CConstaterende datTwenterand
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage bij Reactie college schriftelijke 1e termijn Kadernota 2024

Raadsvergadering 18 juli 2023, gemeente TwenterandBij agendapunt: Kadernota 202418.992 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Bijlage Reactie college op schriftelijke 1STE termijn raad Kadernota 2024 – overzicht PROGRAMMA SOCIAAL DOMEIN DOELENBOOM SOCIALE ZAKEN Onderwerp: Belangrijke succesfactor, goede opleiding Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Een belangrijk succesfactor, met name ook voor jeugdigen en integratie statushouders, is een goede opleiding die passend is voor de vele mogelijkheden die de arbeidsmarkt biedt. Gebruik maken van de kansen die geboden worden mag niet vrijblijvend zijn. Hoe kunnen we hier sturen en stimuleren? (vraag n.a.v. opmerking op pagina 20) Reactie college: Wanneer men een uitkering ontvangt op grond van de Participatiewet heeft men te voldoen aan een aantal verplichtingen. Dit is het sturingsmiddel van de gemeente. Het stimuleren zit in de voorzieningen die de gemeente aanbiedt danwel onze andere partners op de arbeidsmarkt zoals het onderwijs (denk aan kansberoepen, Twents fonds voor vakmanschap, etc.). Onderwerp: Het uitgangspunt mogelijk maken i.p.v. regels Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Het uitgangspunt mogelijk maken i.p.v. regels. Wat betekend dat? En waarom is dat effectief ? Graag voorbeelden. (vraag n.a.v. opmerking op pagina 23) Reactie College: De Participatiewet is in 2015 ingevoerd. Duidelijk is geworden dat de huidige wet onvoldoende ondersteuning geeft aan een grote groep bijstandsgerechtigden.

De voorgestelde maatregelen in het kader van het brede offensief hebben tot doel om gemeenten meer ruimte te geven om (maatwerk)ondersteuning te geven aan onze Twenteranders in de bijstand, waardoor deze doelgroep beter kan deelnemen/meedoen aan onze samenleving. Een uitgangspunt is hierbij dat de mens centraler komt te staan in plaats van (handhavings)regels. De verwachting is dat grond van vertrouwen het daadwerkelijk ondersteunen er betere (uitstroom)resultaten worden geboekt. Een voorbeeld van maatregel die volgens veel gemeenten niet werkte, is de strikte toepassing van de kostendelersnorm. De kostendelersnorm, die de hoogte van een bijstandsuitkering verlaagt voor mensen die een woning delen, zorgde voor sociale problematiek zoals schulden, financiële afhankelijkheid binnen huishoudens, en soms zelfs dakloosheid. Dit effect druist in tegen de bedoeling van de Participatiewet. Onderwerp: Oorzaak lagere begrote uitstroom naar werk Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Wat is de oorzaak van de lagere begrote uitstroom naar werk in 2023 (pagina 25) ? Reactie college: Vanaf 2022 rapporteren we de totale uitstroom, niet alleen de uitstroom naar werk. Er zijn namelijk meer uitstroomresultaten zoals naar een opleiding, samenwoning, etc. Voor 2023 hebben we een raming gemaakt voor alleen de uitstroom naar werk, maar niet de andere uitstroomresultaten, vandaar dat het getal lager is.

In 2024 is dit hersteld. De uitstroom in 2023 is dus ook rond de 110 personen naar verwachting Onderwerp: Uitvoering sociale werkvoorziening Vanuit de fractie(s): CDA Vraag: Het stuk is gericht op de mensen die in de buitendienst werken. De werknemers van Ontplooi en Larcom zijn ook beschermde medewerkers. Waar vinden wij hen terug in deze Kadernota? Reactie college: De WSW is onderdeel van de Participatiewet.

1

Onderwerp: Nieuw beschut wordt selectief ingezet in Twenterand Vanuit de fractie(s): CDA Vraag: - Vindt u dat er voldoende gebruik wordt gemaakt van Nieuw Beschut? - Wanneer worden leerlingen van het VSO benaderd? Kunnen we op deze manier ook niet meer preventief te werk gaan? Reactie college: De gemeente Twenterand is een van de weinige gemeenten die van begin af aan fors heeft ingezet op Nieuw Beschut. De doelgroep vinden wij belangrijk en daarom wordt – zeker vergeleken met andere gemeenten – ingezet om de hiervoor geldende taakstelling volledig te bereiken. Inzake VSO/PRO is er periodiek (elk kwartaal) goede afstemming met de VSO/PRO scholen over de voortgang Scholen zoeken actief contact en meestal is dat een jaar voordat ze 18 jaar worden en dan wordt bekeken wat nodig is. Onderwerp: Inzet schuldhulppreventie en -verlening Vanuit de fractie(s): CDA / CU Vraag: - Gaan we interen op de kwaliteit, krijgt de klant minder dienstverlening. Hoe kan de klant beter geholpen worden? - Blz 11. Goed om onderzoek te doen naar goedkopere schuldhulpverlening. We nemen minder af, maar betalen meer aan de Stadsbank en daarnaast betalen we ook meer aan onze lokale dienstverlening.

Hoe kan dit? Worden er nu dan ook meer mensen geholpen? Wordt in het onderzoek naar een goed businessmodel ook uittreden uit de GR meegenomen? Reactie college: Het college heeft de afgelopen jaren fors ingezet op een betere dienstverlening aan inwoners met financiële problemen. Dit zullen we ook in de toekomst continueren. Uw raad heeft hiervoor de laatste jaren meerdere keren extra financiële middelen vrijgemaakt. Eerst voor de pilot van de armoederegisseur, daarna voor formatie-uitbreiding van het Meldpunt Geldzorgen. Omdat we via het Meldpunt Geldzorgen meer zelf doen (ook via vroegsignalering), nemen we minder curatieve dienstverlening van Stadsbank Oost Nederland af. Toch nemen de kosten aan de Stadsbank toe. Dit heeft vooral te makken met de eigen bedrijfsvoering van de Stadsbank. We gaan daarom onderzoeken hoe we schuldhulpverlening de komende jaren het meest optimaal kunnen inrichten. We zullen daarbij ook een eventueel uitreden uit de Gemeenschappelijke Regeling (GR) onderzoeken. Onderwerp: Metingen en verplichte indicatoren Vanuit de fractie(s): CDA Vraag: Een compliment voor de forse inzet voor activering. In 2015 is de Wsw gestopt en bestaat niet meer. Hoe kunnen dan de aantallen oplopen? Reactie college: De afname is minder snel gegaan dan verwacht. We hebben daarom de begroting voor 2024 t.o.v.

2023 naar boven bijgesteld, maar dit houdt niet in dat de aantallen oplopen. Onderwerp: Aanpak energie armoede Vanuit de fractie(s): PvdA-GL Vraag: PvdAGroenLinks heeft een actieplan ingediend voor de aanpak van de energiearmoede en er is een motie aangenomen om te komen met een aanpak energie armoede. Deze aanpak ligt nog niet bij de raad. Wanneer kan de raad een voorstel zien met een plan van aanpak van de energie armoede? Reactie college: Het college heeft zich eerst gericht op de financiële nood van inwoners en organisaties in verband met de energiearmoede. Hiertoe is de energietoeslag uitgevoerd, een vangnetregeling voor huishoudens die met de bestaande maatregelen tussen wal en schip vallen opgesteld (via een verordening) als ook een subsidieregeling voor sport- en maatschappelijke organisaties. In tweede instantie zijn er verschillende regelingen voor het verduurzamen van woningen ontwikkeld. Deze regelingen staan geagendeerd op aanmeldformulier voor de raadsdebatten van 12/13 september (raadsbrief Lokale isolatie aanpak Twenterand). Via deze brief (raadsbrief verduurzaming huishoudens) wordt de raad

2

onder meer geïnformeerd over de verduurzaming van woningen in Twenterand (waaronder de klusbus) en de besteding van de hiervoor toegekende SPUK's. Wij nodigen u uit om dit te betrekken bij de kadernota. Hiermee is de aanpak van de energiearmoede vormgegeven. Via een aparte raadsbrief zal het college reageren op de ingediende motie om tot een plan van aanpak voor de bestrijding van energiearmoede te komen. Onderwerp: Participatiewet (aanpassingen met ingang van 1-1-2023) Vanuit de fractie(s): PvdA-GL Vraag: Vanaf 1 januari 2023 is de Participatiewet versoepeld. De kostendelersnorm is gewijzigd, de bijverdienste is verruimd en ook wie af en toe wat toegestopt krijgt door bekenden of familie wordt niet meer gestraft. PvdAGroenLinks is benieuwd of deze maatregelen toegepast en uitgevoerd worden in Twenterand. Reactie college: De gemeente Twenterand heeft met ingang van 1 januari 2023 de kostendelersnorm gewijzigd (ophoging van de kostendelersnorm tot 27 jaar) en heeft al in 2021 onder andere naar aanleiding van de Wijdemeren-boodschappenaffaire de Beleidsregel vrijlating giften en schadevergoedingen Participatiewet Twenterand ingevoerd. Zoals u ziet volgen wij de ontwikkelingen nauwgezet. Onderwerp: Aandacht voor arbeidsmigranten Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Een positief punt is dat aandacht voor arbeidsmigranten (huisvesting?) wordt vermeld.

