CConstaterende datTwenterand
Koppel je AI →
Document · PDF

2021-07-06 M23 SGP etc biogasnetwerk - bijlage.pdf

Raadsvergadering 6 juli 2021, gemeente TwenterandBij agendapunt: Ingediende moties Kadernota 20224.137 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Voorstel

Regionaal Biogasnetwerk Vol energie naar morgen Voorstel regionaal biogasnetwerk Cogas

Vol energie naar morgen 1

Inhoudsopgave

Voorwoord

3

Samenvatting

4

Korte introductie in de wereld van biogas en groengas

5

Cogas en de energietransitie

7

Voorstel regionaal biogasnetwerk

9

Samenwerken aan een regionaal biogasnetwerk

17

Vol energie naar morgen Voorstel regionaal biogasnetwerk Cogas

2

Voorwoord We staan met elkaar voor de uitdaging van de energietransitie; het verminderen van energieverbruik, stoppen met aardgas en gebruik maken van duurzame bronnen. We zijn ervan overtuigd dat biogas binnen onze regio bijdraagt aan een duurzame en toekomstbestendige energievoorziening. En we hebben geluk, want Overijssel heeft een uitstekende uitgangspositie voor biogas. We hebben voldoende mest, een bestaande infrastructuur als basis voor een netwerk en uitgebreide ervaring met biogas. Hiermee kunnen we een aanzienlijk deel van de toekomstige warmtevraag invullen. Cogas staat klaar om hiermee aan de slag te gaan. In dit document nemen we u mee in onze plannen. In onze visie is een regionaal biogasnetwerk essentieel om de potentie van biogas binnen de regio maximaal te benutten. Met onze jarenlange ervaring in het beheren van energie-infrastructuren en onze ervaring met een aantal biogasprojecten, zien we hierin een waardevolle rol voor Cogas. Cogas heeft zich in 55 jaar ontwikkeld van een lokaal gasvoorzieningsbedrijf naar een energiebedrijf van regionaal formaat dat innovatief en wendbaar is. We transporteren gas, elektriciteit en warmte naar ruim 143.000 aansluitingen, en hebben bewezen dat onze klanten thuis en op het werk altijd op onze energie kunnen vertrouwen.

Ook in de toekomst willen we dat mensen op een duurzame, betrouwbare en betaalbare energievoorziening kunnen rekenen. Ondanks uitdagingen omtrent betaalbaarheid van het regionale biogasnetwerk zien wij volop kansen voor een regionaal biogasnetwerk en gaan graag met u in gesprek over hoe we hier samen aan kunnen werken. Gerald de Haan Algemeen directeur Cogas

Vol energie naar morgen Voorstel regionaal biogasnetwerk Cogas

3

1 Samenvatting Cogas heeft in haar Energievisie de ambitie neergelegd om in 2030 een volume van 20 miljoen m3 biogas te transporteren via een biogasnetwerk en hierin een proactieve rol te nemen. Hiermee kunnen we het aardgasnet van onze netbeheerder Coteq efficiënt blijven gebruiken en dragen we bij aan de duurzame energie ambitie van de regionale stakeholders. Hiertoe hebben we aanbod, afname en de mogelijke rol van Cogas uitgewerkt. Cogas spreekt de voorkeur uit volledig verantwoordelijk te zijn voor analyse, transport en het op de juiste wijze afleveren van biogas. Dit noemen we de grid operator rol. Hiermee denken wij een belangrijke bijdrage te kunnen leveren aan een stabiel energiesysteem. We hebben binnen onze regio inmiddels de eerste stappen gezet om te komen tot een regionaal biogasnetwerk. Zo hebben we onderzocht of we bestaande infrastructuren kunnen overnemen van de NAM en GTS. Door een aantal leidingen over te nemen, ontstaat de mogelijkheid met relatief beperkte inspanning een regionaal biogasnetwerk te realiseren. Vervolgens hebben we een data-analyse uitgevoerd met betrekking tot de veehouders binnen onze regio. Uit deze analyse zijn kansrijke clusters van veehouders naar voren gekomen, die gezamenlijk een regionaal biogasnetwerk kunnen voeden. Het aanbod dierlijke mest in het Cogas verzorgingsgebied is voldoende om 130 miljoen m3 biogas te produceren.

