Bestemmingsplan Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70.pdf
Tekst van het document
Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70
Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70 ontwerp
Inhoudsopgave
Toelichting
3
BJZ.nu Bestemmingsplannen
2
Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70 ontwerp
Toelichting
BJZ.nu Bestemmingsplannen
3
Bestemmingsplan
Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70
Maart 2021
Status: Ontwerp
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’
Plannaam: Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70 IMRO-nummer: NL.IMRO.1700. 202012BPBGPH-ont1 Plantype: Bestemmingsplan Status: Ontwerp Datum: Maart 2021
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
2
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp
TOELICHTING
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
3
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp
INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 6 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
AANLEIDING ............................................................................................................................................... 6 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 6 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 7 HUIDIG PLANOLOGISCHE REGIME .................................................................................................................... 7 LEESWIJZER ................................................................................................................................................ 8
HOOFDSTUK 2 BESCHRIJVING PLANGEBIED ............................................................. 9 2.1
HUIDIGE SITUATIE ........................................................................................................................................ 9
HOOFDSTUK 3 GEWENSTE SITUATIE .................................................................... 11 3.1 3.2
PLANBESCHRIJVING .................................................................................................................................... 11 VERKEER EN PARKEREN ............................................................................................................................... 15
HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ........................................................................... 19 4.1 4.2 4.3
RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 19 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 21 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 28
HOOFDSTUK 5 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN ................................................... 34 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8
GELUID .................................................................................................................................................... 34 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 36 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 37 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 38 MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 39 GEUR ...................................................................................................................................................... 43 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 44 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 47
HOOFDSTUK 6 WATERASPECTEN........................................................................ 49 6.1 6.2
VIGEREND BELEID....................................................................................................................................... 49 WATERPARAGRAAF .................................................................................................................................... 50
HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 51 7.1 7.2 7.3
INLEIDING................................................................................................................................................. 51 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................ 51 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 52
HOOFDSTUK 8 ECONOMISCHE EN MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID .................... 54 8.1
ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ................................................................................................................ 54
HOOFDSTUK 9 VOOROVERLEG EN INSPRAAK ......................................................... 55 9.1 9.2
VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 55 INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN ........................................................................................................................... 55
BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 56 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3
RUIMTELIJK KWALITEITSPLAN................................................................................................................ 57 AKOESTISCH ONDERZOEK WEGVERKEERSLAWAAI ...................................................................................... 58 VERKENNEND EN NADER (ASBEST)BODEMONDERZOEK ............................................................................... 59
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
4
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp BIJLAGE 4 BIJLAGE 5 BIJLAGE 6
QUICKSCAN NATUURWAARDENONDERZOEK ............................................................................................ 60 WATERTOETSRESULTAAT ..................................................................................................................... 61 AERIUS-BEREKENING......................................................................................................................... 62
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
5
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp
HOOFDSTUK 1 1.1
INLEIDING
Aanleiding
Het voorliggende bestemmingsplan heeft betrekking op de locatie Ommerweg 70 in Den Ham, gelegen in de gemeente Twenterand. Aan de Ommerweg 70 in het buitengebied van Den Ham bevindt zich een voormalig agrarisch woonerf waar de agrarische bedrijfsactiviteiten al geruime tijd geleden beëindigd zijn. In de huidige situatie bevinden zich op het erf een woning en twee voormalige agrarische bedrijfsgebouwen / schuren, waarvan één reeds aan de buitenkant is gerenoveerd. Initiatiefnemer is voornemens om in deze twee schuren een viertal boerderijkamers en één recreatiewoning te realiseren. Door de landelijke ligging en de goede bereikbaarheid ten opzichte van de kern Den Ham zijn deze twee schuren zeer geschikt voor vakantiewoningen c.q. boerderijkamers. Het voornemen is op basis van het geldende bestemmingsplan “Buitengebied, herziening 2005” niet mogelijk. De voorgenomen ontwikkelingen zijn niet in overeenstemming met de gebruiksregels van dit bestemmingsplan. De gemeente Twenterand is in principe bereid medewerking te verlenen aan de gewenste ontwikkeling, mits het perceel met de bestaande bebouwing ruimtelijk geüpgraded wordt en ook ruimtelijk gezien een betere uitstraling krijgt. Om het voornemen te kunnen realiseren, is het noodzakelijk om de gebruiksmogelijkheden van het woonperceel te verruimen.
Een herziening van het bestemmingsplan is dan ook noodzakelijk om de gewenste ontwikkeling mogelijk te maken. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in gewenste juridisch planologische kaders. In deze toelichting wordt aangetoond dat het voornemen in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening en vanuit ruimtelijk en planologische oogpunt verantwoord is.
1.2
Ligging van het plangebied
Het plangebied ligt aan de Ommerweg 70 in Den Ham, in het buitengebied van de gemeente Twenterand, ten westen van de kern Den Ham. Het perceel is kadastraal bekend als gemeente Den Ham, sectie M, nummer 226 (deels). In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied ten opzichte van Den Ham en de directe omgeving weergegeven. Het plangebied is hierop aangeduid met respectievelijk een rode ster een rode omlijning.
Afbeelding 1.1
Ligging plangebied t.o.v. de kern Den Ham (links) en de directe omgeving (rechts) (Bron: PDOK)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
6
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp
1.3
De bij het plan behorende stukken
Het bestemmingsplan “Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70” bestaat uit de volgende stukken: • •
verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.1700. 202012BPBGPH-ont1) en een renvooi; regels en bijbehorende bijlagen.
Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan, maar betreft een essentieel onderdeel van het bestemmingsplan waarin wordt beschreven hoe en waarom de regels en de verbeelding tot stand zijn gekomen.
1.4
Huidig planologische regime
1.4.1
Algemeen
De locatie bevindt zich in het plangebied van het bestemmingsplan “Buitengebied herziening 2005”. Dit bestemmingsplan is door de gemeenteraad van Twenterand vastgesteld op 7 november 2006 en door Gedeputeerde Staten van Overijssel goedgekeurd op 25 juni 2007. In afbeelding 1.2 is een uitsnede van het geldende bestemmingsplan weergegeven. In het bestemmingsplan heeft het plangebied de bestemming ‘Woonbebouwing’.
