Bijlage reactie college schriftelijke 1e termijn 2025
Tekst van het document
Bijlage Reactie college op schriftelijke 1STE termijn raad Kadernota 2025 – overzicht INLEIDING Onderwerp: Ravijn-jaar 2026 Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Het “ravijn-jaar-2026”: U schetst: “De realiteit van nu is dat gemeenten rekening dienen te houden met aanzienlijk minder structurele inkomsten uit het gemeentefonds vanaf 2026 en dat naar verwachting het rijk ons volledige meerjarentekort niet zal compenseren. Ons meerjarentekort is maar liefst ruim € 3,5 miljoen” Hoe gaat het college zich daarop voorbereiden? En hoe neemt ze de raad daarin mee? En hoe kunnen de rapportages van TDFG daarin nog een plek krijgen? Reactie college: Het college wil voorkomen dat er een basisgemeente overblijft die slechts voldoet aan haar wettelijke verplichtingen. Als we rekening houden met de opgaven die op de lokale overheid afkomen (klimaat, verduurzaming maatschappelijke gebouwen, vergrijzing, etc) zullen we moeten anticiperen op de magere jaren (ook wel “ravijnjaren” genoemd). Vooral als we als gemeente ook willen blijven investeren op de domeinen die we belangrijk vinden! In het belang daarvan zullen we dit jaar met uw raad in gesprek gaan gezien een stevige samenwerking tussen raad en college noodzakelijk is voor een succesvolle uitvoering. Op dit moment wordt nagedacht hoe wij het gesprek over die samenwerking kunnen voeren en komen hier op korte termijn bij u op terug.
Onderwerp: personele vraagstuk Vanuit de fractie(s): CU Vraag: We lezen over het personele vraagstuk dat hier een aparte notitie over verschijnt. Dat is jammer, want daarmee kunnen we het niet betrekken bij deze Kadernota. Wat is precies het personele vraagstuk lokaal? En waarom is daar een aparte notitie voor nodig en waarom kan dat nu nog niet opgeleverd worden? Reactie college: Dit jaar zijn voor het eerst teamplannen opgesteld. Door het gebruik van teamplannen is zichtbaar geworden waar de knelpunten in de capaciteit zitten in de organisatie. Het college heeft besloten geen extra personeel in de Kadernota op te nemen (met uitzondering van 4 functies). Er zijn bij de algemene beschouwingen meerdere vragen over de aparte notitie personeel gesteld. Wij beseffen ons dat de omvang van personeel ook afhankelijk is van de keuzes die gemaakt worden door uw raad met betrekking tot dekking van het meerjaren tekort (zie vraag en antwoord ravijn jaar), maar in verband met continuïteit van de dienstverlening en het verantwoord kunnen omgaan met risico's wordt de notitie wel aangeboden.
Onderwerp: Financiën Vanuit de fractie(s): CU / PvdA-GL/PVV Vraag: - Hoe kan het dat de financiële uitgangssituatie bij de begroting 2024 nog ruim 8 ton positief was en dat de effecten algemene uitkering (1,1 miljoen negatief) zorgen dat onze startpositie negatief is? Wat is er veranderd in de algemene uitkering wat we in november nog niet wisten - Er is voor ongeveer 3 miljoen uit de ARR gehaald om deze Kadernota sluitend te maken. Hoeveel zat er in de ARR, wat blijft over en wat is aanvaardbaar? - Totaal 160.000 euro geïnvesteerd in landelijk gebied en natuur. Mooie cijfers en mooie plannen! Ondersteuning realisatie PPLG, Ontwikkelen visie landelijk gebied, ontwikkelen van perspectief voor de landbouw aan de oostzijde van EDV, ontwikkelen van een gebiedsvisie voor EDV. In hoeverre wordt de raad bij dit alles betrokken? - Hoger budget accountantskosten € -90.000: De hogere boekhouder kosten worden mede veroorzaakt door het niet goed/volledig aanleveren van de gegevens. Maakt men nu doelbewust de keuze om dit structureel door de boekhouder te laten doen of gaat men actief personeel werven om dit weer zelf goed te gaan doen? - Er wordt 512.000 uit het ontwikkelbudget coalitie gehaald. Hoeveel resteert nog?
1
-
Het budget voor de accountant wordt verhoogd met 90K. Graag zien wij een onderbouwing van dit bedrag en welke deel hiervan meerkosten zijn. Zelfs in deze tijden is een tariefverhoging van 90% absurd hoog en hier hebben wij onderstaande vragen over: Ziet u dat andere omliggende gemeenten met eenzelfde verhoging worden geconfronteerd? Wat kan Twenterand intern nog aanpassen om deze kosten omlaag te brengen? Reactie college: - In de Voorjaarsnota 2024 is aangekondigd dat de nieuwe financieringssystematiek vervroegd per 2024 wordt ingevoerd. Dit betekent dat de koppeling van het accres (indexatie van de algemene uitkering) aan de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp) per 2024 wordt ingevoerd. Dit leidt tot lagere accressen (voor bijvoorbeeld loon- en prijsontwikkeling) en daardoor tot een negatieve bijstelling van de algemene uitkering. Het negatieve effect van bovenstaande systematiek wordt deels opgevangen door (incidentele) compensatie vanaf 2024 en het schrappen van de oploop van de opschalingskorting vanaf 2026. Ondanks de compensatie blijft een negatieve bijstelling zichtbaar in 2025. - De stand van de ARR is per 1-12024 € 9.647.608. Vanuit de meerjarenbegroting 2024 wordt er nog € 949.050 onttrokken. In deze kadernota wordt een bedrag van € 2.746.500 onttrokken in de jaren 2025-2027, waardoor eind 2027 het saldo van de ARR € 5.952.058 is.
Het weerstandsvermogen is hoger omdat daar ook de reserve minimabeleid, reserve sociaal domein en reserve risico’s grondbedrijf meetellen. Dit weerstandsvermogen is per eind 2027 € 13.882.222. De weerstandsratio is in 2024 2,98 en in 2027 2,42 (als de risico’s niet veranderen). De weerstandsratio moet minimaal 1 zijn. - De raad zal in ieder geval worden betrokken wanneer de genoemde beleidsstukken worden opgesteld. Verder willen we de raad jaarlijks bijpraten over de ontwikkelingen in het landelijk middels een raadsinfo. Daarnaast zullen we raad ook schriftelijk blijven informeren over de resultaten van de investeringen in het landelijk gebied. - De hogere kosten worden niet alleen veroorzaakt door het niet goed aanleveren. Er worden ook meer kosten gemaakt ivm verantwoording bij bijvoorbeeld SISA-regelingen. - Na deze besteding is het ontwikkelbudget voor 2025 ‘op’. - De verhoging heeft betrekking op de omvang van de werkelijke kosten van de afgelopen jaren. We zijn met de accountant in gesprek om de meerkosten van niet goed aanleveren te verlagen. - De vergelijking met omliggende gemeenten is niet gemaakt. Het vraagstuk van hoge verantwoordingslasten is wel een landelijk herkenbaar probleem.
Daarom is het rijk ook aan het onderzoeken of dat niet anders kan (verstrekken van geld onder een ander regime) Onderwerp: Sterk economisch Twenterand met een sociaal kloppend hart Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Wat is volgens het College nodig voor een sterk economisch Twenterand met een sociaal kloppend hart op korte en langere termijn? En welke keuzes horen daarbij? Reactie college: Het college heeft bij ieder begrotingsprogramma een strategische keuze geformuleerd, gebaseerd op de visie: “een economisch sterk Twenterand met een sociaal kloppend hart”. Voor ‘sociaal’ is dit de integrale beleidsnota (IBN) met als hoofdfocus het bevorderen van zelfredzaamheid. Voor ‘ruimte’ is de hoofdfocus “steady state”, ofwel geen bevolkingskrimp en o.a. het tegengaan van ontgroening. Voor ‘economie en vrijetijdsbesteding’ is een startnotitie geschreven waarbij inzet op brede welvaart is voorgesteld om de ‘spiraal van verschraling’ tegen te gaan. Deze strategische hoofdkeuzes zijn/ worden uitgewerkt in meer concreet beleid en activiteiten. Voor ‘sociaal’ is de IBN uitgewerkt in de maatschappelijke agenda (MAG). ‘Ruimte’ is uitgewerkt in het programmaplan “wonen” met als doel 1.128 extra woningen in 2032.
