1.6 Toelichting bestemmingsplan Buitengebied Twenterand Flierdijk 4 Grintweg 18c en Ruiterpad 3.pdf
Tekst van het document
Bestemmingsplan | Toelichting
Buitengebied Twenterand PH Flierdijk 4, Grintweg 18c en Ruiterpad 3 Gemeente Twenterand
Datum: 24 december 2021 Projectnummer: 190256 ID: NL.IMRO.1700.201919BPBGPH-vas1
INHOUD TOELICHTING
1
Aanleiding
3
1.1 1.2 1.3 1.4
Aanleiding en doelstelling Ligging en begrenzing plangebied Geldend bestemmingsplan Leeswijzer
3 3 5 6
2
Huidige situatie en planbeschrijving
7
2.1 2.2
Huidige situatie Planbeschrijving
7 9
3
Beleidskader
17
3.1 3.2 3.3 3.4
Algemeen Rijksbeleid Provinciaal beleid Gemeentelijk beleid
17 17 20 28
4
Milieu- en omgevingsaspecten
39
4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13
Algemeen Milieueffectrapportage Geluid (verkeer) Geluid (industrielawaai) Bodem Luchtkwaliteit Externe veiligheid Bedrijven en Milieuzonering Geur Natuur Archeologie en cultuurhistorie Water Verkeer en parkeren
39 39 40 41 43 44 45 47 51 51 55 57 60
5
Juridische aspecten
64
5.1 5.2 5.3
Inleiding Juridische methodiek Toelichting op planregels
64 64 64
6
Uitvoerbaarheid
69
6.1 6.2
Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid
69 69
Bijlagen Bijlage 1: Borgerink Groendesign, Erfinrichtingsplan Adventure Point, Flierdijk 4 Den Ham, 3 oktober 2020 Bijlage 2: De Erfontwikkelaar, Ruimtelijk Kwaliteitsplan Ruiterpad 3, 5 oktober 2017 Bijlage 3: Kruse Groep, Rapport verkennend bodemonderzoek conform NEN5740 Ruiterpad 3, 17 juli 2017 Bijlage 4: Akoestisch Buro Tideman, Akoestisch onderzoek Flierdijk 4, Grintweg 18c en Ruiterpad 3, 2 februari 2021 Bijlage 5: Natuurbank Overijssel, Quickscan natuurwaardenonderzoek Flierdijk. 4, 9 januari 2017 Bijlage 6: SAB, memo geschiktheid voor egel en kleine marters Flierdijk 4 Den Ham, 17 december 2019 Bijlage 7: SAB, Quick scan natuur Ruiterpad 3, 23 december 2019 Bijlage 8: SAB, Onderzoek stikstofdepositie Flierdijk 4, 9 januari 2020 Bijlage 9: SAB, Onderzoek stikstofdepositie Ruiterpad 3, 9 januari 2020 Bijlage 10: Digitale Watertoets, 28 juni 2017 Bijlage 11: Gemeente Twenterand, memo riolering. 12 januari 2021 Bijlage 12: Gemeente Twenterand, verkeersmemo Flierdijk 4, 12 januari 2021 Bijlage 13: Verklaring Bosruiters d.d. 19 mei 2021 verzonden per email aan gemeente Twenterand Bijlage 14: Gemeente Twenterand, Zienswijzenrapport.
1 1.1
Aanleiding Aanleiding en doelstelling De percelen Ruiterpad 3, Flierdijk 4 en Grintweg 18c liggen alle drie in het buitengebied van de gemeente Twenterand. Naar aanleiding van ingesteld beroep heeft de Raad van State op 16 oktober 2019 besloten het bestemmingsplan Buitengebied Twenterand voor deze percelen te vernietigen. Met een nieuw bestemmingsplan wenst de gemeente Twenterand de ter plaatse beoogde ontwikkelingen mogelijk te maken. Voorliggend document voorziet hierin.
1.2
Ligging en begrenzing plangebied Het plangebied bestaat uit een drietal plandelen, welke zich allen bevinden in het buitengebied van de gemeente Twenterand. Het betreft het perceel van manege ‘de Bosruiters’ aan het Ruiterpad 3, het perceel van evenementenbureau Outdoor Unlimited aan de Flierdijk 4 (beiden behorend bij de kern Den Ham) en het woonperceel Grintweg 18c (behorend bij de kern Westerhaar-Vriezenveensewijk). Navolgende afbeeldingen tonen de globale ligging en begrenzing van de drie plandelen. De drie plandelen tezamen vormen het plangebied van dit plan. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de verbeelding behorende bij dit bestemmingsplan.
Globale ligging van de drie plandelen (rode stippen) bron: pdokviewer.pdok.nl
3
Globale begrenzing plandelen Ruiterpad 3 (noord) en Flierdijk 4 (zuid) (rode kaders) bron: pdokviewer.pdok.nl
Globale begrenzing plandeel Grintweg 18c (rood kader) bron: pdokviewer.pdok.nl
4
1.3
Geldend bestemmingsplan Voor alle drie de plandelen geldt het bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening 2005’, zoals vastgesteld op 7 november 2006 door de gemeenteraad van Twenterand. Flierdijk 4 De locatie is gelegen binnen de begrenzing van het bestemmingsplan ‘Buitengebied partiële herziening Flierdijk Vechtdal Adventure’ (door de gemeenteraad van Twenterand vastgesteld op 25 november 2004 en door Gedeputeerde Staten van Overijssel goedgekeurd op 9 maart 2005) en het bestemmingsplan ‘Buitengebied herziening 2005’ (door de gemeenteraad van Twenterand vastgesteld op 7 november 2006 en door Gedeputeerde Staten van Overijssel goedgekeurd op 25 juni 2007). Op basis van het geldende bestemmingsplan ‘Buitengebied partiële herziening Flierdijk Vechtdal Adventure’ is het recreatieterrein bestemd met de bestemming ‘Actieve recreatie’ en de aanduidingen ‘pitch en puttterrein’, ‘buitensportactiviteitenterrein’ en ‘parkeerterrein’. Daarnaast is het toegestaan om gebouwen binnen het bouwvlak te realiseren. Het bebouwingsoppervlak van het gebouw (kantine) mag ten hoogste 220 m2 bedragen en die van het bijgebouw (schuur) ten hoogste 60 m2. Buiten het bouwvlak mogen uitsluitend bouwwerken, geen gebouwen zijnde worden gerealiseerd. Bedrijfswoningen zijn niet toegestaan.
Op basis van het geldende bestemmingsplan ‘Buitengebied herziening 2005’ is het bosperceel bestemd met de bestemming ‘bos en natuurgebied’ en de lettercode ‘B’. Deze gronden zijn bedoeld voor bos, alsmede bosbouw. Op deze gronden mogen uitsluitend bouwwerken, geen gebouw zijnde met een hoogte van maximaal 2 meter worden gerealiseerd. Gezien de beoogde activiteiten (o.a. klimbos) met bijbehorende bouwwerken biedt het huidige planologische regime onvoldoende ontwikkelingsmogelijkheden. Grintweg 18c Het perceel Grintweg 18c maakt deel uit van het bestemmingsplan Buitengebied Herziening 2005. Op basis van dat bestemmingsplan is aan het plandeel dat deel uitmaakt van dit bestemmingsplan de bestemming ‘Agrarisch gebied’ (zonder bouwvlak) toegekend. Binnen deze bestemming is het huidige gebruik als tuin, behorende bij de woning Grintweg 18c niet mogelijk. Een herziening van het geldende bestemmingsplan is dan ook noodzakelijk. Ruiterpad 3 Het geldende planologische regime voor het plandeel Ruiterpad 3 is het bestemmingsplan Flierdijk e.o. De manege heeft op grond van dit bestemmingsplan de bestemming ‘Manege’.
Daarbij is onder andere bepaald dat uitsluitend de op het moment van terinzagelegging van het ontwerp van het plan bestaande rijhal en sanitaire voorzieningen alsmede maximaal 120 m2 ten behoeve van kantinevoorzieningen zijn toegestaan binnen het bouwvlak op de plankaart aangegeven met de aanduiding ‘c’. Onder meer de beoogde uitbreiding van de manege alsmede de beoogde evenementen zijn niet mogelijk op grond van het geldende bestemmingsplan. Een herziening van het geldende bestemmingsplan is dan ook noodzakelijk.