Dit komt overeen met 85 miljoen m3 groengas waarmee in circa 20 procent van het huidige aardgasverbruik kan worden voorzien. Aangezien we ons gezamenlijk inzetten om het gasverbruik richting 2050 met isolatiemaatregelen te halveren, betekent dit een vervanging van 40 procent in 2050. Hiermee zou groengas dus in een aanzienlijk deel van de warmtevraag kunnen voorzien.

Vol energie naar morgen Voorstel regionaal biogasnetwerk Cogas

Om te bepalen waar we het biogasnetwerk het best kunnen realiseren, hebben we gekeken naar de ligging van kansrijke clusters van veehouderijen ten opzichte van de positie van bestaande infrastructuur. Cogas zet in op een regionaal biogasnetwerk in ons verzorgingsgebied op basis van al aanwezige leidingen die nu buiten bedrijf zijn of al worden ingezet voor het transport van biogas. Hierop kunnen veehouderijclusters worden aangesloten. Biogas kan in een regionaal netwerk direct worden getransporteerd naar afnemers, of naar een biogasopwaardeer-installatie. Door middel van deze installatie wordt het biogas omgezet in groengas en ingevoed op het aardgasnet. Een voordeel van een regionaal biogasnetwerk is de leveringszekerheid. Door meerdere biogasproducenten en -afnemers bij elkaar te brengen, houden we het netwerk flexibel en robuust. Wij denken bovendien dat deze schaalgrootte een belangrijke bijdrage levert aan de betaalbaarheid voor zowel producent als afnemer. Een biogasnetwerk biedt goede oplossingen voor bedrijven en woningen die moeilijk elektrisch te verwarmen zijn. Biogas legt bovendien geen claim op het toch al zwaar belaste elektriciteitsnet. Ook de impact op het landschap is aanzienlijk kleiner dan bij windmolens en zonneparken. Het vergisten van mest past in de gedachte van circulaire landbouw.

De waardevolle mineralen in de mest blijven in de regio en leveren regionale energie. Door vergisting op de boerderij daalt de stikstofemissie en is minder kunstmest nodig. We zijn ervan overtuigd dat een regionaal biogasnetwerk een belangrijke bijdrage levert aan de energietransitie in Overijssel en dat het onze regio helpt aan een duurzame, betrouwbare en veilige energievoorziening. We gaan graag in gesprek met betrokken partijen om verder te werken aan de realisatie van ons netwerk. Hierbij denken we aan vervolgstappen als het opzetten van een technisch concept en het maken van een business case.

4

2 Korte introductie in de wereld van biogas en groengas Biogas is een gas dat geproduceerd wordt door de vergisting van bijvoorbeeld mest of organische reststromen als graanresten en reststromen uit de voedingsmiddelen-industrie. Vergisting is een biologisch proces dat gecontroleerd plaatsvindt in geheel gesloten tanks, vergisters genaamd. Dit biogas kun je direct gebruiken, of opwerken naar groengas, waarmee het dezelfde kwaliteit krijgt als aardgas en hierdoor in het aardgasnet kan worden ingevoed. Biogas kan op verschillende manieren worden ingezet in de energietransitie.

Vergister Vergister Vergister Vergister Vergister

Biogas Biogas Biogas Biogas Biogas

Ketel Ketel Ketel Ketel Ketel

WKK WKK WKK WKK WKK

Opwaardeerinstallatie Opwaardeerinstallatie Opwaardeerinstallatie Opwaardeerinstallatie Opwaardeerinstallatie

Vervloeien Vervloeien Vervloeien Vervloeien Comprimeren Comprimeren Comprimeren Comprimeren ComprimerenVervloeien Warmte Warmte Warmte Warmte Warmte

