uitstroom van senioren, en wens tot nieuw wonen, blijvend groeiende markt.

koop €200.000 tot €280.000 (> 43.000 tot modaal)

+

200

Door beperkte uitstroom van senioren, en wens tot nieuw wonen, blijvend groeiende markt.

koop boven €280.000 (boven modaal)

+

175

Door beperkte uitstroom van senioren, en wens tot nieuw wonen, blijvend groeiende markt.

Levensloopbestendig wonen

Vraagontwikkeling

In aantallen

gereguleerde huur

+

-25

Geen appartementen meer toevoegen maar grondgebonden, en altijd direct nabij voorzieningen.

vrije sector huur

+

25

Groeiende markt, maar veel onzekerheden over langere termijn. Veel mensen kiezen toch voor kopen als dat kan.

koop €165.000-€200.000 (doelgroep sociale huur tot ‘Europese grens’ €43.000)

+

100

Groeimarkt. Steeds meer ouderen willen opnieuw kopen / kunnen niet sociaal huren / vinden vrije sector huur te duur. Alleen nog grondgebonden.

koop €200.000 tot €280.000 (> 43.000 tot modaal)

+

25

Groeimarkt. Steeds meer ouderen willen opnieuw kopen / kunnen niet sociaal huren / vinden vrije sector huur te duur. Alleen nog grondgebonden.

koop boven €280.000 (boven modaal)

+

50

Groeimarkt. Steeds meer ouderen willen opnieuw kopen / kunnen niet sociaal huren / vinden vrije sector huur te duur. Alleen nog grondgebonden.

© KAW

Bijzonderheden

Bijzonderheden

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 20

3 Marktbeeld – kwalitatieve woningvraag per dorp Beeld per dorp De schema’s hiernaast vertalen de

gemeentelijke behoefte naar aantallen per dorp. Twee opmerkingen bij de tabel:

- Afname van gezinswoningen in de gereguleerde huursector gaat het best hand in hand met toename van levensloopbestendige (grondgebonden) woningen nabij voorzieningen. Dit is in Westerhaar in het bijzonder het geval: per saldo geen krimpende voorraad, maar wel een

Gereguleerde huur

Vrije sector huur

Koop

Totaal

Eengezins

-145

10

280

145

Meergezins

-15

15

80

80

Totaal

-160

25

360

225

Gereguleerde huur

Vrije sector huur

Koop

Totaal

Eengezins

-60

10

175

125

Meergezins

-5

10

50

55

Totaal

-65

20

225

180

Den Ham

Gereguleerde huur

Vrije sector huur

Koop

Totaal

Eengezins

-40

5

105

70

Meergezins

-5

5

30

30

Totaal

-45

10

135

100

Gereguleerde huur

Vrije sector huur

Koop

Totaal

Eengezins

-5

0

25

20

Meergezins

0

0

5

5

Totaal

-5

0

30

25

Gereguleerde huur

Vrije sector huur

Koop

Totaal

-250 -25 -275

25 25 50

575 175 750

350 175 525

Vriezenveen

Vroomshoop

transformatievraag.

Westerhaar - Gezinskoopwoningen: zorg voor een mix in alle prijsklassen (goedkoop, middelduur, duur).

Twenterand - Starters: zie dit apart beschreven thema,

Eengezins Meergezins Totaal

© KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 21

3 Marktbeeld – kwalitatieve woningvraag bijzonderheden Woningzoekenden vragen om een moderne woonkwaliteit

Bestaande voorraad: concurrentieslag!