De nadere uitwerking van de startnotitie van ‘economie en vrijetijdsbesteding’ zal zoals voorgesteld (waarschijnlijk) verdere invulling krijgen in de omgevingsvisie met als inzet gematigde bevolkingsgroei ter bevordering van de brede welvaart.
2
PROGRAMMA SOCIAAL DOMEIN DOELENBOOM SOCIALE ZAKEN Onderwerp: Overschotten BUIG Vanuit de fractie(s): CU Vraag: - Wat is gebeurd met de overschotten op de BUIG van de afgelopen 3 jaar? Zijn die gereserveerd of teruggestort? - BUIG: loonkostensubsidie. Op basis van welke criteria wordt het macro budget jaarlijks vastgesteld? Wat maakt dat we in 2024 minder budget hebben ontvangen? Reactie college: De overschotten zijn elk jaar vrijgevallen in het rekeningsaldo. Het macrobudget is bijgesteld in begin 2024 van een voorlopig budget van €6.958,5 miljoen naar €6.836,9 miljoen. Wat wij hiermee in de tekst hebben geprobeerd aan te geven, is dat het macrobudget ook naar beneden kan worden bijgesteld aangezien het conjunctuur gevoelig is. Echter, het voorlopige budget 2024 is nog steeds meer dan het budget in 2023 (€6.656,8 miljoen). Het budget voor bijstandsuitkeringen is opgebouwd uit een aantal onderdelen, namelijk een objectief bepaald deelbudget en een historisch bepaald deelbudget (daadwerkelijke uitgaven). Voor het objectieve deel geldt een formule resulterend in een bijstandsbedrag per huishouden. Voor het historisch bepaalde budget geldt de realisatie van t-2. De verdeling voor de loonkostensubsidies, is op basis van realisatie t-1. Dit is de opbouw in hoofdlijnen. Indien wenselijk is meer detailinformatie beschikbaar.
Onderwerp: Borging dienstverlening Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Borging dienstverlening aanvragen levensonderhoud: betekenen deze extra kosten dat Almelo dit goedkoper voor ons kon uitvoeren dan dat we dit nu zelf moeten doen? Reactie College: Er zijn inderdaad extra kosten. Er was sprake van een financieel voordelige Dienstverleningsovereenkomst met Almelo. Deze afspraak dateerde van jaren her en daar hebben we lange tijd profijt van gehad. Tegelijkertijd was er ook sprake van een afgebakende dienstverlening waarbij er nauwelijks tot geen ruimte was voor maatwerk, integraal werken enz. Die ruimte is er nu wel doordat we het zelf uitvoeren. Onderwerp: Opvang Asielzoekers Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Opvang asielzoekers: Omdat gemeente Hengelo 83 asielzoekers voor Twenterand opvangt moet er nog voor 100 asielzoeker een locatie gevonden worden waar deze gehuisvest kunnen worden. Gemeenten moeten in september 2024 hun plannen aanleveren hoe zij hier invulling aan geven. De provincies hebben tot 1 november 2024 de tijd om afspraken te maken met gemeenten. Hoe gaat de gemeente dit oppakken? Gezien de uitspraak van de raad om geen asielzoekers te willen opvangen? Kunnen die 100 ook extra statushouders zijn? Reactie college: Zolang de spreidingswet nog niet teniet is gedaan moet de wet uitgevoerd worden.
Twenterand moet conform de planning die is afgesproken in PRT-verband blijven werken aan de gezamenlijke afspraken en uiterlijk in september de besluitvorming afronden over de wijze waarop het resterende aantal van 100 opvangplekken voor asielzoekers wordt gerealiseerd. Het college zal met een toelichting komen op het besluitvormingsproces rondom de locatie(s) en aantallen voor de opvang van asielzoekers, waarbij zover mogelijk rekening wordt gehouden met de motie van 28 mei of de uitvoerbaarheid hiervan. Het huisvesten van statushouders is al een wettelijke gemeentelijke taak. In 2024 moet Twenterand nog 55 statushouders huisvesten in sociale huurwoningen. Het toewijzen van een woning doet de
3
gemeente Twenterand in samenwerking met Vluchtelingenwerk en Mijande. Twenterand heeft een uitdaging in het vinden van voldoende en passende huisvesting. Het inleveren van asielzoekers tegen statushouders is niet mogelijk. Onderwerp: Structurele en tijdelijke opvang vluchtelingen Vanuit de fractie(s): PVV Vraag: Ondanks dat de nieuwe regering heeft aangegeven dat de spreidingswet van tafel gaat en op 28 mei motie M10 is aangenomen waarin de raad aangeeft indien de spreidingswet wordt teruggedraaid geen medewerking te verlenen aan de opvang van asielzoekers en tot die tijd geen onomkeerbare afspraken te maken, lezen wij dat u wel verder gaat met de opdracht om 100 asielzoekers op te vangen. Welke kosten verwacht u vanaf heden tot 1 januari 2025 te maken door de werkzaamheden aan dit project? Reactie college: Vooralsnog zijn dit de kosten van medewerkers. Alle onderzoekskosten zijn interne kosten. Wanneer er geen bestuursovereenkomst is met het COA loopt de gemeente meer risico op kosten die niet gedeclareerd kunnen worden bij het COA of de Rijksoverheid. De kosten voor 2024 bedragen € 53.760,-. Gemeenten waarmee het COA een bestuursovereenkomst heeft of een andere overeenkomst heeft voor aanvullende opvang, is er de mogelijkheid een vergoeding te ontvangen voor de reguliere voorbereidingskosten volgens het faciliteitenbesluit.
Onderwerp: Huisvesting arbeidsmigranten Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Huisvesting arbeidsmigranten. Motie 36 is middels een Raadsbrief afgehandeld. Met de WgV, Wet goed Verhuurderschap werd alles afgedaan. Maar dat geeft totaal niet het inzicht of onze ondernemers in Twenterand voldoende huisvesting kunnen realiseren. - Hoeveel arbeidsmigranten zijn er geregistreerd in Twenterand? - Hoeveel arbeidsmigranten werken in Twenterand? - Welke mogelijkheden heeft een ondernemer in Twenterand om arbeidsmigranten te huisvesten? - Mag een ondernemer met de WgV in de hand in een woning meerdere arbeidsmigranten huisvesten? Reactie college: - Hoeveel arbeidsmigranten zijn er geregistreerd in Twenterand? Of iemand arbeidsmigrant is wordt niet in de BRP geregistreerd. - Hoeveel arbeidsmigranten werken in Twenterand? Bij de afdoening van de motie hebben wij met u gedeeld wat het aantal arbeidsmigranten is dat bij ons in beeld is. Niet alle arbeidsmigranten zijn geregistreerd in de BRP. - Welke mogelijkheden heeft een ondernemer in Twenterand om arbeidsmigranten te huisvesten? Hiervoor verwijzen wij u naar de Woonvisie 2022-2026: Twenterand wil in pilotsituaties medewerking verlenen aan de huisvesting van arbeidsmigranten op niet-woongerelateerde bestemmingen en in het buitengebied daar alleen waar seizoenarbeiders gehuisvest worden op het bedrijf waar ze werken.
We verlenen geen medewerking aan huisvesting op recreatieparken. Op planmatig ontwikkelde bedrijventerreinen wordt uitsluitend medewerking verleend op basis van behoefte wanneer locatie specifieke omstandigheden hier aanleiding voor geven. Het beleid mag niet leiden tot een aanzuigende werking. De omgeving en de verblijfsruimte voldoet aan het SNF-keurmerk. Het verblijven heeft geen negatieve invloed op het landschap en de omgeving. - Mag een ondernemer met de WgV in de hand in een woning meerder arbeidsmigranten huisvesten? De wet geeft duidelijkheid aan verhuurders en verhuurbemiddelaars en biedt verhuurbemiddelaars en biedt huurders bescherming. Voor meer informatie verwijzen wij u naar Welke nieuwe regels voor verhuurders en verhuurbemiddelaars gelden vanaf 1 juli 2023? | Rijksoverheid.nl Het huisvesten van twee of meerdere arbeidsmigranten in een woning is niet toegestaan. Een groep arbeidsmigranten vormt geen huishouden zoals bedoeld in het bestemmingsplan.
