CConstaterende datTwenterand
Koppel je AI →
Document · PDF

Bestemmingsplan Toelichting Groenedijk 38-40 Kloosterhaar

Raadsvergadering 23 april 2024, gemeente TwenterandBij agendapunt: Vaststellen bestemmingsplan PH Groenedijk 38 - 40 Kloosterhaar17.710 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Bestemmingsplan

Groenedijk 38-40 Kloosterhaar

MEI 2023

STATUS: ONTWERP

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar”

Plannaam:

Groenedijk 38-40 Kloosterhaar

IMRO-code:

NL.IMRO.1700.BPBGPHGroenedijk38-ont1

Plantype:

Bestemmingsplan

Status:

Ontwerp

Datum:

Mei 2023

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

1

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp

Toelichting

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

2

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 5 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

AANLEIDING ............................................................................................................................................... 5 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 5 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 5 HUIDIG PLANOLOGISCH REGIME ...................................................................................................................... 6 LEESWIJZER ................................................................................................................................................ 7

HOOFDSTUK 2 BESCHRIJVING PLANGEBIED ............................................................. 8 2.1

HUIDIGE SITUATIE ........................................................................................................................................ 8

HOOFDSTUK 3 PLANBESCHRIJVING ..................................................................... 10 3.1 3.2

GEWENSTE SITUATIE ................................................................................................................................... 10 VERKEER EN PARKEREN ............................................................................................................................... 12

HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ........................................................................... 14 4.1 4.2 4.3

RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 14 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 16 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 26

HOOFDSTUK 5 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN .................................................. 30 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9

GELUID .................................................................................................................................................... 30 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 31 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 32 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 33 MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 34 GEUR ...................................................................................................................................................... 37 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 37 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 40 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .............................................................................................................. 41

HOOFDSTUK 6 WATERASPECTEN........................................................................ 44 6.1 6.2

VIGEREND BELEID....................................................................................................................................... 44 WATERPARAGRAAF .................................................................................................................................... 45

HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 47 7.1 7.2 7.3

INLEIDING................................................................................................................................................. 47 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................ 47 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 48

HOOFDSTUK 8 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 50 HOOFDSTUK 9 VOOROVERLEG, INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN ....................................... 51 9.1 9.2 9.3

VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 51 INSPRAAK ................................................................................................................................................. 51 ZIENSWIJZEN............................................................................................................................................. 51

BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 52 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4

RUIMTELIJK KWALITEITSPLAN................................................................................................................ 53 AKOESTISCH ONDERZOEK WEGVERKEERSLAWAAI ..................................................................................... 54 VERKENNEND (ASBEST) BODEMONDERZOEK ............................................................................................ 55 STIKSTOFBEREKENING ......................................................................................................................... 56 BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

3

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp BIJLAGE 5 BIJLAGE 6

QUICKSCAN NATUURWAARDEN............................................................................................................. 57 WATERTOETS .................................................................................................................................... 58

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

4

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp

HOOFDSTUK 1 1.1

INLEIDING

Aanleiding

Het voorliggende bestemmingsplan heeft betrekking op de percelen ter plaatse van de Groenedijk 38-40 te Kloosterhaar (gemeente Twenterand), gelegen in het buitengebied, ten zuiden van de kern Kloosterhaar. Ter plaatse van de Groenedijk 38-40 is op nr. 40 een autobedrijf (Van Braam Auto’s) gesitueerd en op nr. 38 de bijbehorende bedrijfswoning. Initiatiefnemer is voornemens wegens de bedrijfsbeëindiging om ter plaatse van het voormalige autobedrijf met bijbehorend buitenterrein twee vrijstaande woningen met bijgebouwen te realiseren. De ontwikkeling is passend gezien het feit dat het perceel wordt beschouwd als inbreidingslocatie voor de kern Kloosterhaar. Gelet op de bedrijfsbeëindiging dient de aanwezige bedrijfswoning op nr. 38 te worden omgezet naar reguliere woning. Het college van B&W van de gemeente Twenterand heeft op 23 september 2021 een positieve grondhouding ten aanzien van het voornemen afgegeven. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in een passend juridisch-planologisch kader voor het realiseren van twee woningen ter plaatse van het voormalige autobedrijf met buitenterrein en het planologisch omzetten van de bestaande bedrijfswoning naar reguliere woning. In deze toelichting wordt aangetoond dat het voornemen in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening en vanuit ruimtelijk en planologische oogpunt aanvaardbaar is.

1.2

Ligging van het plangebied

Het plangebied ligt ten zuiden van de kern Kloosterhaar, gelegen aan de Groenedijk. Het plangebied staat kadastraal bekend als gemeente Twenterand, sectie C met perceelnummers 3126, 3127, 3128 en 3232. In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied ten opzichte van de kern Kloosterhaar en de directe omgeving weergegeven. Met de rode ster en rode omlijning is het plangebied indicatief aangeduid. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeelding behorende bij dit bestemmingsplan.

Afbeelding 1.1

1.3

Ligging van het plangebied ten opzichte van de kern Kloosterhaar en de directe omgeving (Bron: PDOK, bewerkt)

De bij het plan behorende stukken

Het bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” bestaat uit de volgende stukken: • •

verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.1700.BPBGPHGroenedijk38-ont1) en een renvooi; regels en bijbehorende bijlagen;

Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

5

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.

1.4

Huidig planologisch regime

1.4.1

Algemeen

Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan “Buitengebied, herziening 2005”. Dit bestemmingsplan is op 7 november 2006 door de gemeenteraad van Twenterand vastgesteld. Daarnaast is het ‘’Facetplan Parkeren Twenterand’’ van toepassing. Dit bestemmingsplan is op 15 mei 2018 vastgesteld. Hierna wordt de planologische situatie toegelicht. In afbeelding 1.2 is een uitsnede van het vigerende bestemmingsplan opgenomen. Met een rode omlijning is het plangebied indicatief aangegeven.