Afbeelding 1.2
1.4.2
Uitsnede geldend bestemmingsplan (Bron: Gemeente Twenterand)
Beschrijving bestemmingen
Woonbebouwing De gronden die op de plankaart zijn aangeduid met de bestemming ‘woonbebouwing’ zijn bestemd voor woningen met bijbehorende tuinen en erven, één en ander met bijbehorende bebouwing en voorzieningen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
7
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp Agrarisch gebied De voor 'Agrarisch gebied' aangewezen gronden zijn bestemd voor hobbymatig agrarisch gebruik, extensieve recreatie, paardenbakken voor eigen hobbymatig gebruik, tuinen en erven behorend bij aangrenzende gronden met de bestemming 'Wonen' en zonnepanelen binnen het bouwvlak ten behoeve van het eigen gebruik. Dit met de daarbij behorende: ontsluitings-, parkeer- en groenvoorzieningen, water- en waterhuishoudkundige voorzieningen. Zone ten gevolge van rioolwaterzuiveringsinstallatie De gronden ter plaatse van de aanduiding 'milieuzone - rioolwaterzuiveringsinstallatie' zijn, behalve voor de daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor de bescherming van het verblijfsklimaat in verband met een rioolwaterzuiveringsinstallatie. 1.4.3
Strijdigheid
Initiatiefnemer wenst in de twee bestaande schuren een viertal boerderijkamers en één recreatiewoning te realiseren. Dit voornemen is op basis van het geldende bestemmingsplan “Buitengebied, herziening 2005” niet mogelijk aangezien de gewenste en noodzakelijke gebruiksmogelijkheden ontbreken. Ten gevolge hiervan is een bestemmingsplanherziening nodig. Dit bestemmingsplan voorziet in de juridisch planologische kaders waarmee de voorgenomen ontwikkeling wordt mogelijk gemaakt.
1.5
Leeswijzer
In hoofdstuk 2 wordt een beschrijving van de huidige situatie in het plangebied gegeven. In hoofdstuk 3 wordt het plan beschreven. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, de provincie Overijssel en de gemeente Twenterand beschreven. In hoofdstuk 5 passeren alle relevante milieu- en omgevingsthema's de revue. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de wateraspecten. In de hoofdstukken 7 en 8 wordt ingegaan op de juridische aspecten/planverantwoording en de economische uitvoerbaarheid. In hoofdstuk 9 wordt tot slot ingegaan op de inspraak, het vooroverleg en de zienswijzen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
8
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp
HOOFDSTUK 2 2.1
BESCHRIJVING PLANGEBIED
Huidige situatie
Het plangebied ligt aan de verbindingsweg Ommerweg (N341), ten westen van de bebouwde kom van Den Ham. Binnen de omgeving bevinden zich verschillende functies, onder andere agrarische functies, recreatieve functies en woonfuncties. Ten oosten wordt het plangebied begrensd door grasland. Aan de zuid- en westzijde van het plangebied bevindt zich de infrastructuur van de Ommerweg. Aan de noordzijde bevindt zich een woonperceel met de nodige beplanting. Oorspronkelijk was het plangebied een agrarisch erf. Enkele gebouwen op het terrein refereren daar nog aan. In de huidige situatie betreft het echter een woonperceel. Het erf bestaat uit een woonboerderij, twee voormalige agrarische bedrijfsgebouwen, waarvan er één gedeeltelijk is gerenoveerd, en een bakhuisje. Het erf ligt op een van de hoogtes die oorspronkelijk in het gebied voorkwamen, waarschijnlijk oude rivierduintjes van de Regge en de Linderbeek. Door het hoogteverschil met de weg en het landschap ten zuiden daarvan is er goed uitzicht over de omgeving vanaf het erf. De huidige woonboerderij is in de plaats gekomen van de afgebrande (ontginnings)boerderij die voor de voormalige stallen stond. Het erf heeft als gevolg van deze ontwikkelingen veel van het agrarische karakter verloren.
Zo is er een oprijlaan begeleid door eiken aan de rechterzijde van de nieuwe woning aangelegd, waardoor het karakter eerder formeel dan informeel aandoet. De erfsituatie van het plangebied (rood omlijnd) is op de luchtfoto in afbeelding 2.1 weergegeven. In afbeelding 2.2 en 2.3 is met het straatbeeld de huidige situatie van het plangebied in beeld gebracht.
Afbeelding 2.1
Luchtfoto plangebied (Bron: Provincie Overijssel)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
9
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp
Afbeelding 2.2
Straatbeeld plangebied (Bron: Google Streetview)
Afbeelding 2.3
Straatbeeld plangebied (Bron: Google Streetview)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
10
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp
HOOFDSTUK 3 3.1
GEWENSTE SITUATIE
Planbeschrijving
In hoofdstuk 2 is een beschrijving van de huidige situatie van het plangebied gegeven. In dit hoofdstuk 3 wordt op de ontwikkeling zelf ingegaan. 3.1.1
Gewenste situatie
Het voornemen van initiatiefnemer voorziet in het realiseren van een viertal boerderijkamers en een recreatiewoning in de aanwezige schuren. Hiervoor dienen de schuren te worden gerenoveerd. Door de schuren in samenhang te renoveren ontstaat er een eenheid. Op onderstaande afbeelding zijn de twee schuren weergegeven waarvan, om eenheid te realiseren, de linker voormalige varkensschuur wordt gerenoveerd. In een gedeelte van deze linker schuur zal de realisatie van de boerderijkamers plaatsvinden. De rechter schuur, die vroeger gebruikt werd voor de opslag van landbouwmachines, zal gedeeltelijk gebruikt worden voor de realisatie van een vakantiewoning, en gedeeltelijk dienen als paardenstalling. Deze paardenstalling zal ten dienste staan voor de gasten welke graag een eigen paard mee brengen voor recreatie in de omgeving van Den Ham. Deze schuur is in het verleden al gerenoveerd.
Afbeelding 3.1
Aanzicht plangebied (Bron: initiatiefnemer)
Afbeelding 3.2
Schets van het bovenaanzicht van het plangebied (Bron: Het Oversticht, bewerkt door BJZ.nu)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
11
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp 3.1.2
Landschappelijke inrichting en de ‘uniekheid’ van het toeristisch aspect
Landschappelijk inrichting De toevoeging van de nieuwe functie op het perceel gaat gepaard met landschapsmaatregelen. Bij de realisatie van het voornemen vinden renoverende fysieke ingrepen in en aan de schuur plaats. De twee bestaande schuren en het bakhuisje zijn de enige restanten van het oorspronkelijke erf. Behoud en herstel daarvan zijn van toegevoegde waarde voor het landschap. Deze bestaande relevante bebouwing zal deels worden gerestaureerd met zwarte houten gepotdekselde muren en krijgt hiermee een landelijke uitstraling, waarbij wordt opgemerkt dat dit passend is in het landschap. Daarnaast zal de herinrichting van het erf op een adequate wijze landschappelijk ingepast worden. Herstel van landschapswaarden is belangrijk, in het ‘Landschapsontwikkelingsplan Noordoost Twente en Twenterand’ (hierna LOP) wordt dit als volgt beschreven: “Gestreefd wordt naar herstel en versterking van de fijnmazigheid en verwevenheid van het landschap door aanleg van groenblauwe structuren in een netwerk van o.a. houtwallen, singels bosjes, erfbeplantingen en paden” in gebieden waar de gaafheid is verminderd. De essentie van dit erf wordt een centrale bebouwde kern met een groene rand én met zicht op het omringende landschap. In het landschap rondom het erf zijn duidelijke hoogteverschillen waarneembaar. Dit is bijzonder waardevol voor de kwaliteit van de omgeving en het landschap.