4
Onderwerp: Halvering schuldentraject Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Vanuit landelijk beleid halvering van schuldentrajecten: hoeveel is dat voor Twenterand? Reactie college: De halvering van de schuldentrajecten betreft de halvering van de duur van trajecten, zoals trajecten in het kader van de Wsnp ((Wet schuldsanering natuurlijke personen). De halvering is inwerking getreden met ingang van 1 juli 2023. De maatregel draagt bij aan de kabinetsdoelstelling om inwoners sneller uit de problematische schulden te helpen. De belangrijkste doelen van de halvering zijn: • • • •
De drempel voor een aanvraag schuldhulpverlening wordt verlaagd; Meer inwoners hulp krijgen; Inwoners sneller van hun schulden af zijn; Dat trajecten goed op elkaar aansluiten, elkaar aanvullen en elkaar niet verdringen. Het geeft inwoners sneller perspectief op een duurzaam schuldenvrije toekomst. Cijfermatig zijn we afhankelijk van de Stadsbank, die o.a. Wsnp-trajecten uitvoert. Het aantal is beperkt. Wel is duidelijk dat het aantal Wsnp-trajecten afneemt als gevolg van de genomen maatregelen en circa 7 trajecten is voor Twenterand. Het streven van de gemeente Twenterand is om samen met de Stadsbank te verkennen hoe, als gevolg van de halvering, budgetbeheer nog optimaler ingezet kan worden. Onderwerp: Basisschuldhulpverleningsbeleid Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Wanneer kunnen we het nieuwe basisschuldhulpverleningsbeleid verwachten? Vanuit de Quick scan rekenkamers GR-en bleek dat er nog steeds problemen bij de stadsbank zijn. Daarom hebben we een toezegging van het college gevraagd om te verzoeken om een reactie van de stadsbank op de Quick Scan Rekenkamer. Reactie college: De toezegging wordt inmiddels opgepakt en op de basisschuldhulpverlening komen we in eerste instantie al op terug bij de presentatie van de uitkomsten van de businesscase Stadsbank na de zomer.
Onderwerp: Borging dienstverlening aanvragen levensonderhoud Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Graag onderbouwing van de berekening van € 70.000,- (voorstel borging dienstverlening aanvragen levensonderhoud, pag. 12) Is dit bedrag voor 36 uur uitbreiding van uren voor Inkomensconsulent (18 uur) en werkconsulent (18 uur)? Reactie college: Dit bedrag is inderdaad voor de genoemde uren inkomensconsulent en werkconsulent minus de kosten voor dienstverleningsovereenkomst van weleer. Onderwerp: Activeringstrajecten Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: - Wat zijn activeringstrajecten? - Wat is de reden dat er in 2024 320 trajecten begroot zijn en dat er nu voor 2025 230 worden begroot? - Hoe succesvol zijn deze activeringstrajecten? (graag onderbouwing en voorbeelden) - Wat kost gemiddeld een activeringstraject? Reactie college: - Alle trajecten waar mensen een eerste stap richting werk zetten. - Een verklaring hebben we hier niet voor. Dit wordt nog onderzocht. - Activeringstrajecten worden op maat gemaakt. Zo kan bijvoorbeeld de belastbaarheid worden ingeschat. Binnenkort ontvangt de raad het rapport inclusieve arbeidsmarkt gemeente Twenterand waarin alle voorzieningen worden onderbouwd ook met voorbeelden. - Gemiddeld zo'n € 1375,-
5
DOELENBOOM MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING Onderwerp: Analyse woonvoorzieningen Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Welke analyse geeft u dat er minder gebruik gemaakt wordt van woonvoorzieningen en rolstoelen? Zijn mensen zelfredzamer? Zoeken ze zelf oplossingen? Reactie college: Wij gaan er van uit dat uw vraag voortkomt uit het overschot de afgelopen 3 jaar op deze beide begrotingsposten. Onze analyse is derhalve tweeledig. Kosten kunnen dalen door een lager gebruikook door zelfredzaamheid, maar ook door beter contractmanagement, met sturing op hergebruik en overname van middelen door andere gemeenten of zorgverzekeraars en we kijken scherp naar contractvoorwaarden en financiën, zoals onderhoudskosten en facturering. Wat het gebruik betreft kunnen wij aangeven dat wij inwoners de afgelopen jaren wat meer zijn aanspreken op hun eigen kracht en zelfredzaamheid. Wij volgen de trends rond middelen die algemeen gebruikelijk zijn en letten ook op mogelijkheden vanuit andere regelingen zoals zorgverzekeringen en de Wlz. Alternatieven zoals leenrolstoelen (voor incidenteel gebruik) worden meer onder de aandacht gebracht. Preventief kijken wij ook naar woonvoorzieningen die tot de reguliere outillage van een zorgwoonvorm zouden moeten behoren.
Gesteld moet worden dat de Wmo-consulenten er altijd voor zullen zorgen dat een ieder de voorzieningen krijgt die hem/haar toekomt (streng maar rechtvaardig). Tevens helpen we inwoners om de weg te vinden rond deze vraagstukken. Onderwerp: WMO Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Eerstelijnsloket WMO, inlopen als alternatief voor geïndiceerde dagbesteding vanuit WMO: Op basis van welke criteria wordt de inschatting gemaakt voor deze inloop? Er is sprake van onderbenutting: zijn de mensen voor wie deze indicatie is afgegeven gemonitord? Wat is het effect geweest voor deze mensen? En wat is jullie analyse dat hier onvoldoende gebruik van gemaakt wordt? Reactie College: De inlopen hebben als grootste voordeel dat het laagdrempelige en vrij toegankelijke voorzieningen zijn, die zonder indicatie bezocht kunnen worden en die daarom vaak geïndiceerde zorg voorkomen. Door dit aanbod te faciliteren kan er op een laagdrempelige manier aandacht gevraagd worden voor een gezonde leefstijl, ontmoeting en het aanleren van gezondheidsvaardigheden, denk aan een diëtist die af en toe langskomt of een fysiotherapeut die een valrisicotest uitvoert. Op die manier is het mogelijk om aan bewustwording, signalering en deskundigheidsbevordering te werken. Er wordt niet gemonitord op persoonsniveau aangezien het geen indicatie betreft.
Tevens is er geen registratie (behalve in sommige gevallen de aantallen deelnemers). Zoals weergegeven in de kadernota: Er zijn inlopen in alle grote kernen die goed draaien en er zijn geen concrete aanwijzingen voor behoefte aan meer inlopen. Onderwerp: Normenkader Vanuit de fractie(s): CU / SGP Vraag: Goede zaak dat voor maatwerk Huishoudelijke Ondersteuning extra middelen geraamd worden! Weliswaar afgedwongen door rechterlijke uitspraken, maar goed dat het college hier naar gaat luisteren en extra middelen beschikbaar stelt. Waarin zit het verschil in dit normenkader vergeleken met het eerdere kader? Wat is er veranderd? Wat is het verschil met het vorige normenkader en dit vernieuwde normenkader HHM? (pag. 12/35/36) Reactie college: Het HHM normenkader ‘norm huishoudelijke ondersteuning in Twente’ (hierna: oude normenkader) had 121 minuten per week als basis voor een schoon en leefbaar huis. Het HHM normenkader 2019 met aanvullende instructies 2022 (hierna: huidig normenkader) heeft 125 minuten als basis voor een
6
schoon en leefbaar huis. Het oude normenkader bestond uit aparte modules. In het nieuwe normenkader is de basismodule opgehoogd. Er wordt tevens rekening gehouden met eigen kracht/ gebruikelijke hulp/ sociaal netwerk. Het oude normenkader was gebaseerd op een onderzoek dat de Twentse gemeenten hebben laten uitvoeren. Het huidige normenkader kan landelijk worden ingezet en is gebaseerd op onderzoeken in verschillende regio’s. Onderwerp: Maatschappelijke agenda Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Maatschappelijke agenda (blz 28) : goed plan! Kunt u een voorbeeld geven waarin de maatschappelijke agenda tot verandering/aanscherping van het beleid heeft geleid vanuit de stakeholders? Reactie college: Dank voor de complimenten! De hele MAG is het voorbeeld van aangescherpt beleid. Onze doelen (integrale beleidsnota sociaal domein) hebben we voorgelegd aan uitvoerende professionals en hen de vraag gesteld: wat hebben jullie nodig om deze doelen samen met ons te bereiken? Logischerwijs kwamen daar concrete ideeën uit die later uitgevoerd zijn/worden. De maatschappelijke agenda leidt dus niet tot verandering van beleid, wel tot verandering van samenwerken en uitvoering van plannen; op deze manier houdt de gemeente beleidsregie en worden uitvoerende organisaties meer in hun rol met bijbehorende uitvoeringsregie geplaatst. Het beleid staat vast in de integrale beleidsnota.
