CConstaterende datTwenterand
Koppel je AI →
Document · PDF

Bestuursrapportage (Berap) 2026

Besluitvormende vergadering 22 september 2026, gemeente TwenterandBij agendapunt: Bestuursrapportage (Berap) 202612.994 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Bestuursrapportage (Berap) 2026 2 3 Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................3 Inleiding Bestuursrapportage 2026 .........................................................................................................4 Programma Sociaal Domein ...................................................................................................................6 Doelenboom Sociale Zaken .................................................................................................................7 Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning ..................................................................................10 Doelenboom Gezondheid en Preventie .............................................................................................12 Doelenboom Jeugd ............................................................................................................................14 Verklaring verschillen programma Sociaal Domein ...........................................................................17 Programma Ruimte ...............................................................................................................................19 Doelenboom Openbare ruimte en verkeer

........................................................................................20 Doelenboom Bouwen, wonen, ruimtelijke ontwikkeling, Gemeentelijk Vastgoed en VTH .................22 Verklaring verschillen programma Ruimte .........................................................................................25 Programma Economie en vrijetijdsbesteding ........................................................................................26 Doelenboom Cultuur en Recreatie & Toerisme .................................................................................27 Doelenboom Economie en Werkgelegenheid ...................................................................................29 Doelenboom Sport .............................................................................................................................31 Verklaring verschillen Economie en vrijetijdsbesteding .....................................................................33 Bedrijfsvoering .......................................................................................................................................34 Verklaring verschillen Bedrijfsvoering ................................................................................................36 Projecten

...............................................................................................................................................37 Grondbedrijf ...........................................................................................................................................38 Financiële positie en ontwikkeling .........................................................................................................39 4 Inleiding Bestuursrapportage 2026 Inleiding Bestuursrapportage 2026 Voor u ligt de bestuursrapportage 2026 (hierna: Berap). In deze rapportage wordt verantwoording afgelegd over de uitvoering van de Programmabegroting 2026 in de periode van 1 januari tot 1 augustus 2026. De bestuursrapportage biedt inzicht in de belangrijkste inhoudelijke en financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting en geeft daarmee een actueel beeld van de voortgang van de gemeentelijke opgaven. Waar nodig worden voorstellen gedaan voor bijsturing en actualisatie van budgetten. De eerste zeven maanden van 2026 kenmerkten zich door een aantal bestuurlijke en maatschappelijke ontwikkelingen. Na de gemeenteraadsverkiezingen trad een nieuwe coalitie van GemeenteBelangen Twenterand, SGP en ChristenUnie aan. In het coalitieakkoord ‘Met trots bouwen aan Twenterand’ heeft het nieuwe college de koers voor de komende bestuursperiode uitgezet.

Tegelijkertijd is de ambtelijke organisatie intensief aan de slag gegaan met het ontwikkelen van mogelijke bezuinigingsmaatregelen. Binnen het traject Strategische Gemeente worden keuzes voorbereid die noodzakelijk zijn om de gemeente ook op langere termijn financieel gezond en bestuurlijk slagvaardig te houden. Naast het uitwerken van bezuinigingsmaatregelen is gekozen voor een verhoging van de OZB. Deze maatregel draagt bij aan het sluitend krijgen van de begroting voor 2027 en zorgt ervoor dat de financiële opgave niet uitsluitend via bezuinigingen hoeft te worden ingevuld. De omvang van de financiële opgave vraagt om zorgvuldige afwegingen bij investeringen en ontwikkelingen. Daarbij wordt per onderwerp gekeken naar noodzaak, timing en financiële effecten. Iedere afweging vraagt maatwerk. Wanneer dit gevolgen heeft voor de planning of uitvoering, wordt de raad hierover geïnformeerd. Daarnaast heeft de gemeente belangrijke stappen gezet in de opvolging van de aanbevelingen uit het onderzoek van de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB) naar de politiek-bestuurlijke en ambtelijke verhoudingen binnen Twenterand. Met het programmaplan ‘Samenwerken aan buffers en begrip’ wordt gewerkt aan het versterken van onderling vertrouwen, een veilige werkomgeving en een professionele samenwerking tussen bestuur, raad en organisatie.

Daarmee wordt geïnvesteerd in een gezonde bestuurscultuur voor de lange termijn. Ook maatschappelijke ontwikkelingen vroegen nadrukkelijk aandacht. De discussie rondom de opvang van asielzoekers en de uitvoering van de Spreidingswet leidde tot onrust en verschillende demonstraties. De gemeente heeft de minister voorgesteld om tien asielzoekersgezinnen (60 personen) verspreid over meerdere kernen op te vangen. Daarmee wordt afgezien van de realisatie van een asielzoekerscentrum (azc). Voor de resterende opvangopgave wordt ingezet op de huisvesting van Oekraïense vluchtelingen en mogelijk statushouders. Uitgangspunt daarbij is een zorgvuldige en beheersbare opvang, met oog voor de leefbaarheid in de dorpen. Tegen deze achtergrond is verder gewerkt aan de uitvoering van de gemeentelijke opgaven en ambities. In de volgende hoofdstukken wordt per programma en afzonderlijke inleidingen nader ingegaan op de belangrijkste ontwikkelingen, resultaten en afwijkingen ten opzichte van de begroting. Financiële toelichting Omschrijving Deze Berap sluit met een nadeel van € 671.243. Deze berap bevat hoofdzakelijk incidentele begrotingswijzigingen. Wijzigingen met een structureel karakter worden verwerkt in de Begroting 2027 en, waar van toepassing, meegenomen in het traject van de Strategische Gemeente.

Wij stellen u voor het negatieve saldo van deze Berap te onttrekken uit de Algemene Risico Reserve. Onderstaand vindt u de grootste voor- en nadelen (€ 100.000 en hoger) waarover in deze Berap wordt gerapporteerd (afwijkingen kleiner dan € 100.000 zijn weer te vinden in de verschillenverklaringen per programma). 5 Overzicht afwijkingen > € 100.000 Maatwerkvoorzieningen WMO (Huishoudelijke Ondersteuning) N € 210.000 Afrekening Beschermd Wonen/indexatie MO V € -211.000 Gemeentepolis V € -100.000 Detachering ambtelijk personeel Ontplooj N € 100.000 Verstrekking algemene bijstand N € 463.000 Geïndiceerde jeugdhulp N € 400.000 Bijdrage Samen Twente V € -123.000 Algemene uitkering N € 593.000 Loonkosten personeel voordeel CAO V € -128.000 Afrekening GBT V € -130.000 WMO Begeleiding V € -379.000 Overig V € -24.000 N € 671.000 Een toelichting op deze bedragen is bij de betreffende programma's terug te vinden. Per programma is aangegeven of ontwikkelingen leiden tot financiële wijzigingen. Het gaat dan om relevante afwijkingen ten opzichte van de oorspronkelijke ramingen in de programmabegroting 2026 6 Programma Sociaal Domein Inleiding Inleiding Sociaal Domein Het sociaal domein blijft volop in beweging. We werken aan omvangrijke beleidsopgaven en meerjarige ontwikkeltrajecten, terwijl tegelijkertijd de financiële druk onverminderd groot blijft.

Financiële risico’s blijven aanwezig door het open-eindekarakter van diverse regelingen en door (verwachte) autonome kostenstijgingen, zoals de jaarlijkse NEA-indexering binnen het doelgroepenvervoer, maar ook vindt u positieve financiële ontwikkelingen in deze Berap. In deze Berap wordt ingegaan op een aantal belangrijke wendbare opgaven binnen het sociaal domein. Daarbij komen onder meer de bestuursopdracht Toekomst WSW, de opgaven vanuit de Hervormingsagenda Jeugd (inclusief de Prioritaire Agenda Jeugd) en de bestuursopdracht Toegang aan de orde. Ook de verdere transformatie van het sociaal domein, uitgewerkt in de Maatschappelijke Agenda (MAG), krijgt meer vorm. De voorbereidingen voor de MAG 2026-2027 zijn gestart. Deze agenda zal naar verwachting in het najaar worden aangeboden voor besluitvorming. Ook wordt dit najaar uitvoering gegeven aan het eerder aangekondigde voorstel om de huidige integrale beleidsnota Sociaal Domein met twee jaar te verlengen. Het afgelopen halfjaar zijn nadrukkelijk prioriteiten gesteld: de strategische gemeente, nieuwe raad/wethouders/college, NSOB-rapport en wettelijke taken. Deze prioriteiten hebben veel capaciteit gevraagd. Overige projecten, opdrachten kregen lagere prioriteit zoals vermeld bij de doelenbomen. Daarnaast had het personeelsverloop binnen de organisatie impact op de beschikbare uitvoeringskracht.

