Bijlage - Reactie College schriftelijke 1e termijn raad Kadernota 2026
Tekst van het document
Bijlage Reactie college op schriftelijke 1STE termijn raad Kadernota 2026 – overzicht PROGRAMMA SOCIAAL DOMEIN DOELENBOOM SOCIALE ZAKEN Onderwerp: Toegang Sociaal Domein Vanuit de fractie(s): PvdA/GL / CU Vraag: Bij de doorontwikkeling van de toegang tot het sociaal domein en het lokaal team wordt aangegeven dat er wordt gewerkt aan versterken van de eigen kracht en de zelfredzaamheid. Er wordt ingezet op de “doe-kracht”. Een goede ontwikkeling. Belangrijk is dan wel hoe dit wordt gevolgd om te kijken of de gewenste effecten ook worden behaald. Hoe vindt de monitoring plaats? We hebben op blz. 42-43 het stukje “Doorontwikkeling Toegang en Lokaal Team Sociaal Domein gelezen. Over doe-kracht. We snappen de strekking. Maar kunt u ons ook uitleggen wat u dan nu anders gaat doen? Wat doet u nu niet meer? Worden bepaalde voorzieningen niet meer verstrekt? Of wordt er veel strenger gekeken? En wat zijn daarvan de gevolgen voor de inwoners die zorgvragen voor hun kind of ouder wordende ouders? En wat verwacht u hierin van de gemeenschap? Reactie college: Onze visie (zoals beschreven in de Integrale Beleidsnota Sociaal Domein) gaat uit van zelfredzaamheid en eigen kracht bevorderen.
De doorontwikkeling Toegang en Lokaal Team Sociaal Domein wil dit bevorderen en de gemeenschapskracht aanboren omdat we geloven dat dit gemeenschappen versterkt, vragen rondom verschillende thema's normaliseert en het makkelijker maakt voor inwoners om hun vragen eenvoudiger, sneller en meer nabij te kunnen stellen. We willen verder dan de systeemwereld met allerlei regels kijken en meer naar een mensgerichte benadering, waarbij we gebruik willen maken van de kracht en eigen cultuur van onze kernen en buurtschappen. Er wordt nu gewerkt aan een visie waarin dit beschreven staat, vanuit daar wordt uitvoering vormgegeven en wordt er gekeken naar hoe de monitoring opgepakt wordt. In de vernieuwingen van de subsidieregelingen en in de aanbestedingen die de komende periode (gaan) lopen, worden voorgesorteerd om deze ontwikkeling verder in te kunnen passen. Het college heeft op 13 mei jl. het plan Doorontwikkeling Toegang en lokaal team Sociaal domein Twenterand – volgende fase vastgesteld, hierin wordt e.e.a. toegelicht. Onderwerp: Personeel Vanuit de fractie(s): PVV / GBT Vraag: • Wij zien dat er dit jaar in de kadernota wordt gevraagd om grote personele uitbreidingen binnen het sociaal domein. Wat is de reden dat er juist dit jaar ineens zoveel FTE meer nodig zijn? • Wij lezen dat wij deze functie (Onderwijs) nu vervullen d.m.v.
inhuur, maar hier nu een medewerker voor gaan aannemen. Gaat dit goedkoper zijn dan de inhuur, en zo ja, hoeveel goedkoper? • Het is de taak van de teamleider om te zorgen voor sturing op de bedrijfsvoering binnen het sociaal domein. Een stukje advisering hoort daarbij, evenals intervisie. Wat voegt dan een adviseur toe? Wat levert het op voor onze inwoners? Reactie college: • De argumentatie van het doel staat bij de afzonderlijke functies vermeld. In grote lijn heeft het te maken met dat de formatie niet in balans is met de eisen uit de wettelijke taken die we moeten uitvoeren en dat formatie is achtergebleven zowel bij beleid, uitvoering en zeker ook bedrijfsvoering in het sociaal domein. Dat gemeentebreed de formatie relatief laag is, is voor ons college geen verrassing mede gezien het signaal in het VNG onderzoek uitvoeringskracht in Twenterand (2020) waar toen al ca. 30 FTE negatief verschil was in combinatie met een
1
•
lager ziekteverzuim. Taken zijn daarna niet minder geworden.Het sociaal domein behelst meer dan 50% van de begroting, dus een relatief groot aandeel is ook vaak aan de orde. Specifiek voor consulenten in het sociaal domein wordt ook gekeken naar een verantwoorde case/workload om de taken van relatief eenvoudig tot complexe (veiligheids)zaken goed te kunnen uitvoeren. De adviseur bedrijfsvoering biedt specialistische ondersteuning die de teamleider niet alleen kan dragen. Hij zorgt voor medesturing en grip op financiën (met name in de complexe open einden regelingen) zowel aan de voorkant door het opzetten van prognoses signaleren van trends en bij financiële afwijkingen op budgetten. Hij/zij vertaalt data naar bruikbare inzichten voor beleid en bestuur. De medewerker verzorgt regionale afstemming (Samen14), heeft contacten met accountant en ministeries (mede ivm verplichte aanleveringen). Tenslotte wordt projectmatig de bedrijfsvoering sociaal domein verbetert. Dit versterkt de kwaliteit en samenwerking tussen beleid, uitvoering en financiën en daarmee ook de bestuurlijke advisering en vooral beperkt het de vele risico's in het sociaal domein. Inwoners profiteren van doelmatiger inzet van middelen en betere dienstverlening. Het verhoogt de beheersing, kwaliteit, transparantie en effectiviteit van het sociaal domein.
In dienstneming is inderdaad goedkoper dan inhuur. Als voorbeeld voor deze functie kunnen voor hetzelfde bedrag € 18.500,- goedkoper uit zijn of 6 uur per week meer uren inzetten. Wel merken wij op dat de dekking de doeluitkering Onderwijsachterstanden is en het dus per saldo geen voordeel op de begroting betekent. Onderwerp: Niet wettelijk verplicht in sociaal domein Vanuit de fractie(s): VVD Vraag: Welke [posten in het sociaal domein voert de gemeente uit die niet wettelijk verplicht zijn en denkt u daar nog op te kunnen en gaan bezuinigen als er geen extra financiën vanuit het gemeentefonds komen? Reactie college: Inzicht in taken van het sociaal domein is gegeven via Twenterand Duurzaam Financieel gezond en in hoofdlijnen op de kleuren in de doelenbomen. Inzicht in wettelijke verplichte posten is moeilijk te geven. Zoals vaker benoemd is er geen exclusief overzicht van medebewindstaken (gemeentebreed). Inzake keuzen voor bezuinigingen verwijzen wij naar het traject rond de strategische gemeente – met de recent gehouden raadsinformatieavond - waarin raad (kaderstellend) en college vanuit hun eigen rol afwegingen maken hoe hiermee om te gaan. Onderwerp: Subsidie en inkoop Vanuit de fractie(s): PvdA/GL Vraag: Ook wordt in de kadernota op verschillende plaatsen aangegeven dat subsidies en inkoop een belangrijk regie-instrument zijn.
Het overgrote deel van de instrumenten en activiteiten die worden ingezet zullen uitgevoerd worden middels inkoop. Door het college wordt hier veel van verwacht. Is marktwerking binnen welzijn en zorg wel het antwoord op de gewenste doorontwikkeling van het sociaal domein en in dit geval het versterken van de lokale teams? Reactie College: De gemeente wil vanwege (wettelijke) eisen en ons beleid gehouden om subsidie en inkoop op de juiste manier toe te passen. Door het invullen van de door de raad aangenomen afwegingskaders, zijn alle betreffende wettelijke taken van het sociaal domein uitgekomen op inkoop. Inkoop is een middel om beter te garanderen dat we als gemeente aan wettelijke taken voldoen. Ook biedt het ons de mogelijkheid om langdurige contracten aan te gaan met partners, waardoor er meer ruimte is voor ontwikkeling, innovatie en transformatie. Een van de aandachtspunten die vanuit de raad is meegegeven is het gunnen op kwaliteit in plaats van op prijs, deze wordt nu binnen de aanbesteding voor het jongerenwerk meegenomen in de aanbestedingsprocedure waardoor de marktwerking op basis van prijs niet van toepassing is. De marktwerking in welzijn en zorg in algemene zin vinden wij meer een landelijke discussie, waar ook de regels (soms zelfs Europees) worden bepaald.