Afbeelding 1.2

1.4.2

Uitsnede geldend bestemmingsplan ‘’Buitengebied, herziening 2005” (Bron: Ruimtelijkeplannen.nl, bewerkt)

Beschrijving bestemming en aanduiding

Op basis van het geldende bestemmingsplan ‘’Buitengebied, herziening 2005’’ zijn ter plaatse van het plangebied de enkelbestemmingen ‘Bedrijfsbebouwing’ met aanduiding autohandel (Au) en ‘Agrarisch gebied met landschapswaarden’ van toepassing. De enkelbestemming ‘Bedrijfsbebouwing’ geldt voor zowel de bedrijfswoning, de bedrijfsbebouwing als voor een deel van het buitenterrein. De enkelbestemming ‘Agrarisch gebied met landschapswaarden’ geldt voor de overige gronden binnen het plangebied. Hierna wordt nader op de enkelbestemmingen binnen het plangebied ingegaan. Bestemming ‘Bedrijfsbebouwing’ De gronden op de verbeelding aangeduid met de bestemming ‘bedrijfsbebouwing’ zijn bestemd voor niet agrarische bedrijvigheid in onder meer autohandel (detailhandel) naast de bijbehorende bebouwing en voorzieningen ten behoeve van het aldaar gevestigde bedrijf.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

6

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp Bouwregels Ter plaatse van de enkelbestemming ‘Bedrijfsbebouwing’ is uitsluitend toegestaan bedrijfsgebouwen binnen het bebouwingsvlak met een maximale hoogte van 10 m, met dien verstande dat het bebouwde oppervlakte van de bedrijfsgebouwen niet meer mag bedragen dan reeds aanwezig. Er is één dienst c.q. bedrijfswoning per bouwperceel toegestaan, uitsluitend binnen het bebouwingsvlak, met een maximale inhoud van 750 m3, dan wel indien een grotere woning aanwezig is, de inhoud zoals die bestond op het tijdstip van de terinzagelegging van het ontwerpplan. Onderschikte gebouwen zijn toegestaan, op geen grotere afstand dan 25 m van de bedrijfswoning met een gezamenlijk oppervlakte van 75 m2, een maximale hoogte van 6 m en een maximale goothoogte van 3 m, dan wel in geval van een grotere afstand, inhoud, hoogte en/of goothoogte, uitsluitend de ondergeschikte gebouwen zoals deze bestaan op het moment van de terinzagelegging van het ontwerpplan. Bouwwerken, geen gebouw zijnde, zijn toegestaan tot een hoogte van maximaal 10 m, met uitzondering van erfafscheidingen waarvan de hoogte maximaal 2 m mag bedragen, met dien verstande dat de hoogte van antennemasten bij bedrijfswoningen maximaal 15 m mag bedragen.

Bestemming ‘Agrarisch gebied met landschapswaarden’ De voor 'Agrarisch gebied met landschapswaarden' aangewezen gronden zijn bestemd voor de uitoefening van het agrarische bedrijf, watergangen ten behoeve van de waterhuishouding, de bescherming en versterking van landschapswaarden, agrarisch esrandgebied en bijbehorende bebouwing en voorzieningen. Bouwregels Bouwwerken, geen gebouw zijnde met een hoogte van maximaal 2 m zijn ter plaatse toegestaan.

1.4.3

Strijdigheid

De vereiste bouw- en gebruiksmogelijkheden voor het realiseren van twee reguliere woningen ontbreken ter plaatse van het perceel aan de Groenedijk nr. 40. Tevens dient door de bedrijfsbeëindiging aan de Groenedijk nr. 40 de bedrijfswoning aan de Groenedijk nr. 38 van bedrijfswoning naar reguliere woning te worden omgezet. Dit bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridisch planologische kaders om de voorgenomen ontwikkeling mogelijk te maken.

1.5

Leeswijzer

Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 de huidige situatie in het plangebied beschreven. Hoofdstuk 3 bevat de planbeschrijving. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, provincie Overijssel en de gemeente Twenterand beschreven. In hoofdstuk 5 passeren alle relevante milieu- en omgevingsthema's de revue. Hoofdstuk 6 bevat de waterparagraaf. In de hoofdstukken 7 en 8 wordt respectievelijk ingegaan op de juridische aspecten/planverantwoording en de economische uitvoerbaarheid van het project. Hoofdstuk 9 gaat in op de inspraak en vooroverleg.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

7

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp

HOOFDSTUK 2

BESCHRIJVING PLANGEBIED

Het plangebied ligt aan de Groenedijk, in het buitengebied van de gemeente Twenterand en ten zuiden van de kern Kloosterhaar. In de omgeving van het plangebied zijn met name woonpercelen en agrarische gronden gesitueerd. Hierna wordt nader op het plangebied ingegaan.

2.1

Huidige situatie

Het plangebied betreft de percelen ter plaatse van het autobedrijf van Braam Auto’s aan de Groenedijk nr. 40, de bijbehorende bedrijfswoning aan de Groenedijk nr. 38 en de omliggende agrarische gronden. Ten noorden van het plangebied ligt de Groenedijk waar aan beide zijden vrijstaande woningen zijn gesitueerd. Ten oosten van het plangebied ligt de N343 wat als hoofdverbinding tussen Kloosterhaar en Langeveen geldt. Ten zuiden van het plangebied zijn agrarische gronden gesitueerd met in het verlengde de Engbertsdijkvenen. Tot slot zijn ten zuidwesten, westen en noordwesten meerdere woonpercelen gesitueerd. Het plangebied zelf bestaat uit de bedrijfswoning (Groenedijk nr. 38) aan de noordzijde en de bedrijfsbebouwing ten zuiden daarvan. De bedrijfsbebouwing heeft een oppervlakte van circa 600 m2. Hierbij bevindt aan de westzijde een buitenterrein waarop occasions zijn gestald. Ten oosten, zuiden en westen zijn rondom de bedrijfsbebouwing en het buitenterrein agrarische gronden gesitueerd. Het plangebied is middels twee ontsluitingen; aan de noordzijde wat betreft de bedrijfswoning en aan de oostzijde wat betreft het autobedrijf op de Groenedijk ontsloten. In afbeelding 2.1 is een luchtfoto van de huidige situatie weergegeven. Hierbij is de bedrijfsbebouwing met een blauwe omlijning aangeduid en de bedrijfswoning met een groene omlijning.