In deze Berap ziet u de effecten van de gemaakte keuzes en prioritering. Daarbij is, in overeenstemming met de lijn uit de Uitgangspuntennotitie, waar mogelijk kostenbewust en beleidsarm gewerkt. Dit heeft ertoe geleid dat enkele ontwikkelingen, waaronder de verdere inzet van ervaringsdeskundigheid in de uitvoering, vertraging hebben opgelopen, ondanks dat hiervoor dit voorjaar al de beleidskaders zijn vastgesteld. Tegenover deze uitdagingen staan ook diverse positieve ontwikkelingen. De bouw van de Oranjeschool verloopt voorspoedig. Op het gebied van mentale gezondheid is ingezet op initiatieven zoals Think, Fitter Brein en suïcidepreventie. Uit cliëntervaringsonderzoeken blijkt een positieve waardering voor de dienstverlening (bijvoorbeeld Wmo in 2025: ruim een 8!) . Bovendien zijn vrijwel alle moties en toezeggingen binnen het sociaal domein afgehandeld. Ook vond een bijeenkomst plaats voor pleegzorgouders en is de evaluatie Basisvaardigheden gepubliceerd. Ook wordt integraal volop meegedaan met trajecten rond Wonen (en zorg) en omgevingsvisie. Daarnaast is regionaal intensief samengewerkt binnen SamenTwente, Samen14 en de Twentse Koers. Het doorontwikkelen van de Twentse koers in relatie tot de strategische visie van SamenTwente en een reorganisatie binnen SamenTwente vraagt de nodige aandacht.

Binnen de uitvoering is het Meldpunt Geldzorgen nu geheel vernieuwd en op sterkte gekomen. Over de dienstverlening en mogelijkheden binnen het minimabeleid is wederom breed gecommuniceerd. Samen met de collega's van subsidies zijn daarnaast diverse projecten gehonoreerd vanuit de SPUK- GALA-regeling, zoals de dorpsondersteuner, Care4uall, projecten de Klup, combinatiefunctionarissen en Kansrijke Start (verbeteren gezonde start kinderen in eerste 1000 dagen) De werkdruk binnen de uitvoering, zowel bij consulenten als binnen de backoffice, bleef wisselend, maar laat een stabiliserende ontwikkeling zien. Ook is de afhankelijkheid van externe inhuur afgenomen. Strategische keuzes rondom vervanging van applicaties, procesoptimalisatie en verdere automatisering van repeterende handelingen in de administratieve uitvoering moeten bijdragen aan een efficiëntere dienstverlening. Daarnaast wordt met tijdelijke inzet van een adviseur bedrijfsvoering gewerkt aan verdere verbetering van de datahuishouding, sturingsinformatie en informatievoorziening. Tot zover de algemene inleiding. Bij de afzonderlijke doelenbomen wordt nader ingegaan op de specifieke ontwikkelingen, resultaten en voorstellen binnen het sociaal domein.

7 Doelenboom Sociale Zaken Doelenboom Beoogd maatschappelijk effect en doelen Sociale Zaken Beoogd maatschappelijk effect Participerende en financieel zelfredzame inwoners Doelen Naar vermogen participerende doelgroep Participatiewet in de maatschappij Het doel van de Participatiewet is om mensen zoveel mogelijk te laten participeren op de reguliere arbeidsmarkt. De gemeente kan voor iedereen dezelfde instrumenten en voorzieningen inzetten en zal daarbij ook maatwerk inzetten. Hierbij wordt zoveel mogelijk uitgegaan van de eigen kracht van de inwoner. Financieel zelfredzame inwoners Het hebben van werk of een zinvolle dagbesteding maakt meedoen in de samenleving mogelijk. Het zorgt voor ritme en structuur en het geeft eigenwaarde. We willen dat elke inwoner van de gemeente Twenterand de mogelijkheid krijgt om naar vermogen mee te doen aan de samenleving. We ondersteunen inwoners die niet zelf in hun levensonderhoud kunnen voorzien met een uitkering. Voor een deel van deze inwoners ligt er een opgave wat betreft het vinden van passend werk. Kinderen moeten zich kunnen ontplooien, hun eigen mogelijkheden ontdekken en ontwikkelen en volop mee kunnen doen in de samenleving. Belangrijk is dat zij perspectief houden op een gelukkig leven.

Elk kind moet niet alleen kunnen beschikken over voedsel, kleding en andere basisbehoeften, maar moet ook mee kunnen op schoolreis, lid van de bibliotheek kunnen worden en bijvoorbeeld wekelijks kunnen sporten of muziek maken. Sociaal zelfredzame inwoners Zelfredzaamheid is het hogere doel. Middels eigen kracht, instrumenten uit de participatiewet, schuldhulpverlening en minimabeleid en de wettelijke taken rond vluchtelingen wordt dit zo optimaal mogelijk nagestreefd.

8 Subdoel: De zelfredzaamheid van de doelgroep participatiewet is bevorderd middels eigen kracht en de arbeidscapaciteit is geoptimaliseerd Activiteiten • Begeleiden naar arbeid middels voorzieningen de re-integratieverordening. Omschrijving De aanpassing van de re-integratieverordening naar aanleiding van de Wet van school naar duurzaam werk wordt uitgesteld. De benodigde wijzigingen zijn beperkt en worden in de praktijk al toegepast. Vanwege de benodigde regionale afstemming en de verwachte integrale herziening (Participatiewet in Balans, modelverordening VNG Q3 2026) wordt voorgesteld deze wijzigingen hierin mee te nemen en later in één keer aan de raad voor te leggen. Dit is naar verwachting in Q1 2027. Daarnaast wordt het participatiebudget eenmalig met € 50.000 verlaagd omdat het dit jaar niet noodzakelijk blijkt. • Uitvoeren sociale werkvoorziening Omschrijving CAO compensatie In 2025 hebben fiscale maatregelen geleid tot een inkomensverlies voor medewerkers die onder de cao Sociale Werkvoorziening of de cao Aan de Slag vallen. Ter compensatie had iedere medewerker recht op een bruto bedrag van €504. Gemeenten hebben via een uitvraag inzicht gegeven in het aantal medewerkers dat hiervoor in aanmerking komt. Op basis hiervan zijn de middelen uitgekeerd aan de centrumgemeente rondom het sociaal ontwikkelbedrijf.

Voor Ontplooj zijn deze middelen via de gemeente Almelo verstrekt, mede namens de gemeenten Wierden, Dinkelland, Tubbergen en Twenterand. Als gevolg van onjuiste registratie van aantallen zijn aanvankelijk onvoldoende middelen ontvangen. In overleg met de betrokken gemeenten is vervolgens vanuit solidariteit besloten dit tekort gezamenlijk op te vangen. Nadien heeft de gemeente waar de onjuiste registratie heeft plaatsgevonden alsnog de ontbrekende middelen ontvangen. Dit heeft voor Twenterand geleid tot een eenmalig voordeel van €15.000. Huidige stand van zaken bestuursopdracht toekomst Wsw De bestuursopdracht Toekomst Wsw heeft in 2025 geleid tot een richtinggevend besluit inzake het willen continueren met Ontplooj en Larcom. De basisafspraken 2026 zijn hierop gemaakt. Voor verdere effectuering loopt momenteel de juridische constructie en het verbeteren van operationele P&O afspraken. Voor de toekomst speelt nu met name het opzetten van een meerjarenplan voor de sociale infrastructuur, om enerzijds de oud WSW-uitstroom op te vangen en anderzijds de kennis en ervaring voor doelgroepen te behouden. Onlangs is binnen de subregio Ontplooj hiervoor een projectleider aangesteld om de mogelijke ontwikkelrichtingen voor Ontplooj nader uit te werken.

