CConstaterende datTwenterand
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3 Rekenkameronderzoek- -Zicht op zeggenschap-, 6 juni 2025

Beeldvormende vergadering 6 oktober 2026, gemeente TwenterandBij agendapunt: Uitwerking rekenkameronderzoek: "Zicht op zeggenschap"36.210 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Alle overlegstructuur | besluiten worden genomen met volstrekte meerderheid van stemmen. Het ab van P10 neemt besluiten over de lobbystrategie, het jaarprogramma en de jaarlijkse begroting. Het db bestaat uit minimaal vier leden, waaronder de voorzitter van het ab, die burgemeester is van een van de gemeenten. Op dit moment is dat de voorzitter van Hof van Twente. De andere leden zijn wethouders van de deelnemende gemeenten. Het db komt minimaal viermaal per kalenderjaar bijeen.129 Het ab en het db worden ondersteund door een ambtelijk ondersteuningsteam, de kernorganisatie. Omvang ambtelijke organisatie | De kernorganisatie van de P10 bestaat uit een coördinator, strategisch adviseurs, een strategisch communicatieadviseur en een uitvoerend communicatieadviseur. De gemeente die de voorzitter levert, organiseert tevens de kernorganisatie.130 Financiële omvang | Totale financiële omvang 2023: € 465.000.131 Legitimiteit Inspraak/participatie van derden | In de statuten is hierover niets vastgelegd. Informatievoorziening aan raden | In de statuten is hierover niets vastgelegd. Verantwoording aan raden | In de statuten is hierover niets vastgelegd. Zienswijzen raden | In de statuten is hierover niets vastgelegd. Evaluatie | In de statuten is hierover niets vastgelegd.

Openbaarheid en vindbaarheid vergaderingen en besluiten | Besluiten zijn niet openbaar en vergaderingen zijn niet online te volgen. Bijeenkomsten raden | Dit is bij ons niet bekend. 127 | Statuten P10 (artikel 2). 128 | Statuten P10 (artikel 2). 129 | Statuten P10 (artikel 3 en 4); https://p-10.nl/p10-netwerk/bestuur/. 130 | Statuten P10 (artikel 9). 131 | Jaarrekening 2023 (p. 1). 73203 | Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking | RAPPORT | 54 13. Portefeuillehoudersoverleg Milieu, Duurzaamheid en Afval (PHO MDA) Publieke waarde Doelstelling Het PHO MDA is ingesteld om samen te werken en daardoor synergie te bereiken bij de vele maatschappelijke opgaven op het gebied van MDA, zoals de energietransitie en circulaire economie. Ook wordt er via de samenwerking op ingezet om het gezamenlijk belang beter te kunnen positioneren en adresseren.132 Taken en bevoegdheden Het PHO richt zich qua afstemming, coördinatie en voorbereiding van besluitvorming op de volgende pijlers: milieu, afval / circulaire economie, en energie.133 De deelnemers hebben geen bevoegdheden overgedragen aan het PHO MDA. Colleges blijven bevoegd gezag. Organisatie (mensen, middelen, governance) Juridische vorm Afstemming: bestuursovereenkomst (collegesamenwerking).134 Mate van verplichting Niet-verplicht. Deelnemende organisaties De veertien Twentse gemeenten.

Besluitvormings- en overlegstructuur Het PHO MDA is een platform van afstemming, coördinatie en voorbereiding van besluitvorming. Besluitvorming vindt plaats in de afzonderlijke gemeenten. Het BO komt in elk geval vijf keer per jaar bij elkaar.135 Omvang ambtelijke organisatie De samenwerking is ondergebracht bij de gemeente Hengelo, de gastheerorganisatie. Financiële omvang De deelnemers betalen een gezamenlijke bijdrage van € 90.000 per jaar, met als verdeelsleutel het aantal inwoners per gemeente, aan de gastheerorganisatie.136 Legitimiteit Inspraak/participatie van derden In de bestuursovereenkomst is hierover niets vastgelegd. Informatievoorziening aan raden In de bestuursovereenkomst is hierover niets vastgelegd. Verantwoording aan raden In de bestuursovereenkomst is hierover niets vastgelegd. Zienswijzen raden In de bestuursovereenkomst is hierover niets vastgelegd. Evaluatie De overeenkomst wordt vierjaarlijks geëvalueerd. Openbaarheid en vindbaarheid vergaderingen en besluiten Besluiten zijn niet openbaar en vergaderingen zijn niet online te volgen. Bijeenkomsten raden Dit is bij ons niet bekend. 132 Overeenkomst Milieu, Duurzaamheid en Afval Twente (artikel 2). 133 Overeenkomst Milieu, Duurzaamheid en Afval Twente (artikel 2). 134 Overeenkomst Milieu, Duurzaamheid en Afval Twente. 135 Overeenkomst Milieu, Duurzaamheid en Afval Twente (artikel 5).

136 Overeenkomst Milieu, Duurzaamheid en Afval Twente (artikel 7). 73203 |Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking| | RAPPORT |55 14. Recreatieschap Twente Publieke waarde Doelstelling | Het Recreatieschap Twente is ingesteld om een evenwichtige ontwikkeling van recreatieve voorzieningen in het gebied te bevorderen.137 Taken en bevoegdheden | De taken en bevoegdheden van het recreatieschap zijn als volgt: • bevordering van totstandkoming en instandhouding van publieke recreatieve/toeristische infrastructuur in Twente • aanleg, onderhoud en beheer van publieke recreatieve/toeristische voorzieningen die een bovenlokaal karakter hebben.138 Organisatie (mensen, middelen, governance) Juridische vorm | Zelfstandige organisatie: bedrijfsvoeringsorganisatie.139 Mate van verplichting | Niet-verplicht. Deelnemende organisaties | De veertien Twentse gemeenten. Besluitvormings- en | Er is een bestuur, waarin alle veertien deelnemende gemeenten een afgevaardigde uit het college hebben. overlegstructuur | Elk lid van het bestuur beschikt over één stem. Als het gaat om de vaststelling van de begroting, wijzigingen daarvan en de jaarrekening, of om besluiten over investeringen op basis van een gemeentelijke bijdrage, worden beslissingen in het bestuur genomen op basis van het inwonertal bij aanvang van het kalenderjaar waarin de stemming plaatsvindt.

Bij overige beslissingen geldt een gewone meerderheid van stemmen, waarbij die gewone meerderheid tevens minimaal de helft van de inwoners van Twente vertegenwoordigt.140 Omvang ambtelijke organisatie | Totale personele bezetting 2023 (tijdelijk en/of vast dienstverband): 17,56 fte.141 Financiële omvang | Totale baten 2023: € 4.681.000 Totale lasten 2023: € 4.689.000.142 Legitimiteit Inspraak/participatie van derden | In de huidige regeling is hierover niets vastgelegd. In de nu voorliggende wijziging van de regeling is wel een bepaling over inspraak opgenomen. Informatievoorziening aan raden | Raden ontvangen jaarlijks een ontwerpbegroting en jaarrekening. De wettelijke procedure hiervoor is vastgelegd in de Wgr. Andere afspraken over de informatievoorziening aan raden zijn bij ons niet bekend. Verantwoording aan raden | Jaarlijkse verantwoording over het gevoerde bestuur vindt plaats via de jaarrekening die wordt aangeboden aan de raden. Zienswijzen raden | Besluiten van het bestuur worden, anders dan wanneer dit wettelijk verplicht al geldt, niet aan zienswijzen onderworpen. Evaluatie | De regeling wordt uiterlijk een maand voorafgaande aan het eind van elke zittingsperiode van de gemeenteraad geëvalueerd, voor het eerst in 2026.

Deze evaluatie geschiedt door het bestuur, gehoord de raden.143 Openbaarheid en vindbaarheid | De agenda, het verslag inclusief genomen besluiten en de bijlagen (stukken ter bespreking of kennisname) zijn vergaderingen en besluiten | openbaar in te zien.144 Vergaderingen zijn niet online te volgen. Bijeenkomsten raden | Dit is bij ons niet bekend. 137 | GR Recreatieschap Twente (artikel 4). 138 | GR Recreatieschap Twente (artikel 5). 139 | GR Recreatieschap Twente (artikel 3). 140 | GR Recreatieschap Twente (artikel 6-7; 10) 141 | Jaarrekening Recreatieschap Twente 2023 142 | Jaarrekening Recreatieschap Twente 2023 143 | GR Recreatieschap Twente (artikel 31). 144 | https://www.recreatieschaptwente.nl/documenten/?type=Vergaderverslag. 73203 |Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking| | RAPPORT |56 15. Regionaal Bedrijventerrein Twente Publieke waarde Doelstelling | Het Regionaal Bedrijventerrein Twente (RBT) is ingesteld om te komen tot een gezamenlijk(e) ontwikkeling, realisatie en beheer van een, qua verschijningsvorm hoogwaardig, grootschalig en duurzaam bedrijventerrein van bovengemeentelijke betekenis, aard en omvang.