Wat zijn de plannen van Twenterand? Reactie college: De gemeente gaat in overleg met ondernemers die betrokken zijn bij de huisvesting van arbeidsmigranten. Daarnaast wordt er gekeken naar goede voorbeelden van andere gemeenten. Deze input kan gebruikt worden voor een nieuw beleid arbeidsmigranten en dit wordt geconcretiseerd in het derde kwartaal en vierde kwartaal van 2023. Uw raad zal van de plannen op de hoogte worden gehouden. Onderwerp: Opvang asielzoekers / vluchtelingen Vanuit de fractie(s): VVD Vraag: Wanneer komt het college met voorstellen over de opvang van asielzoekers en vluchtelingen en/of andere categorieën? Reactie college: Het college is bezig met de huisvesting van ontheemde Oekraïners in Vriezenveen en Den Ham. Op dit moment heeft uw raad een motie aangenomen om geen asielzoekers in Twenterand op te vangen zolang de spreidingswet niet van kracht is.

DOELENBOOM MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING Onderwerp: Tijdelijke inhuur vervangen door extra formatie Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Dure tijdelijke inhuur wordt vervangen door extra formatie. Desondanks een kostenstijging van € 124.800,-? (pagina 27) Graag verklaring. Reactie college: De tijdelijke formatie is incidenteel gedekt (en deze dekking is binnen de reguliere begroting niet beschikbaar volgend jaar) en daar het nu structurele extra kosten betreft worden deze extra kosten nu ook structureel opgenomen. Onderwerp: Garanderen ondersteuning door beschikbaar stellen en toewijzen maatwerkvoorzieningen Vanuit de fractie(s): CDA Vraag:

3

Had het college op basis van statistieken geen rekenschap moet houden met de stijgende kosten en eerder moeten reageren, zodat € 124.000 gespreid kon worden over vorige jaren. Reactie college: De kosten betreffen ophoging van kosten voor personeel, de basis op orde om onze dienstverlening te kunnen blijven garanderen. Voordat wij dit structurele voorstel deden, is er lang gezocht en gewerkt met andere mogelijkheden en zijn er incidentele maatregelen getroffen. Echter de toegenomen vraag evenals stijging van de complexe vraagstukken maken dat nu een structurele oplossing nodig is, dit is behoedzaam geraamd maar onvermijdelijk om rechtmatig, zorgvuldig en binnen de gestelde wettelijke termijnen te blijven handelen. Onderwerp: Metingen en verplichte indicatoren Vanuit de fractie(s): CDA Vraag: We constateren dat aantal individueel ondersteunende mantelzorgers afneemt en groepsbegeleiding toeneemt. Is het College het met ons eens dat individuele ruimte moet blijven voor mantelzorg? Reactie college: Daar zijn wij het mee eens. Die ruimte wordt structureel geboden.

DOELENBOOM GEZONDHEIDSZORG Onderwerp: Versobering verslavingspreventie Vanuit de fractie(s): SGP/CDA Vraag: Leidt versobering van verslavingspreventie op termijn niet tot veel hogere uitgaven en sociale problemen? Graag onderbouwing. (vraag n.a.v. opmerking op pagina 9) Het CDA Twenterand constateert dat het hier niet gaat om een versobering, maar een bezuiniging op de aanpak drugsproblematiek. Juist in een periode waarin veel jongeren hiermee in aanraking komen. Hoe legt het College dit uit? Want we …... zien?? dit niet duidelijk in de Kadernota? Reactie college: Afgelopen jaren is er door de gemeente ingezet op passend aanbod voor specifieke doelgroepen. Hierbij hebben we veel aandacht gehad voor lokale inbedding en kennis van de Twenterandse inwoners. Zo hebben we FirstAidd bereid gevonden om de voorlichtingen van Tactus over te nemen op basisscholen. Zij hanteren een nieuwe manier die goed aansluit bij de behoeften van scholen en leerlingen. Ook is het Lichtpunt actief in Twenterand. Zij zetten vrijwillige en getrainde buddy's in om mensen met een verslaving op een passende manier naar voorliggend hulpaanbod te begeleiden en blijven zo lang mogelijk aan hun zijde ter ondersteuning. Daarnaast werken zij ook met ervaringsdeskundigen en groepen waar naasten ondersteuning krijgen en getraind worden om met verslaving om te gaan.

Door versterking van ons lokale netwerk, is het nu mogelijk om de diensten van Tactus gedeeltelijk af te bouwen. Samenvattend vindt het college dat er voldoende mogelijkheden resteren voor de lokale opgaven rond verslavingspreventie. Onderwerp: Beschermingsmogelijkheden Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Wat wordt bedoeld met beschermingsmogelijkheden tegen bedreigingen die de gezondheid van mensen kunnen schaden? Worden cafetaria’s verboden? (vraag n.a.v. opmerking op pagina 30) Reactie college: Een van de hoofddoelen uit de doelenboom gezondheidszorg is 'de inwoners zijn beschermd'. Het gaat hier om infectieziekten, zoals bijvoorbeeld tuberculose, die nog steeds voorkomen in Twente. En uiteraard corona. Voor zover wij weten worden cafetaria's niet verboden. Onderwerp: Voorkomen vechtscheidingen Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Voorkomen van vechtscheidingen is voor eventuele kinderen van groot belang. Faciliteren van scheidingen mag echter niet de bedoeling zijn van dit loket. Deelt het college dat? (vraag n.a.v. opmerking op pagina 31)

4

Reactie college: Of mensen gaan scheiden of bij elkaar blijven is inderdaad de keuze van deze inwoners zelf. Wij vinden het als gemeente belangrijk dat de negatieve gevolgen voor betrokken kinderen zo min mogelijk voorkomen; dan helpt het als er tussen ouders duidelijke afspraken liggen over verschillende situaties die voor kunnen komen. In dat traject helpt het scheidingspunt. Onderwerp: wijziging tenaamstelling van innovatiefonds naar stimuleringsfonds Vanuit de fractie(s): CDA Vraag: - Maar wat gaan we nu doen en hoe maken de vertaalslag naar de praktijk? Hoe gaat het College dit concreet maken? - Wat is het verschil tussen het “stimuleringsfonds” en de “waarderingssubsidie sport en/of gezonde leefstijlinterventies”? Reactie college: In het innovatiefonds lag de nadruk vooral op het innovatieve en vernieuwende karakter van activiteiten. Door deze voorwaarde is het voorgekomen dat initiatieven die zeker potentie hadden helemaal niet zijn ingediend dan wel afgewezen. We denken dat door het loslaten hiervan de vertaalslag naar de praktijk juist beter kan worden gemaakt en er meer aansluitend aan de opgaven van de IBN het instrument beter ingezet gaat worden. Dus wij beogen meer flexibiliteit en een betere sturing. Het belang van dit stimuleringsfonds wordt onderbouwd in onze IBN, daarin staat: "Wij willen vernieuwing aanjagen.