Voorbeelden van ideeën die zijn voortgekomen uit de MAG: het opnemen van inspanningsverplichtingen tot betrekken van inwoners en ervaringsdeskundigen bij het aanvragen van subsidie, doelgroepgericht inzetten op verbeteren van leefstijl (specifiek bij de mensen met een licht verstandelijke beperking en jongeren), implementeren van de readspeaker en gebruik van hulpmiddelen bij verkiezingen en meer. Onderwerp: Uitvoering geven aan GALA(preventie) Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Uitvoering geven aan GALA (preventie) Hoe past BSP Mac Donalds hierin? Had bij dat BSP niet een advies vanuit het sociaal domein, vanuit de preventie moeten komen? Reactie college: Uit het criterium van een goede ruimtelijke ordening werd afgeleid dat in een bestemmingsplan alleen maar ruimtelijk relevante regels mochten worden vastgelegd. Regels die niet nodig zijn in het belang van een goede ruimtelijke ordening en derhalve niet ruimtelijk relevant zijn, zijn niet toegelaten (Zie bijvoorbeeld: AbRS 15 maart 2017, ECLI:NL:RVS:2017:705). In het algemeen geldt in het bestuursrecht dat een bestuursorgaan een bevoegdheid alleen mag aanwenden met het oog op het doel waarvoor de bevoegdheid is gegeven. Een omgevingsvergunning voor het afwijken van het bestemmingsplan gaat ook uit van een goede ruimtelijke ordening. Er is een aanvraag om een omgevingsvergunning ingediend.
Deze mag alleen in het kader van een goede ruimtelijke ordening worden geweigerd. Als de McDonalds vanuit oogpunt van gezondheid moet worden geweigerd, moet het wel zijn gestoeld op ruimtelijk relevante gevolgen, en dat is hier niet het geval.
DOELENBOOM GEZONDHEIDSZORG Onderwerp: Preventie Vanuit de fractie(s): CDA Vraag: We lezen in de Kadernota weinig over preventie. Hoe kijkt het College hier tegenaan? Wordt er bijvoorbeeld nog gedacht aan preventietrajecten van bijvoorbeeld Halt in de dorpen en op de scholen? Reactie college: Preventie is in alle facetten van beleid van steeds groter belang; mede door programma's als GALA en werkwijzen als die van de Maatschappelijke Agenda wordt er steeds meer aandacht besteedt aan preventie. Hier zijn ook middelen aan gekoppeld die voor nu voldoende zijn. Halt
7
krijgt net als voorgaande jaren subsidie om preventieve programma's op scholen uit te voeren: deze zijn vraaggericht en worden qua thema's aangepast aan de wensen en behoeften van de scholen. Onderwerp: Maatschappelijk middenveld Vanuit de fractie(s): CDA Vraag: De gemeente heeft verschillende doelen en initiatieven opgesteld om de gezondheid van de Twenteranders te bevorderen. Hoe gaat het College zorgen dat ook het maatschappelijk middenveld meedoet aan de verschillende initiatieven en gestelde doelen? Reactie College: Dit is de kern van de gedachte achter onze Maatschappelijke Agenda: samen dragen we zorg voor het behalen van onze doelen. De komende jaren is het betrekken van inwoners en ondernemers cruciaal: zij hebben een grote signaleringsrol. Nog niet iedereen is zich hier bewust van. Door inwoners en ondernemers te betrekken bij het ‘hoe?’, voelen zij de regie die ze in handen hebben en zijn ze eerder gemotiveerd om aan de slag te gaan met bepaalde thema’s. Ondernemers worden in de MAG genoemd als een van de belangrijkste actoren, ze participeren momenteel bij de uitrol van het Signaalpunt Eenzaamheid, het AED-netwerk, de week van de Gezonde Twenterander, signaleren van laaggeletterdheid en meer.
In het najaar wordt er ook een avond speciaal voor ondernemers en sportverenigingen/culturele organisaties georganiseerd om deze belanghebbenden mee te nemen in gemeentelijke doelen. Hierbij bieden we ze handvatten voor het omgaan met bijvoorbeeld werknemers met mantelzorgtaken, een licht verstandelijke beperking of lage basisvaardigheden binnen hun organisatie. Op deze manier vergroten we participatie van zowel ondernemers als participatiekansen voor inwoners met afstand tot zinvolle daginvulling. Onderwerp: Kerntakendiscussie Samen Twente Vanuit de fractie(s): CU / SGP Vraag: - Kerntakendiscussie SamenTwente: ivm verhoging budget van 250.000 euro. Verwacht u dat een kerntakendiscussie tot een verlaging van het budget kan leiden? - Er loopt een kerntakendiscussie (pag. 13) in Samen Twente. Wat is de inhoudelijk inbreng van Twenterand hierin m.b.t. Samen Twente? Reactie college: Dat kan een gevolg zijn. De uitkomst van het onderzoek zal inzichtelijk maken wat de (wettelijke) taken en werkzaamheden van de organisaties binnen SamenTwente zijn en wat de keuze-effecten van keuzes inhoudelijk en financieel zullen zijn (ook wel het waterbedeffect genoemd). De uitkomst van het onderzoek kan zijn dat er kostenbesparing met klein effect mogelijk is, maar wellicht ook dat er nog meer efficiëntiewinst mogelijk is als er geïnvesteerd wordt.
Onderwerp: Samen Twente Vanuit de fractie(s): GBT Vraag: Weer een fors nadeel Samen Twente. Dit keer een half miljoen euro verspreid over twee jaren. “Dit jaar vindt er een kerntakendiscussie plaats gezien de grote budgetwens rondom Samen Twente en de situatie dat gemeenten een ravijnjaar tegemoet gaan.” Waarom pas nu we een ravijnjaar tegemoet zien? Reactie college: De wens om vanuit de inhoud naar de taken en werkzaamheden van SamenTwente te kijken leeft al langer. Door financiële ontwikkelingen en het aankomende ravijnjaar is de urgentie voor gemeenten hoger geworden waardoor het proces versnelt.
8
DOELENBOOM ONDERWIJS Onderwerp: Integraal huisvestingsplan Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Hoe worden de grote uitdagingen, zoals verwoord in het IHP (Integraal huisvestingsplan) een plek gegeven in de (meerjaren)begroting? Welke inschatting is er wat er het komende vier jaren (ook financieel gezien) als gemeente hieromtrent op ons afkomt? Reactie college: In het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Gemeente Twenterand (2023-2039) (vanaf nu IHP) staat de uitvoeringsagenda voor de toekomstige huisvesting van scholen beschreven. Het plan vermeldt dat 11 scholen tussen 2027 en 2039 onderhevig zijn aan levensduurverlengende renovatie c.q. nieuwbouw. Het plan is opgedeeld in vier fasen. In de eerste fase, van 2023-2026, werkt de gemeente Twenterand aan de financiële voorwaarden voor de uitvoering van fase 2 t/m 4. Het college bevindt zich momenteel in fase 1, waardoor het nog niet mogelijk is om concrete inschattingen te geven over wat er precies op het college afkomt. Het college streeft ernaar om de benodigde Verordening en Beleidsregels onderwijshuisvesting, inclusief de financiële kaders, in kwartaal 3 in 2025 gereed te hebben. Momenteel is het nog niet mogelijk om duidelijkheid te geven om verschillende redenen. Ten eerste hebben de meeste schoolbesturen in het OOGO afgesproken dat ze een scholenplan gaan opstellen.
