Rvs - Raadsvoorstel en besluit concept.pdf
Tekst van het document
Raadsvoorstel Zaaknummer: Datum vergadering: Datum voorstel: Nummer: Onderwerp:
1485938 A Plan Kultuurhoes / kerk Reutum
Voorgesteld raadsbesluit 1. Kennis te nemen van het projectplan "Herbestemming kerkgebouw tot nieuw Kultuurhoes voor Reutum & Haarle" 2. Onder voorwaarden een eenmalige taakstellende subsidie van € 550.000,- beschikbaar te stellen aan de Stichting Gemeenschap Reutum & Haarle ten behoeve van de herbestemming kerkgebouw tot nieuw Kultuurhoes voor Reutum en Haarle en dit bedrag als volgt te dekken: Kernenfonds: € 200.000, Reserve Incidenteel Beschikbare Algemene Middelen: € 350.000,Samenvatting van het voorstel Het bestuur van de Pancratiusparochie heeft besloten dat de kerk Reutum op termijn gaat sluiten. Het huidige Kultuurhoes in Reutum is verouderd, niet duurzaam en voldoet niet aan de wensen van de gebruikers. Dit heeft geleid tot een plan waarbij het Kultuurhoes verplaatst naar de kerk, waardoor de functie van het Kultuurhoes en het kerkgebouw in stand worden gehouden. Het huidige gebouw van het Kultuurhoes wordt herontwikkeld met een woonfunctie. Om de verplaatsing van het Kultuurhoes te kunnen realiseren, heeft de stichting Gemeenschap Reutum & Haarle de gemeente gevraagd om een eenmalige investeringsbijdrage van € 550.000,-. Het college stelt de raad voor de gevraagde investeringsbijdrage (subsidie) onder voorwaarden toe te kennen aan de stichting.
Aanleiding voor het voorstel Het bestuur van de Pancratiusparochie heeft in 2021 besloten dat de kerk Reutum op termijn gaat sluiten. Vervolgens is er een lokale werkgroep "Herbestemming kerkgebouw" opgericht die het voortouw heeft genomen voor het opstellen van een kerkenvisie. Bij de tot standkoming van deze visie heeft de werkgroep een enquête gehouden waaruit bleek dat Reutum & Haarle de kerk willen behouden en dat ze de kerk een maatschappelijke bestemming willen geven. Tegelijkertijd is het zo dat het huidige Kultuurhoes (Kerkstraat 77) is verouderd, niet duurzaam is en niet meer voldoet aan de wensen van de gebruikers. Echter, er zijn geen twee gebouwen nodig voor een dergelijke maatschappelijke functie. Dit heeft geleid tot de kerkenvisie Reutum: "Duurzame herbestemming kerkgebouw tot nieuw Kultuurhoes". De werkgroep zet zich in om het huidige Kultuurhoes te verplaatsen naar de kerk en de locatie Kerkstraat 77 te herontwikkelen. Beoogd resultaat van het voorstel Door een taakstellende investeringssubsidie beschikbaar te stellen voor de verplaatsing van het Kultuurhoes naar het kerkgebouw, kan zowel de functie van Kultuurhoes worden behouden en is herinvulling van een beeldbepalend gebouw mogelijk. Argumentatie Inleiding Op dit moment is het Kultuurhoes gevestigd aan de Kerkstraat 77.