De deelnemers noemen het bedrijventerrein XL Businesspark Twente.145 Taken en bevoegdheden | Het RBT heeft tot taak het ontwikkelen, realiseren, exploiteren en beheren van XL Businesspark Twente.146 Organisatie (mensen, middelen, governance) Juridische vorm | Zelfstandige organisatie: openbaar lichaam147 (collegeregeling). Mate van verplichting | Niet-verplicht. Deelnemende organisaties | Gemeenten Almelo, Borne, Hengelo en Enschede en provincie Overijssel. Besluitvormings- en | Het RBT heeft een geleed bestuur: ab en db. Naast de provincie Overijssel nemen de Twentse gemeenten overlegstructuur | Almelo, Borne, Enschede en Hengelo deel. Vanuit elke deelnemer nemen twee collegeleden deel aan het ab.

Het ab heeft in ieder geval de volgende bevoegdheden: • vaststellen en wijzigen van de begroting, grondexploitatie, meerjarenraming en vaststellen van de jaarrekening • vaststellen en wijzigen van een reglement van orde voor de vergaderingen van het ab • vaststellen en wijzigen van een verordening over de uitgangspunten voor het financiële beleid, en van regels voor het financieel beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie • vaststellen en wijzigen van een verordening met regels voor de controle op het financiële beheer, en van de inrichting van de financiële organisatie • doen van voorstellen tot wijziging van de regeling, met de toetreding tot of de uittreding uit de regeling van een of meer deelnemers en in verband met de opheffing van deze gemeenschappelijke regeling. Het db bestaat uit vijf leden van het ab. Voor het nemen van een besluit in het ab of db wordt de volgende stemverdeling toegepast: de provincie Overijssel en de gemeenten Almelo, Enschede en Hengelo elk twee stemmen per lid en de gemeente Borne één stem per lid. Besluiten worden genomen met een meerderheid van stemmen.148 Wie in het ab en db zitten, staat op de website van XL Businesspark.149 Omvang ambtelijke organisatie | 2,8 fte (in 2022).150 Financiële omvang | Totale lasten 2022: € 47.083.652.

Totale baten 2022: € 51.828.206.151 Legitimiteit Inspraak/participatie van derden | In de GR is hierover niets vastgelegd. Informatievoorziening aan raden | Raden ontvangen jaarlijks een ontwerpbegroting en jaarrekening. De wettelijke procedure hiervoor is vastgelegd in de Wgr. Andere afspraken over de informatievoorziening aan raden zijn bij ons niet bekend. Verantwoording aan raden | Jaarlijkse verantwoording over het gevoerde bestuur vindt plaats via de jaarrekening die wordt aangeboden aan de raden. Zienswijzen raden | Besluiten van het ab worden, anders dan wanneer dit wettelijk verplicht al geldt, niet aan zienswijzen onderworpen. Evaluatie | In de GR is hierover niets vastgelegd. Openbaarheid en vindbaarheid | Besluiten zijn niet openbaar en vergaderingen zijn niet online te volgen. vergaderingen en besluiten Bijeenkomsten raden | Dit is bij ons niet bekend. 145 | Gemeenschappelijke Regeling Regionaal Bedrijventerrein Twente (intitulé). 146 | Gemeenschappelijke Regeling Regionaal Bedrijventerrein Twente (artikel 3). 147 | Gemeenschappelijke Regeling Regionaal Bedrijventerrein Twente. 148 | Gemeenschappelijke Regeling Regionaal Bedrijventerrein Twente (artikel 6; artikel 11). 149 Zie: https://www.portoftwente.com/xl-businesspark/bestuur#:~:text=Het%20Regionaal%20Bedrijventerrein%20Twente%20(RBT,te%20ontwikkelen%2C%20exploiteren%20 en%20beheren.

150 | Jaarstukken Port of Twente XL Businesspark 2022. 151 | Jaarstukken Port of Twente XL Businesspark 2022, p. 30. 73203 | Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking | RAPPORT | 57 16. RES Twente Publieke waarde Doelstelling De RES Twente werkt, net als de andere energieregio’s, aan het opwekken van hernieuwbare energie op land. Daarnaast zoekt de regio naar duurzame warmtebronnen als alternatief voor het aardgas waarmee huizen en gebouwen verwarmd worden. Het werken aan de RES vloeit voort uit het Klimaatakkoord.152 Taken en bevoegdheden De RES Twente geeft, net als elke energieregio, invulling aan de afspraken uit het nationaal Klimaatakkoord. Concreet vertaalt de RES de afspraken uit het nationaal Klimaatakkoord in: • een regionale aanpak om elektriciteit duurzaam op te wekken met wind- en zonne-energie • de ‘Regionale Structuur Warmte’153 Organisatie (mensen, middelen, governance) Juridische vorm Afstemming: de RES Twente maakt onderdeel uit van de bestuursovereenkomst MDA. Er wordt op dit moment gewerkt aan een nieuwe bestuursovereenkomst. Mate van verplichting Semi-verplicht. Deelnemende organisaties De veertien Twentse gemeenten, provincie Overijssel, Waterschap Vechtstromen. Besluitvormings- en overlegstructuur De voorbereidende besluitvorming van de RES Twente verloopt via het Breed Bestuurlijk Overleg (BBO) RES Twente.

Bestuurders van onder andere het waterschap en de provincie Overijssel sluiten aan bij de (deel)agenda van de regionale energiestrategie.154 Het BBO functioneert zelfstandig maar heeft een relatie met het PHO MDA wanneer het de bestuursovereenkomst MDA betreft. Omvang ambtelijke organisatie Het BBO wordt ondersteund door een ambtelijk coördinatieteam met een programmamanager. Het coördinatieteam heeft samen met de regionale ambtenaren een werkorganisatie waarin uiteenlopende betrokkenen en professionals de regionale beschikbare kennis en expertise in kunnen brengen. Zowel het coördinatieteam als de regionale ambtenaren worden ondersteund door het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie (NP RES). Financiële omvang € 441.527 per jaar voor de RES zelf. Budget is beschikbaar in de periode 2024-2028. Het totaalbedrag voor de gehele periode is € 1.766.108. Additionele middelen energie-infrastructuur voor 2024 en 2025 zijn € 390.000,- per jaar minus afdracht btw, voor het compensatiefonds. Legitimiteit Inspraak/participatie van derden In de startnota is hierover niets vastgelegd. Informatievoorziening aan raden In de startnota is hierover niets vastgelegd. Verantwoording aan raden In de startnota is hierover niets vastgelegd. Zienswijzen raden In de startnota is hierover niets vastgelegd. Evaluatie In de startnota is hierover niets vastgelegd.

Openbaarheid en vindbaarheid vergaderingen en besluiten Van alle overleggen van het BBO wordt een actielijst bijgehouden die ter informatie beschikbaar wordt gesteld aan de deelnemers. Deze zijn niet openbaar en vergaderingen zijn niet online te volgen. Bijeenkomsten raden De RES Twente kent sinds 2021 de initiatiefgroep. In deze groep zitten raadsleden (‘linking pins’) van alle gemeenten die met elkaar kennis verzamelen over de regionale energietransitie. In 2023 heeft de RES Twente een inwonersforum georganiseerd onder alle Twentse inwoners. 30.000 inwoners hebben een uitnodigingsbrief ontvangen en uiteindelijk zijn 100 inwoners geselecteerd. Zij hebben gezamenlijk in drie dagen een advies uitgebracht.155 152 https://www.regionale-energiestrategie.nl/werkwijze/doel+van+de+res/default.aspx. 153 Koersdocument RES 1.0 (p. 3). 154 Overeenkomst Milieu, Duurzaamheid en Afval Twente (artikel 5). 155 Voorbereidingen voor Twents inwonersforum in volle gang! | RES Twente. 73203 |Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking| | RAPPORT |58 17. ROS Twente Publieke waarde Doelstelling | Het doel van de ROS Twente (ruimtelijke ontwikkelstrategie Twente) is het opstellen en uitvoeren van de verstedelijkingsstrategie in samenwerking met de provincie Overijssel en het Rijk. De governance is momenteel in ontwikkeling.