2
Onderwerp: Uren SRT Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Waarom zijn er veel meer uren SRT ingekocht? Was het nodig om meer te handhaven? Zo ja, waarom dan? (blz. 20) Reactie college: Afgelopen 5 jaar is gebleken dat er gemiddeld te weinig uren ingekocht zijn dan ingezet. Het SRT heeft de gemeente dit jaar hierover geïnformeerd. Daarnaast zijn de dossiers complexer en groter geworden, waardoor er meer uren nodig zijn om het onderzoek goed af te ronden. Onderwerp: Participatiewet Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Wij zijn blij met de Participatiewet in Balans die in de Tweede Kamer is aangenomen. Omdat er meer vanuit vertrouwen naar cliënten gekeken zal worden. Wij willen graag hier als raad over bijgepraat en meegenomen worden. Invoering zal plaatsvinden per 1 jan. 2026. Wilt u ons middels een raadsbrief informeren hoe deze wet in Twenterand geïmplementeerd zal worden en wat er voor de cliënten gaat veranderen? (blz. 20) Reactie college: Nadat de Participatiewet in Balans door de Eerste Kamer is aangenomen (de schriftelijke voorbereiding) loopt nu, wordt een collegevoorstel gemaakt over de wijze waarop de wet in Twenterand wordt geïmplementeerd en wat deze wet voor cliënten gaat betekenen. Dan komt de informatie voor u beschikbaar. Onderwerp: Indicatoren Vanuit de fractie(s): CU Vraag: A. We missen de indicatoren rond de schuldhulpverlening.
Wilt u ons in uw beantwoording informeren over de schuldhulpverleningstrajecten die we afnemen bij de Stadsbank en de trajecten/hulpverlening die we zelf doen via Meldpunt Geldzorgen? (blz. 22) B. Uit de tabel met indicatoren: waarom verwacht u een stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden vanuit de participatiewet? (blz 23) Reactie college: A. Tot en met dit jaar kunnen inwoners met financiële vragen zich melden bij het gemeentelijk Meldpunt Schulden of bij de Stadsbank. In geval van (problematische) schulden is de Stadsbank de aangewezen instantie om hulp te bieden. In 2024 heeft de Stadsbank 61 indicatiestellingen (beschikkingen in het kader van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening) namens de gemeente afgegeven. Binnen deze 61 indicatiestellingen kunnen inwoners meerdere diensten/producten van de Stadsbank hebben afgenomen zoals een schuldregeling, budgetbeheer, budgetcoaching of een WSNP-verzoekschrift. Momenteel hebben 24 inwoners een lopende schuldregeling (een schuldregeling duurt 18 maanden), 58 inwoners zitten in budgetbeheer waarvan de kosten worden betaald door de gemeente, 33 inwoners zitten in budgetbeheer en betalen de kosten zelf (inkomen boven 120 % van het sociaal minimum). Daarnaast hebben 26 inwoners de Stadsbank als beschermingsbewindvoerder en heeft de Stadsbank 28 keer een lening verstrekt aan een inwoner uit Twenterand.
Het Meldpunt Geldzorgen is er voor alle overige vragen op het gebied van financiën. Dit kunnen kleine en grote hulpvragen zijn. Daarnaast voert het Meldpunt de vroegsignalering op basis van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening uit. In 2024 zijn er 1700 signalen van betalingsachterstanden van convenant partners binnengekomen en daarvan zijn er 1006 opgepakt. Dit kan telefonisch of via een huisbezoek. Los van de contacten door vroegsignalering zijn er nog 84 hulpvragen van inwoners binnen gekomen. Het Meldpunt is ook aanspreekpunt voor gedupeerden van de Toeslagenaffaire en het Kanaaldrama en het Meldpunt voert het Adviesrecht bij beschermingsbewind uit. Vanaf 2025 gaat het Meldpunt Geldzorgen ook de intake voor de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening zelf doen. We krijgen hierdoor een beter beeld van de inwoner met financiële problemen, bepalen zelf wat de beste oplossing is en zoals u weet (zie tabel inleiding kadernota onder SON) is er een besparing ingeboekt.
3
B. Er wordt inderdaad een stijging voorzien van het aantal bijstandsgerechtigden. De oorzaak hiervan is een verwachte stijging van het aantal bijstands-aanvragen vanuit de groep statushouders en de groep jongeren. Al enige tijd is rond deze groepen aanvragers een stijgende trend te zien. Deze ontwikkeling wordt ook herkend door in de regio bij andere gemeenten en UWV. Onderwerp: Ontplooij Vanuit de fractie(s): CU / CDA Vraag: Ontplooij: de dienstverlening van Ontplooj vindt plaats op basis van een DVO. De looptijd van deze DVO eindigt per 1 oktober 2026. Wat zijn de bevindingen tot nu toe en welke voorkeursrichting heeft de gemeente hierbij? De gemeente onderzoekt momenteel op welke wijze de sociale werkvoorziening uitgevoerd wordt. Dit wordt op dit moment grotendeels door Ontplooj verzorgd. (blz. 21) Wat is de actuele stand van al die overleggen en is er al op zicht op de scenario’s? Reactie college: De uitwerking zit op schema maar is nog niet gereed. Zoals u weet wordt binnenkort een raadsinformatieavond gehouden om aan u de bevindingen te presenteren. Vervolgens komt er een collegebesluit met raadsbrief om u te informeren. Onderwerp: Voorlopige taakstelling Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Volgens het verdeelbesluit heeft de gemeente een voorlopige taakstelling van 163 reguliere opvangplaatsen, waarvan 26 AMV geschikt voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen.
Aangezien de spreidingswet nog steeds actueel is, kan de gemeente hierop schakelen als dit aan ons wordt gevraagd? Zijn hierover in de regio afspraken met andere gemeenten gemaakt? Reactie college: Het college is van mening dat de gemeente naast de wettelijke verplichting de verantwoordelijkheid heeft haar bijdrage te leveren aan het opvangen van asielzoekers. Het college zal met voorstellen komen voor locaties die geschikt zijn, danwel geschikt kunnen worden gemaakt voor de opvang van asielzoekers. Deze termijn reikt voorbij de datum van 1 juli, waarop conform de Spreidingswet een locatie beschikbaar zou moeten zijn. Onderwerp: Alleenverdienersproblematiek Vanuit de fractie(s): CDA Vraag: Wanneer verwacht het college met het uitvoeringsbeleid met alleenverdienersproblematiek voor te leggen aan de raad? (blz. 21) Reactie college: De beleidsregels worden vastgesteld door het college. Dit is geen bevoegdheid van de raad. De planning hiervoor is Q4 2025. Onderwerp: Meetbaar preventieve inzet Vanuit de fractie(s): CDA Vraag: Hoe meetbaar is onze preventieve inzet op de verschillende onderdelen op het sociaal domein? Reactie college: Preventie is moeilijk meetbaar.
Door onze doelen in de doelenboom gezondheid en preventie SMART te formuleren en indicatoren hieraan te koppelen die zowel op output als op impact gericht zijn (korte en lange termijn), kunnen we inzichtelijk maken hoe we scoren op de doelen uit de doelenboom. Hierdoor kunnen we de doelbereiking wel meten. Daarnaast proberen we bij elke activiteit die wordt uitgevoerd, ook onze partners na te laten denken over hoe we de impact van deze activiteiten inzichtelijk maken. We onderzoeken hoe we kwalitatieve indicatoren onderdeel laten zijn van bijvoorbeeld verantwoordingen van onze partners, maar vragen partners ook om bijvoorbeeld steekproefgewijs inzichtelijk te maken wat het effect van hun interventie is. Door de doelen scherp te hebben en te vertrouwen op de expertise en uitvoeringsregie van onze partners, zoals we doen in onze Maatschappelijke Agenda, werken we samen aan optimale doelbereiking.