5
1.4
Leeswijzer Dit bestemmingsplan is opgebouwd uit zes hoofdstukken. Na het inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op de bestaande situatie en de toekomstige situatie. In hoofdstuk 3 wordt het beleidskader geschetst. Hoofdstuk 4 omvat de toetsing aan de planologische haalbaarheidsaspecten en milieuaspecten. De toelichting besluit met hoofdstukken over de opbouw van de planregels (hoofdstuk 5) en de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid (hoofdstuk 6).
6
2 2.1
Huidige situatie en planbeschrijving Huidige situatie Flierdijk 4 De locatie aan de Flierdijk 4 te Den Ham ligt ten zuidoosten van de kern Den Ham in het buitengebied van de gemeente Twenterand. De omliggende omgeving bestaat voornamelijk uit agrarische cultuurgronden, bospercelen, woonerven, agrarische erven en recreatieparken (Bungalowpark de Lourenshoeve, De Posthoeve en groepsaccommodatie Melody Ranch). Daarnaast is de Dierenkliniek Den Ham ten noordwesten van het plangebied gevestigd. De belangrijkste structuurdragers in de omgeving betreffen het bosgebied de ‘Zandstuve’, de Daarleseweg (N751) en het ‘Zwolsekanaal’. Het plangebied omvat het bestaande recreatieterrein en het aanliggende bosperceel aan de Flierdijk. Aan de noordzijde van het plangebied ligt Bungalowpark de Lourenshoeve. Het plangebied en het bungalowpark worden gescheiden door de Flierdijk. Aan de oostzijde is het plangebied begrensd door agrarische cultuurgrond, aan de zuidzijde door bos en aan de westzijde door bos en agrarisch cultuurgrond. Navolgende afbeelding toont een luchtfoto van de omgeving (plangebied is rood omkaderd).
Luchtfoto Flierdijk 4 (bron: Google Maps) Het recreatieterrein is grotendeels ingericht als pitch en putt-terrein. Het overige deel is functioneel ingericht als parkeergelegenheid en in- en uitrit. Op het recreatieterrein staat een kantine van circa 220 m2 met een bijgebouw van circa 60 m2. Het aanliggende bosperceel is momenteel niet in gebruik ten behoeve van een recreatieve functie. Navolgende afbeelding geeft een impressie van de huidige situatie van het plangebied.
7
Impressie huidige situatie plandeel Flierdijk 4 met links pitch en putt-terrein, rechts het bosperceel en aan het einde van het pad de kantine (bron: Google Maps)
Ruiterpad 3 Het plangebied bevindt zich aan het Ruiterpad 3 te Den Ham. De belangrijkste ruimtelijke structuurdrager betreft het Zandstuvebos ten noorden van het plangebied. De functionele structuur bestaat uit gronden ten behoeve van bos, agrarisch gebruik en recreatief gebruik. Het plangebied wordt aan de noordzijde begrensd door de Bosweg als grens van het Zandstuvebos. Aan de oostkant vormt het Ruiterpad de begrenzing en bevindt zich aan de overzijde van de weg een verblijfsrecreatief bedrijf. Ook aan de zuidzijde is een verblijfsrecreatief bedrijf gevestigd. Aan de westkant van het plangebied zijn agrarische cultuurgronden gesitueerd. Een luchtfoto van de ligging van het plangebied (rood) ten opzichte van de directe omgeving is hierna weergegeven. De met de blauwe omlijning aangegeven grond betreft de locatie van de uitbreiding. Met de groene onderbroken lijn zijn de gronden die in eigendom zijn van rijvereniging ‘De Bosruiters’ aangegeven, de overige gronden zijn in eigendom van de gemeente Twenterand.
Impressie huidige situatie plandeel Ruiterpad 3 (bron: provincie Overijssel)
Grintweg 18c
8
Het perceel Grintweg 18c in Westerhaar-Vriezenveensedijk is in het voor dit perceel geldende bestemmingsplan “Buitengebied, herziening 2005” bestemd met gedeeltelijk een woonbestemming en gedeeltelijk een agrarische bestemming. In het bestemmingsplan “Buitengebied Twenterand” was deze bestemming overgenomen. De voorzijde van het perceel, waarop de woning is gesitueerd kende daarin de bestemming “Wonen”, terwijl de tweede helft van het perceel, gelegen aan de achterzijde van de woning, is bestemd als “Agrarisch”. Zowel de gronden aan de zuid- als aan de noordzijde van de woning zijn in gebruik als tuin.
Impressie huidige situatie plandeel Grintweg 18c (bron: pdokviewer.pdok.nl)
2.2
Planbeschrijving Flierdijk 4 Het voornemen bestaat om de recreatieve activiteiten ter plaatse van de Flierdijk 4 uit te breiden en kwalitatief te versterken, met als doel het verbeteren van de positionering van de recreatieve voorziening. Hiertoe krijgt het perceel een bredere recreatieve bestemming welke in zijn algemeenheid sport- en speelvoorzieningen mogelijk maakt. Tevens zal het bos/natuurgebied eveneens een recreatieve functie krijgen, met een klimbos als hoofdactiviteit. Andere activiteiten die qua ruimtelijke uitstraling een vergelijkbare aard kennen zijn eveneens toegestaan.
9
In 2004 verleende de gemeente Twenterand via een partiële herziening van het bestemmingsplan buitengebied medewerking aan het initiatief van Vechtdal Adventure om in aanvulling op de bestaande outdoor-activiteiten een kleinschalig ‘pitch en putt’terrein te realiseren. Tevens werd toestemming verleend voor het uitbreiden van het horecagebouw tot ten hoogste 220 m2 en de bouw van een opslagruimte van ten hoogste 60 m2. Voor de aanleg van de banen voor het spel Pitch en Putt werd het aanwezige reliëf behouden. Wel werden er een vijver en meerdere bunkers (langgerrekte verlagingen) in het terrein gemaakt. Ook werden inheemse bomen en struiken aangeplant. Ter plaatse is gebleken dat het spel Pitch en Putt als hoofdactiviteit niet rendabel is. Daarom is er bij Outdoor Unlimited | Adventure Point (hierna: Adventure Point) een nieuw plan ontstaan. Dit plan richt zich niet langer op de Pitch en Putt activiteiten, maar op de verbreding en kwalitatieve versterking van de bestaande faciliteiten, met als doel het verbeteren van de positionering van de recreatieve voorziening (onderscheidend).
Hiertoe wordt alle grond met de bestemming actieve recreatie (1,4 hectare) bestemd tot ‘Recreatie’ ten behoeve van dagrecreatie in de vorm van sport- en speelvoorzieningen ten behoeve van sport en spel, zoals balspellen (bijvoorbeeld bubble voetbal, midgetgolf, jeu de boules), behendigheidsspellen, competitiespellen, kennisspellen, krachtspellen, oudhollandse spellen, samenwerkingsspellen, waterspellen, schietspellen (zoals pijl en boog, blaaspijp, luchtbuks luchtpistool (geen vuurwapens)), thema-spellen en klimmen. Verder wordt het ‘bos en natuurgebied’ van circa 0,88 hectare bestemd tot ‘Bos’ met de aanduiding 'specifieke vorm van recreatie - klimbos' inhoudend recreatie in de vorm van een klimbos, lasergamen, archery tag en andere daarmee qua ruimtelijke uitstraling vergelijkbare activiteiten. Op het recreatieterrein en in het bos worden bouwwerken, geen gebouwen zijnde, gerealiseerd. Voor wat betreft de maximale hoogte van de bouwwerken is gewerkt aan een goede zonering van het terrein en inpassing in het landschap, waarbij vanaf de Flierdijk gezien van laag naar hoog mag worden gebouwd. Verder voorziet het plan in het realiseren van maximaal 480 m2 aan niet vergunningsvrije gebouwen in het bouwvlak.