Over de taken, de organisatie en de wijze waarop de betrokkenheid van raden en derden wordt georganiseerd, is op dit moment nog niets bekend.156 Taken en bevoegdheden | Nog niet bekend. Organisatie (mensen, middelen, governance) Juridische vorm | Afstemming: juridische vorm is nog niet bekend. Mate van verplichting | Niet-verplicht. Deelnemende organisaties | De veertien Twentse gemeenten. Besluitvormings- en | De bestuurlijke samenwerking op dit thema verloopt op dit moment via de bestaande structuur van het BOSS. overlegstructuur | Er is geen apart overleg met veertien bestuurders ingericht voor de ROS. Dit overleg moet nog formeel geregeld worden met een collegebesluit. Dit gebeurt naar verwachting in maart 2025. Omvang ambtelijke organisatie | Nog niet bekend. Financiële omvang | Nog niet bekend. Legitimiteit Inspraak/participatie van derden | Nog niet bekend. Informatievoorziening aan raden | Tot nu toe het informeren bij belangrijke mijlpalen in het traject van ROS Twente. Afhankelijk van de verkenning van de verstedelijkingsstrategie: besluitvormend op onderdelen ervan, denk aan actualisatie gemeentelijke omgevingsvisies (als nodig) of besluiten over gebiedsontwikkelingen/projecten (als nodig).157 Verder zijn er nog geen afspraken gemaakt over de informatievoorziening. Verantwoording aan raden | Nog niet bekend. Zienswijzen raden | Nog niet bekend.

Evaluatie | Nog niet bekend. Openbaarheid en vindbaarheid | Nog niet bekend. vergaderingen en besluiten Bijeenkomsten raden | Nog niet bekend. 18. SamenTwente Dit is een casestudie. Zie de uitgebreide uitwerking hiervan in bijlage 4. 156 | Presentatie ROS, Twenteraad 19 september 2024. 157 | Presentatie ROS, Twenteraad, 19 september 2024. 73203 | Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking | RAPPORT | 59 19. Stuurgroep Zorg, Veiligheid en Straf Publieke waarde Doelstelling De Stuurgroep Zorg, Veiligheid en Straf is ingesteld om de thema’s die zich op het snijvlak van zorg en veiligheid bevinden, bestuurlijk en ambtelijk goed met elkaar te verbinden.

De samenwerking richt zich op de thema’s: • die zich bevinden op het snijvlak van veiligheid (ook justitieel) en gemeentelijke zorg en/of sociaal domein • die een aanvullende gezamenlijke inspanning vragen en niet behoren tot het reguliere takenpakket • die de lokale bestuurlijke verantwoordelijkheid raken • waarbij sprake is van een netwerk van organisaties waarbij meerdere overheidsorganisaties betrokken zijn.158 Taken en bevoegdheden De stuurgroep heeft als taken: • signaleren van knelpunten in de verbinding tussen zorg en veiligheid • nemen van besluiten over de aanpak van die knelpunten en het leggen van verbindingen • voorkomen van fragmentatie in de aanpak • monitoren van de praktijk en behouden van een overall-beeld • aandragen van bestuurlijke vraagstukken en daarover (laten) adviseren • sturen op commitment bij de diverse ketenpartners • stimuleren van het uitwisselen van kennis over zorg en veiligheid.159 De deelnemers hebben geen bevoegdheden overgedragen aan de stuurgroep. Colleges blijven bevoegd gezag. Organisatie (mensen, middelen, governance) Juridische vorm Afstemming: bestuursovereenkomst (collegesamenwerking).160 Mate van verplichting Niet-verplicht.

Deelnemende organisaties De veertien Twentse gemeenten, Zorg- en Veiligheidshuis Twente, Raad voor de Kinderbescherming, Dienst Justitiële informatie, reclassering, Mediant/Dimence, politie, Openbaar Ministerie, Veilig Thuis Twente, GGD Twente.161 Sinds 2022 zijn tevens Kaderaanpak Huiselijk geweld en Jeugdbescherming Overijssel (JBOV) en Transfore aangesloten. Besluitvormings- en overlegstructuur Vanuit de veertien deelnemende gemeenten worden drie burgemeesters en drie wethouders Zorg afgevaardigd. Dit zijn momenteel de burgemeesters van Rijssen-Holten (voorzitter), Hof van Twente en Borne, en de wethouders van Hengelo, Almelo en centrumgemeente Enschede. In de bestuursovereenkomst is niets vastgelegd over de wijze van besluitvorming. De stuurgroep komt minimaal twee keer per jaar bijeen.162 Omvang ambtelijke organisatie De stuurgroep heeft geen eigen zelfstandige organisatie. De stuurgroep wordt ambtelijk ondersteund door de expertgroep Zorg, Veiligheid en Straf en diverse werkgroepen.163 Voor deze multidisciplinaire werkgroepen leveren alle partijen hun bijdrage. Financiële omvang Dit is bij ons niet bekend. Legitimiteit Inspraak/participatie van derden In de bestuursovereenkomst is hierover niets vastgelegd. Informatievoorziening aan raden In de bestuursovereenkomst is hierover niets vastgelegd.

Verantwoording aan raden In de bestuursovereenkomst is hierover niets vastgelegd. Zienswijzen raden In de bestuursovereenkomst is hierover niets vastgelegd. Evaluatie De bestuursovereenkomst wordt iedere twee jaar geëvalueerd, de eerste keer in het eerste kwartaal van 2022.164 Openbaarheid en vindbaarheid vergaderingen en besluiten Besluiten zijn niet openbaar en vergaderingen zijn niet online te volgen. Bijeenkomsten raden Dit is bij ons niet bekend. 20. Twente Board Dit is een casestudie. Zie de uitgebreide uitwerking hiervan in bijlage 4. 158 Bestuursovereenkomst Zorg, Veiligheid en Straf Twente (inleiding; artikel 2). 159 Bestuursovereenkomst Zorg, Veiligheid en Straf Twente (inleiding; artikel 3). 160 Bestuursovereenkomst Zorg, Veiligheid en Straf Twente. 161 Bestuursovereenkomst Zorg, Veiligheid en Straf Twente (inleiding). 162 Bestuursovereenkomst Zorg, Veiligheid en Straf Twente (artikel 3). 163 Bestuursovereenkomst Zorg, Veiligheid en Straf Twente (artikel 4 en 5). 164 Bestuursovereenkomst Zorg, Veiligheid en Straf Twente (artikel 8). 73203 |Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking| | RAPPORT |60 21. Twentse Koers Publieke waarde Doelstelling | Twentse Koers is een strategische samenwerking tussen de veertien Twentse gemeenten, zorgverzekeraar en zorgkantoor Menzis, GGD Twente en provincie Overijssel.

Doel van de samenwerking is om de gezondheid van de Twentse inwoners te versterken en ondersteuning en zorg voor alle inwoners beschikbaar, betaalbaar en toegankelijk te houden.165 Taken en bevoegdheden | Met Twentse Koers willen de deelnemers de samenwerking tussen het publieke, medische en sociale gezondheidsdomein verder versterken. Dit doen de deelnemers op strategisch niveau door: • het realiseren van gezamenlijke doelstellingen en ambities omtrent de gezondheid van de Twentse inwoners en de organisatie van kwalitatief goede en betaalbare zorg en ondersteuning in Regio Twente • het signaleren van kansen en risico’s en het vertalen daarvan naar concrete voorstellen voor het management en bestuur van de betrokken organisaties • het doen van een gezamenlijke voorbereiding en positiebepaling op onderwerpen die landelijk worden besproken • gezamenlijk pionieren en lobbyen richting regionale en landelijke partijen over onderwerpen en impulsen die voor onze regio en samenwerking interessant zijn.166 De deelnemers hebben geen bevoegdheden overgedragen aan Twentse Koers. Colleges blijven bevoegd gezag. Organisatie (mensen, middelen, governance) Juridische vorm | Afstemming: samenwerkingsovereenkomst167 SamenTwente is gastheerorganisatie voor Twentse Koers.

In de rol van gastheer verleent SamenTwente aan Twentse Koers: • werkgeverschap voor de medewerkers van de programmaorganisatie • huisvesting en andere (organisatorische) voorzieningen • ondersteuning op het gebied van bedrijfsvoering, waaronder het financieel beheer. De dienstverlening van SamenTwente aan Twentse Koers is nader omschreven en vastgelegd in een DVO.168 Mate van verplichting | Niet-verplicht. Deelnemende organisaties | De veertien Twentse gemeenten, Coöperatie Menzis, provincie Overijssel, openbaar lichaam SamenTwente. Besluitvormings- en | Twentse Koers kent een overlegstructuur bestaande uit: overlegstructuur | • bestuurlijk overleg (BO) (minimaal drie keer per jaar) • ambtelijk overleg • programmateam • programmaoverleg • projectteams. Vanuit elk van de veertien deelnemers neemt één lid (niet nader gespecifieerd) deel aan het BO. Doel van het BO is: • visie- en strategievorming tussen de deelnemers op proces en majeure ontwikkelingen en thema’s die de domeinoverstijgende samenwerking tussen alle partijen betreffen. Het inhoudelijke meerjarig programma (hierna: Agenda) is hiervoor in beginsel leidend. • Regievoering op en bestuurlijke monitoring van de voortgang van de Agenda.

