Bijlage Weemselerveld fase 4, Albergen.pdf

Projectnummer

Datum

20171801/RREK

februari 2018

9 / 15

Verkennend bodemonderzoek

Weemselerweg te Albergen

Het verrichten van de boringen, het plaatsen van de peilbuizen en de bemonstering van de grond heeft plaatsgevonden op 26 en 29 januari 2018. Het grondwater is bemonsterd op 6 februari 2018. De vrijgekomen grond uit de boringen is in het veld geclassificeerd (vaststellen bodemopbouw), beoordeeld op de aanwezigheid van verontreinigingen en voor chemisch onderzoek bemonsterd. Een grondmonster heeft betrekking op een maximaal bodemtraject van 0,5 meter. Indien bij een boring meerdere grondmonsters zijn genomen, is met een toenemende diepte de codering A, B, C, enz. aan het monsternummer toegevoegd. De boringen en peilbuizen zijn als volgt over de locatie verdeeld:  Diepe boringen afgewerkt met peilbuizen: 1 t/m 4;  Diepe boringen: 5 t/m 8;  Ondiepe boringen: 9 t/m 28. Voorafgaand aan de bemonstering van het grondwater is de diepte van de grondwaterspiegel bepaald en zijn de zuurgraad (pH), de elektrische geleidbaarheid (Ec) en de troebelheid van het grondwater vastgesteld. De situering van de boorpunten en peilbuizen is weergegeven in bijlage 1.2.

3.3

Resultaten veldonderzoek

In de boorstaten (bijlage 2) wordt de bodemopbouw van het onderzochte terrein weergegeven. Een globale beschrijving is opgenomen in tabel 3.2.

Tabel 3.2: Lokale bodemopbouw Diepte (m-mv) 0,0 – 0,5 0,5 – 2,0 > 2,0

Bodemsamenstelling

Opmerkingen

Zand, matig fijn, matig siltig, matig humeus Zand, matig fijn, matig tot sterk siltig Zand, matig fijn, matig tot sterk siltig

Matig tot sterke bijmenging oer grindlaagjes

Bij het zintuiglijk onderzoek zijn geen bodemvreemde materialen aangetroffen, met uitzondering van boring 4, waar in de bovengrond sporen baksteen zijn aangetroffen. De aangetroffen hoeveelheid baksteen geven geen aanleiding bodemverontreiniging te verwachten. Ten tijde van het veldonderzoek is in het bijzonder gelet op bijmengingen oer of roest, wat kan duiden op verhoogde gehalten arseen in de bodem. In bijlage 6 zijn foto’s opgenomen van (oerhoudende)_bodem, aangetroffen ten tijde van de veldwerkzaamheden. Er zijn voor zover zintuiglijk waarneembaar geen asbestverdachte materialen op of in de bodem aangetroffen. Voor de waargenomen afwijkingen wordt verwezen naar tabel 3.3 en bijlage 2.

Tabel 3.3: Zintuiglijk waargenomen afwijkingen Boring 01 03 04

Diepte boring (m -mv) 2,30 2,50 2,20

05 06 07 13 16 22

1,20 1,20 1,20 0,50 0,50 0,50

Traject (m -mv) 0,25 - 0,70 0,00 - 0,60 0,00 - 0,50 0,50 - 1,50 0,40 - 0,80 0,40 - 0,90 0,40 - 0,80 0,40 - 0,50 0,40 - 0,50 0,40 - 0,50

Projectnummer

Datum

20171801/RREK

februari 2018

Waargenomen bijzonderheden sterk roesthoudend, brokken oer resten roest sporen baksteen brokken oer, brokken roest brokken roest matig roesthoudend matig roesthoudend matig roesthoudend matig roesthoudend

10 / 15

Verkennend bodemonderzoek

Weemselerweg te Albergen

De resultaten van de metingen aan het grondwater zijn opgenomen in tabel 3.4.

Tabel 3.4: Meetgegevens grondwater Peilbuis nr. 1 2 3 4 gws pH Ec

gws pH (cm-mv) 0,23 6,8 0,63 6,5 0,96 6,5 0,41 6,5 = grondwaterstand = zuurgraad = elektrische geleidbaarheid

Ec (µS/cm) 960 860 580 465

Troebelheid (NTU) 9,6 9,2 42 112

Opmerkingen De troebelheid ter plaatse van peilbuis 3 en 4 is verhoogd. Er zijn meerdere filtraties uitgevoerd op het grondwatermonster.

Op basis van de verzamelde (veld)informatie heeft een selectie plaatsgevonden van de te analyseren grond- en grondwatermonsters. Een overzicht van de uitgevoerde analyses is weergegeven in de tabellen 3.5 (grond) en 3.6 (grondwater).