In hun oriëntatie op een nieuwe woning maken mensen ieder

Dit staat soms op gespannen voet met het aanbod in de

een eigen afweging. Criteria die voor velen zwaarwegend zijn:

bestaande voorraad. Soms is het aanbod er wel, maar staat het

- Goede balans tussen ruimte, kwaliteit en prijs;

in ietwat verouderde buurten en is er een investering nodig om

- Een prettige buurt;

de woning weer up-to-date te krijgen (energetisch, sanitair,

- Goed bereikbaar, nabij voorzieningen;

uitstraling). Soms is het product op papier wel passend (en

- Nabij sociaal netwerk (familie, vrienden);

rijwoning is een rijwoning) maar in de praktijk niet (een jaren

- Een mooie (moderne) uitstraling;

‘60 woning van 80m2 is geen alternatief voor een nieuwe

- Sommige mensen willen op een nieuwbouwlocatie wonen.

woning van 100m2, ongeacht de lagere prijs). In dat geval ontstaat er een lastige concurrentie van nieuwbouw met

Daarbij blijkt dat woningzoekenden vaak in eerste instantie,

bestaande woningen.

maar niet uitsluitend, in eigen dorp zoeken. Wanneer de gewenste kwaliteit in eigen dorp niet te vinden is, maar op

In het algemeen investeren huiseigenaren in Twenterand goed

korte afstand wel, kan dat leiden tot vertrek. Om die reden is

in hun woningen. Het is met het oog op doorstroming en

het belangrijk om altijd voldoende gewilde woningen

waardebehoud van woningen belangrijk dat dit doorgaat.

beschikbaar te hebben op dorpsniveau. Zie ook de tekst over de

Kopers kunnen renovaties voor verduurzaming steeds beter

programmering van Vriezenveen.

meefinancieren bij de bank (waarde-verhogend, lastenverlagend) maar andere verbeteringen als sanitair en comfort niet. Makelaars gaven als suggestie: bied als verkopende partij een keuken en badkamer naar keuze aan all-in bij de woning. Vóór verkoop wordt deze uitgevoerd en de koper hoeft financiert dit dan als onderdeel van de woning.

© KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 22

3 Marktbeeld – kwalitatieve woningvraag starters uitgelicht Starters

Dilemma: toevoegen of beter benutten wat er is?

Uit de interviews met zowel makelaars, ontwikkelaars als leden

Wat is nu wijsheid als het gaat om het woningaanbod voor

van dorpsraden blijkt dat starters niet altijd vinden wat zij

starters? Enerzijds zijn er betaalbare woningen beschikbaar

zoeken. Waar Mijande stelt dat woningzoekende jongeren na

binnen redelijke termijn, anderzijds wensen starters soms net

inschrijving binnen een jaar een woning kunnen vinden, stellen

iets anders. Is het nodig om iets toe te voegen of is het

de andere partijen dat dit niet altijd de woningen zijn die

verstandiger om bestaande woningen beter te benutten en te

starters wensen. In plaats van een oude gezinswoning (die

promoten?

goedkoop en beschikbaar zijn) wensen zij soms een klein appartement of een studio. Er zou niet alleen behoefte zijn aan

We adviseren het volgende:

huurwoningen maar ook aan (zeer) goedkope koopwoningen

- In de dorpen Vriezenveen, Vroomshoop en Den Ham één

van dit type. Er zijn geen harde ervaringscijfers over de reële

initiatief per keer toestaan, steeds op beperkte schaal.

behoefte van deze groep.

Daarmee is goed te toetsen hoe snel het aanbod wordt afgenomen, en welke ruimte er daarna nog in de markt is

Deze specifieke woonvraag is bijzonder: meestal kiezen

voor herhaling van het product.

jongeren in dorpse gemeenschappen er voor om eerst zeer

- Parallel hieraan kan Mijande richting starters in de dorpen

goedkoop te huren, zonder bijzondere kwaliteitswensen

hun aanbod meer over het voetlicht brengen. Zo hebben

(bijvoorbeeld de oudere woningen van Mijande) om vervolgens

starters aanbod om bewust uit te kiezen.

te sparen en eventueel met zelf klussen en bouwen een volwaardige eerste koopwoning te kopen: bijvoorbeeld een

Wanneer dit succesvol is, leidt dat enerzijds tot binding van

recente tweekapper of een opknapper vrijstaand.

starters aan de dorpen en anderzijds tot versnelde overschotten in de sociale huursector van Mijande.

© KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 23

3 Marktbeeld – kwalitatieve woningvraag starters uitgelicht Ander dilemma: wel of niet doorgaan met starterslening? De gemeente Twenterand heeft met succes startersleningen

uitgegeven in de afgelopen jaren. Dit betreft een zogenaamd ‘revolving fund’: na drie jaar begint het aflossen mits de situatie dat toelaat en vult het fonds zich weer langzaam maar zeker. Het fonds richtte zich op bestaande woningen die door de lening voor starters net wel betaalbaar worden.

Om nog meer startersleningen te kunnen uitgeven, is een nieuwe kapitaalinjectie nodig. De vraag rijst of in de huidige markt een starterslening nog nodig en doelmatig is.

Signalen uit de markt wijzen op het volgende:

- Het blijft helpen om starters net dat zetje te geven; - Het is goed dat het om bestaande woningen gaat, ‘nieuwbouw verkoopt zich zelf; - Een aangepaste lening die zich meer richt op casco verbeteringen (renovatie, verduurzaming) beperkt de toegankelijkheid maar is principieel wel beter; - Een gesprek met SVN (de verstrekker) is raadzaam: in heel Nederland speelt deze vraag.

© KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 24

Behoefte en programma © KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 25

Marktbeeld – programmering algemeen Over programmering in het algemeen

Programma-perspectief per dorp

Om organisch te kunnen meegroeien met de vraag, en om ook

- In totaal is er een lichte overprogrammering tot 2026. Per

kwalitatief te kunnen variëren, is het logisch om enige

dorp zijn de verschillen echter groot.

speelruimte in de programmering aan te houden.

- De programmering in Vriezenveen is duidelijk te krap (50%)

- Daar waar tot in lengte van jaren forse groeit te verwachten

om in de behoefte te voorzien. Woningzoekenden in

is, kunnen niet ontwikkelde locaties op een later moment

Vriezenveen zullen bij deze programmering uitwijken naar

alsnog aan bod komen, mits de randvoorwaarden gunstig

andere kernen. De praktijk : vaak Wierden of Almelo.

zijn uiteraard (ligging, exploitatie, etc.).

- Op het moment van meten was er harde planruimte voor 55

- Daar waar de groei eindigt, betekent dit dat dorpen ‘hun

woningen op uitbreidingslocaties (restant Weemelanden en

laatste groei’ doormaken. Aangezien wonen vaak het enig

De Pollen) en ongeveer evenzoveel op inbreidingslocaties.

resterende programma is om ruimtes te ontwikkelen, is het

(waaronder centrumvisie). Verder is er ruimte voor nog eens

dan zaak dat programma goed in te zetten. Er komt geen

ca. 75 woningen op ‘zachte’ inbreidingslocaties (waaronder

nieuwe kans om met wonen plekken goed in te vullen.

verdere ontwikkeling locaties centrumvisie).

- In de nu bekende programmering zijn tientallen Het schema hierna vergelijkt de programmering (1-1-2017) per

appartementen op centrumlocaties opgenomen. Gezien de

dorp met de behoefte, op hoofdlijnen.

woningbehoefte zijn die aantallen tot 2026 niet per definitie

Behoefte

Harde

Uitwer-

Zachte

te hoog mits er variatie is in prijsklasse. Bovendien: waar de

maximaal

plannen

king

plannen

mogelijkheid er is, passen grondgebonden

Vriezenveen

225

111*

0

74

levensloopbestendige woningen beter bij de behoefte.