Deze richten zich op zowel het uitbreiden van werkzaamheden voor andere doelgroepen als het ontwikkelen van nieuwe werksoorten voor de huidige doelgroep. Het onderbrengen van aanvullende werkzaamheden bij Ontplooj zou een bijdrage aan de versterking van de sociale infrastructuur kunnen betekenen. Ook voor sociaal ontwikkelbedrijf Larcom worden gezamenlijk met regiogemeenten Ommen, Dalfsen en Hardenberg plannen gemaakt om de ontwikkelrichtingen van dit sociaal ontwikkelbedrijf in kaart te brengen. In lijn met de uitgangspuntennotitie wordt ook de bijdrage Ontplooj voor 2026 gecorrigeerd met € 120.000 (N). Daartegenover staat een voordeel van € 25.000 door teruggave jaarrekening 2025 Ontplooj. Subdoel: Inwoners met onvoldoende draagkracht beschikken over voldoende middelen om te participeren Activiteiten • Inzet van wettelijke regelingen en lokale minimaregelingen ( m.n. minimabeleid) Omschrijving Wijziging planning Verordening individuele inkomenstoeslag Voor deze verordening bestaat nog onduidelijkheid over de impact van wetswijzigingen. Zodra de VNG hier meer duidelijkheid over geeft, informeren wij u over eventuele aanpassing van de verordening of uitwerking via beleidsregels. Algemene bijstand (BUIG-budget) 9 De gemeente ontvangt vanuit het Rijk het BUIG-budget voor bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies (LKS).

Op basis van de realisatiecijfers over 2025 is de vergoeding voor LKS neerwaarts bijgesteld, waardoor het nader voorlopig BUIG-budget 2026 € 1,3 miljoen lager uitvalt dan eerder geraamd. Ten opzichte van de begroting resteert echter nog steeds een batenvoordeel van € 1,1 miljoen. Per saldo wordt op het product Algemene bijstand een nadeel van € 463.000 verwacht. Dit wordt niet veroorzaakt door beleidswijzigingen of een stijging van het aantal bijstandsgerechtigden of LKS- trajecten; deze aantallen zijn stabiel. Het nadeel is voornamelijk het gevolg van een herverdeling van het landelijke, gemaximeerde BUIG-budget, waardoor de gemeente minder Rijksmiddelen ontvangt dan eerder voorzien. Budget armoedebestrijding Op het budget voor armoedebestrijding wordt een voordeel van € 115.000 verwacht. Dit komt doordat minder inwoners gebruikmaken van de gemeentepolis. Daarnaast blijft de verwachte toename van het gebruik van minimaregelingen, zoals voorzien na de beleidswijziging begin 2025, voorlopig uit. Hierdoor blijven de uitgaven achter bij de begroting. Subdoel: Nieuwe Twenteranders hebben huisvesting en maatschappelijke begeleiding en zijn ingeburgerd Activiteiten • Structurele en tijdelijke opvang vluchtelingen Omschrijving Vluchtelingen Oekraïne Een ontwikkeling die impact heeft met maatschappelijke onrust en de komende tijd veel zal vragen is het huisvesten van asielzoekers.

De gemeente is door de minister een taakstelling opgelegd en het college van Twenterand heeft een tegenbod gedaan. Wij verwijzen hiervoor naar de aparte communicatie. Op het moment van schrijven wachten wij op formele reactie vanuit Den Haag. De indirecte kosten veroorzaakt door de maatschappelijke polarisatie, protesten en veiligheidsinzet rondom de invoering van de Spreidingswet in Twenterand zijn inmiddels ook aan de orde in Twenterand en zullen naar verwachting verder toenemen. Kosten en gevolgen voor de openbare orde en veiligheid worden door het Rijk op gemeenten afgeschoven. In deze Berap en daarna zullen deze in onze begroting worden verwerkt. Dit komt ten laste van het product vluchtelingen, waar ook de (eenmalige) rijksbijdrage uitvoering spreidingswet staat. Bekostigingsregeling Oekraïne Het kabinet vernieuwt de tijdelijke bekostiging voor gemeentelijke opvang en huisvesting. Vanaf 1 juli 2026 vervangt 1 centrale regeling de verschillende losse regelingen voor Oekraïense ontheemden, asielzoekers en statushouders. De regeling geeft gemeenten meer financiële zekerheid voor de lange termijn en vergroot de mogelijkheden om in te zetten om de leefomstandigheden te optimaliseren. Daarnaast verandert de manier van vergoeden. Bestaande regelingen, zoals de opvangregeling voor Oekraïners (BooO) en de regeling voor doorstroomlocaties, lopen nog door tot het eind van het jaar.

Hierdoor ontstaat een periode van zes maanden waarin gemeenten hun kosten nog via de bestaande manier gecompenseerd krijgen. Het kabinet gebruikt deze maanden om samen met gemeenten ervaring op te doen, de regeling waar nodig te verbeteren en gemeenten te helpen bij de overstap. Per saldo betekent dit voor Twenterand dat we in 2026 nog een overschot zullen hebben maar dat het vanaf 2027 kostendekkend wordt. 10 Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning Doelenboom Beoogd maatschappelijk effect en doelen Maatschappelijke ondersteuning Beoogd maatschappelijk effect: Inwoners zijn zo lang en zoveel mogelijk zelfredzaam Doelen: Inwoners wonen langer zelfstandig thuis De gemeente streeft na dat inwoners zo lang mogelijk zelfredzaam blijven. Daartoe werken we er aan om de inwoners zo lang dit mogelijk en wenselijk is zelfstandig thuis te laten wonen. We voorzien zo goed mogelijk, direct of indirect, in de diverse ondersteuningsbehoeften van inwoners. We zitten hierbij in op een transformatie waarbij het vergroten van zelfredzaamheid en eigen kracht vooorop staat. Langer zelfstandig thuis wonen is daar een onderdeel van. Inwoners voorzien in hun ondersteuningsbehoefte Het doel van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is dat inwoners worden voorzien in hun ondersteuningsbehoefte.

Inwoners worden gestimuleerd en ondersteund om nog meer op eigen kracht en samen met het eigen netwerk te komen tot oplossingen. De inwoner en zijn omgeving staan daarbij centraal. We stimuleren inwoners op hun eigen mogelijkheden en verantwoordelijkheden in te zetten. Een maatwerkvoorziening is het sluitstuk van de Wmo. Eerst beoordelen de eigen kracht van de inwoner en kijken we naar algemene voorzieningen. Daar waar nodig zetten we een maatwerkvoorziening in om in de ondersteuningsbehoefte van de inwoner te voorzien. Inwoners zijn zich bewust van eigen verantwoordelijkheid nu en in de toekomst We bevorderen het bewustzijn onder de inwoners van hun eigen verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Inwoners worden gestimuleerd en ondersteund om in eerste instantie op eigen kracht en gezamenlijk met de mensen uit hun omgeving tot oplossingen voor problemen te komen. Hierbij is ook de inzet van het voorliggend veld (vrij toegankelijk zorg- en welzijnsaanbod) en de sociale basis (vrijwillig aanbod en inwoners en verenigingen) van groot belang. Door hierop in te zetten sluit de gemeente aan bij diverse ontwikkelingen die ook landelijk en regionaal worden ingezet.

11 Subdoel: Maatwerkvoorzieningen zijn toereikend Activiteiten • Beschikbaar stellen en toewijzen van maatwerkvoorzieningen Omschrijving Krachtig ouder worden Begin april is gestart met ‘Krachtig ouder worden’. Het aantal aanmeldingen loopt achter met de prognose. Hierdoor is er nog geen groep gestart met het traject. De verwachting is dat na de zomerperiode de eerste groep start. De uitvoering staat in goed contact met de aanbieder en gezamenlijk wordt bekeken hoe er meer inwoners aangemeld kunnen worden voor het beweegprogramma. Samen Indiceren In februari is het project ‘Samen Indiceren’ gestart. Dit is een samenwerking tussen consulenten en casemanagers dementie en draagt bij in het efficiënt indiceren van dagbesteding voor mensen met dementie. Al meerdere Twentse gemeenten zijn hiermee gestart en het project zet in op de kennis en ervaringen van de casemanagers. De pilot verloopt succesvol: inwoners worden sneller geholpen en hebben contact met een vertrouwd gezicht. Voor de consulenten betekent de werkwijze een verlichting van de administratieve last. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang Er is een incidenteel voordeel van € 221.000 euro. Dit wordt vanuit de centrumgemeente Almelo verstrekt aan de gemeente Twenterand. Er is al jaren sprake van een tekort op de middelen voor maatschappelijke opvang en een overschot op de middelen voor beschermd wonen.