De ontwikkeling van de recreatievoorzieningen geeft een passende aanleiding om aanpassingen te doen aan de inrichting van het erf. Belangrijke kenmerken zijn een compact erf met (streekeigen) groen en beleving van natuurlijke elementen, in combinatie met een informeel, ‘agrarisch’ of landelijk karakter. Voor het compacte en informele karakter is de huidige oprijlaan van het erf aan de oostzijde te lang, te formeel en teveel losgekoppeld van het erf met de gebouwen. De beukenhagen en het gazon geven het geheel een strak uiterlijk. Een minder formele en meer aantrekkelijke rand van het erf aan de oostzijde ontstaat na het verwijderen van de bestrating van de huidige oprit. Aan de noordzijde van het terrein, op de grens met de buren, zal een stevige rand van streekeigen struiken worden geplant, met mooie bloei en bes. Dit is een erfbeplanting die bij de lossere en wildere achterzijde van het erf hoort. De ‘uniekheid’ van het toeristisch aspect In de Omgevingsverordening Overijssel is vastgelegd dat alleen nog ruimte wordt geboden voor de bouw van nieuwe recreatiewoningen als sprake is van een innovatief concept en als verzekerd is dat de recreatiewoningen voor de verhuur beschikbaar zijn en bedrijfsmatig geëxploiteerd zullen worden.
Onder innovatieve concepten worden verstaan verblijfsrecreatieve voorzieningen die voorzien in een nieuw aanbod waarin de markt tot dusver nog niet voorziet en die een meerwaarde bieden voor het toeristisch-recreatieve product van het gebied. Ook de gemeente Twenterand werkt doorgaans niet mee aan een nieuwe recreatiewoning in het buitengebied. In verband daarmee worden ook in dit geval extra eisen gesteld aan het verlenen van medewerking aan dit initiatief. Eén van de eisen is dat het plan iets toevoegt aan het recreatief product van Twenterand. Uit het plan moet onder meer duidelijk blijken dat het bijdraagt aan de authentieke plattelandsbeleving. In deze paragraaf wordt nader ingegaan op: 1. 2. 3.
het concrete initiatief nader bezien; de actuele marktontwikkelingen in de verblijfsrecreatieve sector; het huidige aanbod van verblijfsrecreatieve voorzieningen in Den Ham.
Het concrete initiatief nader bezien Het initiatief voorziet in de realisering van een recreatiewoning en de realisatie van een viertal boerderijkamers. Het gaat daarbij om een functiewijziging van bestaande bebouwing. Van verdere verstening van het buitengebied is geen sprake. De locatie aan de Ommerweg is gelegen ten westen van Den Ham en op zeer korte afstand van de uitgestrekte landgoederen Eerde en Junne. Op deze landgoederen en in het buitengebied van Den Ham zijn tal van wandelen fietsroutes uitgezet in schitterende landschappen en natuurgebieden. Dit biedt op zich al een garantie voor BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
12
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp een authentieke landelijke en actieve vakantiebeleving. De toeristische kernen Den Ham en Ommen liggen op fietsafstand en zorgen voor de mooie afwisseling tussen natuur en toeristische drukte. De unieke ligging in een authentiek platteland met prachtige landgoederen op steenworp afstand maakt deze locatie uitermate geschikt voor een kleinschalig recreatieproject. Voor wat betreft de verblijfsrecreatieve voorzieningen is luxe en comfort het uitgangspunt. Het zal de recreant aan niets ontbreken. Het erf wordt aan de hand van het ontwerp van de Ervenconsulent van Het Oversticht opnieuw worden ingericht op basis van de oorspronkelijke gebiedskenmerken waardoor op het erf zelf ook een optimale plattelandsbeleving ontstaat. De voorzieningen richten zich op een doelgroep 55+ die zich meer thuis voelt in kleinschalige accommodaties dan in de grotere bungalowparken. Tevens zullen de accommodaties geschikt worden gemaakt voor mensen die leven met een beperking. Tijdens het realiseren van het voornemen zullen de deuren worden verbreed, zodat een rolstoel gemakkelijker kan manoeuvreren in de accommodatie. Verder zullen er ook geen drempels of andere obstakels op de grond worden gelegd. Daarnaast richt de voorziening zich op paardenliefhebbers die hun paard tijdens hun verblijf willen meenemen.
Op het erf worden hiervoor adequate voorzieningen voor de stalling van paarden en rijtuigen gerealiseerd. Deze voorzieningen zullen worden gerealiseerd in de voormalige varkensschuur. De kleinschaligheid, het luxe en comfort en de ligging in een mooi landschap nabij de landgoederen Eerde en Junne maakt deze accommodatie uniek in zijn soort. Actuele marktontwikkelingen In het kader van de vraag wat de voorziening toevoegt aan het toeristisch-recreatieve product van het gebied zijn de actuele trends en marktontwikkelingen op het gebied van verblijfsrecreatie van groot belang. In de verblijfsrecreatie markt zijn de volgende trends en ontwikkelingen waarneembaar.