Elektriciteit Elektriciteit Elektriciteit Elektriciteit Elektriciteit

Warmte Warmte Warmte Warmte Warmte

Vol energie naar morgen Voorstel regionaal biogasnetwerk Cogas

Co2 Co2 Co2 Co2Co2

Bio-CNG Bio-CNG Bio-CNG Bio-CNG Groengas Groengas Groengas Groengas GroengasBio-CNG

Bio-LNG Bio-LNG Bio-LNG Bio-LNG Bio-LNG

5

De meeste bestaande vergistingsinstallaties werken met een warmtekrachtkoppeling (WKK). Hierbij zet de WKK-installatie biogas om in elektriciteit en warmte. De veehouder gebruikt de warmte voor het eigen bedrijf en levert de elektriciteit terug aan het elektriciteitsnetwerk. Een andere optie is dat biogas door één of meerdere veehouders rechtstreeks wordt geleverd aan een afnemer. De afnemer zet het biogas via een biogasketel om in warmte voor het bedrijf. Biogas kan zo ook worden ingevoed op een ketel om een warmtenet duurzaam te verwarmen.

Hernieuwbare gassen Biogas en groengas vallen onder de hernieuwbare gassen: de term ‘hernieuwbaar gas’ wordt gebruikt voor gas dat wordt opgewekt uit hernieuwbare bronnen. Deze bronnen zijn snel te ‘vernieuwen’, zoals groen afval of mest. Het zijn klimaatvriendelijke varianten op aardgas. Naar de toekomst toe denken wij dat waterstof ook een belangrijke bijdrage kan leveren als hernieuwbaar gas. Door middel van diverse pilots waar Cogas bij betrokken is, onderzoeken we hoe we waterstof optimaal kunnen inzetten in de energietransitie.

Het aandeel groengas neemt toe. In 2017 stroomde er nog 1,1 miljoen m3 door de aardgasleidingen van Coteq. In 2020 is dat al toegenomen tot 8,7 miljoen m3.

Van biogas naar groengas Om biogas te kunnen gebruiken in het aardgasnetwerk moet het eerst worden opgewaardeerd naar aardgaskwaliteit. Voor de afnemer werkt groengas exact hetzelfde als aardgas, maar de herkomst is duurzaam. De bron raakt niet op en er komt bij de productie geen extra CO2 vrij. Het aandeel groengas neemt toe. In 2017 stroomde er nog 1,1 miljoen m3 door de aardgasleidingen van Coteq. In 2020 is dat al toegenomen tot 8,7 miljoen m3. In het biogasopwaardeerstation wordt biogas opgewerkt naar groengas en ingevoed op het aardgasnet.

Vol energie naar morgen Voorstel regionaal biogasnetwerk Cogas

6

3 Cogas en de energietransitie Cogas levert een proactieve bijdrage aan de klimaatdoelstellingen. We verduurzamen onze eigen bedrijfsvoering, en zetten onze infrastructuur optimaal in om de energietransitie te faciliteren. Deels kan dit via bestaande netwerken, en deels zal hiervoor nieuwe infrastructuur moeten worden aangelegd. Daarnaast willen we vanuit Cogas de beschikbare data inzetten om de energietransitie te monitoren en onze stakeholders de juiste informatie te geven. Om de haalbaarheid en betaalbaarheid van de energietransitie te waarborgen, neemt Cogas het initiatief om de bestaande gas-infrastructuur waar mogelijk in te zetten om duurzaam gas te transporteren. Biogas en groengas zijn op dit moment al steeds meer in omloop. In 2020 is 8,7 miljoen m3 groengas ingevoed op het aardgasnet van Coteq.

Biogas: duurzaam alternatief Als biogas is opgewerkt naar groengas, kan het rechtstreeks op het aardgasnet worden ingevoed. Daarmee is het een duurzame vervanger van aardgas. Voor de inwoner is het een ideale oplossing; hij hoeft geen aanpassingen in de woning te doen om zijn huis te verwarmen. Biogas legt geen extra claim op het toch al zwaar belaste elektriciteitsnet, en kan zelfs worden ingezet om het elektriciteitsnet te ontlasten. Biovergisters zijn landschappelijk beter in te passen dan windmolens of zonneparken. Vergisting vermindert de ammoniakemissie op de boerderij. Hierdoor daalt de stikstofemissie. Vergisting zorgt dat het aandeel minerale stikstof in dierlijke mest toeneemt. Veehouders besparen hierdoor op kunstmest, wat weer een positieve impact heeft op het grondwater. De reductie van kunstmest heeft ook een klimaatrendement, omdat ongeveer 10 m3 aardgas nodig is om een kilogram kunstmest te produceren. Kortom, biogas draagt op verschillende manieren direct en indirect bij aan het verduurzamingsvraagstuk waar we met elkaar voor staan.