Vroomshoop

175

50

125

40

- Er is vooral gebrek aan programma voor projectmatige

Den Ham

100

35

94

17

Westerhaar

25

86

0

38

Totaal

525

272

312

95

2017-2026

© KAW

woningbouw (rij, tweekappers, vrijstaand, bungalowkavel). - Een project voor starters is denkbaar (zie blad over starters). Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 26

Marktbeeld – programmering per dorp - In Vroomshoop is uitwerking van de programmering tot

- In Den Ham is – net als in Vroomshoop - uitwerking van een

harde plannen passend om in de eigen vraag te voorzien. Er

groot deel van de programmering tot harde plannen nodig

zijn ook tientallen zachte plannen. Na 2026 is er nog enige

om in de eigen vraag te voorzien, maar niet alles. Na 2026 is

vraag. Het is evenwel raadzaam om bij de

er nog enige vraag maar er moeten wél keuzes worden

inbreidingslocaties te onderzoeken welke locaties

gemaakt om overschotten te voorkomen.

toegevoegde waarde hebben en op korte termijn

- In Den Ham valt het grote aantal kleine mogelijke

ontwikkelbaar zijn, en welke niet / later. Dat kan ook

ontwikkelingen op (steeds één woning) waarvan het zinvol is

inhouden: harde plannen die niet in een vraag voorzien

om het realiteitsgehalte te onderzoeken. Bij uitval van een

verruilen voor zachte plannen die dat wel doen.

aantal van deze plekken is verdere uitwerking van

- In de nu bekende programmering zijn tientallen

Zuidmaten en Smithoek, met een gevarieerd programma

appartementen op centrumlocaties opgenomen. Gezien de

qua prijsklasse, zeker denkbaar om in de behoefte te

woningbehoefte zijn die aantallen tot 2026 niet per definitie

voorzien.

te hoog mits er variatie is in prijsklasse. Bovendien: waar de

- Vraagpunt: is er ruimte voor kleinere bungalowkavels?

mogelijkheid er is, passen grondgebonden

- Een project voor starters is denkbaar (zie blad over starters).

levensloopbestendige woningen beter bij de behoefte. - Met Vroomshoop-oost heeft het dorp de ruimte om in alle prijsklassen grondgebonden wonen te voorzien, naast diverse kleine inbreidingen. Vraagpunt: is er ruimte voor kleinere bungalowkavels? - Een project voor starters is denkbaar (zie blad over starters).

© KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 27

Marktbeeld – programmering per dorp - In Westerhaar is grondige heroverweging van de plannen nodig. De netto toevoeging past niet bij de verwachte

huishoudensontwikkeling. - Dit neemt niet weg dat (juist) Westerhaar gebaat is bij transformatie van de woningvoorraad. Ter vervanging van verouderde gezinswoningen is verdund terugbouwen van levensloopbestendige (huur)woningen en soms moderne gezinswoningen nodig. - Door te vervangen en verdund terug te bouwen ontstaat voorraadafname in bestaande buurten. Daarmee ontstaat enige programmaruimte om toch ook in de kruidenwijk woningen te realiseren die niet in eerste instantie in de bestaande buurten realiseerbaar zijn (vrijstaand,

tweekappers in de koop. - In de nu bekende programmering zijn tientallen appartementen op centrumlocaties opgenomen. Daar waar mogelijk is het raadzaam dit om te zetten in grondgebonden levensloopbestendig wonen: daarmee verdunt de voorraad binnen het dorp sneller en wordt de vraag beter bediend.

© KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 28

Conclusies voor vervolg © KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 29

5 – conclusies voor vervolg Inhoudelijke conclusies 1. Er is enige overprogrammering in Twenterand, maar dan

vooral in Westerhaar. 2. Zorg in elk dorp voor een stabiele bouwstroom, gemengd

9. Wees zuinig op sommige groene locaties in de dorpen

(open plekken in linten bijvoorbeeld). Neem dit mee in een heroverweging van bouwlocaties.

naar product en locaties (inbreiding en uitbreiding). Daarmee is betere binding van jonge mensen haalbaar. 3. Door een deel van de plannen kritisch te belichten op toegevoegde waarde en kans van slagen ontstaat er ruimte om ook in Vriezenveen de benodigde uitbreidingslocatie te ontwikkelingen. 4. Plannen voor senioren of mensen met een zorgvraag: alleen nog direct nabij voorzieningen en waar het kan grondgebonden.