Algemeen • Toename aantal ouderen • Steeds meer allochtonen • Kleine huishoudens • Digitalisering, mobiliteit, duurzaamheid Consumententrends • Blijvende vraag naar luxe en comfort • Groeiende belangstelling voor beleving • Toenemend belang van natuur, rust en ruimte als tegenhanger van de dagelijkse hectiek • Kwaliteit en service • Persoonlijke aandacht • Toenemende aandacht voor fysieke en mentale gezondheid • Belangstelling voor roots en regio Recreatie & vrije tijd • Lokale kwaliteiten als onderscheidingsmiddel • Sfeer en beleving, authenticiteit • Behoefte aan kleinschaligheid, knusheid en actieve buitenrecreatie • Toenemende vraag naar unieke overnachtingsaccommodaties • Toenemende vraag naar doelgroepgerichte voorzieningen met bijzondere logiesaccommodaties • Binnenland steeds meer bestemming voor tussendoor vakanties
Succesfactoren: heldere profilering en hoge belevingswaarde Voor een onderscheidend aanbod op goede locaties is het toekomstperspectief gunstig mits er sprake van een marktgerichte oriëntatie. Recreatieondernemers zullen hun doelgroepen steeds scherper in beeld moeten hebben en zich herkenbaar moeten profileren want ‘een bedrijf voor iedereen’ is al gauw een ‘een bedrijf voor BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
13
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp niemand’. De huidige samenleving wordt getypeerd als een ‘beleveniscultuur’ of ‘beleveniseconomie’. Hierin staat niet de dienst of het product centraal maar juist een met het product of dienst geassocieerde beleving. In de recreatie draait het daarbij om het creëren van unieke ervaringen bij mensen waardoor de gast geraakt wordt en met een verhaal kan thuiskomen (‘Den Ham, daar moet je geweest zijn!’). De locatie c.q. omgevingsfactor is het belangrijkste keuzecriterium voor de recreant. De recreant is steeds meer op zoek naar unieke ervaringen c.q. een hoge belevingswaarde die past bij hun leefstijl. Het gewone is al lang niet meer bijzonder genoeg. Dit vraagt om een scherp profiel c.q. een groot onderscheidingsvermogen. Behoefte aan privacy en comfort beperkt zich niet tot de thuissituatie. Gevolg is dat de belangstelling voor kamperen daalt en de vraag naar meer comfortabele logiesaccommodaties toeneemt. Kwaliteit bieden is een must; dit geldt zowel voor het fysieke product als de dienstverlening/sfeer. De vergrijzing neemt toe. Het aandeel 55+ stijgt naar 40% in 2020; deze groep is primair gericht op kleinschaligheid en authenticiteit en minder op centrale voorzieningen. Mensen gaan er steeds vaker in groepsverband op uit, zowel in familiesfeer als in informele groepen.
Hierdoor stijgt de vraag naar passende accommodaties voor twee of drie generatiegezelschappen. De essentie is dat het in de recreatiesector primair draait om kwaliteit en belevingswaarde. Als dat lukt op een goede locatie is er volop toekomstperspectief. Conclusies Indien het initiatief wordt gelegd langs de genoemde trends en ontwikkelingen wordt geconstateerd dat het initiatief prima past binnen een groot aantal genoemde ontwikkelingen. Zo sluit het initiatief qua accommodatie en doelgroep naadloos aan bij de volgende trends: • • • • • • • • •
Blijvende vraag naar luxe en comfort Groeiende belangstelling voor beleving Toenemend belang van natuur, rust en ruimte als tegenhanger van de dagelijkse hectiek Kwaliteit en service Lokale kwaliteiten als onderscheidingsmiddel Sfeer en beleving, authenticiteit Behoefte aan kleinschaligheid, knusheid en actieve buitenrecreatie Toenemende vraag naar unieke overnachtingsaccommodaties Toenemende vraag naar doelgroepgerichte voorzieningen met bijzondere logiesaccommodaties
Het huidige aanbod van verblijfsrecreatieve voorzieningen in Den Ham De gemeente Twenterand heeft al verschillende soorten verblijfsaccommodaties zoals campings, bungalowparken, groepsaccommodaties en bed&breakfast. Ten aanzien van solitaire recreatiewoningen en boerderijappartementen is het aanbod beperkt, te weten: 1. 2. 3. 4.
Westerhoeven in Vriezenveen; Never Never Farm in Den Ham De Johanneshoeve in Westerhaar-Vriezenveensewijk; De Reggevallei in Den Ham.
Ad 1 Westerhoeven Vriezenveen Deze voorziening is gelegen in de periferie van Vriezenveen en daarmee in een geheel ander gebied. Ad 2 Never Never Farm Den Ham Deze voorziening aan de Geerdijk in Den Ham 17 Den Ham richt zich met name op de recreanten met kinderen, honden en paarden en bedient daarmee een andere doelgroep. De doelgroep van de Never Never Farm Den Ham is niet zo zeer op zoek naar luxe, comfort en rust, maar meer naar een aangenaam verblijf in combinatie met de huisdieren en de paarden.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
14
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp Ad 3 De Johanneshoeve Westerhaar-Vriezenveensewijk Deze voorziening is gelegen ten oosten van Westerhaar en daarmee in een geheel ander gebied. Ook verschilt de aard van deze voorziening van die van het voorliggende initiatief. De nadruk van de Johanneshoeve ligt op de groepsaccommodatie en de vergaderfaciliteiten. Ad 4 De Reggevallei Den Ham De aard van deze voorziening verschilt fors van die van het voorliggende initiatief. Omdat de accommodatie deel uit maakt van een grotere recreatievoorziening waaronder een camping. 3.1.3
Conclusie
De gemeente Twenterand heeft de ambitie om de toerisme- en recreatiesector aan de ene kant duurzaam te ontwikkelen en aan de andere kant ruimtelijk economisch te versterken. De gemeente zet in op groei van het aantal verblijfsrecreanten waarbij in het bijzonder wordt ingestoken op de doelgroepen die op zoek zijn naar authenticiteit, rust en ingetogenheid, het vertrouwde is belangrijk evenals aandacht voor streek en natuur. Dit sluit aan op de kwaliteiten van de gemeente en biedt daarmee goede aanknopingspunten. Met name de innovatieve mogelijkheden voor deze doelgroep is interessant als aanvulling op het bestaande. Het voorliggende initiatief sluit hierop naadloos aan. Daarbij komt dat het aanbod aan kleinschalige hoogwaardige accommodaties in de gemeente Twenterand beperkt is. Bovendien is het bestaande aanbod deels gelegen in andere delen van de gemeente en verschilt het deels dusdanig van aard met het voorliggende initiatief dat een andere doelgroep wordt bediend. In dat kader voorziet het voorliggende initiatief in een nieuw aanbod waarin de markt tot dusver nog niet voorziet en voegt het ook daadwerkelijk wat toe.
3.2
Verkeer en parkeren
3.2.1
Uitgangspunten
Bij het opstellen van bestemmingsplannen moet rekening worden gehouden met de parkeerbehoefte en verkeersgeneratie die ontstaat door een nieuwe ontwikkeling. Hiertoe kunnen berekeningen worden uitgevoerd op basis van de publicatie ‘Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie (december 2018)’ van het CROW. Het verkeer- en parkeerbeleid van de gemeente Twenterand is vastgelegd in de ‘Beleidsnota Parkeernormen Gemeente Twenterand’ (vastgesteld 31 mei 2018). Op basis van parkeernormen en de ‘mate van stedelijkheid’ wordt berekend hoeveel parkeerplaatsen benodigd zijn voor een bepaalde ontwikkeling. De gemeente Twenterand is een plattelandsgemeente met een groot buitengebied. Het aantal inwoners van de gemeente Twenterand is ongeveer 34.000. De grootste concentraties van zowel verkeer als inwoners zijn te vinden in de kernen van Den Ham, Vroomhoop, Vriezenveen en Westerhaar-Vriezenveensewijk. De gemeente Twenterand is conform het Gemeentelijk Mobiliteitsplan getypeerd als ‘Weinig stedelijk’. Per gebied kan de parkeernorm verschillen, daarom wordt in de ‘Beleidsnota Parkeernormen Gemeente Twenterand’ de gemeente ingedeeld in verschillende gebieden.