Omtrent de inzet van biogas heeft Cogas een aantal uitgangspunten:  Cogas gelooft in de directe potentie van duurzaam gas In de energiemix nemen biogas en groengas een belangrijke rol in. Cogas richt zich op het transport van biogas Cogas investeert in een biogasnetwerk in haar verzorgingsgebied en neemt bij voorkeur de rol van grid operator op zich. In deze rol is Cogas verantwoordelijk voor analyse, transport en het op de juiste wijze afleveren van biogas via het netwerk van Cogas. Cogas stimuleert biogasopwaardeerinstallaties Dit ontzorgt producenten die biogas naar groengas willen opwerken, en niet zelf willen of kunnen investeren in een opwerker. Cogas stimuleert in de start up-fase producenten en afnemers waar mogelijk Dit doet Cogas om projecten een stimulans te geven richting realisatie. De projecten dragen zo bij aan de benodigde schaalgrootte.

Vol energie naar morgen Voorstel regionaal biogasnetwerk Cogas

7

Gemeente Hardenberg

Gemeente Twenterand

Gas Gemeente Tubbergen

Gemeente Wierden

Gemeente Dinkelland

Gas + elektriciteit

ALMELO

Gemeente Borne

Gemeente Oldenzaal

Gemeente Hof van Twente

GOOR

Het verzorgingsgebied van Cogas.

Vol energie naar morgen Voorstel regionaal biogasnetwerk Cogas

8

4 Voorstel regionaal biogasnetwerk

Voorbeeld Duurzaam gas in de gemeente Hardenberg

Cogas heeft als netwerkbedrijf jarenlange ervaring in het beheren van ondergrondse infrastructuren. Deze kennis en ervaring zetten we graag in om een regionaal biogasnetwerk te ontwikkelen. Hiervoor is een succesvolle samenwerking met veehouders en overige stakeholders cruciaal. Het produceren van biogas op een melkveebedrijf kan een goede aanvulling zijn op het inkomen van de veehouder. De kosten moeten hierbij echter zo laag mogelijk worden gehouden. In een regionaal biogasnetwerk kan het gas worden getransporteerd naar meerdere afnemers, waardoor de afzetmogelijkheden en de hierbij behorende zekerheid toeneemt. Ook hoeft niet elke boerderij ter plekke biogas met dure apparatuur om te zetten naar groengas.

Coteq Netbeheer, Cogas, Rendo en N-TRA onderzoeken samen of het mogelijk is om duurzaam gas in te voeden in het bestaande aardgasnet in de gemeente Hardenberg. Dat moet evenveel duurzaam gas zijn als nu aan aardgas wordt afgenomen door huishoudens en bedrijven. De partijen kijken ook naar de mogelijkheden om lokaal duurzaam gas te produceren. De afspraken over dit onderzoek zijn vastgelegd in een intentieovereenkomst. De gemeente Hardenberg gebruikt de uitkomsten van het onderzoek voor de Transitievisie Warmte.

Door de vele buiten bedrijf gestelde leidingen binnen het Cogas verzorgingsgebied is het opzetten van dit netwerk relatief eenvoudig en goedkoop, een groot deel van de leidingen ligt er immers al. Hierdoor kan snel een goede start aan het biogasnetwerk worden gegeven.