5. Specifiek voor Westerhaar geldt: verdunnen en vernieuwen in de huursector, grondgebonden, inspelen op vergrijzing. 6. Ook op uitbreidingslocaties ruimte bieden aan senioren die op (kleinere) kavels willen ontwikkelen. 7. Gedoseerd inspelen op de gemelde vraag van starters naar studio’s (huur, goedkope koop). 8. Starterslening heroverwegen, advies inwinnen, toespitsen op verbeteren concurrentiepositie en energetische kwaliteit bestaande woningen. © KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 30

5 – conclusies voor vervolg Procesconclusies 1. Organiseer inhoudelijke momenten waarbij marktpartijen

(gemeente, makelaars, ontwikkelaars, dorpsraden) bijeen kunnen komen. Bied een programma aan: signalen uit de markt delen. 2. Laat het risico bij ontwikkelaars maar geef hen ook vrijheid om marktconform te opereren. 3. Faciliteer initiatieven uit dorpen. Concreet voorbeeld is Den Ham die een bewonersenquête willen uitzetten. Benut dit om de marktanalyse verder te verfijnen en help het dorp bij het stellen van scherpe vragen zodat de uitkomsten ook echt bruikbaar zijn. 4. Betrek Habion intensief en spreek hen aan op hun

verantwoordelijkheid op de woningmarkt van Twenterand. Er is een structurele oplossing nodig voor het verouderde vastgoed (vervanging, geen leegstand!).

© KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 31

Bijlage © KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 32

Bijlage: het EIB onderzoek als basis Het EIB rapport Woningmarkt in Twente Enkele grote trends bepalen de uitkomsten van het regionale

woningmarktonderzoek:

Samenstelling voorraad Twente

2006

2015

2030

Gereguleerde huur

41

36

31

Particuliere huur

1

3

5

58

61

64

Aandeel gereguleerde huur

2006

2015

2030

Tot 30- jaar

70

73

71

30 tot 50 jaar

33

29

27

31

23

22

54

47

49

- Vergrijzing - Een hoger gemiddeld opleidingspeil - Meer alleenstaanden - Beleidswijzigingen en wetswijzigingen op landelijk niveau: strengere toewijzing bij sociale huurwoningen, scheiden van wonen en zorg, een hogere drempel tot intramuraal wonen.

Het EIB voorspelt een verschuiving naar minder sociale en meer koop en particuliere huur. Deze verschuiving was de afgelopen jaren ook zichtbaar.

Vooral onder ouderen nam de laatste tien jaar het aandeel

Koop

sociale huurders snel af. Die trend zet zich in lichte vorm voort. 50 tot 70 jaar 70+

© KAW

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 33

Bijlage: het EIB onderzoek als basis De koopmarkt in Twenterand heeft de marktcrisis sinds 2008

Op basis van het WoON 2016 voorspelt het EIB dat er regionaal

goed gevoeld. Van de niet-stedelijke gemeenten in Twente ligt

minder gereguleerde huurwoningen nodig zijn tot 2030 (-

de vierkantemeterprijs in 2016 het laagst in Twenterand

10.500 woningen), meer vrije sector huurwoningen (+7.400) en

(€1.842, ter vergelijk: €2.108 in Wierden, €1.611 in Almelo). In

vooral meer koopwoningen (+17.400).

Twenterand koop je relatief veel huis voor je geld.

- Koopsector: vooral gezinswoningen (80%) maar ook appartementen (20%)

Vierkante meter vraagprijzen in € volgens Huizenzoeker.nl:

- Vrije sector huur: vooral appartementen, afname gezinswoningen

Almelo Hengelo Hardenberg Twenterand Enschede Dinkelland Hof van Twente Losser

© KAW

1611 1751 1799 1842 1871 1952 1965 1974

Oldenzaal Haaksbergen Borne Hellendoorn Tubbergen Wierden Rijssen-Holten Ommen

1984 1991 2007 2036 2048 2108 2135 2193

Gemeente Twenterand | Mei 2017 | 34

Bijlage 3

Aanmeldnotitie

bestemmingsplan Vriezenveen Lintbebouwing en C entrumgebied PH Verzetstraat 76 NL.IMRO.1700.202037BPVZPH-vas1