Na verrekening blijft er nog een bedrag over, dat naar rato over de betreffende gemeenten wordt verdeeld. Beleidsuitvoering op dit punt is dit jaar mede door stagnatie op de woningmarkt en prioritering gestagneerd, zodat middelen niet ingezet kunnen worden. • Financiële ontwikkeling sociaal Domein Omschrijving Binnen het budget voor Wmo begeleiding zien we een structurele onderbesteding € 519.000. Voor een gedeelte van dit budget is het advies om af te ramen. Een tweede gedeelte wordt overgeheveld naar het PGB budget van de Wmo begeleiding. Sinds januari 2026 zien we een stijging in de uitgaven binnen het PGB van de Wmo begeleiding en stevenen we naar verwachting af op een tekort van circa € 140.000. De toename van PGB indicaties valt te verklaren door de nieuwe inkoop Wmo. Wegens vernieuwde afspraken hebben niet alle zorgaanbieders een contract gekregen en een gedeelte van de ondersteuning wordt nu middels PGB gefinancierd. Binnen de HO stevenen we af op een tekort van circa € 210.000, veroorzaakt door een verhoogd uurtarief (van € 37,97 in 2025 naar € 42,17 per uur in 2026). Het verhoogd uurtarief is een gevolg van de uitkomsten van een kostprijsonderzoek en hoge indexatie. Het oorspronkelijke tekort lag hoger en wordt voor een deel reeds opgevangen uit taakmutatie middelen van het rijk.

Op basis van extrapolatie van de kosten eerste halfjaar 2026 verwachten we een voordeel van € 140.000 voor geheel 2026 op incidenteel maatwerkvervoer en dagbestedingsvervoer. 12 Doelenboom Gezondheid en Preventie Doelenboom Beoogd maatschappelijk effect en doelen Gezondheid en Preventie Beoogd maatschappelijk effect Twenteranders voelen zich gezonder Doelen Inwoners voelen zich mentaal gezonder Van zorg naar gezondheid: die omslag gaan we maken! Volgens het concept voor positieve gezondheid, is gezondheid “het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven”. Mentale gezondheid is nauw verbonden met andere leefgebieden van inwoners. Dit maakt een integrale aanpak voor het verbeteren van de gezondheid noodzakelijk. Daarbij hebben we aandacht voor de sterk veranderende samenleving en de (mentale) uitdagingen die dit met zich meebrengt voor verschillende doelgroepen. Meer inwoners hebben een gezonde leefstijl Voor de gemeente is het van belang dat onze inwoners zich zo gezond mogelijk voelen, zodat inwoners gezond op kunnen groeien, ouder worden en zo lang mogelijk gezond en zelfredzaam zijn. Om dit te bereiken is het nodig om een fit en vitaal leven te stimuleren, met een bijbehorende gezonde leefstijl.

Verschillende doelgroepen vragen daarbij om verschillende manieren van benadering en ondersteuning. Meer inzetten op en stimuleren van een gezonde leefomgeving Gezondheid vertegenwoordigd in alle beleidsterreinen: dat is het doel. Een omgeving moet ruimte bieden voor beweging, ontmoeting en meer voorbeelden van gezond gedrag.

13 Subdoelen Subdoel: Minder psychische klachten bij jongeren en volwassenen Activiteiten • Met partners wordt een ketenaanpak mentale gezondheid ( met onderdeel suicidepreventie) neergezet Omschrijving De gemeenten in Twente zijn via de Twentse Koers betrokken bij het transformatieplan Mentaal Gezond Twente. Doel van dit plan is om de wachtlijsten in de ggz terug te dringen door de beweging naar voren te maken. Via verkennende gesprekken, domeinoverstijgende samenwerking en de opzet van laagdrempelige steunpunten in samenwerking met onder meer het lokale voorliggend veld, de huisartsen en de ggz wordt de komende periode (tot en met 1-1-2028) gewerkt aan het terugdringen van de wachtlijsten en -tijden. Hierbij is ook regionale samenwerking van groot belang. In 2026 zal er een lokale projectgroep worden samengesteld en wordt er in elk geval gewerkt aan het opzetten van de domeinoverstijgende samenwerking en de verkennende gesprekken. Subdoelen Subdoel: Er wordt voor de verschillende doelgroepen een passend aanbod neergezet om een duurzaam gezonde leefstijl te stimuleren Activiteiten • Er wordt een nauwe samenwerking met de GGD onderhouden Omschrijving Het AZWA (Aanvullend Zorg en Welzijn Akkoord) bouwt voort op het eerdere Integraal Zorgakkoord (IZA) en richt zich op een aantal concrete pijlers die de samenwerking in de zorg- en welzijnsketen moet verbeteren.

Dit is deels een vervanging van de SPUK Gala, die eind 2026 stopt. De nadere invulling van het AZWA en financiële middelen worden helaas later dan gehoopt, namelijk pas deze zomer verwacht. Helaas schept dit dan ook nog geen duidelijkheid voor organisaties. Onderzoek moet uitwijzen wat dit precies gaat betekenen voor Twenterand, en waar de kansen liggen. 14 Doelenboom Jeugd Doelenboom Beoogd maatschappelijk effect en doelen Jeugd Beoogd maatschappelijk effect Evenwichtig opgroeiende jeugd, die actief deelneemt aan de maatschappij Doelen Er zijn voldoende ontwikkelingsmogelijkheden voor jeugdigen op alle leefgebieden De meeste jeugdigen groeien probleemloos op, ouders zijn hiervoor als eerste verantwoordelijk. Daarnaast zijn er voldoende voorzieningen op het gebied van sport, welzijn, cultuur, educatie, gezondheid en vrije tijd waardoor de jeugd in Twenterand zich kan ontwikkelen. Er is preventie van problemen bij jeugdigen De gemeente wil voorkomen dat lichte opvoed- of opgroeivragen uitgroeien tot zorgvragen. Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders Voor ouders en jeugdigen waarvoor het niet vanzelfsprekend is dat alles vanzelf goed verloopt, is aanvullende ondersteuning of zorg nodig om ook voor hen de kans om evenwichtig op te groeien mogelijk te maken of te vergroten.

We streven naar effectieve en efficiënte ondersteuning en zorg waarmee we de eigen kracht van ouders en jeugdigen versterken met als doel dat ze zo snel mogelijk en zo goed mogelijk hun eigen leven (weer) vorm kunnen geven. De gemeente heeft op grond van de Jeugdwet een jeugdhulpplicht, die waarborgt dat jeugdigen de hulp ontvangen die zij nodig hebben. Met deze verantwoordelijkheden heeft de gemeente meer instrumenten in handen om hierop te sturen.

15 Subdoel: Jeugd in (tijdelijk) kwetsbare posities wordt ondersteund Activiteiten • Beschikbaar stellen en toewijzen van jeugdhulp Omschrijving Prioritaire Agenda Jeugdzorg 2026-2032 In de jaarrekening 2025 bent u geïnformeerd over de wijze waarop wij regionaal werken aan verschillende beheersmaatregelen. Hierbij ging het onder andere om Team AnderS, het coördinatiepunt Wonen & Verblijf, de werkgroep Wonen & Verblijf, het project Indicatoren en de Samenwerkingsagenda Jeugdhulp Twente (SJT). In 2025 is geconstateerd dat binnen de Samenwerkingsagenda onvoldoende prioritering heeft plaatsgevonden. Tegelijkertijd staat de jeugdzorgopgave onder druk door beperkte capaciteit en financiële middelen. Dit maakt het noodzakelijk om duidelijke keuzes te maken: niet alles kan tegelijkertijd worden gerealiseerd. Om die reden heeft het Algemeen Bestuur van Samen Twente, na afronding van de kerntakendiscussie in 2025, opdracht gegeven tot het opstellen van een Prioritaire Agenda Jeugd. Gemeenten - Twenterand zeker ook - worden daarnaast geconfronteerd met aanzienlijke en vaak moeilijk voorspelbare kosten. Dit vergroot de urgentie en kan leiden tot een crisisachtige situatie. De voortdurende druk op gemeenten, OZJT en samenwerkingspartners maakt het lastig om verbeteringen consistent en structureel door te voeren.