In afbeelding 2.2 en 2.3 zijn twee uitsneden van het straatbeeld opgenomen.

Afbeelding 2.1

Huidige situatie plangebied nr. 38/40 (Bron: PDOK)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

8

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp

Afbeelding 2.2

Huidige situatie plangebied buitenterrein en bedrijfsbebouwing nr. 40 (Bron: Google maps, augustus 2021)

Afbeelding 2.3

Huidige situatie plangebied bedrijfswoning nr. 38 (Bron: Google maps, augustus 2021)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

9

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp

HOOFDSTUK 3

PLANBESCHRIJVING

In hoofdstuk 2 is een beschrijving van het plangebied gegeven. In dit hoofdstuk wordt op de ontwikkeling ingegaan.

3.1

Gewenste situatie

Zoals in de aanleiding reeds is vermeld, is initiatiefnemer voornemens om ter plaatse van de Groenedijk nr. 40 twee vrijstaande woningen te realiseren. Dit op gronden van het voormalige autobedrijf en buitenterrein naast deels de bijbehorende agrarische gronden. In verband met de bedrijfsbeëindiging van het voormalige autobedrijf zal de aldaar aanwezig bedrijfsbebouwing (circa 600 m2) met bijbehorend verhard buitenterrein gesloopt worden waarbij vervolgens ter plaatse twee vrijstaande woningen worden gerealiseerd. Dit op de footprint van het voormalige autobedrijf/buitenterrein. Tevens zal door de bedrijfsbeëindiging de bedrijfswoning naar reguliere woning worden bestemd. Ter plaatse van de huidige bedrijfswoning zullen geen bouwwerkzaamheden plaatsvinden. Te bouwen woningen De woningen zullen in noord-zuidelijke richting worden gerealiseerd waarbij beide woningen een doorkijk hebben naar het ten zuiden gelegen Engbertsdijkvenen. Beide woningen zullen één bijgebouw hebben. Hierbij staat de meest oostelijke woning in lijn met de huidige bebouwing aan de Groenedijk, waardoor deze goed aansluit bij de bestaande bebouwing. Daarnaast wordt hierdoor het open karakter en daarmee de overgang van de bebouwde kern naar het buitengebied gewaarborgd. De achterste woning staat evenwijdig aan de voorste woning waarbij de footprint van het voormalige autobedrijf wordt aangehouden.

In bijlage 1 behorende bij deze toelichting is het ruimtelijk kwaliteitsplan opgenomen. Er vindt geen toename van verharding en bebouwing plaats, doordat het huidige pand en verharde buitenruimte een grotere oppervlakte heeft. Maatvoering woning -

Elke woning heeft een inhoud van maximaal 750 m3; Goothoogte maximaal 4,5 meter; Bouwhoogte maximaal 9 meter;

Maatvoering bijgebouwen -

Maximaal oppervlakte 100 m2 ; Goothoogte 3 meter; Bouwhoogte 5 meter; Maximale afstand 25 meter ten opzichte van de woning;

Ontsluiting Beide woningen zullen gebruik maken van dezelfde ontsluiting. Deze ontsluiting loopt over het voormalige buitenterrein van het autobedrijf. Parkeren Beide woningen zullen beschikken over twee parkeerplaatsen op eigen terrein. Daarnaast zijn er ruim voldoende mogelijkheden op de oprit om een extra voertuig te kunnen stallen. In afbeelding 3.1 is de beoogde situering van de woningen in relatie met de huidige situatie weergegeven. In afbeeldingen 3.2 en 3.3 zijn twee impressies van beide woningen weergegeven.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

10

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp

Afbeelding 3.1

Situatietekening beoogde situatie woningen (Bron: Building Design)

Afbeelding 3.2

Impressie woning 1 (Bron: Building Design)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

11

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp

Afbeelding 3.3

Impressie woning 2 (Bron: Building Design)

3.2

Verkeer en parkeren

3.2.1

Algemeen

Bij het opstellen van bestemmingsplannen moet rekening worden gehouden met de parkeerbehoefte en de verkeersgeneratie die ontstaat door een nieuwe ontwikkeling. Hiertoe kunnen berekeningen worden uitgevoerd op basis van de publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren, publicatie 381 (december 2018)’ van het CROW. De kencijfers zijn gebaseerd op literatuuronderzoek en praktijkervaringen van gemeenten. De kencijfers zijn landelijk (en juridisch) geaccepteerd en worden gezien als de meest betrouwbare gegevens met betrekking tot het bepalen van de verkeersgeneratie en het benodigde aantal parkeerplaatsen.

3.2.2

Uitgangspunten

Voor voorliggend ontwikkeling wordt uitgegaan van onderstaande uitgangspunten. Hierbij dient te worden opgemerkt dat in voorliggende situatie sprake is van een verschilberekening. Hierbij wordt de huidige situatie tegenover de beoogde situatie weggezet. • •

Verstedelijkingsgraad: weinig stedelijk (gemeente Twenterand) (Bron: CBS Statline); Stedelijke zone: buitengebied

Huidig • •

Functie: bedrijf arbeidsintensief/bezoekersextensief Gemiddeld 2.3 per 100 m2 bvo

Toekomstig • •

Functie: koop, huis, vrijstaand Gemiddeld: 2.4 per woning

Gelet op het feit dat ter plaatse van nr. 38 enkel sprake is van het planologisch omzetten van bedrijfswoning naar reguliere woning waarbij geen bouwwerkzaamheden en/of wijzigingen plaatsvinden, wordt enkel op het bestaande autobedrijf en beoogde woningen ingegaan.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

12

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp 3.2.3

Parkeren

Uitgaande van de uitgangspunten benoemd in paragraaf 3.2.2 is er sprake van de volgende parkeerbehoefte;

Huidige situatie Parkeerbehoefte Groenedijk nr. 40 Functie Parkeerbehoefte per 100 m2 bvo Bedrijf 2.3 arbeidsintensief/bezoekersextensief Totaal Gewenste situatie parkeerbehoefte Groenedijk nr. 40 Functie Parkeerbehoefte Per woning Koop, huis, vrijstaand 2.4 Totaal

Bvo in m2

parkeerbehoefte

600

2.3*6= 13.8 14

Aantal

parkeerbehoefte

2

2.4*2= 4.8 5

Op basis van bovenstaande tabel is er sprake van een afname van een parkeerbehoefte van afgerond negen parkeerplaatsen. Dit aangezien de bestaande bedrijfsbebouwing met bijbehorend buitenterrein wordt vervangen voor twee vrijstaande woningen. Hierbij is sprake van een parkeerbehoefte van afgerond vijf parkeerplaatsen. Het plangebied voorziet zich ruimschoots in mogelijkheden om in deze parkeerbehoefte te kunnen voorzien. Dit is reeds visueel weergegeven in afbeelding 3.2. Vanuit parkeren zijn geen bezwaren tegen de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling.