Parkeren Hiertoe kunnen berekeningen worden uitgevoerd op basis van de beleidsnotitie ‘Beleidsnota Parkeernormen Gemeente Twenterand 2018’ waarbij voor de verkeersgeneratie wordt aangesloten bij de publicatie 'Toekomstbestendig parkeren, publicatie 381 (december 2018)’ van het CROW. In dit geval wordt er uitgegaan van de volgende uitgangspunten: • • • •
Functie: één vakantiewoning en vier boerderijkamers. Naar aard is een dergelijk gebruik gelijk te stellen met een hotel; Verstedelijkingsgraad: niet stedelijk; Stedelijke zone: buitengebied; Parkeerbehoefte (per boerderijkamer/vakantiewoning): minimaal 0,6 en maximaal 0,8;
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
15
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp Huidige situatie Voor de woning van initiatiefnemer op het erf geldt op basis van de beleidsnotitie ‘Beleidsnota Parkeernormen Gemeente Twenterand 2018’ (in het buitengebied) een maximale parkeerbehoefte van 2,8 parkeerplaatsen. Gewenste situatie Het voornemen voorziet in één vakantiewoning en een viertal boerderijkamers. Naar aard is een dergelijk gebruik gelijk te stellen met een hotel. In de CROW-publicatie worden de verkeerskencijfers voor hotels ingedeeld in vijf sterrencategorieën. Een hotel met één ster biedt slechts basis voorzieningen. Gezien het feit dat het in dit geval gaat om een eenvoudige vakantiewoning en eenvoudige boerderijkamers, waarbij gebruik kan worden gemaakt van basisvoorzieningen, kan hier het beste op worden aangesloten. Dit omdat deze naar aard en omvang vergelijkbaar is met boerderijkamers. Dit in aanmerking nemende levert het voornemen een maximale parkeerbehoefte op van 5 x 0,8 = 4 parkeerplaatsen. Echter zal in de praktijk blijken dat - bij een volledige bezetting van de boerderijkamers/vakantiewoning – er 5 auto’s aanwezig zullen zijn (één auto per recreatievoorziening). Dat levert een maximale parkeerbehoefte van 5 parkeerplaatsen op.
Deze benodigde parkeerplaatsen gecombineerd met de benodigde parkeerplaatsen voor de woning van initiatiefnemer levert een totale (naar boven afgeronde) parkeerbehoefte van 8 parkeerplaatsen op. Auto’s Het parkeren ten behoeve van de boerderijkamers en de vakantiewoning vindt plaats op het eigen erf. Zoals weergegeven in afbeelding 3.3 is er voldoende ruimte voor de berekende parkeerbehoefte. In de schets is er parkeergelegenheid voor ten minste 7 auto’s, waarbij wordt opgemerkt dat het erf ruim genoeg is voor verdere parkeermogelijkheden. De ingetekende parkeerplaatsen zijn echter circa 3,5 meter breed, in de praktijk kunnen er (gezien de CROW- afmetingen van parkeervakken) meer auto’s binnen de ingetekende vakken parkeren. Er worden dan ook geen parkeerproblemen verwacht. Paardentrailers Het parkeren ten behoeve van de paardenstalling vindt eveneens plaats op het eigen erf. Opgemerkt wordt dat dit ondergeschikt is aan het voornemen, het is mogelijk dat gasten een eigen paard meebrengen, dit is echter niet de corebusiness van initiatiefnemer. Tevens is er beperkte ruimte in de paardenstal voor het stallen van paarden, gasten zullen altijd moeten aangeven bij het boeken van de boerderijkamers of de vakantiewoning dat zij een paard meebrengen.
Op het erf (binnen de parkeervakken of op de verharding op het perceel annex oprit) is voldoende ruimte voor het stallen van paardentrailers.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
16
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp
Afbeelding 3.3
Schets van aantal parkeerplekken (Bron: Het Oversticht, bewerkt door BJZ.nu)
Verkeer De te realiseren vakantiewoning en een viertal boerderijkamers brengen een bepaald aantal verkeersbewegingen met zich mee. Het toenemend aantal verkeersbewegingen moet in ogenschouw worden genomen. Om het aantal verkeersbewegingen te bepalen is gebruik gemaakt van de publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren, publicatie 381 (december 2018)’. Hierbij zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: • •
Verstedelijkingsgraad: niet stedelijk / gemeente Twenterand (Bron: CBS Statline); Stedelijke zone: buitengebied.
In de publicatie van de CROW is de verkeersgeneratie per functie uiteengezet. Daarnaast wordt hierin een minimaal en maximaal aantal verkeersbewegingen voor de functies aangegeven. In voorliggend geval is van het gemiddelde uitgegaan. Voorgenomen ontwikkeling voorziet in een toename van één vakantiewoning en vier boerderijkamers. Naar aard is een dergelijk gebruik gelijk te stellen met een hotel. In de CROW-publicatie worden de verkeerskencijfers voor hotels ingedeeld in vijf sterrencategorieën. Een hotel met één ster biedt slechts basis voorzieningen. Gezien het feit dat het in dit geval gaat om een eenvoudige vakantiewoning en boerderijkamers, waarbij gebruik kan worden gemaakt van basisvoorzieningen, kan hier het beste op worden aangesloten. Op basis van de genoemde uitgangspunten geldt voor de boerderijkamers een verkeersgeneratie van 12,4 verkeersbewegingen per weekdagetmaal per 10 kamers. In dit geval maakt het 6,2 verkeersbewegingen per weekdagetmaal (uitgaande van 5 kamers).
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
17
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp Op basis van de vorenstaande uitgangspunten ontstaat qua verkeersgeneratie als gevolg van het project het volgende beeld: Functie
Boerderijkamer/vakantiewoning Totaal (afgerond)
Verkeersbewegingen per woning per weekdag (gemiddeld) 1,24
Aantal vakantiewoning/ boerderijkamers 5
Totaal aantal verkeersbewegingen per weekdag (gemiddeld) 6,2 7
De totale verkeersgeneratie voor het te realiseren initiatief komt neer op 7 verkeersbewegingen per weekdag. De beperkte toename van het aantal verkeersbewegingen kan worden afgewikkeld via de Ommerweg. Deze weg beschikt over voldoende capaciteit hiervoor. Daarnaast wordt het plangebied, evenals in de bestaande situatie, ontsloten via één in- en uitrit op de Ommerweg. Door deze nieuwe in- en uitrit dusdanig breed te maken dat deze geschikt is voor het elkaar passeren, zoals ook zichtbaar in afbeelding 2.4, wordt voorkomen wordt dat een auto dat het erf wil oprijden op de provinciale weg moet wachten vanwege een erf afrijdende auto. Opgemerkt wordt dat de provinciale wegbeheerder bij realisatie van het voornemen vergunning moet verlenen voor het verleggen van de inrit. Conclusie Gelet op hetgeen hiervoor beschreven wordt geconcludeerd dat voor het aspect parkeren en vanuit verkeerskundig oogpunt geen bezwaren zijn tegen de ontwikkeling.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
18
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp
HOOFDSTUK 4
BELEIDSKADER
Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.