Tot slot voorziet het plan tot het planologisch toestaan van horeca-activiteiten in het bestaande horecagebouw, direct verband houdende met de toegestane dagrecreatieve activiteiten, alsmede (onder voorwaarden) zelfstandige horeca ten behoeve van feesten en partijen, uitsluitend ter plaatse van de aanduiding ‘horeca’ op de verbeelding. Klimbos Een klimbos is een vorm van recreatieve voorziening waarbij bezoekers diverse uitdagende routes op hoogte tussen bomen of palen afleggen. Het klimbos is gebouwd met behulp van diverse materialen, zoals hout, touw, staalkabel, metaal, kunststof, beton en eventueel andere constructiematerialen en heeft meerdere routes die bestaan uit hoogteparcoursen met oplopende moeilijkheidsgraden. Op deze hoogteparcoursen zijn hindernissen gebouwd, zoals balken, bruggen, ladders, platforms, ziplines (tokkelbanen) en dergelijke. Voor de parcoursen in het klimbos worden in daarvoor geschikte bomen op verschillende hoogtes, met boomvriendelijk constructies, plateaus aangebracht.
10
Een avontuurlijk klimbos is bij uitstek geschikt in aanvulling op de bestaande toeristische- en recreatieve voorzieningen. Zeker in combinatie de ter plaatse aanwezige horeca-activiteiten en de omliggende campings, recreatie- of bungalowparken. Een klimbos oefent een grote aantrekkingskracht uit op de toeristische bezoekers en in toenemende mate vormt ook de zakelijke markt een interessante doelgroep (incentives/bedrijfsuitjes). Het plangebied heeft circa 0,88 hectare bos. Volgens het geldend bestemmingsplan dit bosperceel de bestemming ‘bos en natuurgebied’ met de lettercode ‘B’. Deze gronden zijn bedoeld voor bos, alsmede bosbouw. Ter plaatse is de oorspronkelijke bestemming van bosbouw terug te vinden in de matige kwaliteit van het bosgebiedje. De voorliggende plannen zijn niet gericht op productiekap, maar op het behoud en versterken van het productiebos met verdere aanplant van inheemse soorten. Op deze wijze moet het bos bijdragen aan goede natuurbelevingssferen tijdens het actief recreeren. Vanaf de Flierdijk gezien is met name de achterste helft van dit bos (circa 0,44 hectare) geschikt als klimbos met hoogteparcoursen. Ten eerste in verband met de natuurbeleving, die wordt versterkt door de aangrenzende percelen die ook de bestemming ‘bos’ hebben.
Verder staan in de achterste helft enkele bomen die bij uitstek geschikt zijn voor het realiseren van een klimbos, zoals Douglassparren. In aanvulling op de geschikte bomen, zullen mogelijk enkele palen, al dan niet voorzien van een plateau, in het bos worden geplaatst. Deze palen hebben een fundering en een maximale hoogte van 12 meter, waardoor ze onder de boomgrens blijven. Voor voldoende hoogteparcoursen is meer oppervlakte nodig dan 0,44 hectare. In verband hiermee wordt ook een naastgelegen deel van het recreatieterrein met een oppervlak van circa 0,72 hectare voorzien van hoogteparcoursen die gekoppeld zijn aan de parcoursen in het bos. Daartoe wordt dit gebied tezamen met de achterste helft van het bos bestemd als een gebied waar bouwwerken, geen gebouwen zijnde, kunnen worden gerealiseerd met een maximale bouwhoogte van 12 meter. In de ondergrond van het circa 0,72 hectare grote recreatieterrein, waarin tevens het bouwvlak ter grootte van 0,18 hectare valt, kunnen daartoe palen worden geplaatst, al dan niet voorzien van een plateau. De palen hebben ook een fundering en een maximale hoogte van 12 meter. Tot slot is de voorste helft van het bos (circa 0,44 hectare) grenzend aan de Flierdijk geschikt als (kinder)klimbos met parcoursen tot een maximale hoogte van 6 meter.
In aanvulling op de geschikte bomen voor de parcoursen, zullen ook hier mogelijk enkele palen, al dan niet voorzien van een plateau, in het bos worden geplaatst. Deze palen hebben een fundering en een maximale hoogte van 6 meter, waardoor ze onder de boomgrens blijven. Klimtoren Op het recreatieterrein, achter de voorgevelgrens van het horecagebouw en niet binnen het bouwvlak, wordt een klimtoren (adventure toren) geplaatst. Deze toren heeft een voetprint van circa 36 m2 (6 x 6 meter) en een hoogte van maximaal 15,5 meter en zal net zoals het klimbos worden gebouwd met behulp van diverse constructiematerialen. De toren wordt voorzien van plateau’s die per trap bereikbaar zijn. Voorts krijgt de toren één dichte zijde ten behoeve van een klimwand, een dak en een fundering, die de windvang en overige belastingen kan opvangen. Deze toren dient onder
11
andere als locatie voor de uitgifte van de klimgordels, de kliminstructie en het startpunt van de hoogteparcoursen. Daarnaast wordt de toren uitgerust met eigen activiteiten, zoals ziplines (tokkelbanen), klimmen, abseilen, vertrouwenssprong, vrije val en daarmee vergelijkbare activiteiten. Deze activiteiten zullen uitsluitend plaatsvinden binnen de zone waar bouwwerken, geen gebouwen zijnde, van maximaal 12 meter zijn toegestaan (op de verbeelding is dit het gebied dat is aangeduid als ‘specifieke vorm van recreatie – klimtoren’). Genoemde bouwwerken worden gebouwd met materialen die passen bij de uitstraling van de activiteit en locatie. Het klimbos met de adventure toren zal uitsluitend tijdens de daglichtperiode worden gebruikt en niet van elektrische verlichting worden voorzien. Lasergamen, archery tag Het circa 0,88 hectare grote bos kan ook worden gebruikt voor recreatie in de vorm van lasergamen, archery tag en andere daarmee qua ruimtelijke uitstraling vergelijkbare activiteiten. Ten behoeve deze vorm van recreatie kunnen, vanaf de Flierdijk gezien, in de achterste helft van het bos (het deel het verst van de Flierdijk gelegen), bouwwerken, geen gebouwen zijnde, worden gerealiseerd met een maximale bouwhoogte van 12 meter. In de voorste helft van het bos kunnen bouwwerken, geen gebouwen zijnde, worden gerealiseerd met een maximale bouwhoogte van 6 meter.
Deze bouwwerken worden minimaal 1,5 meter uit de erfgrens opgericht en gebouwd met materialen die passen bij de uitstraling van de activiteit en locatie. Het perceel naast dit bosdeel is thans ingericht als weideland. Om overlast van de genoemde activiteiten te voorkomen zal er langs de grens van het naastgelegen weideland en de Flierdijk een minimaal 2 meter hoge erfafscheiding worden geplaatst voorzien van een wind-/zichtdoek. Dit doek is pijlwerend en voorkomt dat de paarden in het naastgelegen weiland de bezoekers zien. Hiertoe is in de regels een voorwaardelijke verplichting opgenomen. Verder wordt er in het bos ter hoogte van het weideland struweel aangeplant, die eveneens afscherming biedt tussen het bos en het weideland. Navolgende afbeelding toont een impressie van de beoogde inrichting van het perceel. De inrichting van het perceel conform dit inrichtingsplan 1 is als voorwaardelijke verplichting in de regels opgenomen.
1
Borgerink Groendesign (2020), Inrichtingstekening Adventure Point, Flierdijk 4 Den Ham. aangepaste versie 3 oktober 2020. 12
Impressie beoogde inrichting perceel Flierdijk 4 (bron: Borgerink Groendesign)
Parkeerterrein Bezoekers kunnen gebruik maken van de op het perceel aanwezige parkeervoorziening. Volgens het thans geldende bestemmingsplan is er een parkeerplaats met een oppervlakte van ongeveer 500 m2, direct tegenover de bedrijfswoning aan de Flierdijk 1 in Den Ham. De in- en uitrit van deze parkeerplaats is tegenover de in- en uitrit van deze woning. Om de nieuwe parkeerbehoefte te faciliteren zal onder andere de huidige parkeervoorziening worden verbreed. Hierdoor kunnen op het recreatieterrein parallel aan de Flierdijk 65 autoparkeerplaatsen en 2 busparkeerplaatsen worden gerealiseerd. Deze parkeervoorziening krijgt één enkele 6 meter brede in- en uitrit. De bestaande in- en uitrit tegenover Flierdijk 1 komt te vervallen. De nieuwe aan te leggen in- en uitrit zal aansluiten op het verhoogde plateau in de rijweg van de Flierdijk, waarop ook de in- en uitrit van het tegenovergelegen bungalowpark is aangesloten. Het aansluiten van de in- en uitrit op het verhoogde plateau zal ter plaatse de verkeersveiligheid met betrekking tot het parkeren bevorderen. Ten behoeve van de aanleg van de in- en uitrit zal in de gemeentelijke groenstrook circa 6 meter aan begroeiing verdwijnen, echter zal de huidige in- en uitrit verdwijnen, en hiervoor in de plaats zal over een breedte van circa 16 meter nieuwe begroeiing in deze groenstrook worden aangeplant.