62

Aan: College van gemeente Twenterand Postbus 67 7670 AB Vriezenveen

Borne, 3 maart 2022 Ons kenmerk: 20AF157 Bijlagen:

Betreft: Concept aanmeldnotitie m.e.r. – beoordeling Verzetstraat 76 Vriezenveen

Geacht heer, mevrouw, Namens onze opdrachtgever, tevens initiatiefnemer, doen wij u hierbij een aanmeldnotitie voor een (vormvrije) m.e.r. beoordeling. De initiatiefnemers zijn voornemens de locatie aan de Verzetstraat 76 in Vriezenveen te herontwikkelen. Concreet heeft de herontwikkeling betrekking op het slopen van de huidige bebouwing (behoudens de bestaande woning) en het realiseren van tien nieuwe vrijstaande woningen. Woningbouw wordt in de D-lijst van het Besluit milieueffectrapportage aangemerkt als de aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject. De m.e.r.- plicht geldt bij projecten van een oppervlakte van 100 hectare of meer, een aaneengesloten gebied en 2000 of meer woningen, of een bedrijfsvloeroppervlakte van 200.000 m² of meer. De genoemde maximum oppervlakken gelden als drempelwaarden. Het ruimtebeslag van het onderhavige project ligt ruimschoots beneden de drempelwaarde (10 woningen < 2000 woningen). Hierdoor geldt er geen m.e.r.-plicht. Ook wanneer een project beneden de drempelwaarde ligt, dient er een afweging gemaakt te worden waaruit het milieubelang van de locatie naar voren komt. Dit kan worden gedaan middels een (vormvrije) M.e.r.-beoordeling. Het milieubelang wordt in de navolgende paragrafen van dit document zorgvuldig afgewogen. Dit document kan daarom gezien worden als een (vormvrije) M.e.r.-beoordeling.

In deze vormvrije M.e.r.-beoordeling wordt beoordeeld of de voorgenomen ontwikkeling geen belangrijke nadelige milieugevolgen met zich meebrengt. Hierbij moet in het bijzonder worden nagegaan of er sprake is van de omstandigheden als bedoeld in bijlage III van de Europese Richtlijn betreffende de milieueffectbeoordeling.

Ad Fontem Juridisch Bouwadvies BV Stationsstraat 37  7622 LW Borne  T 074 255 70 20  IBAN NL92RABO 0331 6534 27  BIC RABONL2U KvK Veluwe-Twente 08140851  Btw nr. NL 8151.28.939.B01  info@ad-fontem.nl  www.ad-fontem.nl

Daarbij dient te worden ingegaan op de volgende onderdelen: • de plaats waar de activiteit plaatsvindt; • de kenmerken van het project; • de kenmerken van het potentiële effect. Plaats van het project

Het plangebied bestaat uit het perceel aan de Verzetstraat 76 in Vriezenveen. Het plangebied ligt op circa 0,5 km ten westen van het centrum van Vriezenveen. Het plangebied staat kadastraal bekend als gemeente Vriezenveen, sectie L en perceelnummer 3667. In figuur 1 is de ligging van het plangebied weergegeven.

Figuur 1: Ligging plangebied (Bron: PDOK Viewer).

De begrenzing van het plangebied is in figuur 2 weergegeven (rood omkaderd). In dit figuur is een luchtfoto weergegeven waarop het plangebied te zien is. Het plangebied wordt aan de noordzijde begrensd door woonfuncties en de Westeinde, aan de Zuidzijde door de Verzetstraat en de bestaande woning aan de Verzetstraat 76, aan de westzijde door zowel woon- als bedrijfsfuncties en aan de oostzijde door woonfuncties. Zie de verbeelding behorende bij het bestemmingsplan ‘Vriezenveen Lintbebouwing en Centrumgebied PH Verzetstraat 76’ voor de exacte begrenzing van het plangebied.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Twenterand&id=498c1c49-08dd-45bc-817b-78758101e7bc