De samenleving verandert snel, middelen zijn schaars, dus van ons allemaal wordt meebewegen en ontwikkeling/innovatie gevraagd. Dit komt niet vanzelf tot stand en daarom zien wij daar een rol in". Dit heeft naast maatschappelijke doelen uiteraard ook de link met de besparingsopgaven die we hierdoor kunnen bereiken. Het stimuleringsfonds is nadrukkelijk breder dan de waarderingssubsidie sport en gezonde leefstijlinterventies, die – zoals de namen impliceren – een specifiek doel hebben. Het stimuleringsfonds is breder. Dit wordt in een nieuwe subsidieregeling verder handen en voeten gegeven. Onderwerp: Accent meer op stimulering te leggen dan op innovatie Vanuit de fractie(s):CDA Vraag: Hoe zit het College het voor zich om het accent meer op stimulering te leggen dan innovatie? Kort gezegd hoe gaat het college dit handen en voeten geven? Reactie college: Zie antwoord hierboven. Onderwerp: Innovatiefonds Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Blz 12. Is er ook een evaluatie van het Innovatiefonds geweest? Want we gaan er wel mee door…zo ja, kunnen we die ontvangen? Reactie college: Ja, die is er. Deze zal z.s.m. na behandeling in college worden gedeeld. De essentie van de verandering vindt u in het antwoord hierboven.

Onderwerp: Voorstel: uitvoeren van beleid inclusie/toegankelijkheid Vanuit de fractie(s): CDA Vraag: U begroot voor deze belangrijke toegankelijkheidsstrategie, zie ook uw ambitie betreft inclusiviteit in het Integraal beleidsplan sociaal domein, € 15.000. Wat wil het College concreet doen en is dit in overeenstemming met haar doelen? Reactie college: Dit budget is bedoeld om de uitvoering van dit actiepunt – afkomstig uit de Integrale beleidsnota sociaal domein (IBN) waarin de uitwerking staat - in de maatschappelijke agenda mee te bekostigen. Hierbij zitten we i.i.g. te denken aan onderscheid tussen toegankelijke informatie, inclusie in de breedste zin en een zinvolle daginvulling (voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt, mensen met een

5

beperking, eenzame mensen etc.). De suggesties uit het raadsdebat IBN nemen wij ook mee ter overweging bij dit actiepunt. Onderwerp: Inclusie Vanuit de fractie(s): PvdA-GL Vraag: PvdAGroenLinks vindt het een goede ontwikkeling dat het College inzet op het verbeteren van de toegankelijkheid en dat dit onderdeel is van een breder thema: Inclusie. PvdAGroenLinks is wel geschrokken van de uitkomsten van onderzoeken van de GGD waaruit blijkt dat er sprake is van uitsluiting en dat hulpverleners met een andere culturele achtergrond niet “binnenkomen” bij inwoners van Twenterand. Ook zien we op andere terreinen, zoals bij de huisvesting van asielzoekers, vluchtelingen en ontheemden uit de Oekraïne dat er geen sprake is van acceptatie. En dan hebben we het nog niet gehad over de groep LHBTI+ Herkent het College deze signalen van de GGD? Wat wil het College doen aan het voorkomen van discriminatie en het versterken van de acceptatie van iedere inwoner in Twenterand? Reactie college: Het college herkent in zekere mate de signalen, ook vanuit andere voorliggende partners. We zagen echter dat naarmate de algehele onvrede (vooral rondom landelijke ontwikkelingen en landelijk beleid, zoals het stikstofvraagstuk, vluchtelingenvraagstuk) versterkt werd. Ook kregen we signalen dat dit ervoor zorgde dat de intolerantie waarover in de vraag gesproken wordt groter werd.

Het was dus een symptoom van een onderliggend probleem bij veel inwoners. Wij hebben ingezet op de aanpak van het onderliggende probleem (denk hierbij bijvoorbeeld aan hulp bij financiële moeilijkheden en onze inwoners goed zien en horen) waardoor de onvrede en intolerantie op dit punt weer afnam, mede omdat de hulpverleners ervoor zorgden dat de inwoners passend ondersteund werden. Ook op andere onderwerpen blijft tolerantie een belangrijk aandachtspunt voor de samenleving en overheid. Binnen onze maatschappelijke agenda wordt inclusie in de breedste zin uitgewerkt met onze partners. De verwachting is dat discriminatie en LHBTIQ+ ook worden meegenomen in dit thema. Vervolgens kunnen we hier gezamenlijk inzet op plegen en ervoor zorgen dat we werken aan algemene acceptatie. Onderwerp: Gezondheid en rookvrije zones Vanuit de fractie(s): PvdA-GL Vraag: Bij het gemeentehuis is de “asbak” weggehaald en is een rookvrije entree gemaakt. Toch wordt er nog steeds gerookt (zelfs door raadsleden…..).

Wat gaat het College doen om te zorgen dat rondom het gemeentehuis niet gerookt wordt, om hier ook het goede voorbeeld te geven? Kan hier een rookvrije zone worden ingesteld? En in het kader van gezondheid en het streven naar een rookvrije generatie: Is het College bereid om te onderzoeken op welke plaatsen nog meer in de gemeente Twenterand er rookvrije zones ingesteld kunnen worden? Graag ontvangen wij hiervan een overzicht met ook een tijdlijn en aanpak waar de rookvrije zones worden ingericht. Reactie college: Rond het gemeentehuis is aangegeven als rookvrij. Handhaving van dit verbod vindt informeel plaats. De bebording/tegels geeft een aanleiding om een roker aan te spreken op zijn gedrag en hem te vragen of hij elders kan roken of bij voorkeur wil stoppen. De planning: Het rookvrij maken van speelplekken en kinderboerderijen staat op de planning voor 2023/2024. Daarnaast lopen er vanuit het preventieakkoord gesprekken met sportverenigingen om te kijken of er sportverenigingen zijn die rookvrij willen zijn/worden. Ook is het thema ‘gezonde leefstijl’ een thema in de maatschappelijke agenda. Door hier met partners over te praten hopen we dat we een olievlek kunnen genereren die zich uit zal breiden over de gemeente.

6

DOELENBOOM ONDERWIJS Onderwerp: Laaggeletterdheid Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Laaggeletterdheid is in veel gevallen ook oorzaak van minder kansen op de arbeidsmarkt. Waar zet de gemeente op in? Wat doen we? (vraag n.a.v. opmerking op pagina 32) Reactie college: Het nieuwe Actieplan Basisvaardigheden van de gemeente Twenterand voor de periode 2023-2026 benadrukt de prioriteit om de basisvaardigheden te verbeteren. Er zijn verschillende strategieën opgenomen om dit doel te bereiken, o.a. via het betrekken van bedrijven, bewustwording bij ondernemers en het bieden van cursussen. Daarnaast wordt er een avondschool opgezet in samenwerking met Het Noordik. De plek waar alle inwoners kunnen leren (leren). Ook wordt er gezocht naar aansluiting bij de Direct Duidelijk-deal, een initiatief gericht op het verbeteren van de communicatie en het verminderen van taalbarrières. Het volledige actieplan basisvaardigheden gemeente Twenterand 2023-2026 bevat gedetailleerdere informatie over de specifieke maatregelen en acties die worden ondernomen. Dit komt binnenkort in ons college. Het is raadzaam om dit actieplan te raadplegen voor een compleet overzicht van de voorgenomen stappen en doelstellingen. Onderwerp: Cultuureducatie bij kinderopvang Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Wat moeten we ons voorstellen bij cultuureducatie bij kinderopvang? (vraag n.a.v.

opmerking op pagina 62) Reactie college: Het streven is om een basis te leggen voor structurele cultuureducatie in de kinderopvang, met specifieke aandacht voor de disciplines Muziek (inclusief zang) en Dans. Dit biedt kinderen de mogelijkheid om hun creatieve talenten te ontdekken, zichzelf uit te drukken en waardevolle vaardigheden te ontwikkelen en zo op jonge leeftijd in aanraking te komen met diverse vormen van kunst en cultuur. Onderwerp: Thuisnabij onderwijs Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Op pagina 34 lezen we over het thuisnabij onderwijs. Wat wordt hiermee bedoeld? En wat gaan we daarmee doen als gemeente? Reactie college: Met thuisnabij onderwijs wordt bedoeld dat leerlingen zo dicht mogelijk bij huis onderwijs aangeboden kunnen krijgen. Zoals in de kadernota is beschreven hangt dit samen met huisvesting, de relatie onderwijs-jeugd (hulp) en de uitgangspunten van Passend Onderwijs. In Twenterand zijn hier nog geen concrete plannen voor, maar we streven er naar om in de breedste zin van het woord en binnen onze wettelijke verantwoordelijkheid thuisnabij onderwijs voor alle leerlingen te realiseren. Onderwerp: Extra uren bewegingsonderwijs Vanuit de fractie(s): CDA Vraag: Kan hiervoor ook gebruik gemaakt worden van de zwembaden en de sportvelden Reactie college: Ja, dat kan.