Door de reeds aanwezige begroeiing en de nieuwe aanplant komen de parkeervakken achter de begroeiing van de groenstrook te liggen,
13
waardoor ze vanaf de Flierdijk nagenoeg niet zichtbaar zijn. Verder komt er tussen de parkeerplaatsen en het recreatieterrein nog een extra groenstrook. De parkeervakken zullen bestaan uit half-verharding, waardoor regenwater kan wegzakken in de bodem. De 6 meter brede in- en uitrit en tussenliggende weg zal bestaan uit betonklinkers. Voorts worden er nog 15 overloopparkeerplaatsen ingericht langs de toegangsweg naar het hoofdgebouw, waardoor er in totaal 80 parkeerplaatsen beschikbaar komen. Ter hoogte van de in-/uitrit, wordt een bord geplaatst ten behoeve van de aanduiding naar de parkeerruimte. Dit bord wordt tevens voorzien van de bedrijfsnaam en/of bedrijfslogo. Dit bord zal niet hoger zijn dan 1 meter en niet langer dan 6 meter. Tijdens de openingstijden en buiten de daglichtperiode zal dit bord passend worden verlicht, zonder dat overlast van strooilicht ontstaat. Deze borden dienen om te voorkomen dat er wordt geparkeerd op de parkeerplaatsen van de manege of het bungalowpark. Ruiterpad 3 Rijvereniging De Bosruiters is voornemens om het manegegebouw uit te breiden. De nieuwbouw zal over de volledige breedte van de het bestaande gebouw (circa 42 m) worden uitgevoerd met een diepte van 35 meter. De omvang van de uitbreiding bedraagt dan ook 1.500 m². De goot- en bouwhoogtes sluiten aan op het bestaande gebouw.
Vanwege de groei van de rijvereniging, en om meer lessen overdekt te kunnen aanbieden, is de uitbreiding wenselijk. Door de uitbreiding is het mogelijk om inpandig meer ruimte te bieden aan een rijbak en de interne indeling van functies te optimaliseren. Landschappelijke inpassingen Het plangebied valt op basis van het Landschapsontwikkelingsplan binnen het deelgebied Hallerhoek Lindeflier. Het landschap is getypeerd als Jonge Zand- en Heideontginningen. De Zandstuve is een hoog gelegen gebied. Rond 1900 kwam in dit gebied veel bos en heide voor, aangelegd om de zandverstuivingen in de hand te houden. Zandstuve is nooit echt ontgonnen tot landbouwgrond. Het zuidelijk deel, Linderveld, ligt lager, heeft een meer open karakter en grenst aan het beekdal van de Linderbeek, oorspronkelijk de Daarlsche beek. Randzone Zandstuve dient landschappelijk verantwoord in stand te blijven. Ontwikkelingen moeten bijdragen aan de instandhouding van het landschapsbeeld van de Zandstuve. Het gebied kent een grote recreatieve belangstelling en heeft te maken met een stedelijke druk vanuit Vroomshoop en Den Ham. Vanwege de natheid in het Linderveld zou het stimuleren van extensieve functies, zoals recreatie, wenselijk zijn. Ontwikkelingen moeten bijdragen tot een aantrekkelijk recreatie landschap. Het accent is gericht op ruimte bieden voor ontwikkeling van recreatie in het gebied.
Een aantrekkelijk landschap is hier een belangrijke factor in, naast ruimte voor recreatiefaciliteiten. Een voorbeeld hiervan in Twenterand is het gebied ten zuiden van de Zandstuve. De ligging tussen de Linderbeek en de Zandstuve maakt dat het gebied een hoge recreatieve potentie heeft en dus het ontwikkelen van recreatie in beperkte omvang een mooie kans is.
14
Voor Zandstuve/Linderveld wordt ingezet op het actief herstel van kleine landschapselementen en erfbeplantingen, het behoud van de landschappelijke waarden en de omvorming naar natuur of recreatie. In het kader van de KGO-regeling dient in het landschap te worden geïnvesteerd. Hiertoe heeft De Erfontwikkelaar een ruimtelijk kwaliteitsplan2 opgesteld waarin de landschapsmaatregelen zijn beschreven en verbeeld. Hierna zijn onderdelen uit het plan opgenomen. De Bosruiters geven op de volgende wijze invulling aan de landschappelijke inpassing: − Uitbreiding van het manegegebouw zal aansluiten op het bestaande manegegebouw en wordt uitgevoerd in dezelfde vorm en materialisatie; − Het vervangen en aanvullen van de bomenrij langs de Bosweg; − Het aanplanten van zilverlinden ten zuiden van de manege; − Het aanplanten van een solitaire beuk in de weide. Met de aanplant van de bomen zal het terrein kleinschaliger ogen, beter aansluiten op de omgeving en het gebouw verzacht worden. De impact op de omgeving wordt hiermee beperkt. Bovenstaande landschapsmaatregelen zijn in de navolgende inrichtingsschets verwerkt. De landschapsmaatregelen zijn geborgd door middel van een voorwaardelijke verplichting in het bestemmingsplan.
Landschapsmaatregelen in het kader van KGO (Bron: De Erfontwikkelaar)
2
De Erfontwikkelaar b.v. (2017), Ruimtelijk Kwaliteitsplan Ruiterpad 3. Project 1491. 5 oktober 2017 15
Evenementen Ter plaatse van het terrein worden eveneens evenementen georganiseerd. Deze evenementen zijn vastgelegd in de regels van dit bestemmingsplan en betreffen de volgende: − Manege-activiteiten in de vorm van hippische wedstrijden met een maximum van 17 dagen per kalenderjaar, waarvan maximaal 12 dagen per kalenderjaar er ook hippische wedstrijdactiviteiten buiten de gebouwen mogen plaatsvinden; − Ringsteken, inpandig in een gebouw; − Een clubkampioenschap buiten het gebouw met geluidversterking, met een maximum van één dag per kalenderjaar; − Overige in de buitenlucht te houden hippische wedstrijden en/of concoursen, met een maximum van twaalf dagen per kalenderjaar, met dien verstande dat geluidversterking uitsluitend is toegestaan op de momenten dat de wedstrijd en/of het concours plaatsvindt; − Een paardenmarkt, met een maximum van één dag per kalendermaand; − Evenementen ten behoeve van andere verenigingen uit Twenterand, die geen betrekking hebben op paardensport, in de vorm van huldigingen, overige verenigingsactiviteiten van paardenverenigingen, dierenkeuringen, rommelmarkten, kerst- of culturele markten, country- en/of gardenfairs, tentoonstellingen en/of beurzen met een maximum van drie dagen per kalenderjaar, waarbij het opbouwen en afbreken van voorzieningen ten behoeve van het evenement voor ten hoogste één dag per evenement is toegestaan.
Grintweg 18c Bij de vaststelling van het bestemmingsplan “Buitengebied Twenterand” is beoogd het bestaande gebruik als tuin te bestemmen. De Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft echter geoordeeld dat het gebruik als tuin binnen de toegekende bestemming ‘Agrarisch’ niet is toegestaan. Om die reden is in dit bestemmingsplan het gedeelte met de bestemming ‘Agrarisch’ gewijzigd in de bestemming ‘Tuin’. In de bestemming ‘Tuin’ mogen geen (vergunningvrije) bouwwerken komen. Dit is in de lijn van de uitspraak van de Afdeling . De Afdeling geeft namelijk als voorbeeld de bestemmingsbenaming “Tuin” (zie rechtsoverweging 4.3.). Dit is uit ruimtelijk oogpunt aanvaardbaar omdat het niet wenselijk is dat, op deze locatie gelegen in het buitengebied, op grotere afstand dan 25 meter uit de woning wordt gebouwd.