Wij gaan uit van een regionaal biogasnetwerk met als basis de bestaande buiten bedrijf gestelde leidingen, waarop clusters van biogasproducenten worden aangesloten. Omdat biogas continu geproduceerd wordt en het niet eenvoudig is om biogas tijdelijk op te slaan, moet voor alle geproduceerde biogas directe afzet bestaan. Met het regionale biogasnetwerk richt Cogas zich voorlopig op het leveren van biogas aan ketels en het leveren van groengas op het aardgasnet van Coteq. Op deze manier zetten we biogas optimaal in, en hebben we een constante afname in het aardgasnet.

Om het netwerk een succes te laten worden is een aantal randvoorwaarden belangrijk. Zo moet er nu en in de toekomst voldoende mest zijn bij boerderijen relatief dicht bij het bestaande netwerk. Vervolgens moeten deze bedrijven ook willen meedoen en een vergister willen plaatsen. Voor hen zal een positieve business case doorslaggevend zijn. Over het gehele netwerk gezien, van producent tot afnemer, moet zowel technisch, financieel als organisatorisch een werkend concept worden opgesteld. Iedere partij moet een voordeel hebben bij de opzet van het regionale netwerk. Een continue productie is daarbij net zo belangrijk als een continue afzet verbonden door een veilig en stabiel netwerk.

Vol energie naar morgen Voorstel regionaal biogasnetwerk Cogas

Het kan interessant zijn om biogas rechtstreeks te leveren aan woningen die moeilijk op een andere manier kunnen worden verduurzaamd. Er moet dan wel een oplossing worden gevonden voor de opslag van biogas, omdat de warmtevraag in een woning niet constant is. Je moet biogas dus kunnen opslaan om het gedurende het jaar aan de woning te kunnen leveren. Daarnaast kun je onderzoeken of grootschalige vergisters in de winter meer biogas kunnen produceren.

9

4.1 Potentieel mestaanbod De totale hoeveelheid mest, zowel grondgebonden als niet-grondgebonden, in het Cogas verzorgingsgebied bedraagt circa 4,7 miljoen ton. Met deze mest zou in totaal 130 miljoen m3 biogas geproduceerd kunnen worden. Dit komt overeen met 85 miljoen m3 groengas. Dat is voldoende om 20% van het huidige aardgasverbruik te vervangen. Verwacht wordt dat door onder andere isolatiemaatregelen in woningen het gasverbruik zal halveren richting 2050. Hierdoor zou zelfs 40% van het gasverbruik door biogas vervangen kunnen worden. Om te onderzoeken hoeveel mest beschikbaar is in het verzorgingsgebied van Cogas, is gekeken naar mest van grondgebonden bedrijven. Dit omdat mest van nietgrondgebonden bedrijven (veelal varkens- en pluimveebedrijven) nu al wordt afgevoerd. Deze mest kan in grootschalige vergisters benut worden voor biogasproductie, zoals Twence in Zenderen van plan is. Dit valt buiten de scope van dit document, maar Cogas volgt actief de ontwikkelingen. Mest van melkveebedrijven blijft op de boerderij en wordt op eigen land uitgereden. Daarom ligt de focus op de melkveebedrijven in onze regio. Hierbij gaan we verder uit van mono mestvergisting, dus vergisting van 100% dierlijke mest zonder toevoeging van andere producten.

Vanaf circa 85 koeien wordt het financieel interessant om biogas te produceren voor een agrariër, mits deze op een biogasnetwerk wordt aangesloten. Potentieel is er bij bedrijven met meer dan 85 koeien, 1,6 miljoen ton mest beschikbaar. Hiermee kan 50 miljoen m3 biogas geproduceerd worden, of ruim 33 miljoen m3 groengas.

Vol energie naar morgen Voorstel regionaal biogasnetwerk Cogas

10

4.2 Hoofdinfrastructuur biogasnetwerk Aanleg van volledig nieuw biogasnetwerk is een kostbare zaak. Vandaar dat Cogas heeft bekeken of bestaande leidinginfrastructuur kan worden ingezet voor een biogasnetwerk. Dit heeft een ruwe schets van de benodigde hoofdinfrastructuur opgeleverd. Het basisnetwerk is een aaneenschakeling van bestaande, (deels buiten gebruik gesteld) en nieuw aan te leggen biogas transportleidingen.