De gemeente Twenterand bevindt zich in een krimpregio en enkele scholen zitten dichtbij de opheffingsnorm van 79 leerlingen. De samenwerkende schoolbesturen onderzoeken waar en hoe zij kunnen samenwerken en/of scholen kunnen samenvoegen. Daarom is het nog onbekend hoeveel scholen gerenoveerd of nieuw gebouwd moeten worden. Het college wacht nog op het scholenplan en kan daarom nog geen meerjarenbegroting kunnen maken. Daarnaast wacht het college op de normen van het ministerie met betrekking tot energieneutraal bouwen en inclusiviteit van schoolgebouwen. Op basis van deze normen kan worden bepaald of scholen gerenoveerd of nieuw gebouwd moeten worden. Onderwerp: Energieneutraal schoolgebouwen Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: De gemeente is eigenaar van de schoolgebouwen. Zoals eerder door de gemeente gesteld moet de gemeente in 2050 energieneutraal zijn. Hoe anticipeert de gemeente zich hierop? Reactie College: De gemeente Twenterand is verantwoordelijk voor levensduurverlengende renovatie of nieuwbouw van schoolgebouwen, maar niet voor het energieneutraal maken ervan. Deze verantwoordelijkheid ligt bij het schoolbestuur.
DOELENBOOM JEUGD Onderwerp: Meldingen Veilig Thuis Twente Vanuit de fractie(s): CDA Vraag: We lezen dat het aantal meldingen bij Veilig Thuis Twente stijgt. Over welke aantallen spreken we in onze gemeente? Reactie college: Over 2023 was er in Twenterand sprake van 181 meldingen en 64 adviezen. Twenterand staat hiermee op de vijfde plaats in Twente, na Enschede, Hengelo, Almelo en Oldenzaal. Onderwerp: Inkoop budget jeugdhulp Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Verhoging inkoop budget jeugdhulp: Voorbeelden van eigen initiatieven zijn het lokaal ontwikkelen van passende woonvormen voor jongeren (18-/ 18+) Goede zaak! Worden die passende woonvormen in Twenterand ook opgepakt en waar dan? Reactie College:
9
Het college heeft eerste contacten gelegd met andere gemeenten voor goede voorbeelden. Het college is dan ook nog in een beginstadium van eigen lokale initiatieven. Het is dan ook niet mogelijk om hier een concrete uitspraak over te doen. Onderwerp: Jeugdhulp Vanuit de fractie(s): CU Vraag: - Waaraan wordt bij jeugdhulp concreet gedacht bij het uitwerken van een integrale, domein-overstijgende aanpak en het ontwikkelen van een collectief, vrij toegankelijk aanbod? - Hier wordt gesproken over stevige lokale teams die de zorg en ondersteuning beter organiseren en waarbij het perspectief van de inwoner centraal komt te staan. Wat is hierin anders dan de huidige aanpak? Reactie college: Dit onderwerp staat in de IBN onder het thema 2.1.2 Zorgen dat inwoners ook in de toekomst de maatschappelijke ondersteuning krijgen die ze nodig hebben. De uitwerking vindt zowel plaats in de MAG als in de regionale Samenwerkingsagenda Jeugd. 1. Integrale, domein-overstijgende aanpak Er is binnen de regio een integrale, domein-overstijgende aanpak ontwikkeld voor het terugdringen en voorkomen van uithuisplaatsingen: Team AnderS. Team AnderS is een multidisciplinair, ambulant team van hulpverleners met verschillende expertises vanuit verschillende partijen uit de regio. Naast aanbieders en gecertificeerde instellingen (GI: jeugdbescherming) is er ook een onderwijsconsulent betrokken bij de teams.
Alle gemeenten van de jeugdhulpregio Twente kunnen gebruik maken van Team AnderS. Daarnaast is er een flexibele schil met aanvullende expertise die ingezet kan worden op casusniveau als dat nodig is. Het team biedt thuis de hulp die nodig is om een jeugdigen thuis te laten opgroeien of weer thuis te laten wonen. Ze zijn erop gericht om te normaliseren en zo snel als mogelijk af te schalen naar de reguliere beschikbare hulp. 2. Collectief, vrij toegankelijk aanbod De ontwikkeling van collectief, vrij toegankelijk lokaal aanbod is gericht op de vervanging van geïndiceerde (individuele) jeugdhulp. Voorbeelden hiervan zijn het gezinswerk, het jongerenwerk en trainingen voor hoogbegaafden. Vrij toegankelijk aanbod wordt zoveel als mogelijk data gedreven ontwikkeld. We kijken naar het gebruik van een geïndiceerde voorziening om te bepalen of er behoefte is aan een collectief aanbod. 3. Stevige lokale teams De noodzaak van een goede toegangsfunctie en stevige lokale teams is urgenter geworden als gevolg van diverse landelijke interbestuurlijke afspraken en de grote druk op de financiële beheersbaarheid van het sociaal domein.
Het gaat hierbij niet alleen om de grote trajecten gericht op de jeugd(zorg), zoals de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming, maar ook om de akkoorden op het gebied van gezondheid (IZA en GALA), de participatiewet, beschermd wonen en de verbinding met schuldhulpverlening en bestaanszekerheid. Begin dit jaar is er door de VNG een Richtinggevend kader Toegang, lokale teams en integrale dienstverlening opgesteld waaraan gemeenten zich hebben verbonden. Professionals in stevige lokale teams ‘handelen met een brede blik op het gehele gezin en de context (participatie, wonen, armoede, scheiding, psychische problemen ouders en schoolklimaat)’. Dit lokale team is aanwezig op plekken waar inwoners van nature komen, biedt direct hulp en schakelt met gemeentelijke afdelingen, collectieve voorzieningen en aanvullende expertise. De betrokken professional vormt voor inwoners het vertrouwde gezicht en blijft aanspreekpunt zo lang als nodig. Belangrijkste verandering is dat er door professionals in het lokale team zelf hulp moet worden geboden en dat meer outreachend wordt gewerkt. Er wordt op dit moment gewerkt aan een bestuursopdracht Doorontwikkeling Toegang Sociaal domein waarin wij nader zullen duiden waar wij in Twenterand aan willen werken.
10
Onderwerp: continuïteit van cruciale zorgaanbieders Vanuit de fractie(s): CU Vraag: De continuïteit van cruciale zorgaanbieders dreigt in gevaar te komen: zou dit voorkomen kunnen worden als deze grote aanbieders onderdeel zijn, al dan niet op consultbasis, van de lokale teams? Deze expertise is nodig, maar het aantal cliënten dat hiervan gebruik kan maken is gering. Kunnen we deze zorgaanbieders anders/beter gaan benutten? Mogelijk in expertise-netwerken, met spreekuurfuncties, of iets dergelijks? Reactie college: De cruciale zorgaanbieders leveren specialistische jeugdhulp waaronder vormen van verblijf en behandeling. Door hun aanbod van deze specifieke zorgvormen kunnen deze aanbieders niet toegevoegd worden aan lokale teams. Wel maakt onze lokale toegang gebruik van hun expertise bij het verwijzen naar passende zorg. In de nieuwe inkoop Jeugdhulp 2025 is de expertise van cruciale zorgaanbieders gebundeld in het product Advies en Expertise en daarmee beschikbaar om in te zetten vanuit de toegang. Het risico rondom zorgcontinuïteit bij de cruciale zorgaanbieders heeft met name te maken met een hoog ziekteverzuim, fors gestegen personeelskosten, bijvoorbeeld vanwege de noodzaak tot het extern inhuren van personeel en hoge energielasten.
Hierdoor ontstaat er een risico voor het daadwerkelijk uitvoeren van de specialistische hulp en aanbieders hebben hierdoor minder ruimte om te investeren in personeel en innovatie, terwijl de Hervormingsagenda daar wel om vraagt.
11
PROGRAMMA RUIMTE DOELENBOOM OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID Onderwerp: Schade openbare verlichting Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Minder schade aan openbare verlichting door vandalisme: wat is uw analyse daarbij? Zijn we in Twenterand netter geworden? Of is de openbare verlichting meer “hufter-proof”? Of is vandalisme in dit geval een verzamelnaam voor alles wat er aan kapot kan gaan? Reactie college: De laatste 3 jaar is er minder uitgegeven aan schade openbare verlichting. Dit is de reden dat de begroting voor 2025 naar beneden is bijgesteld. Dit budget is bestemd voor alle beschadigingen aan openbare verlichting die door externe factoren zijn veroorzaakt, zoals vandalisme of verkeersongelukken. Er bestaat een apart budget voor het reguliere onderhoud aan lichtmasten en armaturen (bijvoorbeeld wanneer een mast aan het einde van zijn levensduur is). Dat er minder schade is aan openbare verlichting de laatste drie jaar kan met veel verschillende factoren te maken hebben. Hier wordt niet specifiek onderzoek naar gedaan. De lichtmasten en armaturen zijn verder niet veranderd en daarom nog steeds even gevoelig voor vandalisme.