3.2.4

Verkeer

Uitgaande van de volgende uitgangspunten ten aanzien van verkeer (CROW): • • • • • •

Verstedelijkingsgraad: weinig stedelijk/gemeente Twenterand (Bron: CBS Statline); Stedelijke zone: buitengebied Functie: bedrijf arbeidsintensief/bezoekersextensief; Gemiddeld 10.0 per 100 m2 bvo Functie: koop, huis, vrijstaand Gemiddeld: 8.2 per woning

Huidige verkeersgeneratie Groenedijk Functie Bedrijf arbeidsintensief/bezoekersextensief Totaal Huidige verkeersgeneratie Groenedijk Functie Koop, huis, vrijstaand Totaal

Verkeersgeneratie Per 100 bvo 10.0

Aantal

Verkeersgeneratie

600 m2

6*10= 60.0 60

Verkeersgeneratie Per woning 8.2

Aantal

Verkeersgeneratie

2

8.2*2= 16.4 17

Als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling is er sprake van een geruime afname wat betreft het aantal verkeersbewegingen van en naar het plangebied. Dit aangezien twee vrijstaande woningen een lagere verkeersaantrekkende werking heeft dan een autobedrijf. Gelet op het feit dat er sprake is van een afname en omdat de Groenedijk een zeer rustige weg is welke voornamelijk in gebruik is voor bestemmingsverkeer kan geconcludeerd worden dat de voorgenomen ontwikkeling in geen verkeersproblematiek voorziet. Tevens resulteert de voorgenomen ontwikkeling in een verbetering wat betreft de huidige situatie. Vanuit verkeerskundig oogpunt zijn er geen bezwaren tegen de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

13

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp

HOOFDSTUK 4

BELEIDSKADER

Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.

4.1

Rijksbeleid

4.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

4.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving.

4.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.

Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal.

2.

Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair.

3.

Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd.

4.

Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

14

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.

4.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.

2.

3.

Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties.

4.1.1.4 Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR, de voorloper van NOVI, is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.

stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’.

4.1.2

Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het Rijksbeleid

De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) laat zich niet specifiek uit over lokale ontwikkelingen, zoals de ontwikkeling in voorliggend bestemmingsplan. De voorgenomen ontwikkeling raakt geen Rijksbelangen als opgenomen in de Nationale Omgevingsvisie. Wat betreft de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ wordt opgemerkt dat deze van toepassing is bij ‘nieuwe stedelijke ontwikkelingen’ (3.1.6 Bro). Er zijn inmiddels meerdere gerechtelijke uitspraken geweest over deze begripsdefinitie. Uit Afdelingsjurisprudentie blijkt dat de vraag wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling in grote mate casuïstisch wordt beantwoord. Zo heeft de Afdeling uitgemaakt dat de bouw van 11 woningen niet als stedelijke ontwikkeling wordt gezien. De raad is van oordeel dat gelet op het aantal woningen dat het plan mogelijk maakt, het plan niet voorziet in een woningbouwlocatie of andere stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1 eerste lid, aanhef en onder i van het Bro. Artikel 3.1.6, tweede lid, van het Bro is dan ook niet van toepassing (ABRvS 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921). BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

15

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp Bij voorliggende situatie is er sprake van een herontwikkeling waarbij per saldo twee woningen worden toegevoegd ter vervanging van een bedrijf. Zoals hierboven is uitgewerkt wordt het toevoegen van twee woningen niet als stedelijk ontwikkeling gezien. Daarnaast is er per saldo sprake van een afname van bebouwing. Een nadere toetsing aan de Ladder voor duurzame verstedelijking is niet noodzakelijk. 4.1.3

Conclusie toetsing aan het Rijksbeleid

Geconcludeerd wordt dat de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling in overeenstemming is met het Rijksbeleid.

4.2

Provinciaal beleid

Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel en de daarbij behorende Omgevingsverordening Overijssel.

4.2.1

Uitgangspunten van de Omgevingsvisie Overijssel

De Omgevingsvisie Overijssel is dé provinciale visie voor de fysieke leefomgeving van Overijssel. Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn de leidende principes of ‘rode draden’ bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving van de provincie Overijssel.

4.2.2

Omgevingsverordening Overijssel

De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is.

4.2.3

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel

De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: 1. 2. 3.

Of - generieke beleidskeuzes; Waar - ontwikkelingsperspectieven; Hoe - gebiedskenmerken.

Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht.

4.2.3.1 Of - generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een maatschappelijke opgave. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk aan

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

16

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Andere generieke beleidskeuzes betreffen het voorkomen van overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantoorlocaties. Ook wordt in deze fase de zgn. Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking gehanteerd. Deze Overijsselse ladder geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden. Integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, (boven)regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik zijn beleidskeuzes die invulling geven aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. Voor specifieke gebieden in Overijssel geldt dat niet alle initiatieven mogelijk zijn. Dit heeft te maken met zwaarwegende publieke belangen. Gebiedsspecifieke beleidskeuzes om de zwaarwegende publieke belangen te borgen, zijn: reservering voor waterveiligheid en beperking wateroverlast, drinkwater/grondwaterbeschermingsgebieden, het Natuurnetwerk Nederland (NNN), de Nationale Landschappen en het provinciaal routenetwerk transport gevaarlijke stoffen.

4.2.3.2 Waar - ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend en bieden de nodige flexibiliteit voor de toekomst.

4.2.3.3 Hoe - gebiedskenmerken. Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag ‘hoe’ een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Afbeelding 4.1 geeft dit schematisch weer.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

17

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp

Afbeelding 4.1

4.2.4

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)

Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel

Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld.