4
Onderwerp: Voorrang statushouders op sociale huurwoningen Vanuit de fractie(s): PVV Vraag: In de doelenboom sociale zaken zien wij ook het subdoel: Nieuwe Twenteranders hebben huisvesting, maatschappelijke begeleiding en zijn ingeburgerd. Krijgen statushouders in Twenterand nog steeds voorrang op sociale huurwoningen? Zo ja, wil de gemeente deze voorrang blijven verlenen? Reactie college: Ja, zolang de wet van kracht is blijft het college hier uitvoering aan geven. Onderwerp: Opgave opvang asielzoekers, statushouders /doelgroepen Vanuit de fractie(s): VVD Vraag: Welke opgave staat ons nog te wachten in het kader van opvang van asielzoekers, statushouders en /of andersoortige doelgroepen nu het kabinet is gevallen en de spreidingswet dus ook onverminderd van kracht blijft? Reactie college: Sinds de kabinetsval is er bij ons geen nieuw kabinetsbesluit bekend op dit punt en gaan wij uit van de huidige aanpak. Deze is bij u bekend. Voor asielopvang verwijzen wij naar de raadsbrief van 10 juni jl. De taakstelling voor het huisvesten van statushouders blijft voorlopig van kracht. Onderwerp: Stevige kostenstijging Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: a. Op blz 38 geeft u aan dat ineens in het najaar 2024 een stevige kostenstijging ontstond. Vanwaar de verassing? b. Welke mogelijkheden zijn om het aantal gezinshuizen te limiteren? Reactie college: a.
In de jaarrekening wordt dit nader toegelicht. De essentie van de verklaring daarin is dat aantal jeugdigen en het aantal complexe casuïstiek is ten opzichte van het geprognosticeerde aantal toegenomen is in 2024. Tevens heeft het grillige declaratiepatroon van aanbieders, met name in de laatste vijf maanden van 2024, ervoor gezorgd dat de prognose die bij de BERAP 2024 werd gemaakt niet is uitgekomen. Ondanks ons aanspreken op declaratiegedrag mag een aanbieder wettelijk nog steeds binnen 3 jaar declareren. Overigens zijn wij nog volop in onderzoek naar de definitieve effecten van de kostenstijgingen binnen jeugdhulp. Helaas zijn er nog geen nieuwe inzichten te melden. De "winstwaarschuwing" blijft dan ook onverkort van kracht en wij hopen zoals aangegeven in de kadernota bij de Berap en begroting 2026 hierop terug te komen, wanneer ook meer informatie vanuit andere gemeenten over de financiële effecten van met name inkoop voorhanden is. b. Het college ziet geen reden om gezinshuiszorg te limiteren. Gezinshuiszorg is in Twente(rand) een gewenste zorgvorm vanwege de kleinschaligheid en gezinsgerichtheid. Dit past in het kader van regiovisie jeugdhulp die ook door uw Raad is vastgesteld. Dit om zoveel mogelijk jeugdigen gezinsgericht op te vangen en te voorkomen dat ze in nog duurdere voorzieningen zoals woongroepen of behandelgroepen terecht komen.
De sturing op (het aantal) gecontracteerde gezinshuizen zit in de Twentse inkoop jeugdhulp 2025. Dus hierin zat ook de mogelijkheid limitering. Deze inkoop is nu afgerond en heeft het aantal contractanten bepaald. Bij deze inkoop is er geen "vrije toegang als je voldoet aan voorwaarden" (open house) maar bewust voor gekozen voor een toelatingsprocedure met voorwaarden om de mogelijkheid tot inschrijving pas weer mogelijk te maken op moment dat de gemeenten merken dat de vraag naar een bepaalde zorgvorm groter is dan het aanbod. Er wordt dan gesproken over een niet dekkend zorglandschap. Een betere spreiding over Twente ambiëren wij wel, echter gezinshuizen zijn ondernemers die zich eenvoudig mogen vestigen.
5
DOELENBOOM MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING Onderwerp: financiële ontwikkelingen binnen het sociale domein Vanuit de fractie(s): PvdA/GL Vraag: Bij de financiële ontwikkelingen binnen het sociale domein wordt aangegeven dat de uitvoeringskracht fors onder druk staat en dat er extra ingezet moet worden om de basis op orde te krijgen. Dit vergt soms een dubbele inspanning. Wat wordt er bedoeld met een dubbele inspanning? Reactie college: Bedoeld wordt dat je naast verbeteren van processen, inwerken tijdelijke krachten, ook nog de taken (met soms wachtlijsten) en het bijdragen aan het realiseren van besparingen moeten worden uitgevoerd. Onderwerp: Taken beleggen bij maatschappelijke organisaties Vanuit de fractie(s): PvdA/GL Vraag: Dat de uitvoeringskracht onder druk staat erkennen wij, gezien de maatschappelijke problematiek. Maar moeten we alles zelf willen uitvoeren binnen de gemeente Twenterand? Kunnen er ook taken die nu ambtelijk worden uitgevoerd ook belegd worden bij maatschappelijke organisaties? Graag ontvangen wij een overzicht van taken die ambtelijk belegd en uitgevoerd moeten worden en een overzicht van taken die binnen het sociaal domein ook bij maatschappelijke organisaties belegd kunnen worden. Reactie College: Onze werkwijze is dat per taak steeds wordt afgewogen op grond van de gestelde wettelijke en bestuurlijke kaders hoe de uitvoering wordt vormgegeven.
Wij werken niet met een lijst. Het werk is dynamisch en we maken per voorstel ook de uitvoering transparant. Bijvoorbeeld is rond de Businesscase Stadsbank e.e.a. afgewogen wat intern en extern zou kunnen. Belangrijk is om op te merken dat het niet altijd is om het te kunnen wegzetten naar organisaties maar ook voor ons het willen. We wegen af vanuit visie of criteria of plaatsing bij maatschappelijke organisaties meerwaarde heeft (bijv. Inzake sturing, kosten en kwaliteit). Beseft dient te worden dat ook extern beleggen financiële middelen vergt en ook gemeentelijke sturing en controle vraagt naast kwaliteit/eigenaarschap bij die organisaties. De Maatschappelijke Agenda is een middel om inzichtelijk te maken waar we als gemeente en voorliggende partners gezamenlijk aan willen werken, en stimuleert ook dat eigenaarschap. Echter pakken organisaties die handschoen nog maar beperkt op. Tenslotte merken we op dat ook regionale samenwerking voor ons overwogen wordt als optie voor beleggen van taken. Onderwerp: Structurele effecten jaarrekening Vanuit de fractie(s): CU Vraag: We hebben vernomen dat (ivm demissionair kabinet) de inkomensafhankelijke bijdrage voor de WMO wordt uitgesteld. Klopt dat? (blz. 13) Reactie college: Inderdaad hebben wij begrepen dat de meerderheid van de commissie Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) dit voorstel controversieel wil verklaren.
Onderwerp: Zelfredzaam Vanuit de fractie(s): CU Vraag: De gemeente streeft na dat inwoners zo lang mogelijk zelfredzaam blijven en zet hierbij in op een transformatie waarbij het vergroten van zelfredzaamheid en eigen kracht voorop staat. Langer zelfstandig thuis wonen is daar een onderdeel van. Hierbij is ook de inzet van het voorliggend veld (vrij toegankelijk zorg- en welzijnsaanbod) en de sociale basis (vrijwillig aanbod en inwoners en verenigingen) van groot belang. Door hierop in te zetten sluit de gemeente aan bij diverse ontwikkelingen die ook landelijk en regionaal worden ingezet. Hoe wordt dit door de gemeente gemonitord en beoordeeld?
6
Waar kunnen inwoners naartoe gaan als zij zich onvoldoende gehoord voelen bij het aanvragen van WMO voorzieningen, zoals bijvoorbeeld dagbesteding? Reactie college: Wij verwijzen voor het antwoord op een onderdeel van deze vraag over het monitoren van de effectiviteit van de inzet van het voorliggend veld en sociale basis (preventie) naar ons antwoord hierboven bij de CDA vraag "Hoe meetbaar is onze preventieve inzet op de verschillende onderdelen op het sociaal domein?" Inzake uw tweede vraag: Wanneer inwoners zich onvoldoende gehoord voelen bij het aanvragen van Wmo-voorzieningen en de gemeentelijke wegen (consulent-teamleider, klachtenregeling) onvoldoende zijn, dan kan men zich richten tot bijvoorbeeld onafhankelijke cliëntondersteuning. Overigens kan dit al voorafgaand aan een melding. In de ontvangstbevestiging van de melding bij de gemeente staat vermeld dat mensen gebruik kunnen maken van een gratis onafhankelijke clientondersteuner en ook hoe ze deze kunnen benaderen. Indien een inwoner het niet eens is met een besluit van de Wmo-consulent kan de inwoner bezwaar indienen, of zich aanmelden voor de voorliggende dagstructurering die door onze partners in het voorliggend veld wordt georganiseerd. Onderwerp: Trajecten bemiddeling Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Bemiddeling door Zorgsaam van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt tot zinvolle daginvulling.