In de wet op het primair onderwijs staat niet aangegeven hoe en waar het bewegingsonderwijs dient te worden ingevuld.

7

Onderwerp: Onderwijsachterstanden zijn teruggedrongen Vanuit de fractie(s): CDA Vraag: Uit onderzoek is gebleken dat schoolaanwezigheid cruciaal is op dit gebied. In gesprekken met de wethouder werd gesproken over eventuele uitbreiding van het aantal FTE’s voor de leerplicht. In de kadernota lezen we hier niets over terug. Kunnen we hier nog plannen voor tegemoet zien? Reactie college: Het voorstel is in ons college overwogen, echter de uitgangspunten van deze kadernota gaan uit van onvermijdelijke zaken (zie inleiding kadernota) en tevens het zo veel mogelijk beperken van structurele uitzetting van de begroting en is daarom niet opgenomen.

DOELENBOOM JEUGD Onderwerp: Bezuiniging € 900.000 Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Bezuiniging van € 900.000 per jaar de komende vier jaren. a. Waar is de structurele bezuiniging in het Sociaal Domein op gebaseerd? b. Wat is de trendanalyse van de afgelopen 5 jaren en de forecast c. Welke risico’s lopen we met deze bezuiniging? Reactie college: a. Op een doorrekening op basis van de jaarrekening 2022. b. Voor het sociaal domein geldt dat ramingen en verantwoordingen erg complex zijn, vanwege allerlei factoren rond open einden, inkoop, incidentele effecten, extra bezuinigingen (zie eerdere begrotingen) en nu in het bijzonder vanwege het woonplaatsbeginsel. Dit laatste heeft nu – zoals u ziet – een enorm effect op de duiding en uitkomsten. De aanleiding voor de verlaging komt voornamelijk door het woonplaatsbeginsel en onze succesvolle interventies. Kijkend naar het verleden is een trendanalyse daarmee niet zinvol daar zich nu daardoor juist een trendbreuk voordoet. Het is daarom beter is om vooruit te kijken. De forecast sociaal domein is verwerkt in de meerjarenbegroting. Deze forecast is de extrapolatie van de doorrekening op de jaarrekening 2022 (zie onder a) waarbij inflatiestijging is meegenomen, maar tariefstijgingen, inkoopeffecten bijvoorbeeld niet. c.

Onder elke raming zitten aannames en risico's en bij het voorstel in de kadernota hebben een opsomming gedaan van variabelen die van invloed kunnen zijn om gunstiger danwel ongunstiger uit te komen (van open einden t/m toenemende tarieven, inkoop). Daar we scherper ramen dan vroeger zijn risico's forser en zal eerder dan voorheen het zich voor kunnen doen dat we moeten bijramen. Onderwerp: Jeugdhulp Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Ook bij jeugdhulp is essentieel dat deze aansluit bij de eigen identiteit. Dit wettelijk recht dient bij de inkoop van jeugdhulp een van de uitgangspunten te zijn. Hoe borgen wij dat? En hoe worden de betrokken inwoners hiervan in kennis gesteld? (vraag n.a.v. opmerking op pagina 37) Reactie college: Binnen de inkoop van jeugdhulp streven we naar een dekkend zorglandschap. Om dit te realiseren wordt er voor ambulante zorg, wonen en verblijf gekozen voor een inkoopprocedure waarbij aanbieders die voldoen aan de gestelde eisen gecontracteerd worden. Voor de genoemde zorgvormen wordt bewust niet gekozen voor de inkoopprocedure aanbesteden waarbij een beperkter aantal aanbieders een contract krijgt. We houden vast aan ruime keuzevrijheid voor de inwoners. Op basis van de huidige praktijk is de verwachting dat met deze wijze van inkoop voldoende identiteitsgebonden zorg beschikbaar is.

Inwoners worden in kennis gesteld tijdens het gesprek met de consulenten. Daarin wordt besproken welk zorgaanbod er is. Er wordt besproken welk aanbod op inhoud aansluit bij de gestelde doelen en ook kan gekeken worden naar de identiteit wanneer de inwoner deze wens heeft. Tevens is er een lijst gepubliceerd op de website van OZJT/Samen14 met daarop de gecontracteerde aanbieders.

8

Onderwerp: Caseloadnorm Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Wat wordt bedoeld met de caseloadnorm? (vraag n.a.v. opmerking op pagina 38) Reactie college: Een caseloadnorm is een norm waarin is bepaald hoeveel gezinnen/jeugdigen ondersteunt kunnen worden door één professional, in dit geval een medewerker van de jeugdbescherming. Onderwerp: Indicator duurzame gezinsvormen Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Blz 39 Het Expertise centrum duurzame gezinsvormen is een verplichte indicator, maar het wordt niet gerealiseerd? Waarom niet? Reactie college: Het plan achter het Expertisecentrum duurzame gezinsvormen komt uit de vorige inkoop Jeugdhulp (2019) Het is binnen de contractperiode niet gelukt om het plan integraal vorm te geven. Op onderdelen zijn er wel ontwikkelingen geweest zoals bijvoorbeeld als het gaat om werving van pleegen gezinshuisouders. De ontwikkeling van het expertisecentrum duurzame gezinsvormen voor de langere termijn is wel geborgd. Het is expliciet opgenomen in de Regiovisie. Het is vooral benoemd vanuit het belang van goede matching van ouders met de beoogde pleegkinderen in bredere zin. Dit zal verder aandacht krijgen binnen de het inkoopproces 2025 en de Samenwerkingsagenda Jeugd. Onderwerp: Jeugdvoorzieningen Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Blz 39 Het totaal aantal jeugdvoorzieningen stijgt naar 1144.

Hoe kan dit? En hoe beoordeeld u dit? Reactie college: In 2021 zijn we overgaan van een nieuw systeem, hierdoor was voor 2021 niet alle data beschikbaar. De data in de tabel voor 2021 is dan ook onjuist. Dit probleem is inmiddels opgelost. In 2021 waren er 1150 jeugdhulpvoorzieningen en werden er 753 jeugdigen hiermee geholpen. De daling van het aantal unieke jeugdigen in 2022 t.o.v. 2021 komt voort uit het woonplaatsbeginsel.

9

PROGRAMMA RUIMTE DOELENBOOM OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID Onderwerp: BOA Vanuit de fractie(s): CDA Vraag: We zien een voorstel van een nieuwe BOA. We vinden dit positief, maar klopt de begroting? € 65.000 voor 0,6 FTE? Reactie college: Het bedrag € 65.000 is 1 FTE.

DOELENBOOM OPENBARE RUIMTE EN VERKEER Onderwerp: Beheerplannen Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: De toezichthouder heeft eerder aangegeven dat beheerplannen deels niet orde zijn. Dat is wederkerend. We vragen nu om een actuele stand van zaken, we hebben hier eerder naar gevraagd, want actuele beheerplannen zijn nodig om realistisch en zorgvuldig te kunnen begroten. a. Kunt u ons een lijst geven van de beheerplannen etc. die de gemeente Twenterand heeft? b. Per beheerplan etc. aangeven wanneer deze geactualiseerd zijn dan wel geactualiseerd worden. c. Hoe is de (meer)jarenbegroting rekening gehouden met beheerplannen die niet geactualiseerd zijn? d. Hoe groot is het risico van niet geactualiseerde beheerplannen? e. Hoe zijn deze risico’s meegenomen in het weerstandsvermogen van Twenterand? Reactie college: Er zijn beheerplannen voor: Wegen, groen, riolering en water, gebouwen en civiele kunstwerken. Het GRP wordt op dit moment geactualiseerd. De beheerplannen wegen en groen zijn onlangs door de raad vastgesteld. De beheerplannen voor de gebouwen en civiele kunstwerken zijn in de eerste helft van 2023 geactualiseerd. Aangezien deze plannen regelmatig worden geactualiseerd volgens een vastgestelde cyclus, is de kans op niet-geactualiseerde beheerplannen en daardoor het financieel risico verwaarloosbaar klein.