4.1
Rijksbeleid
4.1.1.1 Algemeen De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte is op 13 maart 2012 vastgesteld. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geeft een totaalbeeld van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau en vervangt de Nota Ruimte, de Structuurvisie Randstad 2040, de Nota Mobiliteit, de MobiliteitsAanpak en de Structuurvisie voor de Snelwegomgeving. Tevens vervangt het een aantal ruimtelijke doelen en uitspraken in onder andere de Agenda Landschap en de Agenda Vitaal Platteland. Daarmee wordt de SVIR het kader voor thematische of gebiedsgerichte uitwerkingen van rijksbeleid met ruimtelijke consequenties. 4.1.1.2 Rijksdoelen en regionale opgaven In de SVIR heeft het Rijk drie rijksdoelen om Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te houden voor de middellange termijn (2028): • • •
Het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijkeconomische structuur van Nederland; Het verbeteren, instandhouden en ruimtelijk zekerstellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat; Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden zijn.
Voor de drie rijksdoelen worden de 13 onderwerpen van nationaal belang benoemd. Hiermee geeft het Rijk aan waarvoor het verantwoordelijk is en waarop het resultaten wil boeken. Buiten deze nationale belangen hebben decentrale overheden beleidsvrijheid. De drie hoofddoelen van het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid kennen nationale opgaven die regionaal neerslaan. Opgaven van nationaal belang in Oost-Nederland (de provincies Gelderland en Overijssel) zijn: •
•
• •
Het waar nodig verbeteren van de internationale achterlandverbindingen (weg, spoor en vaarwegen) die door Oost Nederland lopen. Dit onder andere ten behoeve van de mainports Rotterdam en Schiphol; Het formuleren van een integrale strategie voor het totale rivierengebied van Maas en Rijntakken (Waal, Nederrijn, Lek en de IJssel, deelprogramma rivieren van het Deltaprogramma) en de IJsselvechtdelta (deelprogramma’s zoetwater en rivieren) voor waterveiligheid in combinatie met bereikbaarheid, ruimtelijke kwaliteit, natuur, economische ontwikkeling en woningbouw; Het tot stand brengen en beschermen van de (herijkte) NNN, inclusief de Natura 2000 gebieden (zoals de Veluwe); Het robuust en compleet maken van het hoofdenergienetwerk (380 kV), onder andere door het aanwijzen van het tracé voor aansluiting op het Duitse hoogspanningsnet.
4.1.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
19
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’. stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ 4.1.2
Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het rijksbeleid
De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte laat zich niet specifiek uit over dergelijke lokale ontwikkelingen. De voorgenomen ontwikkeling raakt geen rijksbelangen als opgenomen in de structuurvisie. Wat betreft de “Ladder voor duurzame verstedelijking” wordt opgemerkt dat deze van toepassing is bij “nieuwe stedelijke ontwikkelingen” (3.1.6 Bro). Op basis van jurisprudentie kan worden gesteld dat: • • •
Planologische gebruikswijzigingen zonder een toename van bouwmogelijkheden in de hoofdregel niet te kwalificeren zijn als Ladderplichtige stedelijke ontwikkelingen. Indien sprake is van “zodanige functiewijzigingen” kunnen planologische gebruikswijzigingen wel worden gekwalificeerd als een Ladderplichtige stedelijke ontwikkeling. Wanneer kan sprake zijn van een “zodanige functiewijziging”? Bepalend daarvoor is of een functiewijziging van invloed is op het woon-, leef- en ondernemersklimaat elders.
De voorgenomen ontwikkeling voorziet in een (zeer) kleinschalige ontwikkeling waarvan de functie (recreatie) bij uitstek geschikt is in het buitengebied. Bovendien worden de beoogde vakantiewoning en de boerderijappartementen gerealiseerd binnen bestaande bebouwing. Van toename van het ruimtebeslag is dan ook geen sprake. Daarnaast is er, zoals ook blijkt uit hoofdstuk 5, geen sprake van ontwikkeling waarbij sprake is van onevenredige aantasting van het woon-, leef- en ondernemersklimaat. Gezien het vorenstaande wordt geconcludeerd dat, in dit geval geen sprake is van een stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 3.1.6, lid 2 van het Bro. Het nader toetsen van de ontwikkelingen aan de 'Ladder voor duurzame verstedelijking' is niet noodzakelijk.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
20
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp
4.2
Provinciaal beleid
Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel en de daarbij behorende Omgevingsverordening Overijssel. 4.2.1
Omgevingsvisie Overijssel
De Omgevingsvisie Overijssel is dé provinciale visie voor de fysieke leefomgeving van Overijssel. Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn de leidende principes of ‘rode draden’ bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving van de provincie Overijssel 4.2.2
Omgevingsverordening Overijssel
De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. 4.2.3
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
Om te bepalen of een initiatief bijdraagt aan de ambities van de provincie Overijssel, wordt het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel gebruikt. In dit uitvoeringsmodel staan de volgende stappen centraal: 1. Of – generieke beleidskeuzes 2. Waar – ontwikkelingsperspectieven 3. Hoe – gebiedskenmerken Bij een initiatief voor bijvoorbeeld woningbouw, een nieuwe bedrijfslocatie, toeristisch-recreatieve voorzieningen, natuurontwikkeling, etcetera kun je aan de hand van deze drie stappen bepalen of een initiatief binnen de geschetste visie voor Overijssel mogelijk is, waar het past en hoe het uitgevoerd kan worden. De eerste stap, het bepalen van de of-vraag, lijkt in strijd met de wens zoveel mogelijk ruimte te willen geven aan nieuwe initiatieven. Met het faciliteren van initiatieven moet echter wel gekeken worden naar de (wettelijke) verantwoordelijkheden zoals veiligheid of gezondheid. Het uitvoeringsmodel maakt helder wat kan en wat niet kan. Om een goed evenwicht te vinden tussen het bieden van ruimte aan initiatieven en het waarborgen van publieke belangen, varieert de provinciale sturing: soms normstellend, maar meestal richtinggevend of inspirerend. In afbeelding 4.1 is het Uitvoeringsmodel weergegeven.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
21
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp
Afbeelding 4.1
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
4.2.3.1 Of - generieke beleidskeuzes Maatschappelijke opgaven zijn leidend in het handelen. Allereerst is het dan ook de vraag of er een maatschappelijke opgave is. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidkeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk hierbij aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Maar ook aan beleidskeuzes om overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantorenlocaties – en daarmee grote financiële en maatschappelijke kosten – te voorkomen. In de omgevingsvisie zijn de provinciale beleidskeuzes hieromtrent vastgelegd. De generieke beleidskeuzes zijn vaak normstellend. Dit betekent dat ze opgevolgd moeten worden: het zijn randvoorwaarden waarmee iedereen rekening moet houden vanwege zwaarwegende publieke belangen. De normstellende beleidskeuzes zijn vastgelegd in de omgevingsverordening. 4.2.3.2 Waar - ontwikkelingsperspectieven Na het beantwoorden van de of-vraag, is de vraag waar het initiatief past of ontwikkeld kan worden. In de omgevingsvisie op de toekomst van Overijssel onderscheid de provincie zes ontwikkelingsperspectieven. Deze ontwikkelingsperspectieven schetsen een ruimtelijk perspectief voor een combinatie van functies en geven aan welke beleids- en kwaliteitsambities leidend zijn.