De bestaande leidingen zijn:  Een stortgasleiding van Cogas van Almelo naar Delden;  Een aardgasleiding van de Gasunie rond Almelo;  Een bestaande Cogas biogasleiding van Fleringen naar Almelo;  NAM-leidingen in de gemeenten Tubbergen en Dinkelland;  Een Coteq leiding van Rossum naar Hengelo. Een mestvergister op een melkveebedrijf.

Om tot een regionaal netwerk te komen zullen dan nog enkele leidingen moeten worden aangelegd. De lengte van nieuwe aanleg bedraagt 15% van de lengte van het totale beoogde netwerk.

Uit data-analyse van Cogas blijkt dat in de directe nabijheid van de leidingen de volgende aantallen grondgebonden bedrijven gevestigd zijn met bijbehorende biogas potentie: Leiding

Biogas

Veehouders > 85 koeien

1.086.391

8

704.007

5

Biogasleiding Fleringen – Almelo de Pook

1.131.439

8

NAM leiding Tubbergen

1.362.965

11

NAM leiding Dinkelland

1.520.109

13

Coteq leiding Rossum – Hengelo

1.037.153

8

6.842.064

53

Stortgasleiding Almelo – Delden Aardgasleiding rond Almelo

Vol energie naar morgen Voorstel regionaal biogasnetwerk Cogas

11

Hardenberg

Tubbergen

Leidingen in beheer bij Cogas Leidingen van NAM en GTS Nieuw aan te leggen leidingen

Almelo

Potentiële hoofdinfrastructuur van het biogasnetwerk.

Vol energie naar morgen Voorstel regionaal biogasnetwerk Cogas

12

4.3 Clusters

4.4 De ambitie van Cogas

Daarnaast heeft Cogas voor haar hele verzorgingsgebied bekeken waar de veehouderijen met de grootste biogaspotentie (dus de grootste veestapel) het dichtst bij elkaar gelegen zijn. Dit heeft 19 kansrijke clusters opgeleverd.

Cogas heeft de ambitie om een regionaal biogasnetwerk te ontwikkelen. In de afbeelding op pagina 13 is dit potentiële biogasnetwerk weergeven. Het betreft een regionale infrastructuur waarop 13 kansrijke clusters van veehouders het biogas kunnen invoeden. Separaat van dit netwerk bevinden zich in de omgeving van Hardenberg een aantal kansrijke clusters die met elkaar ook een netwerk kunnen vormen.

Bij deze clusterbenadering is leidend dat de investering op het boerenbedrijf zo laag mogelijk uitkomt. Het biogas wordt op de boerderij geproduceerd en via het netwerk afgevoerd naar de afnemers of een centrale biogasopwaardeerinstallatie. Deze laatste kan door Cogas worden beheerd en onderhouden, zoals Cogas nu ook al doet bij bijvoorbeeld de biogasopwaardeerinstallatie de Pook bij Almelo. Het nieuw aan te leggen leidingwerk zal zoveel mogelijk langs logische routes worden aangelegd, zoals langs wegen en zo weinig mogelijk onder waterwegen en spoorwegen door. Indien gebruik kan worden gemaakt van bestaande leidingen, heeft dat altijd de voorkeur. Verder is ook voor deze clusters gekeken naar de grondgebonden melkveebedrijven met minimaal 85 koeien. Voor kleinere bedrijven is het individueel vergisten van mest momenteel niet interessant. Per cluster leggen we een verzamelleiding aan. Hierin verzamelen we het biogas op een gereguleerde druk waardoor transportgarantie ontstaat. Voordeel hiervan is dat de veehouder het biogas op lage druk kan invoeren. Dit is eenvoudiger en zorgt voor een betere businesscase voor de veehouder. Vanuit de verzamelleiding gaat het biogas naar een biogas transportleiding van het basisnetwerk.