Daarom zijn ze ook niet meegenomen in de berekening van het weerstandsvermogen van Twenterand. Onderwerp: Tekort exploitatie begraafplaatsen Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: - Het toegestane tekort op de exploitatie begraafplaatsen is een paar jaar geleden drastisch verlaagd met als motief de sterk gedaalde rente. Nu de rente weer sterk stijgt wordt dit niet gecorrigeerd? Klopt dat? Graag onderbouwing. Reactie college: Van rentestijging is hierbij nog geen sprake. De berekende omslagrente, waar de gemeente mee rekent, is nog steeds laag, namelijk 1%. Onderwerp: Onderhouden en exploiteren 6 begraafplaatsen Vanuit de fractie(s): CDA/GBT/SGP Vraag: - We zien een bezuiniging van € 125.000 op de begraafplaatsen. Is dit de verlate rekening van het besluit dat vorig jaar is genomen voor eeuwige grafrecht? - Het product begraafplaatsen wordt met € 125.000 verhoogd. Wat betekent dit concreet voor de nabestaanden per onderdeel (10 jaar grafrecht, onbepaalde tijd, kindergraf, etc.)? - De bezuiniging van € 125.000,- op begraafplaatsen. Hoeveel is dat procentueel van alle kosten? En wat gaat dit concreet betekenen voor onze inwoners? Reactie college:

10

Er is geen sprake van een bezuiniging. Het product Begraafplaatsen was niet geheel kostendekkend, vandaar dat er jaarlijks een bedrag van € 125.000 vanuit de beheerbegroting naar dit product ging. Echter, de laatste jaren zien we een voordeel op het product Begraafplaatsen. Dat wordt onder andere veroorzaakt door het omzetten van grafrechten van bepaalde naar onbepaalde tijd. De inhoud van de bestemmingsreserve begraafplaatsen, die is gevormd, is inmiddels gegroeid tot € 1,2 miljoen euro. Mocht er (tegen de verwachting in) komende jaren een tekort op het product Begraafplaatsen ontstaan, dan kan dat tekort uit de bestemmingsreserve worden aangevuld. Zeker de eerstkomende jaren heeft dit geen gevolgen voor de tarieven. Onderwerp: Bereikbaarheid en openbaar vervoer Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Bereikbaarheid en openbaar vervoer (mobiliteit) - Welke plannen heeft het College om de bereikbaarheid van onze gemeente te vergroten, ook in de kleine kernen? - Welke concrete acties zijn er? Reactie college: Per 10 december 2023 gaat de nieuwe dienstregeling in voor het OV in Overijssel. De aanbesteding hiervan is gewonnen en gegund aan Arriva. Met Arriva is gesproken over mogelijke uitbreiding van de busverbindingen.

Dit heeft de volgende uitkomst: Arriva zet lijn 80, 81 en 83 voort in een vergelijkbare frequentie en bedieningsperiode als in de dienstregeling 2023, uitgebreid met de extra reismogelijkheden in Ommen. De gemeente Twenterand heeft de wens uitgesproken met lijn 81 het nieuwe bedrijventerrein ten oosten van de N36 in Vriezenveen te bedienen en met lijn 83 in Vriezenveen door te rijden naar het station, om de noordelijke- en oostelijke wijken op de trein aan te sluiten. Beide wensen hebben wij niet in de dienstregeling verwerkt, omdat volgens de vervoerkundige de meerwaarde ervan (te) gering is. Samen met de Provincies Groningen, Drenthe, Overijssel en de betrokken gemeenten is er overleg over de mogelijkheid van en de lobby voor de Neder Saksenlijn. Onderwerp: Verbreding N36 / meekoppelkansen Vanuit de fractie(s): SGP / CDA Vraag: - Mooi om te lezen op pagina 46 dat: naast de verbreding van de N36 worden ook meekoppelkansen voor gemeentes meegenomen en uitgerekend. Voor Twenterand worden o.a. meegenomen de fietsbrug naar Oosterweilanden en de noordelijke randweg Vriezenveen. in de Programmabegroting van 2024 zal dit verder zijn uitgewerkt. We willen graag meer duiding hiervan en de stand van zaken van beide punten die op initiatief van de SGP in middels een motie door de Raad is aangenomen.

- In het verleden is geld meegenomen in de ontwikkeling van Oosterweilanden voor een fietsverbinding oost/west. Nu worden er opnieuw budgetten vrijgemaakt om te onderzoeken of een verbinding meegenomen kan worden als meekoppelkans. Hoe zit dit? Reactie college: In 2016 is de reservering voor de fietsverbinding oost/west tussen Oosterweilanden en Vriezenveen over de N36 van wege de hoge kosten die de overgang of onderdoorgang van de N36 met zich meebrengt komen te vervallen. Vanwege een te gering budget voor de aanpak van de N36 wordt een fiets- voetgangers verbinding over de N36 niet meegenomen als mogelijke meekoppelkans en zal deze ook niet worden uitgewerkt zoals eerder toegezegd. Wij zijn in gesprek met RWS over de gevolgen van het intrekken van veel infrastructurele aanpassingen, zoals de N35. Deze intrekking heeft ook gevolgen voor de meekoppelkansen van de N36. Momenteel worden de mogelijkheden onderzocht, conform motie. Er zal worden uitgezocht wat de globale kosten zijn voor zowel een onderdoorgang als voor een brug over de N36.

11

Onderwerp: Groenstroken in Twenterand en langs de N36 Vanuit de fractie(s): PvdA-GL Vraag: Bij de behandeling van de kadernota van 2022 is er een motie aangenomen tot doen van een onderzoek van de mogelijkheden om een groenstrook en/of voedselbos te ontwikkelen langs de N36 bij Westerhaar. Inmiddels heeft het College een antwoord gegeven en heeft ze aangegeven dat om financiële redenen het niet haalbaar is en daarnaast noemt ze aantal praktische bezwaren als ontwikkeltijd en de mogelijke verbreding van de N36. Wij denken een gemiste kans. - Wat vindt het College van het ontwikkelen van groenstroken in Twenterand en in het bijzonder langs de N36? Dit om ook te zorgen voor groen bufferzones tussen de N36 en bebouwing zoals bij Westerhaar en Vriezenveen. - Is er ook contact geweest met de provincie Overijssel over mogelijkheden van financiering (planten van bomen)? Reactie college: Toelichting bomenplan provincie Groenstroken langs de N36 zijn in de meeste gevallen niet mogelijk, aangezien deze grond niet in eigendom is van de gemeente. De subsidieregeling omtrent bomen vanuit de provincie is bekend. Echter gezien het feit dat er geen mogelijkheid is om een voedselbos/groenstrook aan te leggen langs de N36 is er ook geen contact opgenomen met de provincie over financiering.

Verdere beantwoording van de vraag over groenstroken langs de N36 is reeds gedaan in de Raadsbrief van 20 december 2022: 'Onderzoek naar het realiseren van een groenstrook met voedselbos langs de N36'. Het college staat positief tegenover initiatieven vanuit inwoners om Twenterand te vergroenen en de biodiversiteit te versterken. Hier wil de gemeente een ondersteunende of faciliterende rol in spelen. Onderwerp: Openbare ruimte voldoet aan de vastgestelde kwaliteitsnormen Vanuit de fractie(s): CDA Vraag: Zijn daar de kwaliteitsnormen voor de mindervaliden ook in meegenomen? Reactie college: De kwaliteitsnormen in de openbare ruimte hebben betrekking op het onderhoud van de openbare ruimte. Bij het ontwerp van de openbare ruimte wordt rekening gehouden met mindervaliden. Onderwerp: Betere bereikbaarheid voor alle vervoerswijzen Vanuit de fractie(s): CDA Vraag: CDA Twenterand mist de positie van de voetganger. Is voor het College het programma veilige voetpaden helemaal afgerond? Of staan er nog ontwikkelingen op stapel? En zo ja, welke? Reactie college: In het najaar van 2023 zal worden begonnen met de nieuwe Mobiliteitsvisie waarin veilige voetpaden nadrukkelijk zal worden meegenomen.