25 trajecten en vorig jaar 20 trajecten: wat zijn daarvan de kosten geweest? Reactie college: Deze activiteit valt onder werkzaamheden van het Informatiepunt Vrijwilligerswerk Twenterand. Voor 2025 hebben zij €169.835 ontvangen, waarvan meerdere activiteiten bekostigd moeten worden. Denk aan de vrijwilligerswaardering, het beheer vrijwilligersvacaturebank, AutoMaatje en informatie en advies voor vrijwilligersorganisaties en verenigingen. Onderwerp: Indicatoren Wmo Vanuit de fractie(s): Vraag: Wij zijn content met de indicatoren van de WMO (blz. 27) Op grond waarvan verwacht u een daling van het aantal inwoners die gebruik maken van een WMO voorziening. (van 3100 naar 2800) Reactie college: Nadere bestudering geeft aan dat er sprake is van een verschrijving. Gezien de vergrijzing verwachten wij een groei. Wij zullen dit opnieuw bekijken en bij de begroting het getal corrigeren. Elders in deze beantwoording leest u dat de invoering van de inkomensafhankelijke bijdrage controversieel is verklaard. Dit effect wordt tevens verwerkt in de monitorcijfers bij de begroting.
DOELENBOOM GEZONDHEIDSZORG Onderwerp: Rookvrije zones Vanuit de fractie(s): PvdA/GL Vraag: Meer inwoners hebben een gezonde leefstijl (pagina 28). Belangrijk onderwerp is hierbij te werken aan een rookvrij Twenterand. Er wordt onder andere aangegeven dat er gewerkt wordt aan meer rookvrije zones. Meer rookvrije zones: op welke plaatsen is dit? Hoe wordt hier invulling aangegeven? Reactie college: In het Nationaal Preventieakkoord is afgesproken dat plekken waar veel kinderen komen rookvrij worden. Bushaltes zijn al aangemerkt als rookvrije zone; nu volgen de speeltuinen in Twenterand. Bij een deel van de speeltuinen zijn inmiddels stoeptegels met de tekst ‘rookvrij’ geplaatst. Dit breiden we de komende tijd verder uit door het plaatsen van stoeptegels bij alle speeltuinen. Bij een rookvrije zone is het echter niet verboden om te roken, maar kan er informeel gehandhaafd worden. De bebording geeft aanleiding aan inwoners om de roker te vragen om niet of ergens anders te roken.
7
Onderwerp: Indicatoren Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Wij zijn content met de nieuwe indicatoren op het gebied van gezondheid (blz. 30-31) Deze zijn deels gebaseerd op de GGD monitoren. Worden deze indicatoren verbonden aan ons preventiebeleid? Zo ja, hoe gebeurd dat dan? Waar zien we dat terug? Reactie College: Dank voor het compliment! Deze indicatoren zijn verbonden aan doelen uit de doelenboom, zoals de tabel laat zien. De doelen in de doelenboom zijn direct gelinkt en dus gelijk aan onze doelen zoals genoemd in de Integrale Beleidsnota Sociaal Domein, en worden verder uitgewerkt in de Maatschappelijke Agenda (MAG).
DOELENBOOM ONDERWIJS Onderwerp: Kinderopvang Vanuit de fractie(s): PvdA/GL Vraag: Bij de kinderopvang wordt gesproken over meer verzoeken tot handhaving? Kan dit toegelicht worden wat hier de achtergrond van is? Kan dit ook voorkomen worden door aan de “voorkant” meer te sturen op eisen die worden gesteld voor de uitvoering van de kinderopvang? Reactie college: Het aantal herinspecties neemt toe. Dit is niet te voorkomen vanwege het strikter moeten sturen op de bekende eisen uit de Wet Kinderopvang. Daarnaast moeten gastouders vanaf juli 2026 aan meer eisen gaan voldoen. Gastouderopvang moet voldoen aan dezelfde pedagogische basisdoelen die ook gelden voor kinderdagopvang en buitenschoolse opvang in een kindercentrum. Onderwerp: Vroegschoolse educatie en Avondschool Vanuit de fractie(s): PvdA/GL Vraag: De PvdA GroenLinks vindt onderwijs en leren van groot belang. Het biedt kansen om je te ontwikkelen en mogelijkheden om mee te doen in de samenleving. Daarom zijn VVE en de Avondschool van belang om mee door te gaan. Wij lezen in de kadernota dat er zorgen zijn over inzet van middelen naar de toekomst (o.a. continering van de SPUK) onzeker zijn. Tegelijkertijd weten we ook dat het in Twenterand van groot belang is om met de VVE en de Avondschool door te gaan en misschien wel meer te investeren dan dat we nu doen.
Graag willen wij van het college weten of er extra geïnvesteerd moet worden en op welke manier dit dan moet gebeuren? Reactie College: Het vroegtijdig investeren in een doorgaande ontwikkellijn biedt aantoonbare voordelen. Als college zien wij hier grote meerwaarde in, met name voor het bereiken van kinderen van doelgroepkinderen. Wij zetten hierop in door al in een vroeg stadium ontwikkelingsachterstanden en problemen te signaleren en hier proactief op te anticiperen. Op deze manier streven we ernaar om alle kinderen een kansrijke start in het onderwijs te bieden. Daarnaast hopen we door deze preventieve aanpak in de toekomst minder vaak een beroep te hoeven doen op jeugdhulpvoorzieningen. Een goede, samenhangende ontwikkellijn van kinderwens tot en met het onderwijs is hierin van essentieel belang. Onze investeringen doen wij uit het GOAB budget en we vragen nu extra middelen voor verlenging van de avondschool. Dit is nu realistisch haalbaar in deze kadernota. Daarnaast is het onduidelijk hoe de toekomst eruit gaat zien t.a.v. het GOAB budget. In 2026 blijft de specifieke uitkering voor onderwijsachterstanden (SPUK OAB) nog bestaan. Vanaf 2027 is het plan dat deze wordt omgezet in een nieuwe financieringsvorm: de bijzondere fondsuitkering (BFU).
Onderwerp: Leerplicht Vanuit de fractie(s): PvdA/GL Vraag: Bij de leerplicht (pagina 34) wordt aangegeven dat na de evaluatie bij de behandeling van de begroting wordt teruggekomen op mogelijke voorstellen tot uitbreiding.
8
Is dat correct? Waarom kan dit niet nu al niet worden aangegeven? Reactie college: Dat klopt. Er wordt momenteel gewerkt aan de evaluatie, zoals opgenomen in de motie. Deze was nog niet gereed voor de kadernota. De evaluatie stond gepland na 1,5 jaar en wordt in september aan uw raad aangeboden. Onderwerp: Avondschool Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Waarom staat de Avondschool bij het Actieplan verbeteren basisvaardigheden/Laaggeletterdheid? We waren aanwezig bij de start van de Avondschool in februari van dit jaar. Wij denken dat de Avondschool een heel goed initiatief is, maar we zien nog niet direct hoe een cursus bloemschikken, tekenen of koken bijdraagt aan verminderen laaggeletterdheid. Kunt u toelichten hoe u dat ziet? Reactie college: De avondschool biedt laagdrempelige cursussen aan om basisvaardigheden te verbeteren. Iedereen heeft het recht om te leren, maar de stap naar formeel onderwijs is voor velen te groot. De avondschool biedt laagdrempelige cursussen aan om basisvaardigheden te verbeteren. Deze cursussen vormen vaak een opstap naar verdere ontwikkeling. De avondschool creëert daarom een leeromgeving zonder stress of prestatiedruk, waarin inwoners op een informele en interactieve manier kennismaken met een leven lang leren. Er wordt gewerkt in kleine groepen, op eigen tempo, met veel ruimte voor persoonlijke aandacht.