Onderwerp: Rapportage ergernissen van inwoners Vanuit de fractie(s): GBT Vraag: We verzoeken u om de meest actuele rapportage, aansluitend op de laatste, van de resultaten door op te treden tegen de 3 grootste ergernissen van inwoners: overlast hondenpoep, zwerfafval en asociaal parkeren. Zie vervolg op eerdere beantwoording 1 maart 2024: het doet niet ter zake of dit een thema is op het gebied van openbare orde en veiligheid, het gaat om de unaniem aangenomen motie van november 2020. Reactie College: In onderstaande tabel staan de cijfers van het aantal acties ten aanzien van de in vraag genoemde ergernissen in de periode van 1 januari 2024 tot en met 1 juli 2024. Situatie
Subsituatie
Sancties
Waarschuwingen
Overige
Totaal aantal
Hondenoverlast
9
4
55
68
Afval
Controle op naleven hondenbeleid* Zwerfafval
2
0
1
3
Wet Mulder
Parkeren
24
199
21
244
*Hierbij gaat het dus niet alleen om het laten liggen van hondenpoep, maar ook zaken als het niet aanlijnen van honden (zie Nota Hondenbeleid 2023). De eerstvolgende rapportage over ergernissen in de openbare ruimte worden meegenomen in het jaarverslag Veiligheid, Toezicht en Handhaving dat in kwartaal 4 van 2024 wordt gepresenteerd.
DOELENBOOM OPENBARE RUIMTE EN VERKEER Onderwerp: Parkeerprobleem Sportpark Vanuit de fractie(s): VVD Vraag: Wat gaat het college op korte termijn ondernemen om de parkeerprobleem op het sportpark met name door de komst van het zwembad op te lossen? Reactie college: Dit heeft onze aandacht. Dit willen en kunnen we meenemen bij de aanleg van de nieuwe randweg en de ontwikkeling van Vriezenveen Zuid. Op korte termijn worden de kunststof graskeien voor het
12
zwembad vervangen. Ook de verenigingen hebben inmiddels maatregelen getroffen om de parkeerdruk te verlagen, zo worden de spelersbussen elders geparkeerd. Onderwerp: Hammerflier Vanuit de fractie(s): CDA/GBT Vraag: In hoeverre komt de verslechtering van de wegen rondom Hammerflier niet door onttrekking van grondwater van Vitens? Het College noemt alleen de oorzaken bodemopbouw en klimaatverandering, dat het eventueel door Vitens komt wordt niet vermeld? Kunnen deze kosten eventueel verhaald worden op Vitens? (aansprakelijkheidsstelling) - Er wordt 1 miljoen euro uitgetrokken voor onderhoud wegen in het Hammerflier. Vooral het deel aan de Bakkersweg in Den Ham ter hoogte van de aanleg van de reinwaterkelder door Vitens,is er slecht aan toe. In hoeverre wordt dit verhaald op Vitens? Reactie College: - Wij hebben nog geen onderzoek gedaan naar de oorzaken van de verslechtering van de wegen in het Hammerflier. Aangenomen wordt, dat de bodemopbouw in combinatie met de klimaatverandering een oorzaak is. Lagere grondwaterstanden leiden tot veenoxidatie en verzakkingen van wegen. Die zijn niet volledig te linken aan de grondwateronttrekking door Vitens. Vitens onttrekt immers al tientallen jaren de huidige hoeveelheid van 1,6 miljoen m3 grondwater. De laatste paar jaren openbaren zich de problemen aan de wegen in het gebied.
- Schade aan de wegen voor zover deze is veroorzaakt door de bouw van de reinwaterkelder zal worden verhaald op Vitens. Onderwerp: Noorderweg Vanuit de fractie(s): CDA/CU/PvdA-GL/SGP Vraag: - Waarom wordt voor het herstel alleen gekeken naar de drie gedeelten en wordt de aanpak niet over de gehele Noorderweg uitgevoerd? (zoals Ommen doet) En zijn deze verzakkingen het resultaat van de werken aan het kanaal en moet dan de provincie niet voor de kosten opdraaien? - Hammerflier en Noorderweg: Er zullen meer gemeenten zijn die meer verzakkingen hebben tgv bodemdaling veenbodems. Is daar expertise in opgebouwd en kunnen we daar gebruik maken? Wat heeft de pilot bij de Noorderweg opgeleverd? Hiervoor wordt een bedrag opgenomen van 300K en hierbij wordt ook gekeken over de werkzaamheden bijdragen aan een duurzaam herstel van de weg. Wordt hierbij ook gekeken naar de oorzaken van de schade en wegverzakkingen aan de Noorderweg? Is het College het eens met PvdA GroenLinks dat wanneer de oorzaken zijn vastgesteld er beter en gerichter gekeken kan worden naar de wijze waarop herstel moet plaats vinden? - Wat draagt de provincie Overijssel bij aan de kosten de vernieuwing van de Noorderweg? Reactie college: Er wordt alleen gekeken naar drie, relatief kleine, gedeelten. Dit zijn gedeelten die erg slecht zijn. Ze zijn zeer golvend, waardoor gevaarlijke situaties ontstaan.
Eveneens lenen deze gedeelten zich er prima voor om een proef uit te voeren met een lichtere constructie. Dit is een nieuw systeem dat de belasting van het wegdek en het verkeer over een groter oppervlak afdraagt. De gehele constructie wordt vervangen met als voordeel dat de belasting op de ondergrond vermindert. Het is een pilot, als blijkt de constructie zich goed houdt zou het ook op andere weggedeelten kunnen worden toegepast. Momenteel zit nog niet het hele weggedeelte in de onderhoudsscope. De schade heeft te maken met instabiliteit van de ondergrond. Het is niet één op één te stellen dat dit het gevolg is van werkzaamheden van de provincie aan het kanaal, daarom draagt de provincie niet bij aan de kosten van herstel. Dat het er vermoedelijk mee te maken heeft is kan en het is besproken met de provincie. Voorlopig stellen wij de afhandeling van de schade van de bewoners voorop. Met name in het westen van het land heeft men ervaring met slappe bodems. Hier worden lichte constructies aangebracht. Deze kennis is gebruikt bij de keuze voor de nu toegepaste constructie voor de pilots.
13
Er is zeker gekeken naar de oorzaken van de schade en daarom is er gekozen voor het verwijderen van de gehele constructie en het aanbrengen van een lichtere constructie. De nieuwe constructie is niet alleen lichter, maar spreidt ook de belasting over een groter oppervlak. Onderwerp: Kanaal Almelo – De Haandrik Vanuit de fractie(s): CDA/CU/ PvdA-GL/SGP Vraag: - Waarom kiest het College ervoor om specifiek voor KAdH een voorziening vrij te maken? Alles is nog onduidelijk en onzeker. Of heeft het College andere informatie? - KAdH: waar is het bedrag van 155.000 op gebaseerd? En is het niet veel te weinig? En draagt de provincie nog bij? - Eenzelfde vraag over de kosten m.b.t. kanaal Almelo-De Haandrik: in hoeverre worden deze kosten en ook het herstel van de Noorderweg verhaald op veroorzaker provincie Overijssel? Hiervoor neemt het College een bedrag op van 150K.
Kunt hiervan de onderbouwing geven? Vindt u ook niet dat de kosten die gemeente Twenterand maakt als gevolg van de schade door de werkzaamheden van de Provincie Overijssel vergoed moeten worden door de Provincie? Gaat u deze kosten ook declareren bij de Provincie? Op 19 maart is er een motie (2024-03) aangenomen (unaniem) met onder andere om ondersteuning te realiseren voor de Stichting Kant Nog Wal en om inwoners actief te informeren over wat de gemeente doet ten aanzien van ondersteuning en vragen die inwoners langs het kanaal hebben. Heeft u al het gesprek gehad met de Stichting Kant Nog Wal voor mogelijke ondersteuning? Kunt u aangeven of en op welke manier u de inwoners regelmatig informeert over ondersteuning? - Wat draagt de provincie Overijssel bij m.b.t. voorstel Kanaal Almelo de Haandrik € 155.000,-? (pag. 16) Welke acties zijn daarin ondernomen? Welke ‘claims’ c.q. verzoeken zijn bij de provincie neergelegd? Reactie college: Het college heeft 155.000 gereserveerd voor de kosten voor externe inzet. Dit is inzet die niet vanuit de interne organisatie kan worden vrijgemaakt. Voor deze inzet wordt op deeltijdbasis een projectleider ingehuurd en gedeeltelijk een communicatieadviseur. De afgelopen jaren zijn er positieve ervaring met de inzet vanuit de gemeentelijke organisatie om bewoners te ondersteunen.