Onderwerp: Rapportage overlast Vanuit de fractie(s): GBT Vraag: We vragen u om een actuele rapportage, aansluitend op de laatste, van de resultaten door op te treden tegen overlast hondenpoep, zwerfafval en asociaal parkeren. Daarnaast vragen wij, met de hotspot-kaart in de hand, waar de overlast is afgenomen. Reactie college: Tussen 1 oktober 2022 en 29 juni 2023 hebben er 87 controles in het kader van parkeerhinder, 76 controles in het kader van hondenpoep en 4 controles in het kader van zwerfafval plaatsgevonden. Binnen bovengenoemd tijdsbestek hebben er 52 controles op jeugdoverlast plaatsgevonden. Bij een controle op jeugdoverlast wordt ook altijd zwerfafval meegenomen. De resultaten van deze controles op zwerfaval worden niet specifiek geregistreerd. Resultaten per taakgebied: -

Parkeerhinder: 5 bonnen uitgeschreven, 39 waarschuwingen 12

- Hondenpoep: 1 bon, 4 waarschuwingen - Zwerfafval: geen bonnen, geen waarschuwingen Er zijn 5 hotspots aangemaakt in de gemeente Twenterand, 3 in Vroomshoop en 2 in Vriezenveen. Allen zien toe op hondenpoep, zwerfafval (samenhangend met jeugdoverlast) en asociaal parkeren. Het college is voornemend nieuw hondenpoepbeleid op te stellen. Dit staat op de planning voor najaar 2023. Onderwerp: Tegelwippen Vanuit de fractie(s): PvdA-GL Vraag: We lezen dat er al 1247 tegels zijn “gewipt” en we inmiddels op de 47ste plek staan bij de kleine gemeenten. Dat is al een verbetering ten opzichte van vorig jaar toen de gemeente Twenterand bijna onderaan eindigde. Maar wat gaat het College doen om in de top 10 te komen? Reactie college: Op dit moment (3 juli 2023) staat de gemeente Twenterand op plaats 8 van kleine gemeentes, en op de 1e plaats in de poule van Twentse wippers (14.007 tegels gewipt). Daar zijn we als gemeente natuurlijk erg blij mee. Ook het promotiefilmpje levert publiciteit op. Een tweede promotiefilmpje volgt in week 27/28. Echter het NK-Tegelwippen loopt nog tot oktober. Dus om onze positie te behouden en zelfs te verbeteren, besteden we komende maanden extra aandacht aan het NK via onze kanalen: De gemeente is benaderd door de KNNV om een stuk te schrijven over het NK voor de nieuwsbrief van het KNNV (deze brief wordt verstuurd naar meer dan 200 leden).

Hierin doen we een oproep aan de KNNV leden om hun beste tuintips met de gemeente te delen. De leukste zullen vervolgens op Instagram en facebook met de gemeente worden gedeeld. Daarnaast worden twee inwoners die al tegels hebben gewipt binnenkort geïnterviewd. Ook dit gaan we inzetten voor verdere promotie (Instagram en Facebook). Er zijn ook plannen gemaakt voor het wippen van tegels rondom de bomen aan het Westeinde (hier is veel wortelopdruk). Hier zullen we de boomspiegels waar het kan verder vergroten; meer ruimte voor de boom. Deze tegels zullen namens de gemeente worden opgegeven voor het NK. Onderwerp: Verkeer Vanuit de fractie(s): PvdA-GL Vraag: Vorig jaar hebben wij het gevraagd en dat doen wij nu weer: Is het College op de hoogte van regelmatige ongevallen die zich voordoen in het buitengebied als gevolg van te hard rijden van automobilisten? En dat hier te hard wordt gereden? - Welke acties en maatregelen kan het College ondernemen om te zorgen dat het verkeer zich houdt aan toegestane maximale snelheid? - Verder vragen wij opnieuw aandacht voor de N341 in het bijzonder bij de afslag van N36 bij Westerhaar naar het industrieterrein Garstenlanden en de weg richting Kloosterhaar en Hardenberg.

- Deze weg wordt gebruikt als sluiproute door zwaar vrachtverkeer en dit gaat ten koste van de leefbaarheid in het bijzonder van het dorp Kloosterhaar (ook voor een deel inwoners van Twenterand). - Kent u de problemen van de N341? - Bent u bereid om hier met de gemeente Hardenberg en de Provincie in overleg te gaan en maatregelen te treffen om de verkeersdruk te doen laten afnemen? Reactie college: Het is bekend dat in het buitengebied te hard wordt gereden, hierover is met enig regelmaat contact over met de verkeersspecialisten van de politie en de buurtgemeenten. Dit is een algemeen beeld bij alle gemeenten met een buitengebied. De gemeente Twenterand past in dit beeld en springt hier niet negatief uit. De politie geeft aan dat de V85 over het geheel gezien rond de toegestane snelheid zit. Dat wil zeggen dat 85% van de bestuurders zich houdt aan de toegestane snelheid. 13

VIAstat laat zien dat er op alle wegen excessen zijn wat snelheden betreft, hier kun je moeilijk iets tegen doen, het betreft hier onwenselijk gedrag van de weggebruiker. VIAstat geeft een overzicht van de stand van zaken per gemeente op het gebied van verkeersveiligheid en bereikbaarheid. Het is niet mogelijk om het gehele buitengebied te voorzien van snelheid remmende maatregelen. De gemeente doet er alles aan om de weginrichting aan te laten sluiten bij de toegestane snelheid waarbij rekening dient te worden gehouden met landbouwroutes binnen de gemeente. Op locaties waar de veiligheid in het geding is worden waar mogelijk maatregelen getroffen, zoals het plaatsen van drie plateaus aan de Oostermaatweg en een plateau aan de Harmsenweg/ Veeneindenweg. Hiervoor is subsidie ontvangen en worden in Q4 van 2023 gerealiseerd. In de MIRT-brief voorjaar 2023 van 23 juni 2023 geeft minister Harbers van Infrastructuur en Waterstaat aan dat de haalbaarheid van de meekoppelkans Westerhaar zal wel worden onderzocht. Dit betreft het aanleggen van een rotonde op de N341 bovenaan de afrit van de N36 om de verkeersafwikkeling te laten verlopen waarbij tevens de aansluiting van de Garstweg naar het bedrijventerrein De Garstlanden wordt meegenomen. Hier zal tevens worden gekeken naar de mogelijkheid van cofinanciering vanuit de regio (gemeente en Provincie).

Men verwacht hier in 2024 meer duidelijkheid over te kunnen geven. Vrachtverkeer komende vanaf de N36 dat gebruik maakt van de afslag Westerhaar en vervolgens richting Kloosterhaar gaat, is met name bestemmingsverkeer dat onder andere gaat naar het bedrijventerrein in Hardenberg via de N341 en de N343. Het is binnen de gemeente bekend dat er vrachtverkeer gebruik maakt van de N341 richting Kloosterhaar. Met zowel de gemeente Hardenberg als met de Provincie is dit meermaals besproken. Kloosterhaar ligt aan twee Provinciale wegen waar nou eenmaal vrachtverkeer overheen gaat komende vanuit de gemeenten Tubbergen, Hardenberg en Twenterand. De Provinciale wegen N341 en N343 hebben als functie het ontsluiten van een gebied op wegen van een hogere rangorde. Hierdoor kunnen er geen maatregelen worden genomen om de verkeersdruk te laten afnemen, de weg doet waarvoor hij is aangelegd, het ontsluiten van een gebied naar een weg van een hogere rangorde zoals de N36 en de N34, die een maximale snelheid kennen van 100 km/h.

DOELENBOOM DUURZAAMHEID, MILIEU EN VTH Onderwerp: Borging aandacht voor de volksgezondheid Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: Aandacht voor de volksgezondheid bij zon- en windprojecten is onvoldoende, deze dient geborgd te zijn. Hoe wordt dat geborgd? (vraag n.a.v. opmerking op pagina 49) Reactie college: Ontwikkeling van windprojecten is langjarig en verloopt in verschillende fasen. Het ATT-gebied bevindt zich nu nog in de verkennende fase. In een eventueel volgende fase van uitwerking van een project worden ook gezondheid en milieuaspecten betrokken. In de daarna volgende fase van besluitvorming voor een windproject moet alle relevante milieu-informatie (inclusief gezondheidseffecten) bij de aanvraag worden aangeleverd (meestal in de vorm van een projectMER). O.a. op basis daarvan worden voorwaarden opgenomen in de omgevingsvergunning. In die fase moet voor de besluitvorming alle op dat moment actuele informatie (o.a. de nieuwe landelijke milieunormen en de nieuwste gezondheidsinzichten voor wind) in de afweging worden betrokken. Bij zon op veld projecten, die veel sneller ontwikkeld kunnen worden, worden eventuele gezondheidsaspecten ook meegenomen in de vergunningverlening. De gezondheidseffecten zijn bij zon op veld overigens kleiner, maar effecten op natuur en landschap kunnen wel groot zijn.