Door te kiezen voor een regionaal biogasnetwerk:  Voorkomen we ‘cherry picking’ van projecten en werken we toe naar een integrale oplossing voor de regio. Zo kunnen ook minder kansrijke clusters biogas produceren;  Minimaliseren we volloopkosten in de gehele keten en komen we tot zo gunstig mogelijke business case;  Ontstaat er flexibiliteit in het net. Doordat er sprake is van veel biogasproducenten en -afnemers, kan het (tijdelijk) uitvallen van een vergister of een biogasketel door de rest van het netwerk worden opgevangen;  Kunnen optimale locaties worden gekozen voor het invoeden van groen gas;  Kan lokaal geproduceerd biogas ook lokaal worden ingezet afhankelijk van de vraag.

Er zijn uiteindelijk 19 kansrijke clusters geïdentificeerd. 13 daarvan liggen rond de potentiële hoofdinfrastructuur van het biogasnetwerk. De andere 6 bevinden zich in de omgeving van Hardenberg.

Vol energie naar morgen Voorstel regionaal biogasnetwerk Cogas

13

Hardenberg

Tubbergen

Leidingen in beheer bij Cogas Leidingen van NAM en GTS Nieuw aan te leggen leidingen

Kansrijke clusters van melkveehouders Almelo

Geografische weergave concept regionaal biogasnetwerk

Vol energie naar morgen Voorstel regionaal biogasnetwerk Cogas

14

4.5 Technische opbouw van het netwerk In de afbeelding op pagina 15 is aangeven hoe het beoogde biogasnetwerk technisch is opgebouwd en aansluit op het al aanwezige aardgasnetwerk. De clusters van veehouders leveren biogas af op de verzamelleiding (relatief lage druk). Door het biogas op lage druk te verwerken ontstaan significante voordelen voor het elektriciteitsverbruik en benodigde apparatuur. Vanuit deze verzamelleiding kan het biogas:  Direct worden geleverd aan een lokale afnemer als biogas;  Worden omgezet naar groengas;  door Cogas worden gecomprimeerd naar de hoofdinfrastructuur van het regionale biogasnetwerk, met een groter bereik van afzetmogelijkheden.

Vol energie naar morgen Voorstel regionaal biogasnetwerk Cogas

15

Aardgasnet Aardgasnet

dgasnet

8 bar deelnet

8 bar deelnet 8 bar deelnet

Groengas Groengas Biogasopwerking Biogasopwerking

Biogasopwerking Biogasopwerking

Biogas Biogas

nsportleiding

Transportleiding Transportleiding

Koppelleiding Koppelleiding Verzamelleiding Verzamelleiding Piek/backup Piek/backup warmtecentrale warmtecentrale

e

mtenet

Aansluitleiding Aansluitleiding

Cluster Cluster

Lokale Lokale Grootschalige Grootschalige grootverbruiker grootverbruiker vergisting vergisting

Regionale Regionale Warmtenet Warmtenet grootverbruiker grootverbruiker

Technische opbouw van het netwerk.

Vol energie naar morgen Voorstel regionaal biogasnetwerk Cogas

16

5 Samenwerken aan een regionaal biogasnetwerk

Dit zou wel het geval zijn als een aantal andere positieve milieueffecten een waarde zouden krijgen. Hierbij kan gedacht worden aan het reduceren van ammoniakuitstoot uit mest door een vergister en het tegen hoger tarief kunnen leveren van groene CO2 uit biogas, bijvoorbeeld aan de tuinbouw.

Cogas zet zich samen met de partners binnen de RES in voor een regionaal biogasnetwerk. Om hierin goed samen te werken willen we een coalitie oprichten van gemeenten, Twence en Cogas. Vanuit deze coalitie willen we concrete plannen maken om de potentie van hernieuwbaar gas optimaal te benutten door middel van een regionaal biogasnetwerk. Denk hierbij aan het maken van afspraken over het zo goed mogelijk faciliteren van mestvergisting in ruimtelijk beleid, en het maken van een routekaart waarin we laten zien voor welke gebieden in onze regio hernieuwbaar gas het meest kansrijk is. Op deze manier benutten we onze lokale bronnen en dragen we ook bij aan de kringlooplandbouw.