16
3 3.1
Beleidskader Algemeen Het perceel Grintweg 18c heeft uitsluitend betrekking op het uitsluiten van vergunningvrij bouwen binnen het aangeduide gebied (semi-agrarische doeleinden). Daarmee worden geen milieuhinderlijke en/of milieugevoelige functies toegestaan en is tevens geen sprake van het roeren van gronden. Daarmee hoeft voor dit onderdeel de haalbaarheid ten aanzien van beleid niet te worden onderbouwd.
3.2
Rijksbeleid
3.2.1
Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) bepaalt welke kaderstellende uitspraken van het kabinet bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. Het gaat onder meer om nationale belangen als Rijksvaarwegen, Defensie, Ecologische Hoofdstructuur (thans: Natuurnetwerk Nederland), Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, Hoofdwegen en hoofdspoorwegen, Elektriciteitsvoorziening, Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen en Primaire waterkeringen. Slechts daar waar een directe doorwerking niet mogelijk is, bij de Ecologische Hoofdstructuur (thans: NNN) en bij de Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, is gekozen voor indirecte doorwerking via provinciaal medebewind. Ten aanzien van de begrenzing van de EHS (thans: NNN) is bepaald dat niet het rijk, maar de provincies die grenzen (nader) bepalen. Door de nationale belangen vooraf in bestemmingsplannen c.q. wijzigingsplannen te borgen, wordt met het Barro bijgedragen aan versnelling van de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen en vermindering van de bestuurlijke drukte.
Toetsing Flierdijk 4 Voorgenomen plan raakt geen van de nationale belangen en is niet in strijd met het bepaalde in de SVIR en het Barro. Ruiterpad 3 Voorgenomen plan raakt geen van de nationale belangen en is niet in strijd met het bepaalde in de SVIR en het Barro.
3.2.2
Ladder voor duurzame verstedelijking (Bro 3.1.6 tweede lid) Vanuit het rijk wordt een zorgvuldig gebruik van de schaarse ruimte bevorderd. Hiervoor is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd en als procesvereiste opgenomen in artikel 3.1.6 lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Het doel dat
17
hiermee wordt beoogd is het stimuleren van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en het bewerkstelligen van een goede ruimtelijke ordening, onder meer door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden, het bevorderen van vraaggerichte programmering en het voorkomen van overprogrammering. Met de ladder wordt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke besluiten nagestreefd. Een nieuwe stedelijke ontwikkeling moet daarom altijd worden afgewogen en gemotiveerd. Daarbij moet een beschrijving worden gegeven van de behoefte aan de betreffende ontwikkeling. Indien de ontwikkeling buiten bestaand stedelijk gebied mogelijk wordt gemaakt, dient te worden gemotiveerd waarom de ontwikkeling niet binnen bestaand stedelijk gebied wordt voorzien. Toetsing Flierdijk 4 Wat onder stedelijke ontwikkeling wordt verstaan is in het Bro opgenomen. Een stedelijke ontwikkeling is volgens het besluit ‘een ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’. In onderhavig bestemmingsplan bedraagt de gezamenlijke oppervlakte aan gebouwen maximaal 480 m2. Verder is een klimtoren toegestaan van 15,5 meter hoog en is maximaal 110 m2 aan overkappingen en 150 m2 aan terrasoverkapping toegestaan.
Horeca In dit kader kan worden gesteld dat de functie horeca niet uitbreidt, c.q. het gebruik niet wordt verbreed, echter de bebouwingsoppervlakte wel. Op grond van het geldende planologische regime is 220 m2 aan bebouwing ten behoeve van horeca toegestaan en 60 m2 aan bebouwing ten behoeve van opslag. De regels ten behoeve van onderhavig bestemmingsplan laten (voor het gehele perceel Flierdijk 4) maximaal 480 m2 toe, waarvan 290 m2 ten behoeve van horeca. Wanneer een bestemmingsplan voorziet in een van de in artikel 1.1.1, eerste lid, aanhef en onder i, van het Bro genoemde stedelijke voorzieningen in de vorm van een gebouw met een bruto-vloeroppervlakte kleiner dan 500 m2, kan deze ontwikkeling in beginsel niet als een stedelijke ontwikkeling worden aangemerkt3. Een in het bestemmingsplan voorziene ontwikkeling dient voldoende substantieel te zijn om als stedelijke ontwikkeling te kunnen worden aangemerkt. Gelet op de beperkte bouwmogelijkheden wordt niet voorzien in een nieuwe stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 3.1.6, tweede lid, van het Bro. Klimbos Door de Raad van State is geoordeeld4 dat er geen sprake is van een stedelijke ontwikkeling, als bedoeld in artikel 3.1.6, tweede lid van het Bro, in het geval van het klimbos.
Bovendien is van belang dat het toegestane gebruik van het klimbos een verruiming is in vergelijking met het bestemmingsplan "Buitengebied, herziening 2005".De toegestane gebruiks- en bouwmogelijkheden zijn echter beperkt. Ter ondersteuning van dit standpunt wordt verwezen naar hetgeen de Afdeling
3
Zie hiervoor de uitspraak van de ABRvS d.d. 28 juni 2017 (ECLI:NL:RVS:2017:1724
4
Zie hiervoor de uitspraak van de ABRvS d.d. 16 oktober 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:3514) 18
bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft opgemerkt in rechtsoverweging 13.6. van haar uitspraak van 16 oktober 2019; ECLI:NL:RVS:2019:3514. De Afdeling is van oordeel dat geen sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 3.1.6, tweede lid, van het Bro. Dit gelet op de beperkte bouw- en gebruiksmogelijkheden op een oppervlakte van ruim 0,88 ha. Ook in samenhang beschouwd met de bebouwing die is toegestaan ter plaatse van de aangrenzende bestemming ‘Recreatie’ kan er volgens de Afdeling niet worden gesproken van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Conclusie Flierdijk 4 De klimtoren en de overkappingen zijn niet van dien aard dat sprake is van een stedelijke ontwikkeling gelet op de Afdelingsjurisprudentie. De in het bestemmingsplan voorziene ontwikkeling is niet voldoende substantieel. Er is sprake van kleinschalige bedrijfsbebouwing (de gezamenlijke oppervlakte aan gebouwen is maximaal 480 m2, overkappingen zijn maximaal 110 m2, terrassen zijn maximaal 200 m2 groot, de terrasoverkappingen maximaal 150 m2 en er is één klimtoren mogelijk) en de maximale gebruiksmogelijkheden zijn beperkt. Daarbij zijn de reeds bestaande planologische mogelijkheden in ogenschouw genomen. Ruiterpad 3 Wat onder stedelijke ontwikkeling wordt verstaan is in het Bro opgenomen.
Een stedelijke ontwikkeling is volgens het besluit ‘een ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’. Behoefte Vanwege een toename van het aantal leden van Rijvereniging De Bosruiters en voor een duurzaam toekomstperspectief voor de manege bestaat er vanuit de manege de behoefte om het manegegebouw uit te breiden. Vanwege de groei van de rijvereniging moeten meer paardrijlessen noodgedwongen buiten worden gehouden. De leden van de vereniging verlangen dat deze lessen (ook) overdekt kunnen worden aangeboden. De uitbreiding moet voorzien in meer ruimte voor overdekte lesruimte. De behoefte naar de uitbreiding is gezien het vorenstaande aanwezig. Rijvereniging De Bosruiters geeft aan dat, om in de groeiende vraag te kunnen voorzien, de binnenbaan tijdens de lessen in tweeën wordt gedeeld, zodat er tegelijkertijd twee lessen gegeven kunnen worden. Om een goede kwaliteit van de lessen te kunnen geven, zijn de afmetingen van deze halve banen echter te klein. Verschillende oefeningen kunnen niet of moeilijk uitgevoerd worden. Dit wordt als groot nadeel gezien door de instructeurs en leden. Bij vergroting van de binnenbaan kunnen de instructeurs de lessen van een kwaliteitsimpuls voorzien. De rijvereniging geeft daarnaast aan dat de binnenbaan te klein is voor wedstrijden.