Voor veel Twentse gemeenten ligt de nadruk daarom op het beheersen van de kosten. Juist op dit punt biedt regionale samenwerking kansen om gezamenlijk op te trekken. De Prioritaire Agenda Jeugdzorg 2026–2032 (PAJ) is op 16 februari 2026 vastgesteld door het college van de gemeente Twenterand. Met dit besluit zijn ook de activiteiten uit de SJT integraal onderdeel geworden van de PAJ. De PAJ bundelt de inzet van de veertien Twentse gemeenten en het OZJT om de jeugdzorg te verbeteren, toegankelijk te houden en betaalbaar te maken. Dit gebeurt door bestaande activiteiten scherper te prioriteren en te versterken. Gezien de hoge druk op de jeugdzorg is sterke regionale sturing en samenwerking noodzakelijk. De agenda richt zich op drie prioriteiten: • betere toeleiding naar specialistische zorg; • slimmer inzetten en afbouwen van (verblijfs)zorg; • versterking van samenwerking en sturing tussen partners. In 2026 is de prioritaire agenda verder uitgewerkt. De gezamenlijke beheersmaatregelen dragen bij aan betere monitoring en meer inzicht in de jeugdhulp. Het uiteindelijke doel is het beheersen van de kosten en waar mogelijk het realiseren van kostenverlaging. Het is daarbij van belang te benadrukken dat geen sprake is van nieuwe taken, maar van het herprioriteren van bestaande werkzaamheden.

Hierbij is nadrukkelijk aangesloten bij landelijke ontwikkelingen, zodat ook wettelijke taken een structurele plek krijgen. Een voorbeeld hiervan is het Regionaal Expertteam (RET). In 2026 werken we verder aan het implementatieplan en waar nodig wordt u geïnformeerd over de voortgang. Bestuursopdracht Toegang Tot slot blijft het van groot belang dat gemeenten investeren in sterke lokale teams en een stevige sociale basis. Dit draagt bij aan het vroegtijdig signaleren en aanpakken van problemen, zodat zwaardere jeugdzorg zoveel mogelijk kan worden voorkomen. De Kadernotitie Toegang en Lokaal Team Sociaal is op 26 mei 2026 vastgesteld door uw raad. Daarmee is de visie op de lokale teams vastgesteld. De komende periode ligt de focus op de verdere uitwerking en uitvoering hiervan. Hierbij wordt nadrukkelijk rekening gehouden met de door de raad aangenomen motie welke vraagt om onderzoek te doen naar uitvoeringsvarianten voor de kadernotitie. Daarnaast wordt onderzocht op welke wijze de uitvoering en participatie hangende het onderzoek verder vormgegeven kan worden en welke stappen daarvoor nodig zijn. Kosten Jeugdhulp In de uitgangspunten notitie 2027 (UPN 2027) is er een verhoging voorgesteld van € 400.000. Dit op basis van de geconstateerde kostenstijging vanuit de jaarverantwoording 2025 en de declaraties over de eerste maanden 2026.

Uit de beschikbare data tot en met mei 2026 lijkt de kostenstijging zich enigszins te stabiliseren. Hierdoor blijft deze in lijn met de UPN 2027. Om de kostenstijging in 2026 op te vangen is voor het jaar 2026 ook een verhoging van € 400.000 noodzakelijk. Gedurende de rest van het jaar worden de ontwikkeling van aantallen, kosten en cao-effecten nauwlettend gevolgd en wordt blijvend ingezet op kostenbeheersing via beleid en uitvoering. 16 Het positieve jaarrekeningresultaat 2025 van Samen Twente leidt voor Twenterand tot een teruggave van € 72.000 (voordeel). Verklaring verschillen programma Sociaal Domein Verklaring verschillen programma Sociaal Domein Programma Sociaal Domein Lasten Doelenboom Sociale zaken | N 1.302.372 Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning | V | -210.787 Doelenboom Gezondheid en preventie | V | -127.577 Doelenboom Onderwijs | V | -97.799 Doelenboom Jeugd | N | 276.760 N 1.142.969 Baten Doelenboom Sociale zaken | V | -825.490 Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning | V | -211.000 Doelenboom Gezondheid en preventie | V | 0 Doelenboom Onderwijs | N | 80.816 Doelenboom Jeugd | V | 0 V | -955.674 Totaal programma Sociaal Domein | N | 187.295 Toelichting bedragen programma Sociaal Domein Sociale zaken (lasten): Nadeel door bijstelling budgetten bijstandsuitgaven en budget voor loonkostensubsidies; per saldo een nadeel ten opzichte | N 1.373.267 van onze

begroting. Voordeel door lagere uitnutting budgetten armoedebestrijding (gemeentepolis en individuele inkomenstoeslag). | V | -115.000 Nadeel op DVO Ontplooj en voordeel jaarrekening Ontplooj 2025 | N | 94.105 Onderbesteding participatiebudget | V | -50.000 N 1.302.372 Sociale zaken (baten): Het nader voorlopig BUIG budget valt € 1,3 miljoen lager uit, echter ten opzichte van onze begroting nog steeds ruim € 1 | V | -910.490 miljoen voordelig. Daarnaast zijn enkele bijstandsgerelateerde inkomsten neerwaarts bijgesteld; per saldo een voordeel Lagere detacheringsopbrengsten van Ontplooj voor ambtelijk personeel Twenterand als gevolg van ziekte | N | 100.000 Nagekomen rijkscompensatie medewerkers SW door nadelige gevolgen belastingplan 2025 | V | -15.000 V | -825.490 Maatschappelijke ondersteuning (lasten): Nadeel Huishoudelijke ondersteuning (stijging tarieven a.g.v.

kostprijsonderzoek) voor € 132.000 gecompenseerd door het | N | 342.000 rijk via taakmutatie indexatie WMO demografie (zit in Bedrijfsvoering); per saldo nadeel HO van € 210.000 Voordeel Wmo Begeleiding (prognose op basis van extrapolatie realisatie januari-april) | V | -519.000 Nadeel PGB Wmo begeleiding (verschuiving van Zorg in natura naar PGB) | N | 140.000 Voordeel incidenteel maatwerkvervoer en Wmo dagbestedingsvervoer | V | -140.000 Vrijval budgetten welke al enkele jaren niet zijn aangewend | V | -37.587 Door nieuwe aanbesteding van de verzekeringen is er over all een voordeel van € 68.000 in 2026 op verzekeringen. De | N | 3.800 verdeling over de doelenbomen in de begroting zijn bijgewerkt. Het meerjarig voordeel is reeds in de UPN 2027 verwerkt.

V | -210.787 Maatschappelijke ondersteuning (baten): Teruggave beschermd wonen/indexatie maatschappelijke opvang van centrumgemeente Almelo | V | -211.000 V | -211.000 Gezondheid en preventie (lasten) Structurele effecten jaarrekening 2025 WVGGZ en bestrijding eikenprocessierups | V | -42.500 Vrijval budget Lang Gezond (al enkele jaren niet aangewend) | V | -50.485 Vrijval gemeente bijdrage openbare gezondheidszorg (al enkele jaren niet aangewend) | V | -11.592 17 18 Programma Sociaal Domein Vrijval budget GIDS-middelen (Gezond In De Stad) V -23.000 V -127.577 Onderwijs (lasten): Voordeel subsidies onderwijsachterstandenbeleid (gevolg van lagere rijksbijdrage) V -42.055 Door nieuwe aanbesteding van de verzekeringen is er overall een voordeel van € 68.000 in 2026 op verzekeringen. De verdeling over de doelenbomen in de begroting is bijgewerkt. Het meerjarig voordeel is reeds in de UPN 2027 verwerkt. V -54.400 Overig V -1.344 V -97.799 Onderwijs (baten) Nadeel op rijksbijdrage onderwijsachterstandenbeleid N 55.144 Vervallen kwalificatiemiddelen Almelo N 26.322 Overig V -650 N 80.816 Jeugd (lasten): Bijstelling jeugdhulpbudgetten (ambulant en verblijf) op basis van prognose (extrapolatie realisatie januari-april) N 400.000 Voordeel bijdrage Samen Twente t.o.v.