Het BO kan een besluitvormend (Agenda, subsidieaanvragen, jaarrekeningen), opiniërend/beeldvormend, oordeelsvormend en/of adviserend karakter hebben, afhankelijk van het besproken onderwerp en de fase waarin de bespreking van dat onderwerp zich bevindt. Elke partij heeft één stem. Besluiten van het BO worden genomen met een gewone meerderheid van de uitgebrachte stemmen. Alleen voor het vaststellen of bijstellen van de Agenda en voor besluiten met financiële consequenties voor één of meer partijen is unanimiteit vereist. Leden van het BO hebben, binnen de inhoudelijk en financieel door hun colleges/raden/bestuur meegegeven kaders behorende bij de Agenda, het mandaat om te besluiten over wat nodig is om de doelen van de samenwerking te realiseren. Verder geldt vanuit de gemeenten een bestuurlijke taakverdeling: elke themalijn heeft maximaal twee bestuurlijke trekkers.169 Omvang ambtelijke organisatie | Dit is bij ons niet bekend. Financiële omvang | Twentse Koers heeft in 2023 in totaal acht subsidies en uitkeringen ontvangen, met een totaalbedrag van € 6.432.018.170 Gemeenten dragen financieel niet bij aan Twentse Koers. 165 | https://twentsekoers.nl/onze-koers/; Samenwerkingsovereenkomst Twentse Koers (‘Overwegende dat …’). 166 | https://twentsekoers.nl/onze-koers/. 167 | Samenwerkingsovereenkomst Twentse Koers (artikel 3-4).

168 | https://twentsekoers.nl/wp-content/uploads/2023/04/Samenwerkingsovereenkomst-Twentse-Koers-2023-2027-definitief.pdf; Samenwerkingsovereenkomst Twentse Koers (artikel 8). 169 | Samenwerkingsovereenkomst Twentse Koers (artikel 3-4). 170 | Jaarverslag Twentse Koers 2023. 73203 | Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking | RAPPORT | 61 Legitimiteit Inspraak/participatie van derden Twentse Koers zet naar eigen zeggen actief in op het consulteren en betrekken van inwoners in de uitwerking en uitrol van projecten, ervaringsdeskundigheid, inwonersinitiatieven en mantelzorg.171 In de samenwerkingsovereenkomst is hierover niets vastgelegd. Informatievoorziening aan raden In de samenwerkingsovereenkomst is hierover niets vastgelegd. Dit verloopt altijd via de colleges. Verantwoording aan raden In de samenwerkingsovereenkomst is hierover niets vastgelegd. Dit verloopt altijd via de colleges. Zienswijzen raden In de samenwerkingsovereenkomst is hierover niets vastgelegd. Evaluatie In de samenwerkingsovereenkomst is hierover niets vastgelegd. In 2025 staat er een evaluatie van Twentse Koers gepland. Openbaarheid en vindbaarheid vergaderingen en besluiten Van alle overleggen van het BO wordt een afspraken- en besluitenlijst bijgehouden die ter informatie beschikbaar wordt gesteld aan de deelnemers.

Deze zijn niet openbaar en vergaderingen zijn niet online te volgen.172 Bijeenkomsten raden Dit is bij ons niet bekend. 22. Twentse Regietafel Asielinstroom (TRA) Publieke waarde Doelstelling De Twentse Regietafel Asielinstroom is ingesteld om ervaringen op het gebied van opgaven rondom asielzoekers te delen en te zoeken naar waar samenwerking kansrijk is. Taken en bevoegdheden Hierover is niets vastgelegd. Organisatie (mensen, middelen, governance) Juridische vorm Geen juridische vorm. Mate van verplichting Niet-verplicht. Deelnemende organisatie De veertien Twentse gemeenten. Besluitvormings- en overlegstructuur Hierover is niets vastgelegd. Omvang ambtelijke organisatie De TRA als overlegstructuur beschikt niet over eigen financiële middelen. Als er acties volgen uit het overleg, dan wordt dit per gemeente afzonderlijk georganiseerd. Het faciliteren van het overleg wordt sinds 2024 ondersteund via een SPUK (specifieke uitkering). Wierden als gastgemeente ontvangt een bijdrage om het overleg te organiseren. Financiële omvang Legitimiteit Inspraak/participatie van derden Hierover is niets vastgelegd. Informatievoorziening aan raden Hierover is niets vastgelegd. Verantwoording aan raden Hierover is niets vastgelegd. Zienswijzen raden Hierover is niets vastgelegd. Evaluatie Hierover is niets vastgelegd.

Openbaarheid en vindbaarheid vergaderingen en besluiten Besluiten zijn niet openbaar en vergaderingen zijn niet online te volgen. Bijeenkomsten raden Dit is bij ons niet bekend. 171 https://twentsekoers.nl/over-ons/uitgangspunten/. 172 Samenwerkingsovereenkomst Twentse Koers (artikel 4). 73203 |Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking| | RAPPORT |62 23. Veiligheidsregio Twente Publieke waarde Doelstelling | Veiligheidsregio Twente is verantwoordelijk voor de veiligheidsbeheersing in de regio. Dit is op te splitsen in de onderdelen risicobeheersing en crisisbeheersing. Beide disciplines hebben tot doel om het fysieke veiligheidsniveau van de inwoners van Twente te verhogen. Het onderdeel risicobeheersing richt zijn werkzaamheden op preventie van rampen en crises.

Bij het onderdeel crisisbeheersing werken verschillende expertises samen aan de voorbereiding op, de respons tijdens en het herstel of de nazorg na afloop van rampen en crises in Twente.173 Taken en bevoegdheden | Aan de veiligheidsregio zijn de volgende taken en bevoegdheden overgedragen:174 • inventariseren van risico’s van branden, rampen en crises • adviseren van het bevoegd gezag over risico’s van branden, rampen en crises in de bij of krachtens de wet aangewezen gevallen, alsmede in de gevallen die in het beleidsplan zijn bepaald • adviseren van het college van burgemeester en wethouders over de taak • voorbereiden op de bestrijding van branden en het organiseren van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing • instellen en in stand houden van een brandweer • instellen en in stand houden van een GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio) • voorzien in de meldkamerfunctie • aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel • inrichten en in stand houden van de informatievoorziening binnen de diensten van de veiligheidsregio, en tussen deze diensten en de andere diensten en organisaties die betrokken zijn bij de genoemde taken. Organisatie (mensen, middelen, governance) Juridische vorm | Zelfstandige organisatie: gemeenschappelijk openbaar lichaam (collegeregeling).175 Mate van verplichting | Verplicht.

Deelnemende organisaties | De veertien Twentse gemeenten. Besluitvormings- en | De veiligheidsregio heeft een geleed bestuur: ab en db. Hierin zitten de burgemeesters van de veertien Twentse overlegstructuur | gemeenten. Besluiten worden genomen door het ab. Elk lid van het algemeen bestuur beschikt in de vergadering over één stem. Wanneer een besluit gaat over een vaststelling of wijziging van de begroting of de jaarrekening, is het aantal stemmen van een lid van het algemeen bestuur gebaseerd op het inwoneraantal van de gemeente.176 Het db is verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding van de veiligheidsregio.177 Het db bestaat uit vijf leden (waaronder de voorzitter), die worden aangewezen door het ab.178 Het db bestaat uit de burgemeesters van Enschede, Hengelo, Almelo, Oldenzaal en Rijssen-Holten. Het db vergadert, net als het ab, meerdere malen per jaar.179 Omvang ambtelijke organisatie | Totale personele bezetting 2023: 1071 fte. • Beroeps-/ambtelijk medewerkers (brandweer, veiligheidsbureau, GHOR, gemeenten): 381 fte. • Aantal vrijwilligers (brandweer): 690 fte.180 Financiële omvang | Totale baten 2023 (realisatie): € 67.899.142. Totale lasten 2023 (realisatie): € 69.272.822.181 173 | https://www.vrtwente.nl/over-de-veiligheidsregio/wat-doen-wij. 174 | Wet Veiligheidsregio’s (artikel 10). 175 | GR Veiligheidsregio Twente (artikel 2).