Wanneer er een springparcours opgesteld wordt, is er niet voldoende ruimte om goed los te kunnen springen. Dit weerhoudt verschillende ruiters ervan om deel te nemen aan de springwedstrijden. Tevens geeft de rijvereniging aan dat, vanwege de beperkte ruimte, er ook geen dressuurwedstrijden voor de hogere klassen georganiseerd kunnen worden, deze worden namelijk gereden in een vergrote dressuurbaan, maar wanneer deze opgezet wordt, is er geen ruimte meer voor het losrijden.
19
De afmetingen van de huidige binnenbaan beperkt de rijvereniging dus in het organiseren van en deelname aan wedstrijden. Dit terwijl de wedstrijden een belangrijke inkomstenbron zijn voor de rijvereniging en daarmee dus belangrijk is voor het voortbestaan van de rijvereniging. Binnen/buiten stedelijk gebied De voorgenomen ontwikkeling vindt plaats op gronden met de bestemming ‘Sport’. De ABRvS heeft in haar uitspraak op 8 juli 2015 (201404099/1/R3) aangegeven dat gronden met deze bestemming kunnen worden aangemerkt als bestaand stedelijk gebied. Tevens, indien het plangebied niet als ‘bestaand stedelijk gebied’ kan worden aangemerkt is de beoogde locatie toch het meest wenselijk. In een uitspraak van de ABRvS op 23 april 2014 (201304503/1/R1) is geoordeeld dat in dat geval een uitbreiding van een bedrijf buiten het bestaand stedelijk gebied mocht plaatsvinden terwijl er voldoende ruimte was binnen het bestaand stedelijk gebied. Zwaarwegende argumenten zijn dat het bedrijf geassocieerd wil worden met het landelijke gebied, het een uitbreiding van een bestaand bedrijf betreft en verplaatsing van het bedrijf om financiële redenen niet haalbaar is. Hierbij kan in het voorliggend geval worden aangesloten. Een manege is verbonden en passend in het buitengebied en wil hiermee worden geassocieerd.
Daarnaast brengt het verplaatsen van het bedrijf naar een locatie elders onevenredige financiële gevolgen met zich mee. Conclusie De plandelen zijn niet in strijd met het Rijksbeleid.
3.3
Provinciaal beleid
3.3.1
Omgevingsvisie Overijssel In de omgevingsvisie wordt het provinciaal belang en het beleid voor de fysieke leefomgeving van de provincie Overijssel uiteengezet. De Omgevingsvisie heeft de status van structuurvisie onder de Wro. De omgevingsvisie bevat de visie, beleidskeuzes en de uitvoeringsstrategie op het hele ruimtelijk-fysieke domein en is opgesteld met een doorkijk tot 2030. De hoofdambitie van de provincie is om een vitale samenleving tot ontplooiing te laten komen in een mooi en vitaal landschap (ruimtelijke kwaliteit). De centrale beleidsambitie hierbij is een toekomstvaste groei van welvaart en welzijn (sociale kwaliteit) met een verantwoord beslag op de beschikbare natuurlijke voorraden (duurzaamheid). Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn de leidende principes of ‘rode draden’ bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving van de provincie Overijssel. Duurzaamheid wil de provincie realiseren door een transparante en evenwichtige afweging van ecologische, economische en sociaal-culturele beleidsambities. De provincie wil ruimtelijke kwaliteit realiseren door naast bescherming in te zetten op het verbinden van bestaande kwaliteiten en nieuwe ontwikkelingen. Daarnaast zet de provincie Overijssel in op de sociale kwaliteit. Dit gaat over het welzijn of ‘goed voelen’ van de mens.
Daarbij spelen zaken als gezondheid en vitaliteit een belangrijke rol, maar ook arbeidsparticipatie (mede in relatie tot onderwijs), sociale uitsluiting en
20
armoede. In de Omgevingsvisie ligt de focus ten aanzien van sociale kwaliteit op het welzijn van de mens in relatie tot de fysieke leefomgeving. Toetsing Flierdijk 4 De Omgevingsvisie van de provincie Overijssel bevat een uitvoeringsmodel. Vanuit dit model wordt bepaald of een initiatief bijdraagt aan de provinciale ambities. In het model staan de stappen of, waar en hoe centraal. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door provinciale generieke beleidskeuzes, de ontwikkelingsperspectieven geven richting aan waar wat ontwikkeld kan worden en de gebiedskenmerken spelen een belangrijke rol bij de vraag hoe een initiatief ingepast kan worden. Hierna wordt voorliggend initiatief besproken. Generieke beleidskeuzes Ten aanzien van de generieke beleidskeuzes is artikel 2.1.4 ‘Principes van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik’ van belang. Gelet op de aard en omvang van de ontwikkeling is de ‘Kwaliteitsimpuls Groene omgeving’ niet van toepassing.
Artikel 2.1.4 uit de Omgevingsverordening Overijssel wordt hierna beschreven en getoetst: Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in andere dan stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de groene omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: − dat (her)benutting van bestaande bebouwing in de groene omgeving in redelijkheid niet mogelijk is; − dat mogelijkheden voor combinatie van functies op bestaande erven optimaal zijn benut. De principes van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik zijn een variant op de SER-ladder (thans: Ladder voor duurzame verstedelijking) ten behoeve van de toepassing binnen de groene omgeving. Gesteld wordt dat met de beoogde ontwikkeling optimaal gebruik wordt gemaakt van de bestaande bebouwing. Daarnaast is er sprake van een lichte toename van extra ruimtebeslag door bouwen op de groene omgeving. Het verder (her)benutten van bestaande bebouwing in de groene omgeving is niet mogelijk, aangezien de beschikbare bebouwing op de locatie volledig wordt benut en het gebruiken van meerdere locaties niet logisch is. Daarnaast worden er op de locatie voldoende functies gecombineerd. Geconcludeerd wordt dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met de principes van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik.
Ontwikkelingsperspectieven In dit geval zijn vooral de ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving van belang. In de groene ruimte gaat het in het kort om het behoud en de versterking van het landschap en het realiseren van de groenblauwe hoofdstructuur alsmede om de ontwikkelingsmogelijkheden voor de landbouw en andere economische dragers. Het plangebied behoort tot het ontwikkelingsperspectief 'Buitengebied accent veelzijdige gebruiksruimte - Mixlandschap', zoals weergegeven in de navolgende afbeelding.
21
Uitsnede ontwikkelingsperspectievenkaart Omgevingsvisie (Bron: Provincie Overijssel)
In dit ontwikkelingsperspectief is sprake van verweving van functies. Het betreffen gebieden voor gespecialiseerde landbouw en mengvormen van landbouw met andere functies (recreatie-zorg, natuur, water) en bijzondere woon-, werk- en recreatiemilieus die de karakteristieke gevarieerde opbouw van de cultuurlandschappen in deze gebieden versterken. Dit plan voorziet in het verruimen van de gebruiksmogelijkheden van een bestaand gebouw (kantine). Daarnaast voorziet het plan in het toevoegen van een woonfunctie en het uitbreiden van de recreatieve mogelijkheden. Het verruimen van de gebruiksmogelijkheden en het toevoegen van een aantal verschillende functies in het mixlandschap kan als passend worden aangemerkt. Daarnaast worden de bestaande gebouwen met dit initiatief optimaal hergebruikt. De voorgenomen ontwikkelingen vormen geen belemmering ten aanzien van de bedrijfsvoering van omliggende (agrarische) bedrijven. Met dit plan wordt bijgedragen aan de sociaaleconomische vitaliteit van de omgeving, door het recreatieve aanbod uit te breiden. Geconcludeerd wordt dat het ontwikkelingsperspectief zich niet verzet tegen de voorgenomen ontwikkeling.
Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en lust- en leisurelaag) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en -opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. De ‘Stedelijke laag’ en de ‘Lust- en leisurelaag’ worden in dit geval buiten beschouwing gelaten, aangezien voor de locatie en de aangrenzende gronden geen specifieke eigenschappen gelden. Hierna zijn de van toepassing zijnde gebiedskenmerken aangegeven: 1 De natuurlijke laag Overijssel bestaat uit een rijk en gevarieerd spectrum aan natuurlijke landschappen. Deze vormen de basis voor het gehele grondgebied van Overijssel. Het beter afstemmen van ruimtelijke ontwikkelingen op de natuurlijke laag kan ervoor zorgen dat de natuurlijke kwaliteiten van de provincie weer mede beeldbepalend worden. De locatie is op de gebiedskenmerkenkaart de ‘Natuurlijke laag’ aangeduid met het gebiedstype ‘Dekzandvlakte en ruggen’.