Er vindt afstemming intern plaats in een projectgroep waardoor de ambtelijke organisatie goed betrokken is. De kosten van het ambtelijk apparaat zijn in het bestuurlijk overleg benoemd. Deels blijft dit behoren tot de gemeentelijke taak om haar burgers goed te ondersteunen. Er is goed contact met de Stichting Kant nog Wal. Er is een gesprek geweest over materiele en immateriële ondersteuning. Voor materiële ondersteuning is verwezen naar de provincie. Immaterieel ondersteunt de gemeente de stichting. De bewoners weten de gemeentelijk weg naar de projectleider goed te vinden. Ook via de website is de projectleider goed benaderbaar. Met betrekking tot de bijdrage van de provincie in de gemeentelijke kosten; er is in het verleden 200.000 vergoed voor kosten vanuit de bemoeienis van de gemeente. Recent hebben we kosten kunnen declareren voor de bemoeienis vanuit het sociaal domein. Onderwerp: Openbaar vervoer Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Welke acties heeft de gemeente de afgelopen 2 jaren ondernomen om de bereikbaarheid inclusief het openbaar vervoer te verbeteren in Twenterand? Waar wordt op ingezet? Reactie college: Er lopen periodiek gesprekken met zowel Arriva als de Provincie om de huidige OV-routes te optimaliseren. Uitkomsten kunnen pas op z'n vroegst in 2026 worden doorgevoerd in een nieuwe dienstregeling.
14
Onderwerp: Fietsbrug/tunnel Almeloseweg Oost - Oosterweilanden Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Hoever staat het met de plannen voor de realisatie van de fietsbrug/tunnel Almeloseweg OostOosterweilanden? Reactie college: Op dit moment zit er geen geld in de begroting. Door het wegvallen van de koppelkansen en besluit rijk en provincie zien wij geen mogelijkheden en daarmee wordt er niet gewerkt aan realisatie. Met de raadsbrief van 25 oktober 2023 is de motie 2022-M97 over dit onderwerp afgedaan met als redenen het ontbreken van financiële middelen en personele capaciteit. Dit is uitgebreid besproken in het raadsdebat en de raadsvergadering van december 2023. Onderwerp: Verkeersvisie Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Wanneer komt de nieuwe verkeersvisie? Reactie college: De mobiliteitsvisie zal een belangrijk onderdeel (ofwel bouwsteen) worden van de omgevingsvisie. De verwachting is dat strategische keuzes uit andere bouwstenen van de omgevingsvisie belangrijke richting zullen geven aan de mobiliteitsvisie. Daarom wordt op dit moment bekeken wat een goede volgorde is voor de ontwikkeling van diverse visies c.q. bouwstenen in relatie tot de omgevingsvisie. Met een raadsbrief wordt uw raad dit najaar apart geïnformeerd over de planning van de Mobiliteitsvisie.
Onderwerp: Onderhoudsniveau Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Hoe is het onderhoudsniveau van de openbare ruimte meegenomen in de begroting? Welke verbeteringen worden doorgevoerd? Reactie college: Het onderhoud van de openbare ruimte is in de begroting meegenomen conform het geldende beleid. Zoals gecommuniceerd aan uw raad middels de raadsbrief van 2 april 2024 worden er geen verhogingen in het onderhoudsniveau doorgevoerd. In de raadsbrief heeft het college aangegeven geen financiële ruimte te zien om het onderhoudsniveau openbaar groen te verhogen en de onkruidbeheersing op (half)verhardingen te intensiveren. Wel ziet het college zich gesteld voor een uitdaging bij het beheer en onderhoud van de openbare ruimte door de recente forse uitstroom van medewerkers met een WSW-achtergrond en de verwachtte uitstroom in de komende jaren. De uitstroom van medewerkers met een WSW-achtergrond zorgt voor een hoge werkdruk op de overgebleven collega’s. Dit vraagstuk zal nader worden uitgewerkt in een integraal advies en zal in de loop van het jaar worden aangeboden aan het bestuur. Onderwerp: Visserswoningen Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: De initiatiefnemer heeft eenzijdig de overeenkomst opgezegd voor het realiseren van de zogenaamde visserswoningen in Vroomshoop.
Graag ontvangen wij de wat de voorwaarden waren betreffende de inrichting van de openbare ruimte en waar was de onenigheid over? Reactie college: Om realisatie van het bouwplan mogelijk te maken zijn infrastructurele aanpassingen noodzakelijk; het verleggen van het persriool (gelegen onder het kanaal), het verleggen van het vrij-verval riool en een aanpassing van de Vriezenveenseweg. Dit is opgenomen in de met initiatiefnemer gesloten overeenkomst. Voor wat betreft de inrichting van het wegprofiel is in de overeenkomst opgenomen dat deze dient te voldoen aan de CROW normen. Wij hebben conform de CROW-normen eisen gesteld aan een verkeersveilige inrichting van de Vriezenveenseweg. Initiatiefnemer was van mening dat deze eisen buitensporig en kostenverhogend waren. We zijn niet tot overeenstemming gekomen over een mogelijke inrichting van de weg.
15
DOELENBOOM DUURZAAMHEID, MILIEU EN VTH Onderwerp: Energievoorzieningen Vanuit de fractie(s): VVD Vraag: • Hoe staat het met de samenwerking met andere gemeenten zoals het college voor ogen had, met betrekking tot mestvergisters en of andere vormen van energievoorzieningen? • Bent u bereid in Twente de discussie over kernenergie aan te gaan? Hoe staat het college tegenover de ontwikkeling van een kleine centrale in Twente? Reactie college: - In samenwerking met Cogas en buurgemeente Tubbergen hebben we de ontwikkeling van een eerste biogas/groengashub in onze gemeente (Weitemanslanden) ondersteund, o.a. door coördinatie voor de vergunningverlening (gemeente en ODT). De lobby voor gunstiger subsidievoorwaarden van het rijk (rvo) voor dit soort projecten loopt via provincie en netbeheerder Cogas en is door de Overijsselse gemeenten gesteund. Ook de provincie heeft een subsidieregeling voor kleine monomestvergisters op boerderijen. In RESverband wordt op dit moment een voorstel uitgewerkt voor de verdere inzet van gemeenten en andere partners voor de komende jaren. Voor Zon op Dak (voor grote daken in de situatie netcongestie) hebben we de samenwerking met het provinciale versnellingsteam Zon op Dak gezocht. - De discussie over kernenergie, kennisopbouw en het nauw volgen van ontwikkelingen verloopt via de provincie en in RES Twente-verband.
Eventuele mogelijkheden voor een kerncentrale in Twente zullen o.a. regionaal en provinciaal geadresseerd worden. In de ontwikkeling van de eerste Energievisie Overijssel is kernenergie/SMR’s één van de mogelijke bronnen voor de energiemix in 2050. Kernenergie is daarbij complementair aan opwek met zon en wind. Overijssel volgt de ontwikkelingen rondom kernenergie en SMR’s (Small Modulair Reactors), zie Brief van GS over stand van zaken kernenergie Provincie Overijssel (notubiz.nl). Provincie Overijssel doet mee in het landelijke versnellingsprogramma-SMR van het Ministerie van EZK 1 Er is volgens dit programmaSMR behoefte aan duidelijkheid over de sturing op ruimtelijke inpassing[1], met name wat betreft het bevoegd gezag en daarbij behorende verantwoordelijkheidsverdeling, participatie, en de wijze waarop er wordt toegewerkt naar een locatiekeuze. Wat de mogelijkheden zijn in Twente is op dit moment niet duidelijk. - [1] In de locatiekeuze en -eisen moeten verschillende aspecten worden meegewogen, zoals bijvoorbeeld aanwezigheid koelwater, ligging t.o.v. grote industriële energievraag, de beschikbaarheid van infrastructuur, milieu-impact en maatschappelijke acceptatie en netinpassing.