4.2.4.1 Of - generieke beleidskeuzes Bij de afwegingen in de eerste fase “generieke beleidskeuzes” wordt opgemerkt dat er sprake is van een woningbouwontwikkeling in het buitengebied. Hierdoor zijn met name artikel 2.1.3, 2.1.5 en artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel van belang. Zuinig in zorgvuldig ruimtegebruik (artikel 2.1.3): Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de groene omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: •

•

dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut.

In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “groene omgeving” nader gedefinieerd als: de gronden die niet vallen onder bestaand bebouwd gebied. In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “bestaand bebouwd gebied” nader gedefinieerd als: de gronden binnen steden en dorpen die benut kunnen worden voor stedelijke functies op grond van geldende bestemmingsplannen en op grond van voorontwerp-bestemmingsplannen voor zover de provinciale diensten daarover schriftelijk een positief advies hebben uitgebracht in het kader van het vooroverleg als bedoeld in artikel 3.1.1 Bro.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

18

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp Toetsing aan artikel 2.1.3 van de Omgevingsverordening Met de voorgenomen ontwikkeling wordt geen extra ruimtebeslag op de groene omgeving gelegd. Dit aangezien circa 600 m2 aan bedrijfsbebouwing wordt verwijderd waarvoor vervolgens twee vrijstaande woningen worden gerealiseerd. Tevens zullen de woningen gerealiseerd worden ter plaatse van de bestaande bedrijfsbebouwing en het buitenterrein. Tot slot zullen beide woningen landschappelijk worden ingepast. Per saldo is er sprake van een afname van het bebouwde oppervlak. Daarnaast zal er een landschappelijke verbetering plaatsvinden. Er wordt dan ook geconcludeerd dat de gewenste ontwikkeling in overeenstemming is met artikel 2.1.3 uit de omgevingsverordening Overijssel. Principe van ruimtelijke kwaliteit (artikel 2.1.5; lid 1,2,3 en 5): 1.

2.

3.

5.

In de toelichting op een bestemmingsplan wordt onderbouwd dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt, bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteiten conform de geldende gebiedskenmerken; In het kader van de toelichting als bedoeld in lid 1 wordt inzichtelijk gemaakt op welke wijze toepassing is gegeven aan het uitvoeringsmodel (OF-, WAAR- en HOE-benadering) die in de Omgevingsvisie Overijssel is neergelegd. In het kader van de toelichting als bedoeld in lid 1 wordt gemotiveerd dat de nieuwe ontwikkeling past binnen het ontwikkelingsperspectief die in de Omgevingsvisie Overijssel voor het gebied is neergelegd; In het kader van de toelichting als bedoeld in lid 1 wordt inzichtelijk gemaakt op welke wijze toepassing is gegeven aan de vier-lagenbenadering die onderdeel uitmaakt van het Uitvoeringsmodel en op welde wijze de Catalogus Gebiedskenmerken is gebruikt bij de ruimtelijke inpassing van de nieuwe ontwikkeling.

Toetsing aan artikel 2.1.5 van de Omgevingsverordening Het plangebied wordt landschappelijk ingepast conform de geldende gebiedskenmerken. Tevens wordt de ruime bedrijfsbestemming verwijderd waarbij een passende woonbestemming wordt verkregen. In hoofdstuk 4.2.4.3 zal nader op de gebiedskenmerken ter plaatse van het plangebied worden ingegaan. Daarnaast wordt in het vervolg van dit hoofdstuk nader ingegaan op de vier lagenbenadering waarbij de gebiedskenmerken worden verduidelijkt en resulteert in een verbetering ten opzichte van de huidige situatie. Geconcludeerd wordt dat de gewenste ontwikkeling in overeenstemming is met artikel 2.1.5 uit de provinciale verordening. Nieuwe woningbouwlocaties (artikel 2.2.2): 1.

2. 3.

4.

5.

6.

Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. In bestemmingsplannen wordt in maximaal 80% van de behoefte aan nieuwe woningen zoals vastgesteld in het kader van actueel onderzoek woningbouw, voorzien. In bestemmingsplannen van gemeenten waarvoor woonafspraken van toepassing zijn, mag - in afwijking van lid 2 - in een hoger percentage dan 80% worden voorzien, met een maximum van 100% van de behoefte zoals vastgesteld in het kader van de woonafspraken. De behoefte aan nieuwe woningen zoals bedoeld in lid 1 wordt in ieder geval geacht te zijn aangetoond als realisatie daarvan past binnen de geldende woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming. Wanneer de realisatie van nieuwe woningen niet past binnen geldende woonafspraken of wanneer er voor de gemeente geen woonafspraken gelden, dan moet de behoefte aan nieuwe woningen aangetoond worden door middel van actueel onderzoek woningbouw waarop de instemming is verkregen van zowel de gemeenten in de regio als Gedeputeerde Staten.

In afwijking van het bepaalde in lid 5 geldt de eis dat gemeenten in de regio moeten hebben ingestemd niet voor buurgemeenten die gelegen zijn buiten de provincie Overijssel. In dat geval moet zijn aangetoond dat afstemmingsoverleg heeft plaatsgevonden.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

19

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp De van belang zijnde begrippen in het kader van artikel 2.2.2 zijn hierna opgenomen: • •

•

•

•

Nieuwe woningen: te realiseren woningen, waarvoor nog geen omgevingsvergunning is afgegeven Actueel onderzoek woningbouw: door de raad vastgesteld onderzoek waarin de behoefte van de gemeente aan nieuwe woningen is onderbouwd op basis van de regionale behoefte woningbouw, markt- en vastgoedanalyses en andere relevante gegevens. Regionale behoefte woningbouw: door Gedeputeerde Staten vastgestelde provinciale analyse waarin de regionale behoefte aan nog te realiseren woningen is onderbouwd op basis van provinciale behoefteprognoses. Woonafspraken: bestuurlijke afspraken tussen provincie Overijssel en gemeenten over onder meer doelgroepen, wonen en zorg, stedelijke vernieuwing, toekomstbestendigheid bestaande voorraad, programmeren en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en bijbehorende programmeringsdocumenten, zoals voor een aangegeven periode zijn gemaakt. Regio: de gemeenten die onderdeel uitmaken van de samenhangende woningmarkt die bediend wordt met de woningbouwmogelijkheden die een gemeente biedt.