Ook zouden de kosten voor het transporteren van biogas gesocialiseerd kunnen worden, zoals dit ook voor het transporteren van groene stroom vanaf windmolens het geval is. Het realiseren van een ‘level playing field’ met wind- en zonne-energie lijkt een logische stap, zodat biogas niet meer met achterstand deelneemt aan de SDE++ regeling.

Ook zal de inzet van hernieuwbaar gas positief bijdragen aan de betaalbaarheid van de energietransitie, omdat we iedere aanwezige bron zo goed mogelijk moeten benutten om een afwenteling op elektrificatie te voorkomen. Elektrificatie van de warmtevraag lijkt al snel een oplossing, maar de opgave voor duurzame opwek en de maatschappelijke kosten die hiervoor moeten worden gemaakt in de infrastructuur worden hierdoor alleen maar hoger.

Lobby Er zou dan ook een lobby moeten worden gestart om de positie van boerderijvergisting te verbeteren. Dit geldt dan zowel voor de tariefstelling in de SDE++ regeling als de ruimte die de bestemmingsplannen op agrarische bedrijven momenteel bieden. Steun van gemeenten is hiervoor essentieel. Vanuit Cogas zijn we ervan overtuigd dat een regionaal biogasnetwerk het meest kansrijk is als dit wordt gevoed vanuit meerdere clusters. Schaalvergroting vergroot de leveringszekerheid en draagt bij aan de betaalbaarheid voor de afnemer. Dit regionale biogasnetwerk maakt vergisting interessant voor individuele veehouders die tot nu toe geen business case voor vergisting hebben.

Betaalbaarheid Met de huidige SDE++ regeling is het voor kleine en middelgrote melkveehouders financieel beperkt interessant om zelf biogas om te zetten naar groengas of duurzame warmte. Schaalgrootte is essentieel voor een goede business case. Met de aanleg van een biogasnetwerk kan biogas geproduceerd worden op het agrarisch bedrijf, en vervolgens centraal worden getransporteerd naar afnemers zoals de industrie of het biogasopwaardeerstation waar het wordt omgezet naar groengas. Dit verbetert het financiële rendement voor de melkveehouder. Deze verbetering is nog onvoldoende om een biogasnetwerk operationeel te krijgen.

Vol energie naar morgen Voorstel regionaal biogasnetwerk Cogas

17

Oog voor het totale energiesysteem Zowel de gebouwde omgeving als de industrie en mobiliteit zullen gebruik willen maken van het beschikbare hernieuwbaar gas. Samen met onze partners moeten we hierover afspraken maken waarbij we oog hebben voor de veiligheid, betaalbaarheid en duurzaamheid van het totale energiesysteem. Cogas houdt rekening met alle afnemers en behartigt deze belangen om hiermee te voorkomen dat alleen de meest lucratieve afnemers betaalbaar verduurzaamd kunnen worden. Waterstof In de toekomst kan waterstof ook een rol spelen als hernieuwbaar gas. Cogas onderzoekt met diverse pilots in hoeverre waterstof kan worden ingezet in de huidige gasinfrastructuur. Als dit succesvol kan worden ingezet, kan ook waterstof een belangrijke bijdrage leveren binnen de warmtetransitie. In ons voorstel voor het regionale biogasnetwerk houden we rekening met deze ontwikkeling. We willen intensief samenwerken met alle betrokken partijen in de regio om de inzet van hernieuwbare gassen succesvol te maken. De komende tijd blijven we lopende samenwerkingen met onze stakeholders intensiveren en ook nieuwe samenwerkingen initiëren, om vooral met elkaar de kansen voor biogas in onze regio te benutten.

Meer weten over hoe we ook in de toekomst onze klanten willen voorzien van warmte en elektriciteit? energietransitie.cogas.nl

Vol energie naar morgen Voorstel regionaal biogasnetwerk Cogas

18

0546 83 66 66 info@cogas.nl www.cogas.nl Rohofstraat 83 7605 AT Almelo Postbus 71 7600 AB Almelo

Vol energie naar morgen Vol energie naar morgen Voorstel regionaal biogasnetwerk Cogas

19

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Twenterand&id=0675cc7b-1d59-4997-bf06-3375918ae57d