Onderwerp: Aanpak laagspanningsnet 2 wijken Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Aanpak laagspanningsnet 2 wijken: is al bekend welke wijken dat zijn? En wat dit aan extra inspanning van de gemeente vraagt? Reactie College: Ja, Enexis heeft bij ons gemeld dat het gaat om een wijk in de kern Vriezenveen en een wijk in Westerhaar-Vriezenveensewijk. Het vraagt van de gemeente (interne) afstemming en begeleiding van
Over het onderwerp kernenergie zijn dit voorjaar verschillende brieven van de minister EZK aan de TK verschenen, o.a. over het SMR-programma (Kamerbrief over Programma-aanpak Small Modular Reactors | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl) op basis van een rapport van bureau Berenschot[1]. SMR’s zitten nu nog in de ontwikkelfase. Aan SMR’s kent de minister een grote potentie toe, maar op dit moment zijn er in de westerse wereld nog geen SMR’s gerealiseerd en is het onzeker wanneer en tegen welke kosten SMR’s in Nederland gerealiseerd kunnen worden. 1
[1]
Verkenning programma-aanpak Small Modular Reactors (overheid.nl)
16
de uitvoering (vergunningen, communicatie met inwoners, afstemming en toezicht werk realisatie openbare ruimte, grondzaken, duurzaamheid en interne coördinatie). Onderwerp: Opzetten van een energiecoöperatie voor Twenterand Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Hoe is het met het opzetten van een energiecoöperatie voor Twenterand? Met alle ontwikkelingen in het ATT gebied en de wens van de raad dat er maximaal eigendom kan plaatsvinden, is een energiecoöperatie met betrokkenheid van eigen inwoners hard nodig als gesprekspartner voor de gemeente. Is het te overwegen dat de gemeente hierin een actieve rol gaat pakken om te bevorderen dat er een energiecoöperatie komt? Reactie college: De gemeente heeft al een bescheiden rol in de ondersteuning van de energiecoöperatie Twenterand i.o. genomen (o.a. met een kleine financiële bijdrage voor de opstartfase). Voor de PPS samenwerking voor ATT en lokaal eigendom is uitgangspunt dat inwoners gelegenheid krijgen aangeboden om te participeren via een energiecoöperatie. Een activerende rol van de gemeente kan daarbij een manier zijn om dit te realiseren. Onderwerp: Verkoop aandelen Twence Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: De gemeente Twenterand is een traject aangegaan voor de verkoop van de aandelen van Twence. • Wat is de huidige stand van zaken? • De Raad besluit uiteindelijk over het wel / niet verkopen van de aandelen.
Krijgt de Raad bij het nemen van het besluit ook het uitgewerkt alternatief en de consequenties? • Bent u bereidt om de Raad de gelegenheid te geven een expertmeeting te organiseren al dan niet via een raadsinformatiesessie? Reactie college: Het proces is nog lopende. De raad zal in het voorstel worden toegelicht over de consequenties die daarbij horen en hoe de verwachting is naar de toekomst. Het houden van een expertmeeting is een optie.
DOELENBOOM BOUWEN, WONEN RO EN VTH Onderwerp: Gebiedsvisie Vriezenveen Vanuit de fractie(s): VVD Vraag: Vraag 1; Kunt u ons een tijdspad geven voor de komende ontwikkelingen van dit gebied? Liefst per fase wanneer wij hier voorstellen over kunnen gaan verwachten. Wanneer zouden de eerste woningen kunnen worden opgeleverd, schat u in? Reactie college: Het doel is om z.s.m. te starten met de eerste fase woningbouw. Hierbij zijn we qua planning afhankelijk van derden en de ruimtelijke procedure. We streven ernaar om 2025/2026 te starten met de bouw van de eerste woningen. De volgende fase zal afhankelijk zijn van behoefte en grondverwerving, hierover kunnen we op dit moment nog geen uitspraak doen. Onderwerp: Woonwagenlocaties Vanuit de fractie(s): VVD Vraag: Hoe staat het met de uitwerking van woonwagenlocaties en wanneer komt een voorstel hieromtrent naar de raad? Reactie College: De beleidsmedewerker Wonen functie staat reeds per april dit jaar vacant. Na een eerste wervingsronde (intern en extern) is er geen geschikte kandidaat gevonden. Door schaarste in de markt is besloten de functie zowel permanent als voor een tijdelijke invulling (externe, tijdelijke inhuur) open te stellen. Wanneer de functie (al dan niet tijdelijk) is ingevuld zal dit als één van de prioritaire punten als eerste worden opgepakt door de beleidsmedewerker Wonen.
17
Onderwerp: Woonvisie Vanuit de fractie(s): CDA Vraag: In de dekking zien we dat er geld gehaald wordt uit de voorgestelde reserve versnellen woonopgaven en ARR. Dan blijft 216.000 over. Waarom wordt dit bedrag niet gedekt uit de ARR? Reactie college: De kosten van het programmaplan wonen worden gedekt uit de voorgestelde bestemmingsreserve versnellen woonopgaven en de ‘eenmalige kosten’ (max. 3 jaar) worden gedekt uit de ARR. De structurele verhoging bijdrage Veiligheidsregio Twente van € 144.000 en de structurele verhoging van de bijdrage ODT van € 26.000, van totaal € 216.000, komen ten laste van de exploitatie. Onderwerp: Woningbouwversnelling Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Woningbouwversnelling: goede zaak! Uit het plan blijkt dat de kosten vooral besteed worden aan extra tijdelijk personeel. Wordt er al geworven? Reactie college: We gaan ervan uit dat de vraag verwijst naar het Programmaplan Woningbouw 2024-2027. Op dit moment is er reeds een programmamanager en programmasecretaris geworven, zij starten per 1 juli. De programmamanager zal bezig gaan met de uitwerking van de andere functieprofielen waarna de benodigde inhuur wordt geworven.
Onderwerp: Verduurzaming maatschappelijk vastgoed Vanuit de fractie(s): CU/PVV Vraag: • Verduurzaming maatschappelijk vastgoed: wat is op dit moment de stand van zaken rond het Middendorpshuis? • U geeft aan dat enkel het verduurzamen van de Klaampe € 121.000 gaat kosten. Hierover hebben wij onderstaande vragen: 1. Welk deel van deze € 121.000 gaat richting het noodzakelijke onderhoud om kosten te voorkomen en welk deel gaat naar verduurzaming? 2. Welk deel van de kosten voor verduurzaming gaat naar isoleren en waar wordt het overige bedrag aan uitgegeven?Kan u aangeven wat het totale bedrag voor verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed gaat zijn in 2024 en 2025 en welk deel van het totaalbedrag naar isoleren gaat? Reactie college: De stand van zaken rond het Middendorpshuis: Momenteel bevinden we ons in een fase waarin er verschillende overleggen hebben plaatsgevonden, zowel met de gebruikers van het Middendorpshuis als met gemeenteraadsleden en Hammenaren die zich de toekomst van het Middendorpshuis aantrekken, om te bespreken wat de toekomstplannen voor dit historisch relevante gebouw zijn. Onderdeel van dit dossier is ook de huurprijs, in relatie tot wet Markt en Overheid. Op korte termijn zullen vervolggesprekken volgen met de huidige gebruikers en de groep Hammenaren over de toekomst van het Middendorpshuis.
Na afloop van deze vervolggesprekken zal de gemeenteraad een voorstel ontvangen wat verschillende toekomstscenario’s bevat en een advies voor de toekomstige situatie. Afhankelijk van de keuze die de gemeenteraad maakt met betrekking tot deze scenario's, zal worden besloten of de gemeente het Middendorpshuis gaat verduurzamen. Indien de gemeenteraad besluit het pand in gemeentelijk eigendom te behouden, zal de gemeente het pand moeten verduurzamen om de ambities uit het Klimaatakkoord te kunnen realiseren. Bij Kulturhus de Klaampe wordt het noodzakelijk onderhoud gecombineerd met het verduurzamen van het pand. Een zuiver onderscheid tussen de twee in kosten is niet te maken, bijvoorbeeld omdat bij nieuwe installaties voor duurzame, duurdere installaties wordt gekozen. Bij de Klaampe gaat circa 8% van de totale investering naar dakisolatie. De overige verduurzamingsmaatregelen zijn onder andere het toepassen van ledverlichting, zonnepanelen