In artikel 2.2.2 lid 1 van de Omgevingsverordening wordt onder actueel onderzoek woningbouw verstaan: onderzoek wat eens in de 2 jaar wordt geactualiseerd. Toetsing aan artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Zoals uit artikel 2.2.2. blijkt, mogen bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen enkel voorzien in de realisatie van nieuwe woningen indien de behoefte daaraan in aangetoond door middel van actueel woningbouwonderzoek. Hierbij dient te worden aangesloten bij de woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de mogelijkheid om twee woningen te realiseren nabij de kern van Kloosterhaar. Het voormalige autobedrijf maakt onderdeel uit van een bestaand bebouwingslint wat conform de gemeentegrenzen bij de gemeente Twenterand behoort. Echter wordt deze locatie als een passende inbreidingslocatie gezien voor de kern Kloosterhaar (gemeente Hardenberg). De gewenste woningen voldoen aan de kwalitatieve behoefte in de markt en worden gebouwd voor de lokale behoefte. Deze ontwikkelingen zijn passend binnen de gemeentelijk woonvisie en binnen de prestatieafspraken zoals overeengekomen met de provincie Overijssel. Hierdoor kan worden geconcludeerd dat het voorliggende bestemmingsplan in overeenstemming te achten is met artikel 2.2.2. uit de Omgevingsverordening Overijssel.

4.2.4.2 Ontwikkelingsperspectieven In dit geval zijn de ontwikkelingsperspectieven voor de Groene Omgeving van belang. In de Groene Omgeving gaat het hoofdzakelijk om: behoud en versterking van de kwaliteit van het landschap, het realiseren van een samenhangend netwerk van gebieden met natuur- en waterkwaliteit, ontwikkelingsmogelijkheden voor de landbouw, het toerisme en andere economische dragers, realisatie van waterkwaliteitsdoelen, het duurzaam beheer van drinkwatervoorraden én het opwekken van hernieuwbare energie. In de Groene Omgeving onderscheidt de provincie de volgende drie ontwikkelingsperspectieven: • • •

de zone Ondernemen met Natuur en Water (ONW); agrarisch ondernemen in het grootschalige landschap; wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap.

Het plangebied ligt in het ontwikkelingsperspectief ‘Agrarisch ondernemen in het grootschalig landschap’. In afbeelding 4.2 is een uitsnede van de perspectievenkaart behorende bij de Omgevingsvisie opgenomen, waarbij het plangebied met een rode omlijning indicatief is aangeduid. Hierna wordt nader op het ontwikkelingsperspectief ingegaan.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

20

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp

Afbeelding 4.2

Ontwikkelingsperspectieven Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)

‘Agrarisch ondernemen in het grootschalig landschap’ Dit ontwikkelingsperspectief omvat gebieden waar verdere modernisering en schaalvergroting van de landbouw in combinatie met verduurzaming de ruimte krijgt. Die ruimte kan verdiend worden door te investeren in kwaliteitsvoorwaarden. Initiatieven binnen het ontwikkelingsperspectief mogen de ontwikkelingsmogelijkheden voor de landbouw in principe niet beperken en dienen aan te sluiten bij de bestaande bebouwing, weginfrastructuur en openbaar vervoer (ov)-routes. Het waterbeheer richt zich op optimale condities voor de landbouw, rekening houdend met specifieke omstandigheden en de grenzen aan de mogelijkheden van het waterbeheer (onder andere door de klimaatverandering). Toetsing van het initiatief aan de “Ontwikkelingsperspectief” In voorliggende situatie worden de woningen gerealiseerd binnen het ontwikkelingsperspectief ‘Agrarisch ondernemen in het grootschalig landschap’. Hierbij betreft het een herontwikkeling van bebouwde gronden waarbij de nadruk op landbouw al enkele decennia niet meer van toepassing is. Hierbij wordt dan ook geconcludeerd dat de ontwikkelingsmogelijkheden voor de landbouw niet (verder) wordt beïnvloed. Wat betreft de bouw van de woningen zal worden aangesloten bij omliggende bebouwing.

Tevens zal er een verbetering plaatsvinden wat betreft de waterhuishouding aangezien het totaal bebouwd oppervlak afneemt. Tot slot worden omliggende agrarisch bedrijven als gevolg van de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling niet (verder) beperkt in de ontwikkelmogelijkheden (zie hiervoor paragraaf 5.5 en paragraaf 5.6). Hierbij worden eveneens de percelen landschappelijk ingepast. De gewenste ontwikkeling is dan ook in overeenstemming met de geldende ontwikkelingsperspectieven.

4.2.4.3 Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (Natuurlijke laag, Laag van het agrarisch-cultuurlandschap, Stedelijke laag en de Laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Bij voorliggende toetsing dient opgemerkt te worden dat de ‘stedelijke laag’ niet van toepassing is op het plangebied. Vanwege het ontbreken van bijzondere eigenschappen binnen de ‘stedelijke Laag’ wordt deze laag buiten beschouwing gelaten. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

21

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp Tevens dient vooraf te worden opgemerkt dat de gronden waarop geen sloop en/of bouwwerkzaamheden plaatsvinden, niet worden meegenomen in de uitwerking. Hierna wordt nader op de desbetreffende lagen ingegaan. 1.

De “Natuurlijke laag“

De deelgebieden zijn op gebiedskenmerkenkaart van de ‘Natuurlijke laag’ aangeduid met het gebiedstype ‘Stuwwallen’. Tevens is aan de zuidzijde van het plangebied het gebiedstype ‘Hoogveengebied’ van toepasing. Aangezien er geen sloop- en bouwontwikkelingen plaatsvindt ter plaatse van het gebiedstype ‘Hoogveengebied’ wordt niet nader op dit gebiedstype ingegaan. Onderstaande afbeelding betreft een uitsnede van de gebiedskenmerkenkaart van de “Natuurlijke laag”. Het plangebied is indicatief weergegeven met een rode lijn.