176 | GR Veiligheidsregio Twente (artikel 10). 177 | GR Veiligheidsregio Twente (artikel 15). 178 | GR Veiligheidsregio Twente (artikel 12). 179 | https://www.vrtwente.nl/over-de-veiligheidsregio/bestuur. 180 | Jaarstukken 2023 (p. 14). 181 | Jaarstukken 2023. 73203 |Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking| | RAPPORT |63 Legitimiteit Inspraak/participatie van derden | Ingezetenen van de gemeenten en belanghebbenden kunnen op de volgende manieren inspraak uitoefenen: • het indienen van een verzoekschrift bij het db • het voeren van het woord over geagendeerde onderwerpen in een openbare vergadering.182 Informatievoorziening aan raden | Raden ontvangen jaarlijks een ontwerpbegroting en jaarrekening. De wettelijke procedure hiervoor is vastgelegd in de Wgr. Raden ontvangen elke vier jaar ook een evaluatie samen met het nieuwe regionale beleidsplan.183 Verantwoording aan raden | Jaarlijkse verantwoording over het gevoerde bestuur vindt plaats via de jaarrekening die wordt aangeboden aan de raden. Zienswijzen raden | Naast de besluiten waarvoor wettelijk gezien een zienswijzeprocedure geldt, wordt het volgende besluit van het ab ook aan zienswijzen onderworpen: het regionaal beleidsplan inclusief het regionaal risicoprofiel en regionaal dekkingsplan brandweer.184 Evaluatie | De GR wordt minimaal één keer per vier jaar geëvalueerd, samen met het nieuwe regionale beleidsplan.

De evaluatie richt zich op 1) de inhoud van de regeling zelf en 2) ervaringen met de gehanteerde werkwijzen.185 Openbaarheid en vindbaarheid | De agenda’s en verslagen van de vergaderingen (inclusief de besluiten) van het algemeen bestuur zijn vergaderingen en besluiten | openbaar. Ook alle bijlagen/stukken ter bespreking zijn openbaar.186 Vergaderingen zijn niet online te volgen. Bijeenkomsten raden | Dit is bij ons niet bekend. 182 | GR Veiligheidsregio Twente (artikel 23). 183 | GR Veiligheidsregio Twente (artikel 30-31, artikel 37). 184 | GR (artikel 22). 185 | GR (artikel 37). 186 | https://www.vrtwente.nl/documenten/vergaderstukken/vergaderstukken-algemeen-bestuur/archief. 73203 |Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking| | RAPPORT |64 24.

VNG Overijssel Publieke waarde Doelstelling | VNG Overijssel kent vier hoofddoelen: • het delen van kennis (platformfunctie op gebied van zowel het sociaal als het ruimtelijk domein) • het behartigen van gezamenlijke Overijsselse belangen (adviseren, coördineren en stimuleren) • het onderhouden van contact met en het informeren van de Overijsselse gemeenten (zowel bestuurlijk als ambtelijk) • het faciliteren van de Overijsselse gemeenten door onder andere het verzorgen van procedures en het bieden van ondersteuning om algemene beleidsdoelen te bereiken.187 Taken en bevoegdheden | De vereniging behartigt het gemeenschappelijk belang van de leden door het uitvoeren van de volgende taken: • het verstrekken van inlichtingen en het geven van adviezen aan haar leden • het houden van bijeenkomsten en het bevorderen daarvan • het bestuderen van door het Rijk, provincies en gemeenten ontworpen regelingen en zo nodig het uitbrengen van een rapport daarover • het vertegenwoordigen van de vereniging in organisaties en instellingen.188 Organisatie (mensen, middelen, governance) Juridische vorm | Zelfstandige organisatie: vereniging. Mate van verplichting | Niet-verplicht. Deelnemende organisaties | Alle gemeenten in de provincie Overijssel, waaronder de veertien Twentse gemeenten.

Besluitvormings- en | Het bestuur van de vereniging bestaat uit een oneven aantal leden (minstens zeven personen). De overlegstructuur | benoeming van de bestuursleden geschiedt door de algemene vergadering. Als bestuurslid benoembaar zijn: burgemeesters, wethouders, raadsleden, secretarissen en griffiers.189 Twee bestuursleden komen uit een van de Twentse gemeenten. Dit is een raadslid uit de gemeente Enschede en een wethouder uit de gemeente Twenterand. Het dagelijks bestuur van de VNG Overijssel bestaat uit drie personen. Daarin zijn twee Twentse gemeenten vertegenwoordigd, namelijk de burgemeesters van Hengelo (voorzitter) en Wierden (vicevoorzitter).190 Omvang ambtelijke organisatie | VNG Overijssel kent een compact bestuursbureau (ongeveer 2 fte), dat bestaat uit een ambtelijk secretaris, een bestuursmedewerker en een bureaumedewerker.191 Financiële omvang | De contributie voor het lidmaatschap van VNG Overijssel bedraagt per 1 januari 2024 € 0,19988 per inwoner. De Twentse bijdrage ligt daarmee rond de € 125.000. De financiële omvang is in totaal circa € 330.000.192 Legitimiteit Inspraak/participatie van derden | In de statuten is hierover niets vastgelegd. Informatievoorziening aan raden | In de statuten is hierover niets vastgelegd. Verantwoording aan raden | In de statuten is hierover niets vastgelegd. Zienswijzen raden | In de statuten is hierover niets vastgelegd.

Evaluatie | In de statuten is hierover niets vastgelegd. Openbaarheid en vindbaarheid | De agenda van de alv en het jaarlijkse vergaderschema zijn online beschikbaar. De notulen van de vergaderingen en besluiten | vergaderingen zijn online niet beschikbaar. Bijeenkomsten raden | VNG Overijssel organiseert jaarlijks de ‘VNG Overijssel-dag’, waar bestuurders, raads- en Statenleden, gemeentesecretarissen, griffiers en partners uit Overijssel samenkomen.193 187 | Website VNG Overijssel https://vngoverijssel.nl/pages/wie-zijn-wij.php. 188 | Statuten VNG Overijssel (artikel 3). 189 | Statuten VNG Overijssel (artikel 8). 190 | https://vngoverijssel.nl/pages/wie-zijn-wij/bestuur-vng-overijssel/samenstelling-bestuur.php. 191 | Toelichting bij de begroting 2024 VNG afdeling Overijssel (p. 1). 192 | Toelichting bij de begroting 2024 VNG afdeling Overijssel (p. 3). 193 | Website VNG Overijssel https://vngoverijssel.nl/pages/vng-overijssel-dag.php. 73203 | Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking | RAPPORT | 65 BIJLAGE 4 Resultaten van de casestudies In deze bijlage staan de drie feitenrelazen van de drie casestudies. Per casestudie omschrijven we aan de hand van het publiekewaardemodel (zie bijlage 2) wat er in theorie is afgesproken en welke uitwerking we daarvan zien in de praktijk. Deze beschrijvingen zijn gebaseerd op de documentstudie, de enquête en casusinterviews.

Achter elk feitenrelaas staan ook de grafieken uit de enquête. Feitenrelaas SamenTwente Publieke waarde Dit is een omschrijving van de maatschappelijke meerwaarde die een samenwerkingsverband wil bereiken. We operationaliseren als volgt: • Wat is de doelstelling van de samenwerking? • Wat zijn de taken en bevoegdheden van de samen- werking? Doelstelling SamenTwente is een overkoepelende organisatie voor de organisaties: GGD Twente, Veilig Thuis Twente (VTT) en Organisatie voor Zorg en Jeugdhulp in Twente (OZJT), en is gastheer voor de coalities: Twentse Koers, Samen14 en Kennispunt Twente. Deze zes organisaties zijn zowel organisatorisch, strategisch als beleidsmatig sterk met elkaar verbonden. SamenTwente heeft tot doel om samen met lokale en regionale ketenpartners en stakeholders, vanuit en voor de Twentse samenleving, te werken aan een gezond, veilig en vitaal Twente.194 Ruim de helft van de raadsleden (54%) en het merendeel van de collegeleden (84%) geeft aan op de hoogte te zijn van de doelen van SamenTwente. Taken en bevoegdheden Namens de deelnemers voert SamenTwente taken uit op het gebied van: • publieke gezondheid (GGD) • zorg en ondersteuning (OZJT) • veilig thuis (VTT). 194 https://samentwente.nl/; GR SamenTwente (artikel 2.1).