Het Kultuurhoes wordt intensief gebruikt voor onder andere: jeugd- en jongerenactiviteiten, KBO, muzieklessen, koorrepetities, toneel, damesgym, biljarten, vergaderingen, dorpsraad. De behoefte aan het Kultuurhoes is groot. Met de aankondiging van het Parochiebestuur dat de kerk van Reutum gaat sluiten, is er een groep inwoners opgestaan om te onderzoeken of het kerkgebouw voor de gemeenschap van Reutum en Haarle behouden kan worden. Te meer omdat het kerkgebouw in het verleden ook met inspanning en bijdragen van
de bevolking tot stand is gebracht. Het gebouw wordt gevoeld als 'van het dorp'. Reutum en Haarle voelen zich dus erg betrokken bij zowel het Kultuurhoes (activiteiten) als bij het beeldbepalende gebouw dat de kerk is. Door een combinatie hiervan te realiseren, kunnen twee voor Reutum en Haarle belangrijke elementen behouden blijven voor het dorp. Er is een groep ondernemers en inwoners die de aankoop van de kerk hebben voorgefinancierd. Knelpunten Het bestaande Kultuurhoes is aan groot onderhoud toe. Er is achterstallig onderhoud, er zijn verouderde installaties, het gebouw is niet duurzaam (hoge energielasten) en er is een verouderde inrichting en inventaris. De kosten voor volledige renovatie van het Kultuurhoes worden geschat op ongeveer € 790.000,-. De stichting geeft aan dat er voor de toekomst drie opties zijn: 1. Kultuurhoes realiseren in de kerk: Met deze optie kunnen zowel Kultuurhoes als kerk worden behouden voor het dorp 2. Kultuurhoes renoveren: Hoge kosten en (nog) geen herbestemming voor / behoud van de kerk 3. Huidige Kultuurhoes handhaven en op termijn sluiten: Reutum heeft dan geen plek meer met een maatschappelijke functie die binding geeft in het dorp Om de belangrijke rol die het Kultuurhoes vervult en tegelijkertijd een beeldbepalend gebouw ook in de toekomst voor Reutum te kunnen behouden, is verplaatsing van het Kultuurhoes naar de kerk een oplossing.
Doel Er zijn verschillende manieren om kernen ook op lange termijn leefbaar te houden. Het gaat om een samenspel tussen woningen, voorzieningen, werkgelegenheid, onderwijs, sport en bewegen. Reutum wil ook in de toekomst leefbaar en vitaal zijn en blijven. Daarbij zijn saamhorigheid, verbondenheid, laagdrempelig ontmoeten, leefbaarheid voor jong en oud inclusief instandhouding van (maatschappelijke) voorzieningen van belang. Verplaatsing van het Kultuurhoes naar de kerk geeft Reutum de mogelijkheid om deze belangrijke maatschappelijke voorziening, met een clustering van functies en activiteiten, te behouden voor het dorp. Tegelijkertijd krijgt een beeldbepalend gebouw op een prominente plek in het dorp een passende herbestemming. Omschrijving plan De kerk, het parochiecentrum, de aula, de sacristie en het kerkplein zijn aangekocht door de stichting. Voor de buitenruimte tussen de kerk en de school is een gebruiksovereenkomst met het parochiebestuur ondertekend. Het plan omvat de verplaatsing van het Kultuurhoes aan de Kerkstraat 77 naar de kerk. De bestaande activiteiten worden voortgezet op de nieuwe locatie in de kerk en er is ruimte voor uitbreiding van activiteiten. Er kunnen exposities en voorstellingen worden gehouden, de buitenruimte kan worden benut voor beweging en gezondheid.
Er is sprake van een verbinding met de Mariaschool en met lokale horeca voor faciliteren van evenementen. Ook wordt er ruimte verhuurd aan commerciële organisaties. De ruimtes worden multifunctioneel gebruikt. Er worden bouwkundige en installatietechnische maatregelen toegepast waardoor het plan nagenoeg energieneutraal wordt. Bij het ontwerp en de inrichting van het plan heeft de stichting rekening gehouden met: ruimte voor ontmoeting en verbinding (huiskamerfunctie), toegankelijkheid voor iedereen, flexibiliteit in gebruik, multifunctioneel gebruik van ruimten, duurzaam en energie efficiënt. Het concept-bouwplan gaat uit van een transparante constructie die binnen de schil van de kerk wordt geplaatst: 'doos in doos'-constructie'. Op die manier kan met behoud van de karakteristiek van het gebouw een praktische, open en uitnodigende indeling worden gecreëerd. De kerk wordt dé centrale ontmoetingsplek voor jong en oud. Uitgangspunten voor planvorming In het Coalitieakkoord 2022-2026 van de gemeente Tubbergen wordt het belang van ontmoeten en samenkomen onderstreept, zowel vanuit het belang van 'leefbare kernen' als vanuit 'positieve gezondheid'. Er zijn verschillende uitgangspunten van belang bij de planontwikkeling, mede gebaseerd op en afkomstig uit het coalitieakkoord. Bij de ontwikkeling van het plan moeten de initiatiefnemers aandacht hebben voor de volgende aspecten: 1.