Afbeelding 4.3

Uitsnede gebiedskenmerkenkaart “Natuurlijke laag” (Bron: Provincie Overijssel)

“Stuwwallen” De stuwwallen zijn tijdens de ijstijd opgestuwde aardlagen. Door de vaak grote hoogteverschillen zijn ze nu nog steeds goed zichtbaar. Op een aantal plekken zijn de ruggen al van verre zichtbaar; bovenop staand bieden ze spectaculaire zichten over de provincie. De stuwwalen hebben als regionale inzijggebieden een belangrijke functie in het watersysteem. Het zijn de ‘ingangen’ van regionale en lokale stelsels van grondwaterstromen. Lagen met diverse bodemsamenstelling zijn scheef gesteld, waardoor er voedselrijker en armere, waterdoorlatende en ondoorlatende lagen direct naast elkaar kunnen liggen. Zo bestaan de Twentse stuwallen voor een groot deel uit tertiaire (zee)klei en keileem. Hierdoor zijn ze overwegend nat en komen er talrijke brongebieden voor. Als ontwikkelingen plaats vinden, dan dragen deze bij aan het beter zichtbaar en beleefbaar maken van de hoogteverschillen en van de overgang tussen stuwwal en omgeving. Ook dienen ontwikkelingen bij te dragen aan versterking van de potentiële natuurlijke kwaliteiten van de ‘natte voet’ van de stuwwal (kwelzone, brongebied) en deze beter zichtbaar maken. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

22

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp Toetsing van het initiatief aan de ‘Natuurlijke laag’ De gronden waarop de woningen worden gebouwd zijn reeds geroerd door de bedrijfsbebouwing en verharding ter plaatse. De hoogteverschillen zijn reeds gewijzigd. De van oorsprong voorkomende ‘Natuurlijke laag’ is daardoor niet of nauwelijks meer aanwezig. Met de landschapsmaatregelen wordt ingezet op beplanting die past bij de natuurlijke ondergrond. Gelet op het vorenstaande wordt geconcludeerd dat de ontwikkeling in overeenstemming is met de ‘Natuurlijke laag’. 2.

De “Laag van het agrarisch cultuurlandschap“

De tweede laag beschrijft het palet van agrarische cultuurlandschappen met hun dragende structuren en nederzettingsvormen. Deze laag is het resultaat van de wisselwerking tussen verschillen in de natuurlijke ondergrond en de manier waarop gebieden in cultuur werden – en worden – gebracht. Door de eeuwen heen is een geschakeerd patroon van akkers, weiden, hooiland en bebouwing (hoeven, kernen en dorpen) gegroeid. Vanouds kennen de nederzettingen een sterke ruimtelijke en functionele relatie met het omliggende landschap. Het agrarisch cultuurlandschap is bij uitstek een gebruikslandschap. Bij de ontwikkeling ervan hebben nooit ideeën over schoonheid een rol gespeeld. Wel zijn we het agrarisch cultuurlandschap in de loop van de tijd gaan waarderen. Het heeft als ‘consumptielandschap’ voor bewoners, recreanten en toeristen nieuwe betekenis gekregen. Veel mensen hechten aan de rust, de ruimte, de mogelijkheden om te fietsen, wandelen, etcetera. En aan de kwaliteit: vooral de herkenbaarheid, de contrasten en de afwisseling van verschillende landschapstypen worden gewaardeerd. De landschappelijke structuren zijn belangrijke dragers van de biodiversiteit. In afbeelding 4.4 is een uitsnede weergegeven van de gebiedskenmerkenkaart van de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’. Het betreft het gebiedskenmerk ‘Oude hoevenlandschap’.

Het plangebied is indicatief weergegeven met een rode lijn. Hierna wordt nader op het gebiedskenmerk ‘Oude hoevenlandschap’ ingegaan.

Afbeelding 4.4

Uitsnede gebiedskenmerkenkaart “Laag van het agrarisch cultuurlandschap” (Bron: Provincie Overijssel)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

23

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp ‘Oude hoevenlandschap’ Het Oude Hoevenlandschap betreft een landschap met verspreide erven. Het werd ontwikkeld nadat de complexen met de grote essen ‘bezet’ waren en een volgende generatie boeren nieuwe ontwikkelingsruimte zocht. Die vonden ze bij kleine dekzandkopjes die individueel werden ontgonnen. Dit leidde tot een landschap dat de zelfde opbouw kent als het essenlandschap, alleen in een meer kleinschalige, meer individuele en jongere variant. Deze kleinere maat en schaal is tevens de reflectie van de natuurlijke ondergrond. Het landschap is contrastrijk met veel variatie op de korte afstand. Als ontwikkelingen plaats vinden in het oude hoevenlandschap, dan dragen deze bij aan behoud en accentuering van de dragende structuren (groenstructuur en routes) van het oude hoevenlandschap, en aan de samenhang en de karakteristieke verschillen tussen de landschapselementen. Toetsing van het initiatief aan de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’ De voorliggende deelgebieden liggen in het gebiedstype ‘Oude hoevenlandschap’. Bij het realiseren van de woningen met bijgebouwen is rekening gehouden met de bestaande structuren in het buitengebied. Hierbij is in het ruimtelijk kwaliteitsplan nadrukkelijk ingegaan waarbij de bebouwing en beplanting passend bij de locatie en omliggende bebouwing en structuren wordt gerealiseerd.

Hierbij wordt verwezen naar bijlage 1 behorende bij de toelichting. Op deze plek wordt gesteld dat de gewenste ontwikkeling in overeenstemming is met de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’.