22
De afwisseling van opgewaaide ruggen en uitgesleten beekdalen en de daarbij horende hoogteverschillen kenmerken de dekzandvlaktes van Overijssel. Opvallend is de overwegend oost-west georiënteerde richting van ruggen en dalen. Dekzandvlakten en ruggen dienen een beschermende bestemming te krijgen gericht op de instandhouding van het huidige reliëf. Als ontwikkelingen plaatsvinden dan dragen deze bij aan het beter zichtbaar maken en beleefbaar maken van hoogteverschillen en het watersysteem. Beiden zijn uitgangspunt bij inrichting. De strekkingsrichting van het landschap, gevormd door de afwisseling van beekdalen en ruggen, dient uitgangspunt te zijn. Hiermee dient bij de planuitwerking rekening te worden gehouden. Navolgende afbeelding geeft de ligging van het plangebied in deze laag weer.
Natuurlijke laag, met daarop het plangebied rood aangeduid (Bron: Provincie Overijssel)
Het gehele plangebied ligt binnen het gebiedstype ‘Dekzandvlakte en ruggen’. De aard en omvang van dit plan is van een beperkte omvang. Het terrein is hoofdzakelijk in gebruik als recreatieterrein en het nog aanwezige natuurlijke reliëf in de omgeving wordt met dit plan dan ook niet aangetast. Gesteld kan worden dat de ontwikkeling in overeenstemming is met het gestelde in de ‘Natuurlijke laag’. 2 De ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’ In het agrarisch cultuurlandschap gaat het er altijd om dat de mens inspeelt op de natuurlijke omstandigheden en die ten nutte maakt. Hierbij hebben nooit ideeën over schoonheid een rol gespeeld. Wel zijn we ze in de loop van de tijd gaan waarderen om hun ruimtelijke kwaliteiten. Vooral herkenbaarheid, contrast en afwisseling worden gewaardeerd. De ambitie is gericht op het voortbouwen aan de kenmerkende structuren van de agrarische cultuurlandschappen door óf versterking óf behoud óf ontwikkeling of een combinatie hiervan. De locatie is op de gebiedskenmerkenkaart de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’ aangeduid met het gebiedstype ‘Jonge heide- en broekontginningslandschap’. Kenmerkend voor het jonge heide- en broekontginningslandschap waren
23
oorspronkelijk de grote oppervlakte aan - voormalige - natte en droge heidegronden. Deze waren functioneel verbonden met het essen- en oude hoevenlandschap; hier werd geweid en werden de plaggen gestoken voor in de stal; in de stal bemeste plaggen dienden als structuurverbeteraar en bemesting voor de akkergronden op de essen. Ten opzichte van omliggend essen- en hoevenlandschap zijn de landbouwontginningen relatief grote open ruimtes, deels omzoomd door boscomplex. Erven liggen als blokken aan de weg geschakeld. Wegen zijn lanen met lange rechtstanden. Vaak zijn het 'inbreidings'landschappen met rommelige driehoekstructuren als resultaat. Als ontwikkelingen plaatsvinden in de agrarische ontginningslandschappen, dan dragen deze bij aan behoud en versterking van de dragende lineaire structuren van lanen, bosstroken en waterlopen en ontginningslinten met erven en de kenmerkende ruimtematen. Navolgende afbeelding toont de ligging in dit gebiedstype.
Laag van het agrarisch cultuurlandschap, met daarop het plangebied rood aangeduid (Bron: Provincie Overijssel)
Met voorliggende ontwikkeling blijven de dragende lineaire structuren, in de vorm van lanen, waterlopen en de kenmerkende ruimtematen, in stand. De ontwikkeling zal in zijn geheel plaatsvinden op het bestaande recreatieterrein en in het bestaande bosperceel. Geconcludeerd wordt dat de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’ zich niet verzet tegen de voorgenomen ontwikkeling. Ruiterpad 3 De Omgevingsvisie van de provincie Overijssel bevat een uitvoeringsmodel. Vanuit dit model wordt bepaald of een initiatief bijdraagt aan de provinciale ambities. In het model staan de stappen of, waar en hoe centraal. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door provinciale generieke beleidskeuzes, de ontwikkelingsperspectieven geven richting aan waar wat ontwikkeld kan worden en de gebiedskenmerken spelen een belangrijke rol bij de vraag hoe een initiatief ingepast kan worden. Hierna wordt voorliggend initiatief besproken. Generieke beleidskeuzes
24
Bij de afwegingen in de eerste fase “generieke beleidskeuzes” wordt opgemerkt dat het gaat om een uitbreiding van een niet agrarisch bedrijf. Deze uitbreiding is mogelijk op basis van het KGO-beleid, welke vervat is in artikel 2.1.6 van de Omgevingsverordening. Opgemerkt wordt dat van een beslag op de groene ruimte geen sprake is, aangezien de sportbestemming niet wordt vergroot. Daarnaast is gebleken dat het plangebied is gesitueerd in intrekgebied ‘Hammerflier’ waardoor artikel 2.13.3 (Grondwaterbeschermingsgebieden en intrekgebieden) en artikel 2.13.5 (Niet-risicovolle functies en grote risicovolle functies in intrekgebieden) ook van toepassing zijn. Hierna wordt nader ingegaan op de genoemde artikelen. − Artikel 2.1.6: Kwaliteitsimpuls Groene omgeving Bestemmingsplannen voor de Groene omgeving kunnen - met in achtneming van het bepaalde in artikel 2.1.3. en artikel 2.1.4. en het bepaalde in artikel 2.1.5 - voorzien in nieuwvestiging en grootschalige uitbreidingen van bestaande functies in de Groene omgeving, uitsluitend indien hier sociaaleconomische en/of maatschappelijke redenen voor zijn én er is aangetoond dat het verlies aan ecologisch en/of landschappelijk waarden in voldoende mate wordt gecompenseerd door investeringen ter versterking van ruimtelijke kwaliteit in de omgeving.
De provincie Overijssel biedt gemeenten de gelegenheid om een eigen beleidsinvulling te gegeven aan het KGO-beleid. De gemeente Twenterand heeft in voorliggend geval de toepassing van de KGO uitgewerkt in de beleidsregels Erventransitie Twenterand. In paragraaf 3.4.6 wordt de ontwikkeling hieraan getoetst. Hier wordt geconcludeerd dat voldaan wordt aan artikel 2.1.6 van de omgevingsverordening. − Artikel 2.13.3 Grondwaterbeschermingsgebieden en intrekgebieden Bestemmingsplannen voorzien in een aanduiding voor grondwaterbeschermingsgebieden en intrekgebieden waarbij alleen functies worden toegestaan die harmoniëren met de functie voor de drinkwatervoorziening. − Artikel 2.13.5 Niet-risicovolle functies en grote risicovolle functies in intrekgebieden In afwijking van het bepaalde in artikel 2.13.3 Grondwaterbeschermingsgebieden en intrekgebieden kunnen in intrekgebieden ook nieuwe niet-risicovolle en grote risicovolle functies worden toegestaan, mits daarbij wordt voldaan aan het stand-stillprincipe.
De van belang zijnde begrippen in het kader van artikel 2.13.3 en 2.13.5 zijn hierna opgenomen: − niet-risicovolle functies: alle functies behalve harmoniërende functies en grotere of grootschalige risicovolle functies; − harmoniërende functies: functies die goed samengaan met de drinkwaterwinning; − grote en grootschalige risicovolle functies: functies die gelet op de risico’s voor de grondwaterkwaliteit én als zodanig, ongewenst zijn in grondwaterbeschermingsgebieden en intrekgebieden; − stand-stillprincipe: beginsel dat erop gericht is verslechtering van de grondwaterkwaliteit tegen te gaan en het vergroten van risico’s op verontreiniging van het grondwater te voorkomen.