14

Onderwerp: Zon op dak Vanuit de fractie(s): CDA Vraag: Enexis heeft onlangs een kaart uitgegeven waar directe problemen zijn voor bedrijven en ondernemers die nu een aanvraag doen voor een aansluiting op het net. Kan het College aangeven of dit ook speelt binnen de gemeente Twenterand? En zijn er op dit moment al aanvragen geweest van ondernemers/bedrijven in Twenterand die niet in behandeling zijn genomen door Enexis? Reactie college: Voor invoeding naar het net (van opgewekte energie) geldt voor grote projecten (netaansluiting groter dan 3x80A) van bedrijven en initiatiefnemers van duurzame energieprojecten dat er geen teruglevering van energie aan het net mogelijk is in Twenterand. Er staan hiervoor al enkele jaren Twenterandse ondernemers (met plannen voor zon op dak) op de wachtlijst bij Enexis voor zo’n aansluiting. Enexis mag niet met ons delen welke bedrijven dat zijn. Voor afname van elektriciteit voor nieuwe grote aansluitingen van ondernemers/bedrijven gelden op dit moment voor Twenterand (nog) geen beperkingen. De verwachting is echter dat de problemen die hiervoor spelen in andere delen van Overijssel in de toekomst ook in Twenterand gaan spelen. De situatie voor de netcapaciteit is te vinden op Capaciteitskaart elektriciteitsnet (netbeheernederland.nl).

Onderwerp: ondersteuning alternatieve oplossingen (staat onder zon op dak) Vanuit de fractie(s): Vraag: Het College gaat bedrijven nu actief benaderen voor ondersteuning bij alternatieve oplossingen. En dan in combinatie met de asbestsanering en voor participatie. Wat zijn deze alternatieve oplossingen? Reactie college: Bij zon op grote daken speelt een grote structurele belemmering: de beperkte netcapaciteit en de huidige netbeperking voor teruglevering als gevolg hiervan. Eigenaren van grote daken die zonnepanelen willen plaatsen kunnen niet meer uitgaan van levering aan het net (opwekken zonder terug te leveren is nog wel mogelijk). Oplossingen voor netcongestie zijn het toepassen van congestiemanagement door de netbeheerders en het toepassen van lokale alternatieve (individuele) oplossingen. Voorbeelden van dat laatste zijn: een kleinere zon op dak-installatie waarbij de opwek overeenkomt met het elektriciteitsgebruik van het bedrijf, oost-west opstelling van zonnepanelen, nieuwe en innovatieve oplossingen zoals het koppelen met slim laden, cable-pooling, batterij-opslag, of een deelname aan een Energy-hub. Bij een Energy-hub wordt onder andere capaciteit voor teruglevering en afname onderling uitgewisseld. Zie ook: Netcapaciteit en netcongestie (rvo.nl) en Netcongestie - Provincie Drenthe voor een Handreiking ‘Tien mogelijke oplossingen bij netcongestie’.

Onderwerp: Asbestsanering en participatie Vanuit de fractie(s): CDA Vraag: Voor de CDA fractie is het onduidelijk wat het College bedoelt met asbestsanering en participatie in relatie tot alternatieve oplossingen. Kan het College hier duidelijkheid over geven? Reactie college: Bij het benaderen van bedrijven voor Zon op Dak, waarbij nog asbest aanwezig is, kan dit mee worden genomen in de ondersteuning (vervangen van het asbestdak). Ook is het mogelijk dat er ondersteuning wordt geboden voor participatie (via een energiecoöperatie) bij een Zon op Dak project. Onderwerp: Agenda duurzaamheid Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Blz 47 Er is een interne evaluatie Agenda Duurzaamheid geweest. Het is ooit een opdracht vanuit de raad om de Agenda Duurzaamheid op te stellen. Kunnen wij daarom deze evaluatie ontvangen? En hebben we het goed begrepen dat de Agenda gewoon verder gaat met een werkprogramma? Hoe wordt de raad daarin meegenomen? Reactie college: De evaluatie van de Agenda Duurzaam Twenterand is in concept gereed en deze zal later dit jaar met een raadsbrief aan de raad worden aangeboden. De agenda gaf de focus en doelen voor de opgaven energietransitie, klimaatadaptatie en circulaire economie. De doelen voor deze onderwerpen zijn langjarig en blijven de ambitie voor ons gemeentelijk handelen. Door ontwikkelingen landelijk zijn de

15

opgaven, verantwoordelijkheden en taken echter steeds meer direct bij gemeenten neergelegd (met name voor de energietransitie/ uitvoering klimaatakkoord). De uitvoeringstaken hebben wij opgenomen in een werkprogramma. Gemeenten hebben voor die uitvoering ook rijksmiddelen ontvangen. Onderwerp: Energiearmoede Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Wij zijn ook heel benieuwd naar de concrete resultaten op het gebied van bestrijding van energiearmoede. De plannen zijn wel helder, maar de resultaten zijn dat nog niet. Wat kunt u ons daarover vertellen? Over die concrete resultaten? Reactie college: De raad is via de jaarstukken van 2022 geïnformeerd over de energietoeslag 2022 en via de Nieuwsbrief Sociaal Domein in de zomer 2023 over de tussentijdse stand van zaken van de vangnetregeling voor1 huishoudens. Over de subsidieregeling voor sport- en maatschappelijke organisaties is de raad apart via een raadsbrief geïnformeerd. De verschillende regelingen voor het verduurzamen van woningen staan geagendeerd op het aanmeldformulier voor de raadsdebatten van 12/13 september (raadsbrief Lokale isolatie aanpak Twenterand). Zie ook het andere antwoord over dit onderwerp. Onderwerp: Metingen Duurzaamheid Vanuit de fractie(s): CU Vraag: Blz. 52 Er zijn in 2022 160 bedrijven bezocht in het kader van energiemaatregelen. Zijn dit allemaal Twenterandse bedrijven? Zo ja, dan is dat best heel veel.

Hoe doet u dat allemaal? En wat hebben deze bezoeken concreet opgeleverd? Adviezen aan de ondernemers? En wordt de opvolging van die adviezen dan ook gemonitoord? Reactie college: Controles in het kader van de energiemaatregelen zijn uitbesteed aan de ODT, omdat zij expertise in dit vakgebied hebben. Het realiseren van energiebesparing bij bedrijven is een belangrijke voorwaarde om onze duurzaamheidsambities te halen. Bij alle reguliere controles vanuit het basistakenpakket van de OD worden de energiebesparing aspecten integraal meegenomen. In het ‘Uitvoeringsprogramma 2023 en jaarverslag 2022 fysieke leefomgeving’ is opgenomen dat er in 2022 165 periodieke controles hebben plaatsgevonden, waarvan bij minstens de helft (>75) is gekeken naar de energiemaatregelen die het betreffende bedrijf of de inrichting getroffen heeft. Bovendien is er ook nog een aantal separate projecten die de energiemaatregelen van bedrijven in kaart brengen. Daarover staat in het ‘Uitvoeringsprogramma 2023 en jaarverslag 2022 fysieke leefomgeving’ het volgende: “Ten aanzien van het project energie en duurzaamheid zijn er in 2021 26 controles geweest waarbij specifiek is gekeken naar de naleving van de informatieplicht energie en 4 controles waarbij energiebesparing het belangrijkste aspect was. In slechts 2 gevallen bleek géén sprake te zijn van een overtreding.

Uit hercontroles is gebleken dat 8 bedrijven de overtreding ongedaan hebben gemaakt.” Onderwerp: Herijking financiering ODT Vanuit de fractie(s): GBT Vraag: In de adviesnota herijking financiering ODT van 31 januari 2023, schrijft u dat een toename vanaf 2024 met een bedrag per jaar vergelijkbaar met de naheffing 2022, € 90.000 niet wordt uitgesloten. Dit zal in de Kadernota worden verwerkt. Slechts 4 maanden verder raamt u € 280.000 oplopend tot € 345.000 in 2026. Waar zit dit precies in? En hoe komt het dat uw eerder inschatting er zo naast zat? Reactie college: Onze bijdrage aan de ODT is gestegen met €280.000,- door verschillende factoren: De ODT gaat per 1 januari 2024 over op outputfinanciering. In het traject dat daaraan vooraf ging is door de ODT een voorstel gedaan met de af te nemen uren en producten per deelnemer. Dat ligt ruim 2 fte hoger dan onze oorspronkelijke inbreng van 4,5 fte. Om die reden hebben we 2023 als “groeijaar” aangehouden, door onze inbreng structureel met 0,5 fte te verhogen. Het uurtarief wordt in 2024 verhoogd van € 87,03 naar € 100,99.