De lessen zijn praktisch en sluiten aan bij de leefwereld van de deelnemers – van taal en rekenen tot koken, digitale vaardigheden en creativiteit. Het hoofddoel van de avondschool is het aanbieden van laagdrempelige cursussen gericht op basisvaardigheden voor inwoners van Twenterand. Door het succes zijn er inmiddels ook bredere doelen gerealiseerd, zoals samenwerking met lokale organisaties en bedrijven en het stimuleren van persoonlijke groei. Onderwerp: Subsidieregeling Brugfunctionaris Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Is de gemeente bekend met de subsidieregeling brugfunctionaris en zou dit ook in Twenterand een oplossing kunnen bieden in het stimuleren en bevorderen van de schoolgang van jongeren. Hiervoor wordt door het rijk subsidie beschikbaar gesteld. Zie ook de link: Subsidieregeling brugfunctionaris | Passend onderwijs | Rijksoverheid.nl. Zie ook de opmerking in de kadernota over de meerwaarde en noodzaak van de extra middelen die wij als raad beschikbaar gesteld hebben voor leerplicht Reactie college: We zijn bekend met de subsidieregeling brugfunctionaris; een aantal scholen (Schakel, Groeipunt en Blokstoeke) hebben deze in 2024 m.m.v. gemeente aangevraagd en toegekend gekregen, maar helaas is het ook wel eens afgewezen. Door brugfunctionaris, school en jeugdconsulent met elkaar te verbinden worden lijntjes korter, waardoor er meer preventief gewerkt kan worden.
Inmiddels is de regeling gestopt. Onderwerp: Toename SBO Onderwijs Vanuit de fractie(s): CU Vraag: De structurele toename op het SBO onderwijs kan verklaard worden doordat er Twenterandse leerlingen naar de Sleutel gaan die normaliter op het SO hadden gezeten. De school streeft ernaar om alle Twenterandse leerlingen zo thuis nabij als mogelijk onderwijs te kunnen geven, zodat de leerling zoveel als mogelijk in zijn of haar omgeving blijft. Dit roept de vraag op of het criterium afstand zwaarder weegt dan het onderwijs dat passend is. Is een indicatie voor leerlingvervoer een mogelijke belemmering voor passend onderwijs? Maw een leerling wordt op basis van de afstand op een school geplaatst? Reactie college: Leerlingen worden geplaatst op basis van wat passend is voor het kind. Afstand speelt daarbij een rol, maar is niet leidend. Een verwijzing naar het speciaal onderwijs verloopt via het Samenwerkingsverband Twente Noord (SWV Twente Noord), dat op basis van een HIA-overleg (Handelingsgericht Integraal Arrangeren) een besluit neemt of iemand toelaatbaar is tot speciaal (basis) onderwijs. Een verwijzing wordt gemaakt op basis van onderwijsbehoeften van een leerling.
9
Onderwerp: Leerlingenvervoer Vanuit de fractie(s): PVV Vraag: U geeft aan dat u verwacht dat de uitvoering het komende schooljaar merkbaar verbetert. Kan u aangeven welke acties zijn ondernomen om de start van komend schooljaar met minder onrust te laten verlopen? Reactie college: In feite is er elk nieuw schooljaar sprake van een flink gewijzigde routeplanning voor het leerlingenvervoer en zijn er in de eerste twee weken altijd wat aanloop- en gewenningsproblemen die moeten worden opgelost. Vorig schooljaar kwam daar de start van een totaal nieuwe vervoerder bij wat deze, toch altijd al spannende her-opstart tot aan 2024 verzwaarde. Er is toen door de drie opdrachtgevende gemeenten aan de nieuwe vervoerder een officiële waarschuwing gegeven die heeft geleid tot een verbeterplan dat nadien is uitgevoerd. Het vervoer verloopt inmiddels naar tevredenheid. Voor komend schooljaar zijn we nóg eerder dan vorig jaar begonnen met het opstarten van de campagne om alle nieuwe en vervolg-aanvragen voor aangepast vervoer (taxibus) zo snel als mogelijk binnen te hebben. Dat lijkt inmiddels al te zijn gelukt.
Op deze wijze kunnen we tijdig besluiten nemen, de nieuwe vervoersopdrachten tijdig naar de vervoerder doen, heeft deze ruim de tijd om de nieuwe routeplanning te maken en om chauffeurs aan de nieuwe routes te koppelen, die zich op hun beurt weer kunnen gaan voorstellen aan ouders en leerlingen. Het is een keten waar alles met elkaar samenhangt. Ter bevordering van dit proces hebben we dit voorjaar scholen en samenwerkingsverbanden aangeschreven met het verzoek om uiterlijk 1 juli 2025 aan de ouders door te geven in welke klas en op welke locatie of welk schooltype hun kind volgend schooljaar onderwijs zal (moeten) gaan genieten. We hebben er vertrouwen in dat een herhaling van het aantal incidenten, vragen en klachten zich niet in dezelfde mate en intensiteit als dit schooljaar zal voordoen. Onderwerp: Integraal huisvestingsplan Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Integraal Huisvestingsplan a. Hoe worden de grote uitdagingen, zoals verwoord in het IHP (Integraal huisvestingsplan) een plek gegeven in de (meerjaren)begroting? b. Welke inschatting is er wat er het komende vier jaren (ook financieel gezien) als gemeente hieromtrent op ons afkomt? c. Wat betekent (consequenties) heeft het temporiseren van het IHP? Reactie college: A en b. Op basis van onderzoek van bureau Hevo bevat het IHP een planningstabel waarin staat welke scholen in aanmerking komen voor renovatie of nieuwbouw.
Deze planning is flexibel en kan worden aangepast op basis van lokale omstandigheden. Dit is de basis voor ramingen in onze begroting. Momenteel zijn er geen grote projecten geraamd. Er komt pas iets in de begroting, wanneer er een aanvraag is en er een goede financiële onderbouwing onder ligt. De beleidsdoorontwikkeling van het IHP wordt getemporiseerd. Tegelijkertijd blijft het voor scholen mogelijk om, bij noodzakelijke huisvestingsaanvragen, een beroep te doen op de geldende verordening. Uitstel van onderdelen kan leiden tot verouderde schoolgebouwen, wat negatieve gevolgen kan hebben voor het leerklimaat en de duurzaamheid. Onderwerp: Energieneutrale schoolgebouwen Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: De gemeente is eigenaar van de schoolgebouwen. Zoals eerder door de gemeente gesteld moet de gemeente in 2050 energieneutraal zijn. Hoe anticipeert de gemeente zich hierop? Reactie college: Voor bestaande schoolgebouwen ligt de verantwoordelijkheid voor verduurzaming primair bij de schoolbesturen. Nieuwe schoolgebouwen worden minimaal gerealiseerd volgens de BENG-norm (bijna energieneutraal bouwen).
10
In algemene zin anticipeert de gemeente via een routekaart die wordt opgesteld voor de verduurzaming van de gemeentelijke vastgoedportefeuille. Dit moet nog worden vastgesteld en schoolgebouwen zijn hierin niet opgenomen.
DOELENBOOM JEUGD Onderwerp: Jeugdconsulenten personeel Vanuit de fractie(s): GBT Vraag: Er wordt structureel minimaal € 170.000 uitgetrokken voor extra 2 fte aan Jeugdconsulenten met een SKJ- registratie. Dit wordt betaald uit de voorspelling “lagere zorgkosten”. Dit is geen concrete dekking, maar een aanname. Hoe zeker bent u ervan dit oplopende bedrag terug te verdienen? Reactie college: Het klopt dat er sprake is van een voorspelling. Desondanks acht het college dit realistisch. Inzet van een jeugdconsulent stuurt aan op (soms onnodige) kosten. Het voorkomen van een uithuisplaatsing in een 3 milieus voorziening, welke al gauw €208.000 euro per jaar kost, zal resulteren in een besparing. Uiteraard krijgt de jeugdige wel een andere vorm van zorg, maar wordt er hiermee wel een erg dure zorgvorm voorkomen. Ook een verblijf van 8 weken op een crisisplek kost een kleine €15.000. Wanneer dit voorkomen kan worden en bv 10 uur ambulante zorg ingezet kan worden kost dit voor 8 weken €6.576 euro; een besparing van bijna €8.500 voor 1 casus in 8 weken. Onderwerp: Veilig Thuis Vanuit de fractie(s): PvdA/GL Vraag: Bij Veilig Thuis (pagina 39) wordt aangegeven dat het aantal meldingen een stijgende lijn kent. Wat is hiervan de oorzaak? Reactie college: In november 2024 heeft BMC onderzoek gedaan naar de ketensamenwerking rondom huiselijk geweld en kindermishandeling (HGKM) in Twente.