3

De ‘Laag van beleving’

In de laag van de beleving komen de natuurlijke, functionele en sociale processen bij elkaar. Dit is de laag die gaat over de beleefbaarheid van ruimtelijke kwaliteit, identiteit en tijdsdiepte, van recreatieve gebruiksmogelijkheden die een belangrijke rol spelen bij de waardering van de leefomgeving. De laag van de beleving is de laag van de verbinding en het netwerk; tussen het stedelijke en het landelijke, de cultuur en de natuur, snel en traag, oud en nieuw, tussen nut en schoonheid. De laag van de beleving benut vooral de kwaliteiten van de andere drie lagen, maar voegt ook eigen kenmerken toe, zoals landgoederen, recreatieparken en recreatieve routes. Het stelt kwaliteiten zoals de natuur, de productielandschappen en de steden in een ander daglicht en maakt ze beleefbaar en tot een belevenis. De verblijfsrecreatiecomplexen, de attracties, de routes voor wandelen, fietsen en varen zijn een belangrijke economische factor geworden met een vergelijkbaar aandeel in de economie als de agrarische sector. Dit alles verandert het aanzien, de gewenste gebruiksmogelijkheden en betekenis van het buitengebied. Aan het ‘belevingslandschap' ontleent Overijssel zijn tijdsdiepte, maar ook zijn aantrekkingskracht. Steeds vaker worden de kwaliteiten uit het verleden ingezet in plannen door daar met nieuwe kwaliteiten, gebruiks- en verschijningsvormen op voort te bouwen.

Belangrijk in deze laag is het oude en nieuwe ‘erfgoed’ van de provincie. De locatie is op de gebiedskenmerkenkaart de ‘Laag van de beleving’ aangeduid met ‘Donkerte’. In afbeelding 3.5 wordt dit weergegeven.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

24

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp

Afbeelding 4.5

Uitsnede gebiedskenmerkenkaart Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)

Donkerte Lichte gebieden geven een beeld van de economische dynamiek van de provincie: de steden en dorpen, de autosnelwegen, de kassengebieden, de attractieparken, de grote bedrijventerreinen en de gebieden met veel bebouwing. De donkere gebieden geven een indicatie van de ‘buitengebieden’ van Overijssel. De natuurcomplexen en de grote landbouwgebieden. De donkere gebieden zijn de gebieden waar het ‘s nachts nog echt donker is, waar je de sterrenhemel kunt waarnemen. Het zijn de relatief ‘luwe’ dun bewoonde gebieden met een lage gebruiksdruk. Richting In de donkere gebieden alleen minimaal noodzakelijke toepassing van kunstlicht. Dit vereist het selectief inzetten en ‘richten’ van kunstlicht. Veel aandacht voor vermijden van onnodig kunstlicht bij ontwikkelingen in het buitengebied. Toetsing van het initiatief aan de “Laag van beleving” Voorliggend initiatief gaat uit van het realiseren twee vrijstaande woningen ter plaatse van een voormalig autobedrijf. Hierbij vindt de nieuwbouw van woningen plaats op gronden die in het verleden in gebruik waren voor het autobedrijf. Door het verwijderen van de bedrijfsbebouwing en het realiseren van twee woningen zal de hoeveelheid kunstlicht niet toenemen ten opzichte van de huidige situatie. Geconcludeerd wordt dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met de ‘Laag van de beleving’.

Tevens dient te worden opgemerkt dat de gehele kern van Kloosterhaar wordt aangemerkt als onderdeel van de ‘Laag van beleving’.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

25

Bestemmingsplan “Groenedijk 38-40 Kloosterhaar” Ontwerp 4.2.5

Conclusie toetsing aan het provinciaal beleid

Geconcludeerd wordt dat de in dit voorliggende bestemmingsplan besloten ontwikkeling in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel verwoorde en in de Omgevingsverordening verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.

4.3

Gemeentelijk beleid

Het gemeentelijk beleid is verwoord in tal van beleidsstukken. Met betrekking tot de in dit bestemmingsplan besloten ruimtelijke ontwikkeling zijn de hierna genoemde beleidsstukken het belangrijkst. Het gemeentelijk beleid is verwoord in tal van beleidsstukken. Met betrekking tot de in dit wijzigingsplan besloten ruimtelijke ontwikkeling zijn de hierna genoemde beleidsstukken het belangrijkst. 4.3.1

Structuurvisie Twenterand

4.3.1.1 Algemeen De ‘Structuurvisie Twenterand’ vastgesteld door de gemeenteraad op 19 juli 2011 spreekt zich uit over de hoofdlijnen van de ruimtelijke ontwikkelingen van de gehele gemeente. Het doel is om verschillende belangen, bijvoorbeeld tussen uitbreiding en inbreiding of tussen verkeer en landschap, zorgvuldig af te wegen en een gezamenlijk beeld over de gewenste ontwikkeling te krijgen. Een structuurvisie biedt een geïntegreerde benadering van het sectorale beleid en een herijking van bestaande (soms aan herziening toe zijnde) plannen. De structuurvisie is gefundeerd op uitgangspunten die voortkomen uit een inventarisatie en analyse van de bestaande situatie, het bestaande beleid en onderzoeken en prognoses. 4.3.1.2 Visie op Twenterand De gemeente Twenterand heeft besloten om in te zetten op de specifieke kernkwaliteiten van de verschillende kernen en landschappen die Twenterand rijk is. De gemeente past de zogenaamde SER-ladder toe. Er wordt niet ongebreideld uitgebreid of ingebreid, maar er wordt zorgvuldig omgegaan met de bestaande kwaliteiten van zowel landschap als bebouwing. Ontwikkelingsruimte wordt in eerste instantie binnen de bestaande kernen of in de randen gezocht. Daarbij gaat het dan om ontwikkelingen in kleine eenheden, passend bij de schaal van het onderliggende gebied die bovendien als overzichtelijke en afgeronde gehelen kunnen worden gerealiseerd.

Hoog gewaardeerde groene plekken worden niet opgeofferd voor de gevraagde behoefte. De groene plekken in de kernen die voor bebouwing in aanmerking komen zijn opgenomen in de beleidsnotitie “Bouwen op open groene plekken”. Vermeden moet ook worden dat ongebreideld wordt voortgeborduurd op de in gang gezette woonbuurten. Afronding met respect voor het aangrenzend landschap zal prioriteit zijn. Wel dient nagegaan te worden of bepaalde functies en gebouwen die mogelijk zijn afgeschreven, verouderd of niet meer functioneel zijn, ruimte bieden voor noodzakelijke woningbouw. De visie op de gemeente Twenterand is uitgewerkt in een aantal specifieke punten, te weten: • • • •

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Twenterand&id=41ebb9bc-6d32-433c-91f7-8bf45e6ed8fc