De precieze taken staan beschreven in het basistakenpakket, dat bestaat uit taken die gemeenten verplicht moeten onderbrengen bij SamenTwente. SamenTwente voert deze basistaken uit onder de naam van de organisaties GGD Twente, VTT en OZJT. Voor de uitvoering van de basistaken hebben de deelnemers hun bevoegdheden overgedragen aan het bestuur.195 SamenTwente voert ook niet-verplichte taken uit. Deze worden uitgevoerd door de drie coalities Twentse Koers, Samen14 en Kennispunt Twente. Hiervoor hebben de deelnemers geen bevoegdheden overgedragen. Colleges blijven bevoegd gezag. De publiekewaardedriehoek van Twentse Koers en Kennispunt Twente hebben we uitgewerkt in bijlage 3. Voor Samen14 hebben we geen of onvoldoende documentatie om een goede publiekewaardedriehoek op te kunnen stellen. Organisatie Dit zijn de mensen, middelen, processen en structuren die nodig zijn om tot realisatie van maatschappelijke meerwaarde te komen. Bij het operationaliseren richten we ons op de volgende zaken: • de deelnemende organisaties • de juridische vorm van de samenwerking • de mate van verplichting • de omvang van de ambtelijke organisatie binnen de samenwerking • de financiële omvang van de samenwerking. Deelnemende organisaties De deelnemers van SamenTwente zijn de veertien Twentse gemeenten.

Juridische vorm en mate van verplichting SamenTwente is een zelfstandige organisatie in de vorm van een gemeenschappelijk openbaar lichaam. Er is sprake van een collegeregeling.196 De drie coalities onder SamenTwente hebben elk hun eigen juridische (informele) vormen. De taken uit het basistakenpakket zijn verplicht. De (niet- verplichte) taken van SamenTwente zijn verder onder te brengen in maatwerk, plustaken en aanvullende diensten.197 195 GR SamenTwente (artikel 2.2; 3.1.1; 3.2.2-3.2.5). 196 GR SamenTwente (intitulé). 197 GR SamenTwente (artikel 3.1.1). 73203 |Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking| | RAPPORT |66 Omvang ambtelijke organisatie en financiële omvang | Invloed van burgers en andere belanghebbenden op De totale personele bezetting in 2023 was 488 fte. Dit was | besluitvorming onderverdeeld in: | Bij de totstandkoming van beleid kan aan inwoners en • | GGD Twente: 299 fte | belanghebbenden inspraak worden verleend. Hiertoe stelt het • | OZJT: 16 fte | algemeen bestuur een verordening vast.200 Deze verordening • | VTT: 65 fte | is bij ons niet bekend. Voor zover bij ons bekend, vindt directe • | bestuur en ondersteuning: 73 fte | inspraak en participatie van inwoners binnen SamenTwente • | coalitions of the willing: 34 fte.198 | niet plaats. De totale financiële omvang in 2023 was € 75.395.000.

Dit | Het samenspel tussen overheid, bedrijfsleven en was onderverdeeld in: | maatschappelijke organisaties vindt plaats binnen één van de • | gemeentelijke bijdrage: € 34.482.000 | coalities, namelijk Twentse Koers (zie bijlage 3). • | rijksbijdragen (COVID-19, versterking pandemische paraatheid, SOA): € 13.383.000 | Throughputlegitimiteit • | gemeentelijke bijdragen in projecten/coalities: € 8.849.000 | Transparantie en kenbaarheid van het • | overig (mutatie van reserves, inkomsten uit tarieftaken | besluitvormings­ en overlegproces en vaccinaties volgens het RVP, bijdrage van | SamenTwente heeft een geleed bestuur: ab en db. gemeenschappelijke regelingen, UWV-uitkeringen en overige opbrengsten): € 18.683.000.199 | Vanuit elk van de veertien deelnemers neemt één wethouder deel aan het ab. Ieder lid heeft in het ab één stem en besluiten Legitimiteit | worden genomen met een meerderheid van stemmen. Deze Met ‘legitimiteit’ wordt gedoeld op steun en draagvlak van | meerderheid van stemmen moet tevens minimaal de helft van de belangrijkste stakeholders voor de doelstellingen en het | de inwoners van Twente vertegenwoordigen. Dit wordt ook wel realiseren daarvan. We gaan bij het operationaliseren uit van | een ‘dubbele meerderheid’ genoemd.

de volgende soorten legitimiteit: • | inputlegitimiteit | Bij vaststelling van de begroting, wijzigingen daarvan, de • | throughputlegitimiteit | jaarrekening of besluiten over investeringen op basis van een • | outputlegitimiteit | gemeentelijke bijdrage worden beslissingen in het ab genomen • | feedbacklegitimiteit | op basis van inwonertal. Het ab neemt in ieder geval de besluiten over de volgende zaken: Inputlegitimiteit | • | onderwerpen met een aanzienlijk financieel belang, politiek Invloed van raadsleden op besluitvorming | gevoelige onderwerpen of beleidsmatige keuzes 20% van de raadsleden ervaart voldoende invloed op wat zich | • | vaststellen van (beleids)kaders binnen SamenTwente afspeelt, ten opzichte van 51% van de | • | regelgevende bevoegdheden, uitgezonderd het vaststellen collegeleden. | van regels over de ambtelijke organisatie • | instellen van commissies Op de vraag of de inbreng van bestuurders binnen | • | oprichten van en het deelnemen in privaatrechtelijke SamenTwente vooraf in de raad wordt besproken, antwoorden | rechtspersonen raads- en collegeleden eensgezind: een minderheid geeft aan dat | • | treffen van een gemeenschappelijke regeling dit het geval is (respectievelijk 20% en 17%).

Het db bestaat uit minimaal drie en maximaal vijf leden die in Over de kwaliteit van inbreng van bestuurders bestaan | de eerste vergadering van elke zittingsperiode van de colleges tussen raads- en collegeleden verschillende ideeën: 22% van | door het ab worden aangewezen. Dit zijn nu de wethouders van de raadsleden is (heel) tevreden met de inbreng van hun | Hengelo, Enschede en Twenterand.201 bestuurders binnen het samenwerkingsverband, ten opzichte van 96% van de collegeleden. | Vergaderingen zijn niet online te volgen. 198 | Jaarstukken 2023 (p. 41). | 200 | GR SamenTwente (artikel 3.2.7). 199 | Jaarstukken 2023 (p. 6). | 201 | GR SamenTwente (Artikel 3.2.5; 5.1-5.3). 73203 |Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking| | RAPPORT |67 Over het besluitvormingsproces bestaan tussen raads- en | Feedbacklegitimiteit collegeleden verschillende ideeën: | Informatievoorziening en verantwoording • | 35% van de raadsleden geeft aan dat het verloop van het | Raden ontvangen jaarlijks een ontwerpbegroting en een besluitvormingsproces duidelijk genoeg is, ten opzichte van | jaarrekening. De wettelijke procedure hiervoor is vastgelegd in 87% van de collegeleden. | de Wgr.

Raden ontvangen volgens de GR verder: • | 20% van de raadsleden is (heel) tevreden over het verloop | • | jaarlijks een kadernota van het besluitvormingsproces binnen SamenTwente, ten | • | vierjaarlijks een strategisch programma opzichte van 71% van de collegeleden. | • | elke bestuursperiode een evaluatie van de GR.203 Vindbaarheid van stukken | Jaarlijkse verantwoording over het gevoerde bestuur vindt De agenda’s (inclusief de bijbehorende stukken) en verslagen | plaats via de jaarrekening die wordt aangeboden aan de raden. (inclusief de besluiten) van de vergaderingen van het algemeen | Het ab is eindverantwoordelijk voor alles wat er binnen de GR bestuur zijn openbaar. Ook de besluiten van het dagelijks | gebeurt en legt hierover verantwoording af aan de deelnemers. bestuur zijn openbaar.202 | Elk lid van het ab is richting zijn eigen raad verantwoording verschuldigd voor het door hem in het ab gevoerde bestuur. Outputlegitimiteit Beleving van raadsleden over de resultaten van | Hieronder volgt een overzicht van de informatievoorziening in SamenTwente | de praktijk.