begroting 2026 gemeentebreed en voordeel Samen Twente jaarrekeningresultaat 2025 V -123.240 N 276.760 19 Programma Ruimte Inleiding Zoals we nu kunnen vooruitzien, loopt zo goed als alles binnen het programma ruimte op schema. De uitzondering is het maken van de Omgevingsvisie 2.0. We moeten concluderen dat we de deadline voor een vastgestelde Omgevingsvisie 2.0 per 1 januari 2027 niet gaan halen. Naar verwachting lopen we ongeveer 2 tot 4 maanden uit op deze oorspronkelijke deadline. De planning van de Omgevingsvisie is vertraagd doordat de raad gedurende het proces een aanvullend besluitvormend moment heeft opgenomen voor de concept-Hoofdlijnennotitie. Deze extra besluitvorming, via het initiatiefvoorstel ‘Wensen en bedenkingen Omgevingsvisie’, heeft geleid tot een verschuiving van de planning en daarmee tot vertraging in het totale proces. Maar ook doordat we een plan-MER moeten laten opstellen ten aanzien van het ontwerp-Omgevingsvisie. Normaliter loopt het proces voor de plan-MER gelijk op met het opstellen van de visie, echter in ons geval is het opstellen van de plan-MER afgelopen april begonnen. Daarbij werd sterk geadviseerd om de plan-MER samen met de ontwerp-Omgevingsvisie ter inzage leggen. Daarnaast rapporteren we in deze Berap kort over de stand van zaken van het programmaplan Wonen.

20 Doelenboom Openbare ruimte en verkeer Doelenboom Beoogd maatschappelijk effect en doelen Openbare ruimte en verkeer Beoogd maatschappelijk effect Een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte Doelen Openbare ruimte voldoet beter aan vastgestelde doelen Per taakveld (openbaar groen, riolering enz.) is vastgelegd aan welke kwaliteitseisen het onderhoud en beheer moeten voldoen. De manier waarop dat is vastgelegd is een beleids-/beheerplan. Daarmee wordt duidelijkheid gegeven aan de gemeenteraad en aan inwoners. Verbeteren infrastructuur Per jaar wordt gekeken welke nieuwe infrastructurele werken worden gerealiseerd. Op basis van het beschikbare budget worden de hoogst geprioriteerde werken uitgevoerd. Betere bereikbaarheid voor alle vervoerswijzen Hiermee wordt bedoeld dat voor auto, fiets, trein en bus wordt geprobeerd het voorzieningenniveau minimaal op hetzelfde niveau te houden. Vooral voor bus en trein wordt geprobeerd dat middels overleg (ook in regionaal verband) te realiseren en mogelijk te verbeteren. Klimaatbestendiger inrichten openbare ruimte Bij werkzaamheden in de openbare ruimte zal rekening worden gehouden met klimaatadaptatie. Het gaat er om dat bij de uitvoering van onderhoud en beheer en ook bij projecten de openbare ruimte klimaatbestendiger wordt ingericht.

21 Subdoelen Subdoel: Realiseren van nieuwe werken m.b.t. wegen, openbaar groen, water, riolering, lichtmasten, nutsvoorzieningen, speeltoestellen, begraafplaatsen, gebouwen en kunstwerken Activiteiten • Groene invulling Roelofsbrink Omschrijving Met het aannemen van deze motie M27 is door de raad € 75.000 beschikbaar gesteld ten behoeve van een groene inrichting (en inclusieve speeltuin) op de Roelofsbrink. Er zou uiterlijk Q2 van 2026 een projectplan worden gepresenteerd waarin ook zou komen te staan of er aanvullend budget nodig is om de Roelofsbrink in te vullen naar de wensen die zijn geuit in de motie M27. Dit plan is nog niet gepresenteerd gezien het nog onduidelijk is of de Roelofsbrink de beoogde locatie kan blijven voor de inclusieve speeltuin in Den Ham. De grond van de Roelofsbrink moet nog als woonrijp worden opgeleverd door de aannemer. Samen met de aannemer wordt gekeken hoeveel van de wensen en behoeften met het beschikbare budget vanuit de motie M27 kan worden gerealiseerd. Na de bouwvak van 2026 worden de voorbereidingen (participatie, ontwerpen e.d.) getroffen om de Roelofsbrink invulling te geven. • Meer bomen langs wegen Omschrijving De motie M28 ‘meer bomen langs wegen’ is aangenomen. Er dient een onderzoek te worden gestart naar het planten van meer bomen langs wegen in de gemeente Twenterand.

In een raadsbrief op 3 maart 2026 is medegedeeld aan de raad hoe deze motie wordt uitgevoerd. In deze raadsbrief stond daarnaast ook beschreven dat voor het plan voor het planten van bomen 40.000 euro nodig is en deze is onttrokken uit de Reserve Coalitieakkoord. In het najaar van 2026 worden de bomen langs de Europasingel worden aangeplant. 22 Doelenboom Bouwen, wonen, ruimtelijke ontwikkeling, Gemeentelijk Vastgoed en VTH Doelenboom

23 Beoogd maatschappelijk effect en doelen Bouwen, wonen, ruimtelijke ontwikkeling, Gemeentelijk vastgoed en VTH Beoogd maatschappelijk effect In Twenterand is het prettig wonen en werken Doelen Een betere toedeling van functies in de fysieke leefomgeving Dat betekent dat we slimmer en zorgvuldiger de ruimte in Nederland inrichten zodat verschillende functies naast elkaar kunnen bestaan en beter op elkaar worden afgestemd. Wonen, werken, natuur, landbouw, energie opwekking etc. Betere afstemming op de woningvraag Op dit moment komt er veel op de gemeente af op het gebied van wonen. Er spelen verschillende thema’s, waarbij sprake is van zowel wettelijke verplichtingen als bestuurlijke afspraken. Om overzicht te krijgen en te behouden, is in 2024 gestart met het uitvoeren van het Programmaplan Woningbouw. Dit plan moet bijdragen aan het versnellen van de woningbouw door het stellen van duidelijke prioriteiten. In het Programmaplan Woningbouw 2024-2027 zijn de ambities, wettelijke taken en opgaven uitgewerkt. Door landelijke ontwikkelingen en knelpunten is het lastig om de ambities vorm te geven. Daarnaast treedt naar verwachting in 2026 de Wet versterking regie volkshuisvesting in werking.

Deze wet geeft het Rijk en gemeenten meer instrumenten om de regie op de volkshuisvesting te versterken, met als doel dat er voldoende betaalbare woningen beschikbaar zijn voor mensen met lagere en middeninkomens. In lijn hiermee zijn we in 2026 gestart met het opstellen van een volkshuisvestingsprogramma. Dit programma brengt de lokale woonopgaven in beeld en beschrijft hoe hier in samenhang aan wordt gewerkt. Onderdeel hiervan is het programma Wonen, Zorg en Welzijn, die zich richt op het goed huisvesten van kwetsbare doelgroepen en het realiseren van passende woonvormen met ondersteuning en zorg. Tot slot wordt in 2026 samen met provincie en regiogemeenten gewerkt aan het vaststellen en de implementatie van een (regionale) huisvestingsverordening. Passender vestigingsmogelijkheden voor bedrijven Samen met economie zoeken we verder naar een goede invulling van bestaande bedrijventerreinen en de - waar al bekende plannen zijn - de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen. Gemeentelijk vastgoed of het gebruik daarvan ondersteunt maatschappelijke doelen In 2025 is een begin gemaakt met het maken van strategisch vastgoedbeleid. Het doel daarvan is om meer gebruik te maken van de mogelijkheden van vastgoedsturing om de maatschappelijke doelen beter te kunnen ondersteunen. Na vaststelling kunnen we gebruik maken van meer sturingsinstrumenten.

Vanaf 2026 kunnen we daar gebruik van maken. Subdoel: Werken volgens de Omgevingswet en WKB Activiteiten • Omgevingsvisie Omschrijving Vanaf februari 2025 wordt er gewerkt aan de Omgevingsvisie 2.0 van de gemeente Twenterand. De deadline voor een vastgestelde Omgevingsvisie 2.0 werd toen vastgesteld op 1 januari 2027. Omdat de gemeente naast de Omgevingsvisie 2.0 ook een Milieueffectrapportage moet op laten stellen, en deze samen met de ontwerp-Omgevingsvisie ter inzage moet worden gelegd, kan deze oorspronkelijke deadline niet meer worden behaald. Een plan-MER onderzoekt of in de Omgevingsvisie 2.0 milieueffecten voldoende zijn meegewogen en in acht genomen. De verwachting is dat de plan-MER december 2026 af is gerond, waarna de inzagetermijn kan worden gestart. Hiermee wordt de deadline verschoven naar uiterlijk Q2-2027. De gemeente voldoet vooralsnog aan de door het rijk gestelde verplichting van het hebben van een Omgevingsvisie per 1 januari 2027, gezien de gemeente reeds een Omgevingsvisie 1.0 heeft vastgesteld.