Zorg voor het versterken van sociale betrokkenheid, ontmoeten en leefbaarheid. Het Kultuurhoes moet bijdragen aan een hechter en vitaler dorp en een structurele oplossing bieden voor: laagdrempelig ontmoeten voor alle leeftijdsgroepen, tegengaan van eenzaamheid en het bevorderen van noaberschap 2. Vitale voorzieningen en verenigingen: het plan moet bijdragen aan toekomstbestendige verenigingen
met passende, kwalitatief goede huisvesting die aansluit bij de huidige én toekomstige behoeften 3. Maximale multifunctionaliteit van voorzieningen en maatschappelijk vastgoed. Het Kultuurhoes moet het gebruik van ruimten optimaliseren door multifunctionele inzet en meervoudig gebruik als uitgangspunt te hanteren 4. Concentratie en samenwerking van maatschappelijke functies: versnippering van voorzieningen moet worden teruggedrongen door functies te bundelen in één samenhangende structuur. Dit stimuleert samenwerking tussen verenigingen, professionals en vrijwilligers. 5. Verbetering van kwaliteit en verduurzaming van maatschappelijk vastgoed. Het Kultuurhoes moet een kwaliteitsimpuls geven aan de huidige voorzieningen en bijdragen aan duurzaam en toekomstbestendig vastgoed. 6. Volhoudbare exploitatie, beheer en onderhoud. Het Kultuurhoes moet financieel en organisatorisch duurzaam zijn. 7. Gemeentelijke investeringsbijdrage is eenmalig 8. Cofinanciering en een evenwichtige financiële (waaronder uren) en inhoudelijke bijdrage vanuit de gemeenschap van Reutum 9. Herbestemming vrijkomende locaties (locatie Kultuurhoes en kerk) moet bijdragen aan andere gemeentelijke opgaven (zoals woningbouw of maatschappelijk gebruik) Planopzet in relatie tot de uitgangspunten De uitgangspunten die hiervoor zijn benoemd maken dat een bijdrage wordt geleverd aan de leefbaarheid.
Vanuit die uitgangspunten wordt het plan voor het Kultuurhoes/kerk bekeken. De nummers verwijzen naar de nummers van de uitgangspunten. 1. De verschillende ruimten zijn bedoeld voor alle gebruikers van het Kultuurhoes, er is geen sprake van exclusief gebruik. De huiskamer kan gebruikt worden voor activiteiten, maar dient ook als ontmoetingsruimte om gezamenlijk bijeen te zitten, al dan niet voor of na afloop van een activiteit. Op dit moment is er geen huiskamerfunctie in het huidige Kultuurhoes. Op de nieuwe locatie in de kerk wordt deze functie toegevoegd. Op die manier wordt het laagdrempelig ontmoeten gestimuleerd. 2. Met het verplaatsen van het Kultuurhoes naar de kerk wordt er geïnvesteerd in verbetering van de huisvesting. Het huidige Kultuurhoes is verouderd en voldoet niet meer aan de wensen van de gebruikers. Met de verplaatsing van het Kultuurhoes naar de kerk is er weer sprake van kwalitatief goede huisvesting die bovendien voldoet aan de wensen van de gebruikers. 3. Het plan voor het Kultuurhoes/kerk gaat uit van multifunctioneel gebruik van ruimten en voorzieningen. 4. De nieuwe locatie biedt ook ruimte aan zorgprofessionals, waaronder de toekomstige dorpsondersteuner. Deze centrale ontmoeting en samenkomst van inwoners vergroot de mogelijkheden van de dorpsondersteuner en zorgprofessionals om te weten wat er speelt. 5.