Uit dit onderzoek blijkt o.a. dat de aantallen gestegen zijn maar een eenduidige reden is niet te geven. Mogelijke oorzaken die het kunnen zijn: VTT is beter vindbaar, meer hermeldingen, woningnood, toename van complexiteit van problematiek, zorgen over bestaansonzekerheid, introductie van de verplichte meldcode en onvoldoende kennis in de keten om patronen met betrekking tot HGKM te doorbreken. Onderwerp: Jeugdwetvervoer Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Wat moeten we ons voorstellen bij Jeugdwetvervoer? Wat voor soort ritten moeten we daarbij aan denken? (blz. 13) Reactie College: Jeugdwetvervoer is het vervoer van en naar een zorginstelling waar een jongere met een jeugdwetindicatie voor kortere (een paar uur tot een dagdeel) of langere (meerdere dagen) tijd zorg ontvangt. Onderwerp: Monitoring voorzieningen jeugd Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Er zijn voldoende (?) voorzieningen op het gebied van sport, welzijn, cultuur, educatie, gezondheid en vrije tijd waardoor de jeugd in Twenterand zich kan ontwikkelen. Er is preventie van problemen bij jeugdigen De gemeente wil voorkomen dat lichte opvoed- of opgroeivragen uitgroeien tot zorgvragen.
In hoeverre wordt getoetst en/of gemonitord of de voorzieningen die er zijn volstaan of voorzien in de behoeften van de jeugd? Kunnen deze voorzieningen voorkomen of verminderen dat opgroei en opvoedproblemen verergeren? (Blz 37) Reactie college: Gedurende het jaar is er veelvuldig contact met uitvoerende professionals en organisaties om trends, signalen en knelpunten op te halen zodat hier zo snel mogelijk op in te spelen is. Het doel van het aanbod in het voorliggend veld is inderdaad om te voorkomen of te verminderen dat opgroei- en opvoedproblemen verergeren, het is afhankelijk van de situatie en casus of dit daadwerkelijk het geval
11
is. Onze partners worden tijdens hun tussenrapportages en verantwoordingen gevraagd om inzichtelijk te maken wat het effect van hun inzet is geweest. Gedurende het jaar wordt dit gemonitord door accountgesprekken uit te voeren. Onderwerp: Twents Traject Vanuit de fractie(s): CU Vraag: U wilt als pilotgemeente mee doen aan het Twentse traject. Met als doel om te komen tot een integrale systeemgerichte manier van werken met ketenpartners. Mogen we hieruit de conclusie trekken dat het voorliggende veld onvoldoende functioneert? Dat er te laat aan de bel wordt getrokken, en te laat wordt gesignaleerd, waardoor er meer gedwongen maatregelen zijn? Klopt dat? Reactie college: Wij delen uw conclusie niet. Het gaat hier over het participeren als pilotgemeente in het Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming. Het doel van het Toekomstscenario is breed: kinderen en gezinnen effectief beschermen door hulp te bieden die gezinsgericht, eenvoudig, rechtsbeschermend en lerend is. Het richt zich op een integrale aanpak waarbij lokale teams, voorliggend veld, specialistische zorg, een regionaal veiligheidsteam samen werken waar nodig om veiligheid en ontwikkeling van het hele gezinssysteem te verbeteren. Het betreft een landelijke ontwikkeling waar we als Twenterand mee aan de slag zullen moeten en wij doen dat graag ‘vooraan in de rij’ middels een pilot, mede gezien onze populatie.
Verbetering in de keten is altijd mogelijk en die mogelijkheden willen wij optimaal benutten. Onderwerp: Indicatoren Vanuit de fractie(s): CU Vraag: De tabellen op blz 44 en 45: Heel fijn, deze nieuwe en uitgebreidere indicatoren! Maar we missen nu wel de vergelijking met voorgaande jaren. Is er nog wat overlap waardoor jullie wat inzage kunnen geven in resultaten van voorgaande jaren? Reactie college: De resultaten van eerdere metingen (eerdere jaren) zijn in de tabel erboven opgenomen in de Kadernota, daar worden de behaalde resultaten tot en met 2024 inzichtelijk gemaakt. De nieuwe inrichting van de subsidie voor het jongerenwerk heeft in 2024 mede gezorgd voor het aanpassen van de indicatoren. Onderwerp: Jongerenwerk Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Zorgdragen voor jongerenwerk dat outreachend is, ook online. Het is flexibel signalerend en draagt bij aan het voorkomen van zwaardere zorg. In de nieuwe inkoopprocedure zal specifieke aandacht worden besteed aan het outreachend jongerenwerk. De gemeente zal in 2026, waar nodig, actief sturing geven aan de uitvoering hiervan. Wij zijn benieuwd hoe de uitvoering eruit zal komen te zien, met name op het deel dat online wordt aangeboden.
Wat wordt er anders?(blz 38) Reactie college: Voorstel: De exacte uitvoering van het jongerenwerk is afhankelijk van de inschrijvingen die in de aanbestedingsprocedure gedaan worden en de gunning die daaruit komt. Daarna kunnen we concreet maken wat er dan gaat veranderen. Onderwerp: Verblijf en ambulante jeugdhulp Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Verblijf en ambulante jeugdhulp kost veel meer dan geraamd. 600.000. O.a. wordt hiervoor als reden opgegeven dat dit te maken heeft met verhuizingen naar onze gemeente. Hoe verhoudt zich dit tot het woonplaatsbeginsel? Voor de kosten van verblijf van een jongere die in onze gemeente geplaatst wordt is toch zijn de gemeente waar zijn biologische ouders in het GBA staan financieel verantwoordelijk? Het klopt dat op basis van de wet woonplaatsbeginsel wordt geregeld dat een gemeente waar vanuit een jeugdige in een verblijfsvoorziening wordt geplaatst verantwoordelijk blijft voor de jeugdige (ook in financiële zin). In de genoemde reden gaat het om situaties waarbij gezinnen verhuizen naar Twenterand waar op moment van inschrijving in onze gemeente er nog geen sprake is van
12
verblijfszorg op basis van de jeugdwet. De gemeente van herkomst is daardoor niet verantwoordelijk voor de inzet van jeugdhulp. Nadat deze gezinnen verder in beeld komen blijkt soms dat er diverse vormen van zorg, waaronder verblijfszorg en ambulante zorg nodig is. Deze inzet is niet te voorkomen en de reden dat gezinnen naar Twenterand verhuizen zijn divers waaronder, zoals mensen bij ons aangeven, relatief goedkopere huizen. Onderwerp: Jeugdconsulent Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Verder noemt het college wachtlijsten, het zo preventief mogelijk werken en de scherpe raming als mogelijke oorzaken van langer durende trajecten Bedoelt u hiermee dat zorg te lang in het voorveld blijft voordat er een maatwerkvoorziening wordt ingezet? Om de druk bij jeugdconsulenten te verminderen vraagt u extra middelen en hebben wij dit ook al eerder als raad beschikbaar gesteld. In hoeverre heeft de wachttijd op een jeugdconsulent hierop effect? Zou het kunnen dat verwijzers mogelijk te lang wachten met opschalen of met het inschakelen van een jeugdconsulent? (blz 38) Reactie college: Het voorveld is belangrijk voor tijdige signalering en preventie, het bieden van algemene voorzieningen en zeker ook in de doorverwijzing naar ons als gemeente (de consulenten) en uiteindelijk afschaling. In dit samenspel worden inschattingen gemaakt en proberen we de keten optimaal te laten aansluiten.
Daarbij komt het voor dat cliënten te lang in het voorveld blijven, er wachttijden zijn bij toegang en de zorgaanbieder. Ook beschikbare expertise speelt een rol om goed te kunnen inschatten en begeleiden. Dus oorzaken zijn dus divers en vaak is er ook sprake van een combinatie van oorzaken. Het voorliggend veld is van toegevoegde waarde omdat het zo goed mogelijk voorziet in een overbrugging naar specialistische zorg, mits de cliënt situaties niet verergeren gedurende het begeleidingsproces binnen het voorveld. Helaas melden inwoners zich ook soms pas bij de gemeente wanneer zij geen andere mogelijkheden meer zien. Het extra geld voor de wachtlijst is erg belangrijk om met inwoners een passend ondersteuningsplan te maken en ook beter vinger aan de pols gehouden kan worden/regie gevoerd kan worden wanneer bijvoorbeeld afschalen weer mogelijk zal zijn. Onderwerp: Verminderen uithuisplaatsingen Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Er wordt in Twente via de Samenwerkingsagenda gezamenlijk gewerkt aan bijsturing op dit punt (verminderen van uit huis plaatsingen) om de kosten te laten verminderen. Wat wordt hiermee bedoeld? Reactie college: We willen dure verblijfszorg verminderen door de inzet van ambulante alternatieven, het coördinatiepunt wonen en verblijf, team Anders.