De ontwikkelingsperspectieven geven zo richting aan waar wat ontwikkeld zou kunnen worden. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend. Dit betekent dat er ruimte is voor lokale afweging: een gemeente kan vanwege maatschappelijke en/of sociaal-economische redenen in haar Omgevingsvisie en bestemmings- of omgevingsplan een andere invulling kiezen. Die dient dan wel te passen binnen de – voor dat ontwikkelingsperspectief – geldende kwaliteitsambities. Daarbij dienen de nieuwe ontwikkelingen verbonden te worden met de bestaande kenmerken van het gebied, conform de Catalogus Gebiedskenmerken (de derde stap in het uitvoeringsmodel). Naast ruimte voor een lokale afweging ten aanzien van functies en ruimtegebruik, is er ruimte voor een lokale invulling van de begrenzing: de grenzen van de ontwikkelingsperspectieven zijn signaleringsgrenzen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
22
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp 4.2.3.3 Hoe - gebiedskenmerken Ten slotte is de vraag hoe het initiatief ingepast kan worden in het landschap. De gebiedskenmerken spelen een belangrijke rol bij deze vraag. Onder gebiedskenmerken worden verstaan de ruimtelijke kenmerken van een gebied of gebiedstype die bepalend zijn voor de karakteristiek en kwaliteit van dat gebied of gebiedstype. Voor alle gebiedstypen in Overijssel is in de Catalogus Gebiedskenmerken beschreven welke kwaliteiten en kenmerken van provinciaal belang zijn en behouden, versterkt of ontwikkeld moeten worden. De gebiedskenmerken zijn soms normstellend, maar meestal richtinggevend of inspirerend. Voor de normerende uitspraken geldt dat deze opgevolgd dienen te worden; ze zijn dan ook in de omgevingsverordening geregeld. De richtinggevende uitspraken zijn randvoorwaarden waarmee in principe rekening gehouden moet worden. Hier kan gemotiveerd van worden afgeweken mits aannemelijk is gemaakt dat met het alternatief de kwaliteitsambities even goed of zelfs beter gerealiseerd kunnen worden. De inspirerende uitspraken bieden een wenkend perspectief: het zijn voorbeelden van de wijze waarop ruimtelijke kwaliteitsambities ingevuld kunnen worden. Initiatiefnemers kunnen zich hierdoor laten inspireren, maar dit hoeft niet. 4.2.4
Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan het Uitvoeringsmodel van de Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld. 4.2.4.1 Generieke beleidskeuzes Bij de afwegingen in de eerste fase ‘Of – generieke beleidskeuzes’ zijn artikel 2.1.3 (Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik) en artikel 2.12 (Verblijfsrecreatie) uit de Omgevingsverordening Overijssel van belang. Hierna wordt nader op de artikelen ingegaan. Artikel 2.1.3: Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de groene omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: •
•
dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut.
In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “groene omgeving” nader gedefinieerd als: de gronden die niet vallen onder bestaand bebouwd gebied. In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “bestaand bebouwd gebied” nader gedefinieerd als: de gronden binnen steden en dorpen die benut kunnen worden voor stedelijke functies op grond van geldende bestemmingsplannen en op grond van voorontwerp-bestemmingsplannen voor zover de provinciale diensten daarover schriftelijk een positief advies hebben uitgebracht in het kader van het vooroverleg als bedoeld in artikel 3.1.1 Bro. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.3 van de Omgevingsverordening Overijssel Met de gewenste ontwikkeling wordt er geen extra ruimtebeslag op de groene omgeving gelegd, aangezien bij de voorgenomen ontwikkeling uitsluitend gebruik wordt gemaakt van bestaande bebouwing. Geconcludeerd wordt dat in voldoende mate rekening is gehouden met de principes van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. Er wordt dan ook geconcludeerd dat de gewenste ontwikkeling in overeenstemming is met artikel 2.1.3 uit de omgevingsverordening Overijssel.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
23
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp Artikel 2.1.5; lid 1,2,3 en 5: principe van ruimtelijke kwaliteit 1.
2.
3.
5.
In de toelichting op een bestemmingsplan wordt onderbouwd dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt, bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteiten conform de geldende gebiedskenmerken; In het kader van de toelichting als bedoeld in lid 1 wordt inzichtelijk gemaakt op welke wijze toepassing is gegeven aan het uitvoeringsmodel (OF-, WAAR- en HOE-benadering) die in de Omgevingsvisie Overijssel is neergelegd. In het kader van de toelichting als bedoeld in lid 1 wordt gemotiveerd dat de nieuwe ontwikkeling past binnen het ontwikkelingsperspectief die in de Omgevingsvisie Overijssel voor het gebied is neergelegd; In het kader van de toelichting als bedoeld in lid 1 wordt inzichtelijk gemaakt op welke wijze toepassing is gegeven aan de vier-lagenbenadering die onderdeel uitmaakt van het Uitvoeringsmodel en op welde wijze de Catalogus Gebiedskenmerken is gebruikt bij de ruimtelijke inpassing van de nieuwe ontwikkeling.