Het huidige Kultuurhoes is verouderd en aan groot onderhoud toe, ook op het gebied van duurzaamheid en energiebesparing. Dit brengt hoge kosten met zich mee. Het bouwplan voor de kerk houdt zowel op bouwkundig als op installatietechnisch gebied rekening met duurzaamheid en energiebesparing. 6. De exploitatie van de stichting is nog niet onafhankelijk getoetst. Wel heeft er een eerste ambtelijke beoordeling plaatsgevonden, die positief is. De statuten van de stichting bepalen dat de stichting zich bezig houdt met het versterken van de sociale cohesie binnen Reutum en Haarle, met bijzondere aandacht voor de participatie van jongeren en senioren. De stichting draagt bij aan het ondersteunen van kunst, cultuur, educatie, gemeenschapsvorming en signaleren van zorg- en ondersteuningsbehoeften in Reutum en Haarle. Daarmee wordt duidelijk dat de stichting zich richt op sociaal-maatschappelijke taken en taken op het gebied van leefbaarheid. 7. De investeringsbegroting gaat uit van een eenmalige investeringsbijdrage van de gemeente Tubbergen. 8. Uit de investeringsbegroting blijkt een grote mate van cofinanciering (subsidies, eigen investeringen en zelfwerkzaamheid).
9. Door de verplaatsing van het Kultuurhoes naar de kerk, wordt leegstand van een beeldbepalend gebouw op een prominente plek in het dorp voorkomen. Bovendien blijft de kerk op deze manier echt van het dorp en vervult het een maatschappelijke functie. Door het Kultuurhoes te verplaatsen naar de kerk ontstaan bovendien meer mogelijkheden voor gebruik van de buitenruimte (denk aan spel en bewegen), omdat deze ruimte grenst aan de basisschool. Op de locatie van het huidige Kultuurhoes zijn plannen voor realisatie van appartementen. Daarvoor is eerder al een principeverzoek ingediend en positief beoordeeld. Beoordeling verzoek om financiële bijdrage De investeringskosten voor de realisatie van het Kultuurhoes in de kerk worden begroot op circa € 1,6 miljoen. De stichting draagt hier € 1,1 miljoen aan bij, bestaande uit circa € 324.000,- aan subsidies en circa € 776.000,- aan eigen middelen (verkoop huidige gebouw Kultuurhoes, dorpsacties, lokale bijdragen en sponsoring, zelfwerkzaamheid). Van de gemeente Tubbergen wordt een eenmalige investeringsbijdrage gevraagd van € 550.000,-.
Het plan omvat herbestemming van de kerk, vervanging van een verouderd Kultuurhoes, een hoge mate van cofinanciering, de verkoop en herontwikkeling van de huidige locatie van het Kultuurhoes en de clustering van maatschappelijke functies (laagdrempelig ontmoeten, verenigingsactiviteiten, zorg/ondersteuning en culturele programmering) waardoor één centrale ontmoetingsplek voor jong en oud ontstaat. Dit maakt dat sprake is van een unieke kans om Reutum en Haarle in staat te stellen om de leefbaarheid ook in de toekomst te behouden. Om het Kultuurhoes ook in de toekomst te kunnen behouden, is er een investering nodig: ofwel in het huidige Kultuurhoes, ofwel in de verplaatsing naar de kerk. Verplaatsing naar de kerk biedt meer synergievoordelen, mogelijkheden voor een duurzame exploitatie, beheer en onderhoud. Het is daarmee aannemelijk dat de gevraagde financiële bijdrage een multiplier-effect tot stand brengt, waarbij maatschappelijke meerwaarde wordt gecreëerd. Het leidt tot positieve effecten op het gebied van zorg en preventie, leefbaarheid, gezondheid, ontmoeten. Voorwaarden Wij stellen uw raad voor om een bedrag van € 550.000,- beschikbaar te stellen.