Door het voorkomen van uithuisplaatsingen wordt voorkomen dat er langdurige en dure woon- en verblijfstrajecten bekostigd moeten worden. Zie ook: Actielijn 1 Wonen, zorg en ambulantisering | Samen14 en de vraag over ambulante alternatieven verderop in deze beantwoording. Onderwerp: VTT Twente Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Uit de kerntakendiscussie is naar voren gekomen dat (VTT) haar werkzaamheden op het wettelijk minimum blijft uitvoeren. Een belangrijke nieuwe ontwikkeling is het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Hoewel de landelijke Veilig Thuis-organisaties hebben aangegeven zich uit dit traject terug te trekken, heeft VTT uitgesproken waar mogelijk aan te willen sluiten en actief samen te werken binnen de regio. Wat zijn de overwegingen van VTT Twente om het hier anders te doen? Reactie college: Veilig Thuis Twente ziet het belang van de ontwikkeling en de regionale samenwerking om zo samen te werken aan een veilig thuis voor alle mensen in Twente en Twenterand. Zij doen daarom graag mee aan lokale/regionale ontwikkelingen omdat die zich richten op het verbeteren van de dienstverlening aan de inwoners, waarmee bijgedragen wordt aan een veiliger Twente.
13
Onderwerp: Kosten jeugdhulp Vanuit de fractie(s): CU Vraag: - Om de kosten van jeugdhulp beheersbaar te houden, wordt ingezet op het verminderen van verblijf en het stimuleren van ambulante alternatieven. Waaraan kunnen we hier denken? Hoe zien deze alternatieven eruit? - Op blz. 43 geeft u aan dat Twenterand relatief veel gedwongen maatregelen heeft. Dat was ons al opgevallen en we hebben daar ook vragen over gesteld. Er worden veel kinderen uit huis geplaatst mede door een tekort van passende ambulante alternatieven. Aan welke alternatieven wordt hier gedacht? Reactie college: Ambulante alternatieven voor verblijf zijn interventies die worden ingezet om te voorkomen dat een jeugdige uit huis wordt geplaatst, binnen een (kleinschalige) woonvoorziening (inclusief pleegzorg en gezinshuis) kan blijven wonen, en om te bevorderen dat de jeugdige uitstroomt uit verblijf. Binnen gezinnen wordt dan intensieve hulp geboden op gebieden als gedragsproblemen en relaties. Door inzet van deze intensieve zorg wordt geprobeerd om de jeugdige en het gezin/systeem te versterken zodat een uithuisplaatsing niet meer aan de orde is. Voorbeelden van ambulante alternatieven die ingekocht zijn bijvoorbeeld: TeamAnders / ) Zeer Intensieve Gezinsbehandeling (ZIG) / Intensieve Psychiatrische Gezinsbehandeling (IPG)/Intensieve Ambulante Gezinsbehandeling (IAG)/(Jeugd of Gezins-) FACT.
Onderwerp: Zorgaanbieders in zwaar weer Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Karakter en Jarabee dreigden om te vallen. Hoe is de financiële situatie op dit moment? Is de zorg verminderd? En zijn er meer zorgaanbieders die in zwaar weer dreigen te komen? Reactie college: Daar waar er zorgen zijn over de zorg continuïteit bij zorgaanbieders vanwege problemen rondom financiële, personeel of bestuur treedt het draaiboek 'continuïteit Jeugdzorg’ in werking en is er sprake van onderzoek en/of monitoring. Zodra er relevante nieuwe ontwikkelingen zijn bij reeds bekende of nieuwe zorgaanbieders wordt u door het college middels bijvoorbeeld een raadsinformatiebrief op de hoogte gebracht. Onderwerp: Druk op de jeugdzorgketen Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Op welke manier zou er gewerkt moeten worden om de druk op de jeugdzorgketen te verminderen als gevolg van complexe echtscheidingen? Reactie college: Vanuit een gezamenlijke visie willen we regionaal en lokaal dit probleem verder aanpakken. Werkwijze is om tijdig bewust te zijn van problemen en als ouders vroegtijdig te werken aan relatieproblemen en verantwoordelijkheid nemen (zonder het te laten escaleren). Voorkomen is beter dan genezen en bij scheidingsproblematiek is het belangrijk om het belang van het kind voorop te stellen. Binnen jeugdhulp komen scheidingen veelvuldig voor.
In Twenterand kennen wij al het scheidingspunt van Incluzio, een prima voorliggende lokale voorziening. Voor het geïndiceerde aanbod geldt dat ook hier geregeld wachttijden zijn, dat maakt de regie voeren vanuit de gemeente complex en maakt ook in deze situaties dat mensen soms langer wachten op hulp dan wenselijk is. Onderwerp: Homestart Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Wij zagen dat er gestopt wordt met Homestart en vragen ons af waarom dat zo is? Reactie college: Dat is omdat er geen overeenkomst meer is met Humantas. Het aanbod wordt niet meer in Twenterand aangeboden.
14
PROGRAMMA RUIMTE DOELENBOOM OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID Onderwerp: Grootste ergernissen Vanuit de fractie(s): PvdA/GL Vraag: Bij het uitvoeringsprogramma wordt aangegeven dat er een intensivering is geweest op de grootste ergernissen in de fysieke leefomgeving. Wat zijn de grootste ergernissen in de fysieke leefomgeving? Reactie college: De grootste ergernissen in de fysieke leefomgeving zijn 1) Niet opruimen van hondenpoep en het niet bij zich hebben van opruimmiddelen. 2) Parkeren op de stoep of hinderlijk parkeren. 3) Onnodig bezet houden van een laadplek of parkeren op een gehandicapten parkeerplaats. Onderwerp: Indicatoren Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Waarom worden de drankcontroles (leeftijd) in de horeca minder ingezet? 10 ipv 21. (blz. 50). Reactie College: Voor 2025 zijn er 13 drankcontroles (leeftijd) begroot (zie ook het vastgestelde UP2025 en JV2024 VTH). De cijfers moeten, voor dit punt, hierop nog worden aangepast in het overzicht dat bij de kadernota 2026 zit. Er zijn voor 2026 drie controles minder geraamd dan voor 2025. Dit omdat er bij de Boa's recentelijk veel mutaties zijn geweest. Voor het uitvoeren van de alcohol controles is een officiële aanstelling en beëdiging door de direct toezichthouder van de Boa's vereist evenals een certificering alcoholwet.
De officiële aanstelling + beediging duurt doorgaans 6 maanden en de certificering gaat gepaard met een opleiding. Medio 2025 is het aantal Boa's op sterkte gekomen. De verwachting is dat in 2026 de Boa's de drankcontroles kunnen uitvoeren. Om deze reden wordt het aantal van 10 in het UP 2026 bijgesteld naar 13 controles, en daarmee terug wordt gebracht naar het niveau van voorgaande jaren. Onderwerp: Rampen en crisis Vanuit de fractie(s): CDA Vraag: Als gemeente moeten we goed voorbereid zijn op rampen en of crisis. Hoe concreet zijn deze crisisplannen? (blz. 49) Reactie college: De organisatie van rampenbestrijding en crisisbeheersing ligt primair bij de Veiligheidsregio Twente.
Het Regionaal Crisisplan, diverse rampenbestrijdingsplannen en de GRIP-procedure zijn openbaar en te vinden via de website van de Veiligheidsregio Twente: Documenten | Veiligheidsregio Twente Onderwerp: Coördinator Bibob Vanuit de fractie(s): GBT Vraag: Voor een coördinator Bibob is sinds een aantal jaren 1 fte à € 110.000 (prijspeil 2023) beschikbaar gesteld.Reden destijds: “Gelet op het aantal onderzoeken (slechts één in de periode 2019-2023).” Hoeveel onderzoeken en welke resultaten kunnen we sindsdien noteren door deze fte-uitbreiding? Reactie college: Augustus 2024 - december 2024 • 5 bibob onderzoeken ten behoeve van een omgevingsvergunning; • Daarnaast heeft de vergunningverlener APV vanuit de horeca-exploitatievergunning ook een aantal bibob onderzoeken in 2024 uitgevoerd. Dit waren er 20. In 2025 (tot nu toe) • 6 bibob onderzoeken ten behoeve van een omgevingsvergunning; 15
•
Tevens nog 2 lopende onderzoeken Daarnaast ook nog de horeca-exploitatievergunning van de vergunningverlener APV. Dit zijn er tot nu toe 5.