Toetsing aan artikel 2.1.5 van de Omgevingsverordening Het plangebied Ommerweg 70 wordt landschappelijk ingepast conform de geldende gebiedskenmerken. In hoofdstuk 3 en paragraaf 4.3 is beschreven dat het plangebied landschappelijk ingepast wordt in samenspraak met de Ervenconsulent van het Oversticht. In het vervolg van paragraaf 4.2 wordt aangetoond dat de gewenste ontwikkeling in overeenstemming is met de het geldende ontwikkelingsperspectief en de geldende gebiedskenmerken. Geconcludeerd wordt dat de gewenste ontwikkeling in overeenstemming is met artikel 2.1.5 uit de provinciale verordening. Artikel 2.12: Recreatiewoningen Bestemmingsplannen en projectbesluiten voorzien uitsluitend in de bouw van nieuwe recreatiewoningen indien en voor zover het betreft: a)
de nieuwbouw van een complex van recreatiewoningen waarvan het recreatieve gebruik door middel van een op verhuur gerichte bedrijfsmatige exploitatie is verzekerd en tevens sprake is van een innovatief concept dan wel een kwaliteitsimpuls van bestaande recreatieterreinen waarvan de bouw van nieuwe recreatiewoningen onderdeel uitmaakt; b) de locaties voor verblijfsrecreatie die als zodanig zijn aangegeven op kaart Recreatie waarbij geldt dat op locaties aangeduid met ‘alleen kleinschalige complexen’ zijn toegestaan, mits door middel van een op verhuur gerichte bedrijfsmatige exploitatie verzekerd is dat er sprake zal zijn van recreatief gebruik. Het bovenstaande is niet van toepassing op recreatiewoningen die worden gerealiseerd in het kader van de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving, voor zover deze recreatiewoningen voldoen aan de eis van op de verhuurgerichte, bedrijfsmatige exploitatie. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.12 van de omgevingsverordening Overijssel Het voornemen zorgt voor een verhoging van het aantal toeristische overnachtingen door de reconstructie van de twee schuren. Zoals uit hoofdstuk 3 blijkt voegt het initiatief daadwerkelijk wat toe aan het bestaande aanbod van verblijfsrecreatieve voorzieningen.
De planologische wijziging leidt niet tot het kappen van waardevolle groenelementen of het slopen van karakteristieke bebouwing die het landschap typeren. Samenvattend wordt geconcludeerd dat het initiatief in overeenstemming is met de omgevingsverordening Overijssel. 4.2.4.2 Ontwikkelingsperspectieven Het plangebied behoort tot het ontwikkelingsperspectief ‘Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’. In afbeelding 4.2 is een uitsnede van de perspectievenkaart behorende bij de Omgevingsvisie opgenomen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
24
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp
Afbeelding 4.2
Uitsnede ontwikkelingsperspectievenkaart Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
‘Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’ Het ontwikkelingsperspectief is gericht op het in harmonie met elkaar ontwikkelen van de diverse functies in het buitengebied. Aan de ene kant agrarisch gebruik en aan de andere kant gebruik voor natuur, recreatie, wonen en andere bedrijvigheid. Ontwikkelingsmogelijkheden zijn hier verbonden met behoud en versterking van cultuurhistorische, natuurlijke en landschapselementen. Het waterbeheer is gericht op optimale condities voor de lokaal aanwezige functies, waarbij rekening wordt gehouden met de klimaatopgave en de kenmerken van het watersysteem. Verbreding van economische activiteiten op het erf, zoals met recreatie krijgt de ruimte. Op plekken waar de ontwikkelruimte van agrarische bedrijven beperkt is liggen ontwikkelkansen voor andere vormen van bedrijvigheid die de ruimtelijke structuur versterken. Toetsing van het initiatief aan het 'Ontwikkelingsperspectief' Binnen het ontwikkelingsperspectief mogen zich veel verschillende functies bevinden, deze zijn dan ook aanwezig. Dit is terug te zien in het plangebied en de directe omgeving hiervan, waar zich onder andere agrarische functies, recreatieve functies en woonfuncties bevinden. Voorliggend initiatief zal geen negatieve impact hebben op de bestaande cultuurhistorische, natuurlijke en landschapselementen, in verhouding tot de huidige situatie.
In voorliggend geval gaat het slechts om de recreatiewoning en boerderijkamers toe te staan. Voorliggend initiatief past dan ook binnen het ontwikkelingsperspectief. 4.2.4.3 Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch-cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. De ‘Stedelijke laag’ en ‘Laag van beleving’ worden in dit geval buiten beschouwing gelaten, omdat in of aangrenzend aan het plangebied geen specifieke eigenschappen voor deze lagen gelden. 1.
De ‘Natuurlijke laag’
Overijssel bestaat uit een rijk en gevarieerd spectrum aan natuurlijke landschappen. Deze vormen de basis voor het gehele grondgebied van Overijssel. Het beter afstemmen van ruimtelijke ontwikkelingen op de natuurlijke laag kan ervoor zorgen dat de natuurlijke kwaliteiten van de provincie weer mede beeldbepalend worden. Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart de "Natuurlijke laag" aangeduid met het gebiedstypen "Beekdalen en natte laagtes". In afbeelding 4.3 is dat aangegeven. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
25
Bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005 PH Ommerweg 70’ Ontwerp “Beekdalen en natte laagtes” Het zandlandschap is van oorsprong kletsnat binnen de provincie. In de laagtes kwam water te staan, waar zich moerassen en broekbossen ontwikkelden en het water geleidelijk weg sijpelde naar beken en rivieren. Zomers ontstond een kleine stroom met droge geulen en ’s winters een bredere stroomdraad met meestromende geulen. Dit leidde tot dynamisch landschap met een open karakter en hogere randen. Instandhouding van het watersysteem is van belang.
Afbeelding 4.3
Natuurlijke laag (Bron: Provincie Overijssel)
Toetsing van het initiatief aan de 'Natuurlijke laag' In de omgeving van het plangebied zijn bepaalde kenmerken van het oorspronkelijke landschap nog waarneembaar, zoals de hoogteverschillen. Het erf ligt op een van de hoogtes die in het gebied voorkwamen, de oude rivierduintjes van de Regge en de Linderbeek. Door het hoogteverschil met de weg en het landschap ten zuiden daarvan is er mooi zicht vanaf het erf. De ontwikkeling van de recreatievoorzieningen geeft aanleiding om aanpassingen te doen om bepaalde kenmerken te behouden dan wel te versterken. Allereerst zal de huidige oprijlaan aan de oostzijde worden verlegd naar het midden van het terrein, ongeveer op de plaats waar vroeger de entree ook was. Daarna ontstaat een minder formele en meer aantrekkelijke rand van het erf aan de oostzijde na het verwijderen van de bestrating van de huidige oprit. Het terugbrengen van het talud aan de straatzijde – aansluitend op de taluds aan weerszijden - heeft meerdere positieve gevolgen: er is beter uitzicht op de weg vanuit de inrit en het hoogteverschil wordt weer op een natuurlijke manier opgevangen. Tenslotte wordt aan de noordzijde van het terrein, op de grens met de buren, een stevige rand van streekeigen struiken geplant, met mooie bloei en bes.