De meningen over de tevredenheid van de prestaties van | Wanneer | Wat het samenwerkingsverband en hoe deze bijdragen aan de | Juli 2021 | Programmabegroting 2022 gemeentelijke ambities lopen uiteen: | Februari 2022 | Ontwikkelingenbrief begroting 2023 • | 54% van de collegeleden geeft aan (heel) tevreden te zijn | Maart 2022 | Strategische koers en identiteit over de prestaties van SamenTwente, ten opzichte van | Oktober 2022 | Programmabegroting 2023 13% van de raadsleden. Het merendeel van de raadsleden | Juni 2022 | Reactie db op quickscan gemeenschappelijke antwoordt ‘neutraal’ of ‘weet ik niet’: 66%. Voor | regelingen 2022 collegeleden is dit percentage 38%. | Juli 2022 | Jaarstukken 2021 • | 83% van de collegeleden geeft aan dat het duidelijk is | Oktober 2022 | Bestuursrapportage 2022 hoe de prestaties van SamenTwente bijdragen aan de | Februari 2023 | Ontwikkelingenbrief en kaders begroting 2024 gemeentelijke ambities, ten opzichte van 31% van de | Mei 2023 | Reactie db op quickscan gemeenschappelijke raadsleden.

| regelingen 2023 Juli 2023 | Jaarstukken 2022 Bijeenkomsten voor raden | Juli 2023 | Eerste bestuursrapportage 2023 In 2024 zijn er twee raadsbijeenkomsten georganiseerd door | Juli 2023 | Programmabegroting 2024 SamenTwente: | December 2023 | Tweede bestuursrapportage 2023 • | Maart 2024: gesprek met raadsleden over opgaven | Februari 2024 | Ontwikkelingenbrief en kaders begroting 2025 SamenTwente, strategisch meerjarenprogramma | Juni 2024 | Reactie db op quickscan gemeenschappelijke regelingen 2024 SamenTwente en de kerntakendiscussie SamenTwente. Vanaf juni 2024 | Raadsbrieven • | Oktober 2024: gesprek met raadsleden over de September 2024 | Programmabegroting 2025 kerntakendiscussie, inhoud en proces. September 2024 | Jaarstukken 2023 December 2024 | Tweede bestuursrapportage 2024 SamenTwente is twee keer onderwerp van gesprek geweest in de Twenteraad: • | Mei 2022: introductie SamenTwente als nieuwe GR. • | Mei 2023: terugblik over 2022, gesprek met raadsleden, en vooruitblik op toekomstige ontwikkelingen. 202 | https://samentwente.nl/samentwente/algemeen-bestuur/; https://samentwente. nl/samentwente/dagelijks-bestuur/. | 203 | GR SamenTwente (artikel 4.1; 7.2-7.3; 9.2).

73203 |Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking| | RAPPORT |68 Gesprekspartners geven aan dat SamenTwente de afgelopen | Hieronder volgen de momenten waarop in de afgelopen jaren twee jaar veel tijd heeft geïnvesteerd in de informatie- | vanuit meerdere gemeenten zienswijzen zijn ingediend: voorziening aan raden. Toch geeft meer dan de helft van | Wanneer | Wat de raadsleden (59%) aan graag meer informatie te willen | Juli 2021 | Zienswijzen gemeenteraden programmabegroting 2022 ontvangen over SamenTwente. 29% van de raadsleden zegt zelf | Juli 2022 | Zienswijzen gemeenteraden programmabegroting 2023 (heel) actief om relevante informatie over SamenTwente te | Juli 2022 | Zienswijzen gemeenteraden addendum vragen. | programmabegroting OZJT 2023 Juli 2022 | Zienswijzen gemeenteraden programmabegroting 2023 22% van de raadsleden is tevreden over de kwaliteit van de | Juli 2024 | Zienswijzen begrotingswijziging 2024 en programmabegroting 2025 informatie die zij over SamenTwente ontvangen, tegenover 67% van de collegeleden. | Evaluaties Het ab evalueert in het jaar voorafgaand aan de reguliere 29% van de raadsleden zegt tijdig op de hoogte te worden | gemeenteraadsverkiezingen de regeling en gaat daarbij in elk gesteld van relevante ontwikkelingen binnen SamenTwente, | geval in op: tegenover 71% van de collegeleden.

| • | de bestuurlijke samenwerking binnen het werkgebied van SamenTwente Voor de coalities is de informatievoorziening aan de raden | • | de doelstelling anders: daar leggen bestuurders voornamelijk verantwoording | • | de dienstverlening aan de deelnemende gemeenten vanuit af via de reguliere verhoudingen tussen de raad en het college. | SamenTwente.205 In deze constructie is het aan de bestuurders van de individuele gemeenten om de afweging te maken informatie wel of niet te | De eerste evaluatie moet nog plaatsvinden. delen met de raden. Gesprekspartners geven aan dat het in verband met de grote drukte altijd een uitdaging is om raadsleden te betrekken, maar dat ze in algemene zin tevreden zijn. Eén raadslid was in de enquête expliciet zeer positief over dergelijke raadsbijeenkomsten: “We hebben een bijeenkomst gehad voor SamenTwente en daar werd álles duidelijk voor mij.” Zienswijzen Naast de besluiten waarvoor wettelijk gezien een zienswijzeprocedure geldt, worden besluiten van het ab over de volgende zaken ook aan zienswijzen onderworpen: • | strategisch programma • | evaluaties. Over zienswijzen is verder afgesproken dat bij besluiten met een aanzienlijk financieel belang, bij politiek gevoelige besluiten of bij beleidsmatige keuzes het ab besluit of, hoe en wanneer de raden in het besluitvormingsproces betrokken worden.

Raden worden daarnaast in de gelegenheid gesteld om voorafgaand aan besluiten van het ab zienswijzen naar voren te brengen als een meerderheid van de raden hierom verzoekt.204 204 | GR SamenTwente (artikel 3.2.6; 4.1; 9.2). | 205 | GR SamenTwente (artikel 9.2). 73203 |Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking| | RAPPORT |69 Overzicht enquêteresultaten SamenTwente Waarde en prestaties van de samenwerking. Ik ben tevreden over de prestaties van SamenTwente. Collegeleden | 4 | 50 | 38 | 4 | 4 Raadsleden | 2 | 11 | 55 | 16 | 115 Voor mij is het duidelijk hoe de prestaties van SamenTwente bijdragen aan onze gemeentelijke ambities. Collegeleden | 29 | 54 | 17 Raadsleden | 24 | 33 | 27 | 27 Ik ben op de hoogte van de doelen van SamenTwente. Collegeleden | 38 | 46 | 134 Raadsleden | 7 | 47 | 33 | 11 | 2 Helemaal eens | Eens | Neutraal | Oneens | Helemaal oneens | Weet ik niet Besluitvormingsproces van de samenwerking. Ik ben tevreden over de inbreng van onze bestuurders (wethouders en burgemeester) binnen SamenTwente. Collegeleden | 295 | 34 | 4 Raadsleden | 2 | 6 | 20 | 44 | 13 | 7 | 15 De inbreng van onze bestuurders (wethouders en burgemeester) binnen SamenTwente wordt vooraf besproken binnen de raad (scommissie).

Collegeleden | 45 | 13 | 433 | 38 | 8 Raadsleden | 4 | 2121625 | 31 | 22 Ik ben tevreden over het verloop van het besluitvormingsproces binnen onze gemeente als het gaat over SamenTwente. Collegeleden | 9 8 | 17 | 12 | 54 | 25 | 12 | 4 Raadsleden | 20 | 36 | 35 | 5 | 4 Ik ervaar voldoende invloed op wat zich binnen SamenTwente afspeelt. Collegeleden | 813 | 12 | 38 | 42 | 4 | 4 Raadsleden | 20 | 12 | 18 | 40 | 20 | 2 Het is voor mij duidelijk genoeg hoe de besluitvorming binnen SamenTwente verloopt. Collegeleden | 33 | 54 | 34 | 4 Raadsleden | 2 | 12 | 33 | 32 | 31 | 9 | 224 Helemaal eens | Eens | Neutraal | Oneens | Helemaal oneens | Weet ik niet Informatievoorziening van de samenwerking. Ik vraag zelf om relevante informatie over SamenTwente. Collegeleden | 17 | 38 | 42 | 4 Raadsleden | 2 | 27 | 27 | 2384 Ik zou graag meer informatie over SamenTwente willen ontvangen. Collegeleden | 17 | 21548 Raadsleden | 4 | 55 | 31 | 7 | 22 Ik word tijdig op de hoogte gesteld van relevante ontwikkelingen binnen SamenTwente. Collegeleden | 21 | 50 | 21 | 8 Raadsleden | 29 | 33 | 22 | 9 | 7 Ik ben tevreden over de kwaliteit van de informatie die ik over de financiële en inhoudelijke prestaties van SamenTwente ontvang.