24 Subdoel: Vergroten woningaanbod tussen 2022-2032 zijn minimaal 1188 woningen gerealiseerd, dragen we bij aan de regionale woning opgave en is er woningaanbod voor bijzondere doelgroepen Activiteiten • Uitvoeren Programmaplan Woningbouw 2024-2027 Omschrijving Voortgang Programmaplan Woningbouw Op 9 april 2024 heeft het college het Programmaplan Woningbouw vastgesteld. De gemeenteraad is hierover destijds geïnformeerd middels een raadsbrief. Inmiddels is gestart met de uitvoering van het programma en worden stappen gezet om de doelstellingen te realiseren. Voor het jaar 2026 is een budget beschikbaar van € 882.300. Daarnaast is het restantbudget uit 2025, ter hoogte van € 873.900, overgeheveld naar 2026. Daarmee bedraagt het totale beschikbare budget voor 2026 € 1.756.200. Van dit bedrag is tot op heden (afgerond) € 267.000 besteed. De verwachting is dat dit resterende budget in het lopende jaar niet volledig zal worden benut. Dit hangt samen met de doorlooptijden van planontwikkeling en realisatie, de ontwikkelingen rondom de Wet versterking regio volkshuisvesting én het feit dat de gemeente in belangrijke mate afhankelijk is van het tempo en de planning van externe ontwikkelaars. Hierdoor schuift een deel van de uitvoering door in de tijd.

Het niet-bestede budget zal daarom worden doorgeschoven naar de volgende jaren, zodat het alsnog kan worden ingezet voor de uitvoering van het programma. In het licht van nieuwe ontwikkelingen rondom de gemeentelijke groeiambitie wordt in het komende jaar nader bezien op welke wijze de beschikbare middelen optimaal kunnen worden ingezet en samengevoegd met andere programma’s. Hierbij wordt nadrukkelijk gekeken naar aansluiting bij de gemeentelijke ambities en doelstellingen op het gebied van woningbouw, brede welvaart en ruimtelijke ontwikkeling. De gemeenteraad wordt bij de jaarrekening nader geïnformeerd over de besteding van middelen en de voortgang van het Programmaplan Woningbouw. Ruimtelijke Ontwikkelstrategie (ROS) Twente. Vanuit de regionale samenwerking binnen Twente, waaronder de Agenda voor Twente en Twente Board, wordt gewerkt aan de Ruimtelijke Ontwikkelstrategie (ROS) Twente. Deze strategie is een concreet resultaat van de regionale samenwerking waarvoor in de programmabegroting 2026 binnen het programma Economie en vrijetijdsbesteding aandacht is gevraagd. Twenterand heeft zowel ambtelijk als bestuurlijk actief bijgedragen aan de totstandkoming van de ROS. De raad heeft op 30 juni 2026 kennisgenomen van de conceptversie van de ROS en geen wensen of bedenkingen ingediend.

De definitieve vaststelling van de strategie is voorzien in het najaar van 2026 tijdens het BO MIRT. Een belangrijk resultaat is de positionering van Vriezenveen als dynamische knoop. Hiermee wordt de rol van Twenterand binnen de regionale ontwikkeling versterkt en leveren wij een bijdrage aan de gezamenlijke opgaven op het gebied van woningbouw, economie, recreatie en mobiliteit. Deze positie ondersteunt onze ambitie om een passende bijdrage te leveren aan de regionale woningbouwopgave en regionale afspraken zorgvuldig uit te voeren, terwijl wij blijven sturen vanuit onze eigen visie en belangen. Zo benutten we de kracht van regionale samenwerking, met behoud van lokale regie. Subdoel: Strategische keuzes voor vastgoedportefeuille Activiteiten • Strategische portefeuillesturing Omschrijving Eind 2025 / begin 2026 is een begin gemaakt met het maken van strategisch vastgoedbeleid. Het doel daarvan is om meer gebruik te maken van de mogelijkheden van vastgoedsturing om de maatschappelijke doelen beter te kunnen ondersteunen. Na vaststelling kunnen we gebruik maken van meer sturingselementen, zoals afwegingskaders voor aankoop, verkoop, verhuur, verduurzaming, beheer en onderhoud van gemeentelijk vastgoed. De inventariesatiefase heeft langer geduurd dan gepland. Dat kwam omdat wij in onze gemeentelijke systemen de boel niet op orde hadden.

Er vindt deze maand nog een laatste slag plaats; het vergelijken van kadastergegevens met ons overzicht. Om niet teveel tijd te verliezen is er parallel wel verder gewerkt aan het maken van beleid. Verklaring verschillen programma Ruimte Verklaring verschillen programma Ruimte Programma Ruimte Lasten Doelenboom Openbare orde en veiligheid | N | 2.408 Doelenboom Openbare ruimte en verkeer | N | 12.700 Doelenboom Duurzaamheid, Milieu en VTH | N | 35.000 Doelenboom Bouwen, wonen en ruimtelijke ontwikkeling en VTH | N | 20.000 N | 70.108 Baten Doelenboom Openbare orde en veiligheid | V | 0 Doelenboom Openbare ruimte en verkeer | V | 0 Doelenboom Duurzaamheid, Milieu en VTH | V | 0 Doelenboom Bouwen, wonen en ruimtelijke ontwikkeling en VTH | V | 0 V | 0 Totaal Programma Ruimte | N | 70.108 Toelichting bedragen programma Ruimte Openbare orde en veiligheid (lasten): City control, software is niet geraamd. Deze is ook structureel verwerkt in de UPN 2027 | N | 14.000 OTO (opleid., trainen en oefenen) zit vanaf 2026 in de bijdrage VRT. Dit is reeds verwerkt. | V -11.592 N | 2.408 Openbare ruimte en verkeer (lasten) Gezien het schadeverloop openbare verlichting van de afgelopen jaren het bedrag verlagen. | V -16.800 Software bruggen is niet geraamd, zijn wel jaarlijkse kosten aan verbonden | N | 10.000 Meer kosten gladheidsbestrijding in 2026 - is afhankelijk van weersomstandigheden.

| N | 30.000 Door nieuwe aanbesteding van de verzekeringen is er overall een voordeel van € 68.000 in 2026 op verzekeringen. De | V -10.500 verdeling over de doelenbomen in de begroting is bijgewerkt. Het meerjarig voordeel is reeds in de UPN 2027 verwerkt. N | 12.700 Duurzaamheid, Milieu en VTH (lasten) Meerkosten op handhaving milieu, o.a. door bodemsanering Linderflier en kosten groen Veldsweg. | N | 35.000 N | 35.000 Bouwen, wonen en ruimtelijke ontwikkeling en VTH (lasten) Meerkosten op handhaving bouw. Handhavingsverzoek Flierdijk: hiervoor is in 2026 een extern jurist ingehuurd, wat een | N | 20.000 overschrijding van € 20.000 veroorzaakt. N | 20.000 25 26 Programma Economie en vrijetijdsbesteding Inleiding Binnen het domein Economie en Vrijetijdsbesteding zijn belangrijke resultaten behaald. Tegelijkertijd lopen enkele trajecten anders dan eerder voorzien en zijn planningen, processen en budgetten waar nodig aangepast De belangrijke resultaten zijn o.a. de positionering van Vriezenveen als dynamische knoop in de concept-Ruimtelijke Ontwikkelstrategie (ROS) Twente en de ondertekening van de intentieovereenkomst West-Twente. Daarnaast zijn er relevante ontwikkelingen m.b.t. het landelijk gebied en rond Engbertsdijksvenen. Vanuit de regionale samenwerking binnen Twente en de Agenda voor Twente wordt gewerkt aan de ROS Twente.