Via de subsidiebeschikking verbinden wij voorwaarden aan de gevraagde investeringssubsidie, zodat maatschappelijk rendement, financiële haalbaarheid, toekomstbestendigheid en een zorgvuldige uitvoering zijn geborgd: Er moet sprake zijn van duurzame organisatie / bestuur / beheersstichting en een meerjarig sluitende exploitatiebegroting. In het programma van eisen / de indeling van het uiteindelijke bouwplan moet het beoogde laagdrempelig ontmoeten, multifunctioneel gebruik, toegankelijkheid en de cohesie in de samenwerking tussen verschillende functies ook tot uiting komen Het gaat om een eenmalig en taakstellend budget van maximaal € 550.000, De cofinanciering is geborgd Bij de subsidiebeschikking die moet worden gegeven om de investeringssubsidie daadwerkelijk beschikbaar te kunnen stellen, worden deze voorwaarden verder gespecificeerd en uitgewerkt. Participatie samenleving In 2021 en 2025 is er in Reutum en Haarle een enquête gehouden. Daaruit is naar voren gekomen dat de inwoners het kerkgebouw willen behouden voor Reutum en het een maatschappelijke bestemming te geven. Ook vinden de inwoners een Kultuurhoes belangrijk bleek er voldoende draagvlak om de plannen voor een nieuw Kultuurhoes in het kerkgebouw verder uit te werken. Ook kwam daaruit de bereidheid naar voren om bij te dragen uit het dorp, zowel in de investering als in de exploitatie.
Externe communicatie De Stichting wordt geïnformeerd over uw besluit. Financiele paragraaf De gevraagde gemeentelijke bijdrage van € 550.000 wordt voor een bedrag van € 350.000 ten laste van de Reserve Incidenteel Beschikbare Algemene Middelen (RIBAM) gebracht en voor een bedrag van € 200.000 ten laste van het kernenfonds. Dekking via het kernenfonds is gerechtvaardigd aangezien het hier een investering in een sociaal-
maatschappelijke of culturele voorziening betreft die gezien de brede samenwerking in zowel het voortraject als nu in de verdere uitwerking als maatschappelijk gewenst kan worden aangemerkt. Het gaat om een eenmalige bijdrage, het leidt niet tot structurele lasten voor de gemeente. Uitvoering Om de investeringsbijdrage (subsidie) beschikbaar te stellen aan de stichting, moet de stichting een aanvraag indienen. Vervolgens wordt een subsidiebeschikking opgesteld door het college. In die beschikking worden voorwaarden opgenomen waaraan moet worden voldaan, zodat maatschappelijk rendement, financiële haalbaarheid, toekomstbestendigheid en een zorgvuldige uitvoering zijn geborgd. Deze voorwaarden en juridische vertaling in de beschikking worden nader uitgewerkt, maar hebben betrekking op: exploitatie, organisatie en beheer, programma van eisen van het bouwplan, eenmalige maximale investeringsbijdrage, cofinanciering. De gemeente vraagt onafhankelijk advies over de exploitatiebegroting. Er is een principeverzoek ingediend ten behoeve van het verplaatsen van het Kultuurhoes naar de kerk. Daaruit is gebleken dat de beoogde functies zijn toegestaan, maar dat er op onderdelen nog een vergunningprocedure doorlopen moet worden (zoals verhuur t.b.v. commerciële dienstverlening).
Voor de locatie van het huidige Kultuurhoes is ook een principeverzoek ingediend voor de realisatie van appartementen. Om de appartementen te kunnen realiseren is een planologische en vergunningprocedure nodig. Evaluatie Niet van toepassing Harmonisatie Dinkelland-Tubbergen Niet van toepassing
Burgemeester en wethouders van Tubbergen, de secretaris
de burgemeester
ing. J.L.M. Scholten
drs. A.H. Postma
Raadsbesluit Datum: Nummer: Onderwerp:
B Plan Kultuurhoes / kerk Reutum
De raad van de gemeente Tubbergen, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 13 januari 2026, nr. A; gelet op het advies van de raadscommissie van ; gelet op artikel 189 van de Gemeentewet; besluit: 1. Kennis te nemen van het projectplan "Herbestemming kerkgebouw tot nieuw Kultuurhoes voor Reutum & Haarle" 2. Onder voorwaarden een eenmalige taakstellende subsidie van € 550.000,- beschikbaar te stellen aan de Stichting Gemeenschap Reutum & Haarle ten behoeve van de herbestemming kerkgebouw tot nieuw Kultuurhoes voor Reutum en Haarle en dit bedrag als volgt te dekken: Kernenfonds: € 200.000, Reserve Incidenteel Beschikbare Algemene Middelen: € 350.000,Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van De raadsgriffier,
De voorzitter,