16

Het aantal productieve uren per fte wordt binnen een tijdsbestek van 2 jaar tweemaal verlaagd. In 2022 gingen we van 1440 uur per fte, naar 1400 uur per fte en in 2024 gaan we van 1400 uur per fte naar 1360 uur per fte. Dat houdt in dat de ODT een hogere bijdrage nodig heeft om hetzelfde werk te kunnen volbrengen. De komende jaren zijn er echter meerdere ontwikkelingen (ontwikkelingen bedrijventerreinen in Twenterand, maar ook ontwikkelingen als de Omgevingswet) die er naar verwachting voor zorgen dat er meer middelen aan de ODT nodig zijn om de vraag en dienstverlening van de gemeente Twenterand op het kwalitatief wettelijk vereiste niveau blijven. Het uitgangspunt is dat wij aansluiten bij de begroting van de ODT. Om die reden houden we €280.000,- aan in de begroting, waarna het bedrag ieder jaar aangepast wordt met een inflatiecorrectie. Onderwerp: Glyfosaat Vanuit de fractie(s): PvdA -GL Vraag: Meer dan een jaar geleden heeft het College een toezegging gedaan met betrekking tot het gebruik van glyfosaat door akkerbouwers in Twenterand en dit aan de orde te stellen in het overleg met het LTO. Dit overleg is niet doorgegaan (september 2021) omdat LTO dit heeft afgezegd. Inmiddels zijn we alweer een jaar verder en wordt nog steeds glyfosaat gebruikt in Twenterand (overigens ook door de gemeente Twenterand zelf).

- Is er nu al overleg geweest met LTO? - Is hier gesproken over het gebruik van glyfosaat in het bijzonder in de nabijheid van natura 2000 gebieden? - Wat was hiervan de uitkomst? - Kent het College de risico’s en gevaren van het gebruik van glyfosaat en feit dat dit nu ook erkend wordt al oorzaak van Parkison bij agrariërs? - Wat gaat het College doen om gebruik van glyfosaat te beëindigen? Reactie college: In september 2022 heeft een gesprek tussen LTO en gemeente Twenterand plaats gevonden. Zoals toegezegd is het onderwerp het gebruik van glyfosaat besproken in dit overleg. Tijdens dit overleg werd duidelijk dat LTO aandacht heeft voor het onderwerp glyfosaat en ook agendeert tijdens haar bestuursvergaderingen. De gemeenteraad is hierover per mail geïnformeerd op 23/01/2023. De toezegging is daarmee afgedaan. Onderwerp: Lelieteelt Vanuit de fractie(s): PvdA-GL Vraag: Ook hier hebben wij het als PvdA GroenLinks al eerder over gehad en hebben gevraagd naar de stand van zaken met betrekking tot het convenant lelieteelt.

- Zijn hier ook wijzigingen in aangebracht naar de nieuwste inzichten en ook op basis van de actualiteit waarin een rechter een uitspraak heeft gedaan over lelieteelt in de nabijheid van woningen? - Is het College bereid om met alle lelietelers in overleg te gaan om, op basis van de publicaties en de hierin genoemde risico’s voor de volksgezondheid, het convenant aan te passen en de afstand tot bebouwing en natuurgebieden te vergroten? - Hoe staat het hier nu mee? - Is de convenant nu opnieuw besproken en getekend? Reactie college: Het betreft hier motie 2021-M32 Aanpassen convenant bollenteelt. Het Waterschap brengt in overleg met de Provincie, gemeente en Vitens in kaart wat de impact van de lelieteelt is op het grondwaterpeil, o.a. In het kader van waterschaarste is het belangrijk om te weten wie waar en hoeveel water onttrekt. Er ligt op dit moment een aangepast concept-convenant. Na een laatste juridische check kan worden overgaan tot ondertekening

17

Onderwerp: Samenwerking andere gemeenten mestvergisters etc. Vanuit de fractie(s): VVD Vraag: Hoe staat het met de samenwerking met andere gemeenten zoals het college voor ogen had, met betrekking tot mestvergisters en of andere vormen van energievoorzieningen? Reactie college: Met de andere (Twentse) gemeenten wordt samengewerkt o.a. via de RES en de werkplaats Nieuwe Energie Overijssel, waarbij voor verschillende onderwerpen, zoals Zon op Dak en Verduurzamen maatschappelijk vastgoed, wordt afgestemd en kennis wordt gedeeld, een (gezamenlijke) aanpak wordt uitgewerkt of een gezamenlijk project wordt uitgevoerd. Bij het onderwerp biogas/groengas (mestvergisting) wordt samengewerkt met o.a. gemeente Tubbergen en Wierden, en is een Twentse lobby ingezet naar de ministeries EZK en LNV. Bij wind wordt intensief samengewerkt met de buurgemeenten Almelo en Tubbergen. Onderwerp: Kernenergie Vanuit de fractie(s): VVD Vraag: Bent u bereid in Twente de discussie over kernenergie aan te gaan? Hoe staat het college tegenover de ontwikkeling van een kleine centrale in Twente? Reactie college: De wethouder heeft hier al positief op gereageerd en dit ingebracht in het BBO RES Twente en het BO ATT. De gemeente is echter geen bevoegd gezag als het gaat om kernenergie. Daarvoor moeten initiatiefnemers zich richten tot het Rijk/ Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming.

Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) | Autoriteit NVS. Verder heeft de provincie Overijssel in 2022 een notitie laten opstellen over de perspectieven voor SMR’s[1] Brief van GS - Motie | Kennis van Kernenergie (OCL e.a.) 28-09-2022 Provincie Overijssel (notubiz.nl). De conclusie van GS was “De geraadpleegde experts verschillen van mening over de realisatietermijn van small modular reactors. Maar geen van de experts verwacht dat vóór 2035 serie-geproduceerde kleine kerncentrales inzetbaar zijn in de provincie Overijssel.” RES Twente volgt de ontwikkelingen. [1] Kleine modulaire reactoren (Small Modular Reactors of SMR's). Onderwerp: Ontwikkeling gebiedsproces ATT Vanuit de fractie(s): CDA Vraag: Welke effect heeft de aangenomen motie (21-06-2023) in de Provincie Overijssel op het zoekgebied van ATT? Reactie college: Het ATT-zoekgebied was al in beeld voor clustering van windturbines. De ondergrens van vier windturbines uit de provinciale motie heeft daar geen direct effect op. Voor de gemeente Tubbergen roept de motie allerlei vragen op over de zoekgebieden die zij hebben buiten het ATT-gebied. Zij hebben daarover contact gezocht met de Provincie.

Door het wegnemen van allerlei mogelijkheden voor het plaatsen van (minder dan vier) windturbines in de provincie, wordt mogelijk de druk op de gebieden die eerder zijn aangewezen als clustergebieden groter om daar meer windturbines te plaatsen om de RES doelstellingen te halen. De consequenties van deze provinciale motie zijn echter nog niet volledig duidelijk. DOELENBOOM BOUWEN, WONEN RO EN VTH Onderwerp: Ambitie om bij te dragen aan regionale vraag Vanuit de fractie(s): SGP Vraag: - Er is de ambitie om bij te dragen aan de regionale vraag nu er voor de eigen inwoners nog onvoldoende betaalbare woningen zijn? Met name voor de jongeren en hoe kunnen en wil de gemeente hierop sturen? (vraag n.a.v. opmerking op pagina 40) - Hoe is deze ambitie (vraag 21) te rijmen met de doelstelling de identiteit van de kernen te handhaven? Reactie college:

18

-

-

Alle woningbouw wordt gerealiseerd vanuit het 30-40-30 beginsel (30% sociale huur en 40% betaalbare woningen). De regionale ambitie en het invullen van de lokale behoefte kunnen elkaar versterken bij het zorgen voor voldoende betaalbare woningen in Twenterand. Woningbouw kan helpen de identiteit van kernen te handhaven doordat het een bijdrage kan leveren aan het voorzieningenniveau en de economie en daarmee de vitaliteit van de kernen. “Vanuit de ambitie van Twenterand om (boven op de lokale behoefte) bij te dragen aan de regionale vraag naar woningen zien wij kansen om in onze kernen extra woningen toe te voegen en daarmee huishoudens van buiten Twenterand aan te trekken. Hiermee kunnen ook de voorzieningen, vitaliteit en economie van de kernen worden ondersteund.” (Pagina 8 van de door uw raad vastgestelde Woonvisie.)

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Twenterand&id=c14d76ec-dbc6-4b0e-8088-104451cc0834