De raad heeft in 2026 kennisgenomen van de conceptversie. De positionering van Vriezenveen als dynamische knoop benadrukt de rol van Twenterand binnen de regionale ontwikkeling en biedt kansen voor wonen, economie, recreatie en bereikbaarheid. Een toelichting op de betekenis van de ROS voor de woningbouwopgave staat bij het Programmaplan Woningbouw 2024-2027 binnen het programma Ruimte. Landelijke ontwikkelingen vormen een belangrijk kader voor de opgaven in het landelijk gebied. Het kabinet heeft eind juni 2026 een nieuwe beleidsrichting gepresenteerd voor landbouw, natuur en stikstof. De betekenis hiervan voor Twenterand, West-Twente en Engbertsdijksvenen wordt nader onderzocht. De verkenning van de opgave Transitie Landelijk Gebied en het opstellen van de Omgevingsvisie lopen in 2026 zoveel mogelijk in samenhang. De gebiedsinventarisaties van de West- Twentse gemeenten worden benut voor de inhoudelijke uitwerking van de opgaven in het landelijk gebied. Op 5 maart 2026 hebben de West-Twentse gemeenten, provincie Overijssel, waterschap Vechtstromen en andere gebiedspartners hun samenwerking bekrachtigd met een intentieovereenkomst. De landbouwpartijen hebben de intentieovereenkomst niet medeondertekend. Hierin zijn afspraken vastgelegd over de gezamenlijke uitwerking van de opgaven voor landbouw, natuur, water en leefbaarheid.

De voorbereiding van de gebiedsvisie Engbertsdijksvenen loopt door. Daarnaast wordt met andere Twentse gemeenten een samenwerking verkent rond toekomstbestendige landbouw en de ontwikkeling van overgangszones bij Natura 2000-hoogveengebieden. Binnen het programma worden keuzes voorbereid over het beheer en de ontwikkeling van sportaccommodaties. De kostenontwikkeling leidt tot een tijdelijke bijstelling van het exploitatiebudget voor de sporthal in Vriezenveen. Daarnaast wordt de invoering van het nieuwe subsidiebeleid met een jaar uitgesteld en loopt het project inclusieve speeltuinen vertraging op door onderzoek naar de locaties en financiële randvoorwaarden. De beschreven ontwikkelingen laten zien dat regionale samenwerking en samenhang tussen economie, leefbaarheid, recreatie, voorzieningen en het landelijk gebied steeds belangrijker worden. Het programma richt zich daarom op het zorgvuldig voorbereiden van keuzes die bijdragen aan een economisch vitaal en toekomstbestendig Twenterand.

27 Doelenboom Cultuur en Recreatie & Toerisme Doelenboom Beoogd maatschappelijk effect en doelen Cultuur, Recreatie & Toerisme Beoogd maatschappelijk effect Inwoners hebben de mogelijkheid om elkaar te ontmoeten en zich verder te ontwikkelen en ontplooien Doelen Inwoners hebben toegang tot cultuur, kennis en informatie Hieronder wordt verstaan het openbaar bibliotheekwerk dat het digitale en fysieke knooppunt is voor cultuur, kennis en informatie. Inwoners en bezoekers hebben kennis van het lokaal erfgoed en de lokale geschiedenis Hieronder wordt verstaan de erfgoedinstellingen in onze gemeente (bijv. de lokale musea zoals bijvoorbeeld Het Historisch Museum Vriezenveen en het Veenmuseum). Ontmoetingsplekken voor verbinding, ontmoeting en educatie zijn aanwezig Hieronder wordt verstaan fysieke ontmoetingsplekken zoals CCK2, De Klaampe, Het Punt en dergelijke, maar ook digitale ontmoetingsplekken. Er is een aantrekkelijk en variëren recreatief en toeristisch aanbod Twenterand is een parel aan het snoer van het verblijfsgebied Twente, waar de Linderbeek en de Regge samenvloeien in de schilderachtige omgeving van Brinkdorp den Ham en het mooiste hoogveenrestant van de hele regio te vinden is. Toeristen die in/op onze campings, hotels en B&B's verblijven worden verrast door al het moois dat Twenterand te bieden heeft.

We blijven ook in 2026 samenwerken met de verschillende gebiedspartners om de gecontroleerde groei van deze sector te faciliteren en zetten in op de toeristische gebiedsontwikkeling van de Engbertsdijksvenen.

28 Subdoel: Multifunctionele accommodaties worden efficiënt(er) gebruikt Activiteiten • Doorontwikkeling subsidiebeleid Omschrijving De afgelopen jaren is er hard gewerkt aan een nieuw subsidiebeleid. In november 2024 heeft de raad de nieuwe Algemene subsidieverordening vastgesteld. In april 2025 is er door de raad besloten incidenteel middelen beschikbaar te stellen voor de uitvoering van het vervolgbeleid. Als gevolg van de recente motie (2026-M04) wordt de implementatie van het nieuwe subsidiebeleid een jaar verschoven. Dit betekent dat alle subsidies zullen eindigen op 31-12-2028. Vanaf 1-1-2029 zal er een nieuw subsidiebeleid in werking treden. 29 Doelenboom Economie en Werkgelegenheid Doelenboom Beoogd Maatschappelijk effect en doelen Economie en werkgelegenheid Beoogd maatschappelijk effect Een economische structuur die ondernemerschap, werkgelegenheid , bestaanszekerheid en daarmee de leefbaarheid versterkt. Doelen Stimuleren van duurzame werkgelegenheid In 2026 zetten we verder in op integrale ontwikkeling van een duurzame arbeidsmarkt in Twenterand. Hierbij zoeken we de verbinding met het sociaal domein, waarbij accenten worden gelegd op een inclusieve arbeidsmarkt, arbeidsparticipatie en passend onderwijs. We doen dit ook met andere Twentse partners omdat deze vraagstukken regionale opgaven zijn.

Een stimulerend ondernemersklimaat voor alle economische entiteiten passend bij de gemeente is gerealiseerd We werken aan aan innovatief, toekomstgericht ondernemersklimaat voor alle economische entiteiten, zowel commercieel als niet-commercieel, in de gemeente Twenterand. Zo organiseren we ondernemersontbijten, worden ondernemers in het zonnetje gezet, doen we aan kennisuitwisseling en werken we nauw samen met de diverse ondernemersverenigingen. In het kader van ruimtevraag wordt samen met het ruimtelijk domein gezocht naar een goede invulling van bestaande bedrijventerreinen en de - waar al bekende plannen zijn - de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen. De gemeente werkt ondernemersgericht De gemeente Twenterand werkt met een bedrijfscontactfunctionaris, die de ondernemers goed weten te vinden bij vragen of suggesties. Daarnaast halen we actief informatie, kennis en ervaringen op bij ondernemers ten behoeve van ruimtelijke- of beleidsontwikkelingen. Ondernemers kunnen ook weer informatie halen uit door de gemeente gedane onderzoeken.

30 Subdoelen Een sociaal economisch vitaal platteland Activiteiten • Ontwikkelen toekomstvisie- en toekomstperspectief Engbertsdijkvenen Omschrijving Het Investeringsprogramma Recreatieve Basisvoorzieningen vormt hierin de eerstvolgende stap. De afronding vraagt nog uitwerking op enkele onderdelen en heeft vertraging opgelopen door personele wisselingen. Samen met de betrokken partners wordt bezien hoe de verdere gebiedsontwikkeling en samenwerking rond Engbertsdijksvenen worden vormgegeven. • Ervencoaches Omschrijving Over de toekomstige financiering van de ervencoaches vindt nog overleg plaats tussen de betrokken partijen. • Ontwikkelen visie landelijk gebied Omschrijving Het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen krijgt toenemende maatschappelijke en politieke aandacht. Naar aanleiding van een raadsmotie is hierover op 7 juli een dialoogsessie gehouden met betrokken partijen. Het kabinet heeft in juni de hoofdlijnen van een convenant gewasbescherming gepresenteerd. Dit convenant moet een einde maken aan de lappendeken aan beleid die dreigt te ontstaan doordat gemeenten en provincies allemaal hun eigen regels maken. Ook moet het convenant ervoor zorgen dat in 2040 er geen gevaren voor het milieu en de gezondheid zijn als gevolg van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://twenterand.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/acad56d2-7054-4e15-bfad-22b587fea8e3?agendaItemId=05cc6795-0f61-474b-b51a-859a25d01963