Alle voorliggende aanvragen zijn getoetst aan de Wet Bibob en hebben deze toets succesvol doorlopen. Dit houdt in dat er op basis van de beschikbare informatie geen aanwijzingen zijn voor ernstig gevaar, en dat we als gemeente daarmee voorkomen dat wij criminele activiteiten faciliteren via het vergunningenproces. Hoewel dit ertoe kan leiden dat het lijkt alsof de Bibob-toetsen geen "zichtbaar resultaat" opleveren—omdat er geen aanvragen zijn afgewezen op basis van ernstig gevaar—moet worden benadrukt dat het uitvoeren van deze toetsen een belangrijke preventieve en afschrikkende werking heeft. Het signaal dat de gemeente actief toetst op integriteit, levert een grote bijdrage aan het weren van malafide aanvragers.
DOELENBOOM OPENBARE RUIMTE EN VERKEER Onderwerp: Grote infrastructurele projecten Vanuit de fractie(s): PvdA/GL Vraag: In raadsvergadering van 18 maart 2025 heeft de raad een motie aangenomen: Geen ‘2e kanaaldrama in Hammerflier + gebiedsopgaven, waarin aan het college wordt gevraagd om met een plan van aanpak te komen hoe hier meer om te gaan. Daarbij is ook nadrukkelijk gevraagd om met een raadsvoorstel te komen waarin de prioritaire gebiedsopgaven voor de komende jaren worden opgenomen inclusief de informatie richting de raad. Hierover is de raad nog niet nader geïnformeerd en er ligt ook nog geen raadsvoorstel Dit terwijl er nu al wel plannen ontwikkeld worden om aan de slag te gaan met onder andere de waterwinning en de elektrificatie van de spoorlijn die door Twenterand gaat. Wanneer komt het college met een voorstel /plan van aanpak waarin wordt aangegeven hoe de rol van Twenterand wordt ingevuld en wat de prioritaire gebiedsopgaven zijn? Reactie college: Het college heeft de motie heel serieus genomen en heeft dit als grote opgave opgenomen in het wendbare deel van de organisatie. Op dit moment zitten we in de fase van verkenning. De regisseur ruimte heeft de regie over deze opgave. Om de verkenning te leiden hebben we een ingehuurde deskundige gevraagd om ons te helpen. Op zijn vroegst in Q4 van 2025 kunnen we bij uw raad komen met een terugkoppeling.
Onderwerp: Bereikbaarheid / openbaar vervoer Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Welke acties heeft de gemeente de afgelopen 2 jaren ondernomen om de bereikbaarheid inclusief het openbaar vervoer te verbeteren in Twenterand? Waar wordt op ingezet? Reactie College: De gemeente Twenterand zet zich actief in voor het verbeteren van de bereikbaarheid en het openbaar vervoer. Dit doen we onder andere door periodiek overleg te voeren met de provincie en de vervoerder, met als doel een efficiëntere aansluiting van buslijnen te realiseren. Tegelijkertijd laten reizigersdata zien dat het aantal gebruikers daalt, waardoor bestaande buslijnen onder druk komen te staan. Het college spant zich daarom nadrukkelijk in om deze lijnen te behouden. Daarnaast onderzoeken we waar kansen liggen om het openbaar vervoer te optimaliseren in combinatie met het doelgroepenvervoer. Door deze vervoersstromen beter op elkaar af te stemmen, kunnen we mogelijk efficiëntere en aantrekkelijkere vervoersoplossingen bieden voor de inwoners van Twenterand. Onderwerp: Prorail Station Geerdijk Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Is het College bereid om te lobbyen bij de provincie en samen hierin richting Prorail zich hard te maken voor heropening van station Geerdijk? Reactie college:
16
Het college begrijpt de wens om station Geerdijk opnieuw onder de aandacht te brengen. Hoewel het station in 2016 is gesloten vanwege lage reizigersaantallen, kan een heroverweging kansrijk zijn wanneer zich nieuwe inzichten of ontwikkelingen aandienen die een heropening kunnen rechtvaardigen. In dat geval gaan wij graag het gesprek aan met de provincie Overijssel en ProRail. Dit sluit bovendien aan bij ambities uit het coalitieakkoord. In dat kader wordt de mogelijke heropening van station Geerdijk ook ingebracht als koppelkans bij bredere ontwikkelingen, zoals de elektrificatie van het spoor en de realisatie van de Nedersaksenlijn. DOELENBOOM DUURZAAMHEID, MILIEU EN VTH Onderwerp: Duurzaamheid Vanuit de fractie(s): PvdA/GL Vraag: Bij de doelenboom van Duurzaamheid, Milieu en VTH staat geen enkele toelichting. Want er is vast toch wel wat te melden over windmolens, biodiversiteit en waterwinning. Is hier niets te melden en wat is hiervan de reden? Reactie College: Voor 2026 worden er geen grote beleidsmatige ontwikkelingen verwacht of financiële voorstellen gedaan in de kadernota. Windmolens, biodiversiteit en de waterwinning blijven een onderdeel van de workload en staan daarom wel genoemd in de doelenboom. Onderwerp: Indicatoren Duurzaamheid Vanuit de fractie(s): CU / CDA / PVV Vraag: Het scheidingspercentage afval stond in 2024 op 86%.
Hoe gaat u het begrootte percentage van 90% halen? Er is toch geen beleidsaanpassing geweest? Het percentage hernieuwbare energie wat genoemd is, is van 2022. Wat is het percentage van 2023 en 2024? Het begrote aantal uitgekeerde duurzaamheidssubsidies in 2026 is fors gestegen. Waar is die verwachting op gebaseerd? Vanwaar een stijging van het “aantal uitgekeerde duurzaamheidssubsidies”? 551 (2026), 164 (2025), 213 (2024). (blz. 54) Wij zien op pagina 54 dat het aantal uitgekeerde duurzaamheidssubsidies in 2025 op 164 is begroot en in 2026 op 551. Vanwaar deze forse stijging? Reactie college: In 2025 wordt er gewerkt aan een ‘Grondstoffenplan 2025-2030' om dit percentage te behalen. Hiervoor worden er geen grote beleidsaanpassingen verwacht maar wel uitvoeringsgerichte projecten (zoals GRIP-wagen en grondstoffeninzameling hoogbouw) die een bijdrage leveren aan het behalen van het percentage van 90%. De verwachting is dat het doel wel wordt behaald. Het percentage hernieuwbare energie is terug te vinden op klimaatmonitor.databank.nl en wordt bijgewerkt als er een nieuw percentage bekend is. In de regel duurt deze actualisatie ongeveer twee jaar. In 2024 is er voor 2025 164 woningen begroot. Dit aantal is verhoogd door extra middelen van het Rijk.
Twenterand heeft 3 tranches aan SpUk middelen aangevraagd om het totale subsidiebudget van de duurzaamheidssubsidie te verhogen, naast het budget wat de gemeente al beschikbaar had gesteld. Deze middelen worden aangevraagd voor een bepaald aantal woningen die uiterlijk in 2028 moeten worden uitgevoerd. Deze aantallen zijn verdeeld over de jaren dat ze uitgegeven moeten worden. Dit betekent dat het aantal te isoleren woningen moet stijgen per jaar om het budget volledig uit te geven. In de 3e tranche die in juni 2025 is aangevraagd zijn de termijnen van de eerste en tweede tranche verlengd naar tot en met 2028. Hierdoor gaan de begrote aantallen uitgekeerde duurzaamheidssubsidies per jaar dalen (door een grotere spreiding). Vanaf 2025 is het nodig om 452 woningen per jaar te isoleren. Dit betekent dat het huidige aantal begrote subsidies niet kloppend is en aangepast moet worden naar 452 per jaar vanaf 2025. De opschaling van aantal subsidies vergt ook een aanpassing in het werkproces. Deze actualisatie van de verordening wordt Q3 van 2025 verwacht.