25
Het bestaand manegegebouw staat in zijn geheel binnen het intrekgebied. De uitbreiding staat op basis van de Omgevingsverordening buiten het intrekgebied. Op basis hiervan kan worden gesteld dat de uitbreiding van het manegegebouw geen impact heeft op de grondwaterbescherming. Gesteld wordt dat het initiatief niet strijdig is met de beleidsuitgangspunten ten aanzien van het intrekgebied ‘Hammerflier’. Voor het overige zijn er in het kader van de “generieke beleidskeuzes” geen aspecten die nadere onderbouwing behoeven. Ontwikkelingsperspectieven Het plangebied is op basis van de ontwikkelingsperspectievenkaart gelegen in het ontwikkelingsperspectief ‘Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’. Van de ruimtelijke kwaliteitsambities staat in dit ontwikkelingsperspectief de ambitie Voortbouwen aan de kenmerkende structuren van de agrarische cultuurlandschappen voorop. Daarnaast gelden - net als voor alle andere ontwikkelingsperspectieven - de ruimtelijke kwaliteitsambities: − zichtbaar en beleefbaar mooi landschap; − sterke ruimtelijke identiteiten als merken voor Overijssel; − continu en beleefbaar watersysteem. Het ontwikkelingsperspectief ‘Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’ richt zich op het in harmonie met elkaar ontwikkelen van de diverse functies in het buitengebied.
Aan de ene kant melkveehouderij, akkerbouw en opwekking van hernieuwbare energie als belangrijke vormen van landgebruik. Aan de andere kant gebruik voor natuur, recreatie, wonen en andere bedrijvigheid. De onderstaande afbeelding betreft een uitsnede van de ontwikkelingsperspectievenkaart, hierin is het plangebied met de rode belijning indicatief weergegeven.
Uitsnede ontwikkelingsperspectievenkeer Omgevingsvisie (Bron: Provincie Overijssel)
Gebieden met een dergelijk ontwikkelingsperspectief zijn primair bedoeld voor veel verschillende functies die met elkaar dienen te harmoniëren. In dit geval is sprake van het uitbreiden van een bestaand manegegebouw. De uitbreiding is vanuit stedenbouwkundig en functioneel oogpunt inpasbaar in de omgeving. De ontwikkeling brengt
26
geen belemmering met zich mee ten aanzien van de bedrijfsvoering van omliggende (agrarische) bedrijven. Voor een nadere toelichting hierop wordt verwezen naar het volgende hoofdstuk waar nader wordt ingegaan op diverse milieu- en omgevingsaspecten. Geconcludeerd wordt dat het initiatief goed aansluit bij de uitgangspunten van het ‘Ontwikkelingsperspectief’. Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch-cultuurlandschap, stedelijke laag en de laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en -opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. De ‘Stedelijke laag’ en de ‘Laag van de beleving’ worden buiten beschouwing gelaten, omdat er ter plaatse van het plangebied of in de directe omgeving geen specifieke eigenschappen voor deze lagen gelden. 1 De natuurlijke laag Overijssel bestaat uit een rijk en gevarieerd spectrum aan natuurlijke landschappen. Deze vormen de basis voor het gehele grondgebied van Overijssel. Het beter afstemmen van ruimtelijke ontwikkelingen op de natuurlijke laag kan ervoor zorgen dat de natuurlijke kwaliteiten van de provincie weer mede beeldbepalend worden. Ook in steden en dorpen bij voorbeeld in nieuwe waterrijke woonmilieus en nieuwe natuur in stad en dorp. Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart de ‘Natuurlijke laag’ aangeduid met het gebiedstype ‘Dekzandvlakte en ruggen’.
De dekzandgronden beslaan een groot gedeelte van de oppervlakte van de provincie. Na de ijstijden bleef er in grote delen een reliëfrijk - door de wind gevormd - zandlandschap achter, dat gekenmerkt wordt door relatief grote verschillen tussen hoog/droog en laag/nat gebied. Als ontwikkelingen plaats vinden, dan dragen deze bij aan het beter zichtbaar en beleefbaar maken van de hoogteverschillen en het watersysteem. Beiden zijn tevens uitgangspunt bij (her)inrichting. Bij ontwikkelingen is de (strekkings)richting van het landschap, gevormd door de afwisseling van beekdalen en ruggen, het uitgangspunt. Ter plaatse van de gronden waar in het plangebied de uitbreiding van het manegegebouw is beoogd zijn, vanwege het huidige gebruik, de van oorsprong voorkomende ‘natuurlijke laag’ niet of nauwelijks meer aanwezig. Hier wordt geconcludeerd dat de ‘Natuurlijke laag’ geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling. 2 De laag van het agrarisch-cultuurlandschap In het agrarisch cultuurlandschap gaat het er altijd om dat de mens inspeelt op de natuurlijke omstandigheden en die ten nutte maakt. Hierbij hebben nooit ideeën over schoonheid een rol gespeeld. Wel zijn we ze in de loop van de tijd gaan waarderen om hun ruimtelijke kwaliteiten. Vooral herkenbaarheid, contrast en afwisseling worden gewaardeerd.
Het plangebied plandeel is aangeduid met het gebiedstype ‘Jong heideen broekontginningslandschap’. De grote oppervlakte aan - voormalige - natte en droge heidegronden was oorspronkelijk functioneel verbonden met het essen- en oude hoevenlandschap; hier werd geweid en werden de plaggen gestoken voor in de stal; in de stal bemeste plaggen
27
dienden als structuurverbeteraar en bemesting voor de akkergronden op de essen. Na de uitvinding van kunstmest ging deze functie verloren en werden deze gronden grotendeels in cultuur gebracht. Aanvankelijk kleinschalig en min of meer individueel door keuterboertjes, later werd de ontginning planmatig en grootschalig aangepakt (tot in de jaren 60 van de 20e eeuw). De grote natte broekgebieden ondergingen een vergelijkbare ontwikkeling, waardoor de natte en de droge jonge ontginningen nu gelijkenis vertonen. Ten opzichte van omliggend essen- en hoevenlandschap zijn de landbouwontginningen relatief grote open ruimtes, deels omzoomd door boscomplex. Erven liggen als blokken aan de weg geschakeld. Wegen zijn lanen met lange rechtstanden. Vaak zijn het ‘inbreidings’landschappen met en rommelige driehoekstructuren als resultaat. Als ontwikkelingen plaats vinden in de agrarische ontginningslandschappen, dan dragen deze bij aan behoud en versterking van de dragende lineaire structuren van lanen, bosstroken en waterlopen en ontginningslinten met erven en de kenmerkende ruimtematen. Bij het bepalen van de landschappelijke inpassingen is rekening gehouden met gebiedskenmerken. De landschappelijke investeringen dragen bij aan een zorgvuldige inbedding van de manege in de omgeving. Voor een nadere toelichting op de landschappelijke inpassingen wordt verwezen naar paragraaf 2.2.
Geconcludeerd wordt dat het voornemen een impuls van de ruimtelijke kwaliteit met zich mee brengt en bijdraagt aan het sociaal en economisch vitaal houden van het landelijk gebied. Conclusie Geconcludeerd wordt dat de ruimtelijke ontwikkelingen in overeenstemming zijn met het in de Omgevingsvisie Overijssel verwoorde en in de Omgevingsverordening Overijssel verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.
3.4
Gemeentelijk beleid
3.4.1
Structuurvisie Flierdijk In 2004 is de structuurvisie Flierdijk vastgesteld. Het betreft een integrale samenhangende visie met betrekking tot een gebied dat zich uitstrekt ten zuiden van de Flierdijk tot en met de Zandstuve. Ten aanzien van het plangebied zijn de volgende uitgangspunten geformuleerd. − De aanwezige ecologische relaties tussen het besloten bosgebied de Zandstuve en het open gebied ten zuiden daarvan dienen zo mogelijk gehandhaafd te blijven en mogen niet wezenlijk worden aangetast. − De ontwikkelingen mogen niet leiden tot een te grote recreatieve druk op het natuurgebied de Zandstuve. − In visueel opzicht dient er vanaf de Flierdijk sprake te zijn van voldoende afwisseling in het ruimtelijk beeld. − Op een beperkt aantal locaties kan er sprake zijn van verblijfsrecreatieve ontwikkelingen, echter binnen stringente landschappelijke en stedenbouwkundige randvoorwaarden. In geen geval mag een ‘rommelig’ beeld gaan ontstaan. Bij de landschappelijke inpassing dient ingespeeld te worden op het bos van de Zandstuve, waardoor als geheel het beeld van een meer aantrekkelijke bosrand kan ontstaan. 28