Collegeleden | 21 | 46 | 29 | 4 Raadsleden | 22 | 36 | 33 | 45 Helemaal eens | Eens | Neutraal | Oneens | Helemaal oneens | Weet ik niet 73203 |Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking| | RAPPORT |70 Feitenrelaas BO Mobiliteit | Organisatie Met ‘organisatie’ bedoelen we de mensen, middelen, Publieke waarde | processen en structuren die nodig zijn om tot realisatie Dit is een omschrijving van de maatschappelijke | van maatschappelijke meerwaarde te komen. Bij het meerwaarde die een samenwerkingsverband wil bereiken. | operationaliseren richten we ons op de volgende zaken: We operationaliseren als volgt: | • | de deelnemende organisaties • | Wat is de doelstelling van de samenwerking? | • | de juridische vorm van de samenwerking • | Wat zijn de taken en bevoegdheden van de samen- | • | de mate van verplichting werking? | • | de omvang van de ambtelijke organisatie binnen de samenwerking Doelstelling | • | de financiële omvang van de samenwerking Het Bestuurlijk Overleg Mobiliteit is ingesteld met het doel samen te werken en daardoor synergie te bereiken bij | Deelnemende organisaties de vele maatschappelijke en economische opgaven op het | De deelnemers aan de samenwerkingsovereenkomst Mobiliteit gebied van mobiliteit en bereikbaarheid. Ook wordt er via de | Twente zijn de veertien gemeenten.

De deelnemers van het BO samenwerking op ingezet om het gezamenlijk belang beter te | Mobiliteit zijn de gemeenten (soms ook met alle Overijsselse kunnen positioneren en adresseren bij de provincie, het Rijk en | gemeenten), de provincie Overijssel en Rijkswaterstaat. de EU.206 Juridische vorm en mate van verplichting Uit de enquête komt naar voren dat een relatief klein gedeelte | Het BO Mobiliteit is een afstemmingsoverleg in de vorm van de raadsleden, namelijk 10%, op de hoogte is van de doelen | van een bestuursovereenkomst. Er is sprake van een van het BO Mobiliteit, tegenover 59% van de collegeleden. | collegesamenwerking.208 Taken en bevoegdheden | Het BO Mobiliteit is een niet-verplichte samenwerking. Het bestuurlijk overleg richt zich op de volgende taken: • | strategiebepaling en lobby op het gebied van de | Omvang ambtelijke organisatie en financiële omvang bereikbaarheid van Twente, ter voorbereiding op | Het bestuurlijk overleg heeft geen eigen zelfstandige standpuntbepaling in onder meer het BOSS Twente en | organisatie. Ter voorbereiding van het bestuurlijk overleg is daarmee ook de Twente Board | er een ambtelijke overleggroep van de veertien gemeenten • | overleg over de reguliere onderwerpen op het gebied van | onder voorzitterschap van de provincie Overijssel.

Er is een verkeer en vervoer | gastheerorganisatie, de gemeente Hengelo, die de overleggen • | projecten en onderzoeken die gemeenten gezamenlijk | voorbereidt en het eerste aanspreekpunt is voor de Twentse starten | taken binnen het bestuurlijk en ambtelijk overleg, en voor de • | agendering van Twentse onderwerpen op de agenda van het | provincie Overijssel en andere externe partijen zoals Twente AO en het BO, die onder voorzitterschap van de provincie | Board en landsdelige overleggen.209 De gemeente Hengelo heeft worden georganiseerd | 1 fte voor de voorbereiding van de overleggen met de provincie. • | overleg en afstemming met omliggende regio’s • | advisering en borging van de regionale | Alle deelnemers betalen een bijdrage van € 0,44 per inwoner bereikbaarheidsopgaven in integrale visies van regio, | per gemeente (op jaarbasis) aan de gastheerorganisatie ter provincie en Rijk | bekostiging van de bestuursovereenkomst, met een totaal van • | organiseren van een aanpak op het gebied van slimme en | circa 200.000 euro.210 duurzame mobiliteit.207 De deelnemers hebben geen bevoegdheden overgedragen aan het bestuurlijk overleg. Colleges blijven bevoegd gezag. 208 | Bestuursovereenkomst Twente Mobiliteit. 206 | Bestuursovereenkomst Twente Mobiliteit (artikel 2). | 209 | Bestuursovereenkomst Twente Mobiliteit (artikel 5).

207 | Bestuursovereenkomst Twente Mobiliteit (artikel 2). | 210 | Bestuursovereenkomst Twente Mobiliteit (artikel 7). 73203 | Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking | RAPPORT | 71 Legitimiteit Met ‘legitimiteit’ wordt gedoeld op steun en draagvlak van de belangrijkste stakeholders voor de doelstellingen en het realiseren daarvan. Bij het operationaliseren maken we onderscheid in de volgende soorten legitimiteit: • inputlegitimiteit • throughputlegitimiteit • outputlegitimiteit. • Feedbacklegitimiteit Inputlegitimiteit Invloed van raadsleden op besluitvorming 4% van de raadsleden en 50% van de collegeleden ervaart voldoende invloed op wat zich binnen het BO Mobiliteit afspeelt. Op de vraag of de inbreng van bestuurders binnen het BO Mobiliteit vooraf in de raad wordt besproken, antwoorden raads- en collegeleden eensgezind: een minderheid (respectievelijk 4% en 18%) geeft aan dat dit het geval is. Over de kwaliteit van inbreng van bestuurders bestaan tussen raads- en collegeleden verschillende ideeën: 4% van de raadsleden is (heel) tevreden met de inbreng van hun bestuurders binnen het samenwerkingsverband, tegenover 59% van de collegeleden. Invloed van burgers en andere belanghebbenden op besluitvorming Vanuit het BO Mobiliteit is er geen participatie of mogelijkheid tot inspraak van derden.

Het samenspel tussen overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties is binnen het BO Mobiliteit niet georganiseerd. Throughputlegitimiteit Transparantie en kenbaarheid van het besluitvormings­ en overlegproces Er is een bestuurlijk overleg waarin alle veertien deelnemende gemeenten een afgevaardigde uit het college hebben. De provincie Overijssel zit het overleg voor, maar is geen partij in de bestuursovereenkomst. Het karakter van dit overleg is een platform van afstemming en coördinatie. Besluitvorming vindt plaats in de afzonderlijke colleges. Er zijn in de overeenkomst dan ook geen afspraken gemaakt over stemmen. Het bestuurlijk overleg komt minimaal vier keer per jaar bijeen.211 Vergaderingen zijn niet online te volgen. Uit de enquête komt naar voren dat raadsleden en ook collegeleden relatief weinig zicht hebben op het proces van besluitvorming. Zo geeft 8% van de raadsleden en 32% van de collegeleden aan dat het voor hen duidelijk genoeg is hoe het besluitvormingsproces van het BO Mobiliteit verloopt. 6% van de raadsleden is (heel) tevreden over het besluitvormingsproces binnen de eigen gemeente als het gaat om het BO Mobiliteit, tegenover 41% van de collegeleden. Vindbaarheid van stukken Agenda’s en verslagen zijn niet openbaar (online) raadpleegbaar. Voor de deelnemers is een besloten website ingericht door de provincie Overijssel.

Het opstellen van agenda’s voor overleggen en besluitenlijsten en het maken van verslagen voor het BO Mobiliteit zijn taken van de provincie. Outputlegitimiteit Beleving van raadsleden over de resultaten van BO Mobiliteit Uit de enquête blijkt dat het voor relatief weinig raadsleden (12%) duidelijk is hoe de prestaties van het BO Mobiliteit bijdragen aan de gemeentelijke ambities, tegenover 46% van de collegeleden. 6% van de raadsleden is tevreden over de prestaties van het BO Mobiliteit, tegenover 32% van de collegeleden. Bijeenkomsten voor raden In zomer van 2024 is er een Twenteraad over mobiliteit geweest. Deze ging over rijkswegen N35 en N36, en over goederenvervoer per spoor. 211 Bestuursovereenkomst Twente Mobiliteit (artikel 5). 73203 |Rekenkameronderzoek Twentse samenwerking| | RAPPORT |72 Feedbacklegitimiteit | Daar staat tegenover dat ook relatief weinig raadsleden zelf Informatievoorziening en verantwoording | om relevante informatie over het BO Mobiliteit vragen: 4%, Informatievoorziening en verantwoording aan de raden lopen | tegenover 37% van de collegeleden. via de colleges. Het is afhankelijk van de portefeuillehouders van de gemeenten die deelnemen aan het BO of informatie | Zienswijzen wordt gedeeld met de raad. | Er worden geen zienswijzen gevraagd aan de raden.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://twenterand.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/b18bc5d8-6e34-4fdd-b782-862fc0dc3fdb?agendaItemId=60ecffc8-6a12-4d40-923a-a8e961bf75be