Tabel 3.5: Monsterselectie en analyses grondmonsters Analysemonster Boven I

Boven II

Boven III

Onder I

Onder II

*

Traject (m -mv) 0,00 - 0,50

Deelmonsters

Analysepakket

01 (0,00 - 0,25) Arseen, Standaardpakket grond 02 (0,00 - 0,40) 07 (0,00 - 0,40) 08 (0,00 - 0,40) 23 (0,00 - 0,50) 0,00 - 0,50 03 (0,00 - 0,50) Arseen, Standaardpakket grond 17 (0,00 - 0,40) 18 (0,00 - 0,50) 20 (0,00 - 0,50) 22 (0,00 - 0,40) 0,00 - 0,50 04 (0,00 - 0,50)1 Arseen, Standaardpakket grond 10 (0,00 - 0,50) 14 (0,00 - 0,50) 15 (0,00 - 0,40) 16 (0,00 - 0,40) 0,25 - 1,00 01 (0,25 - 0,70) Arseen, Standaardpakket grond 04 (0,50 - 1,00) 05 (0,40 - 0,80) 06 (0,40 - 0,90) 07 (0,40 - 0,80) 0,80 - 2,00 02 (1,10 - 1,50) Arseen, Standaardpakket grond 03 (1,50 - 2,00) 04 (1,50 - 2,00) 05 (0,80 - 1,20) 08 (0,90 - 1,20) Gezien de zeer geringe bijmenging met baksteen is besloten dit deelmonster niet separaat te analyseren, maar op te nemen in het mengmonster “Boven III”.

Tabel 3.6: Monsterselectie en analyses grondwatermonsters Monster

Peilbuis

1-1 2-1 3-1 4-1

1 2 3 4

Filtertraject (in m-mv) 1,10 – 2,10 1,30 – 2,30 1,25 – 2,25 1,10 – 2,10

Projectnummer

Datum

20171801/RREK

februari 2018

Analyse Standaardpakket grondwater en arseen Standaardpakket grondwater en arseen Standaardpakket grondwater en arseen Standaardpakket grondwater en arseen

11 / 15

Verkennend bodemonderzoek

Weemselerweg te Albergen

3.4

Resultaten laboratoriumonderzoek

De chemische analyses zijn uitgevoerd door het milieulaboratorium van ALcontrol te Hoogvliet. De analyseresultaten zijn getoetst aan het referentiekader van het Besluit bodemkwaliteit en de Circulaire bodemsanering 2013 (Staatscourant 2013 nr. 16675). In het Besluit bodemkwaliteit wordt de achtergrondwaarde voor grond en in de Circulaire worden de streefwaarde (S) voor grondwater en de interventiewaarde (I) voor grond en grondwater onderscheiden. In de tabellen 3.7 en 3.8 is een samenvatting van de analyseresultaten van respectievelijk de grond- en grondwatermonsters opgenomen. Kopieën van de analysecertificaten zijn opgenomen in bijlage 3. Een volledig overzicht van de toetsingsresultaten is opgenomen in bijlage 4.

Tabel 3.7: Toetsingsresultaten grond (Meng)monster (traject in m-mv) Boven I Boven II Boven III Onder I Onder II

Stof Arseen < < < ** <

0,00 - 0,50 0,00 - 0,50 0,00 - 0,50 0,25 - 1,00 0,80 - 2,00

Barium * < < < <

Overige parameters < < < < <

Tabel 3.8: Toetsingsresultaten grondwater Monster (filterstelling in m-mv) 1-1 1,10 – 2,10 2-1 1,30 – 2,30 3-1 1,25 – 2,25 4-1 1,10 – 2,10

Stof Arseen < ** < <

Barium * < * *

Kobalt < < < **

Nikkel < < < ***

Zink < < < *

Overige parameters < < < <

Naar aanleiding van de verhoogde concentraties nikkel en kobalt, in combinatie met de verhoogde troebelheid van het grondwatermonster, heeft herbemonstering van het grondwater plaatsgevonden op 8 februari 2018. Hierbij is het grondwater onttrokken met een zo laag mogelijk debiet. Dit heeft echter niet geresulteerd in een lagere troebelheid (zie ook tabel 3.9). Hieruit wordt geconcludeerd dat het grondwater ter plaatse van nature hier relatief troebel is. De analyseresultaten kunnen daarom als representatief worden beschouwd. Het grondwater is geanalyseerd op de parameters kobalt en nikkel. In de onderstaande tabel zijn de resultaten weergegeven.

Tabel 3.9: Meetgegevens grondwater Peilbuis nr. 4

gws (cm-mv) 0,48

pH 6,62

Ec (µS/cm) 472

Troebelheid (NTU) 102

Toetsingsresultaten Nikkel ***

Kobalt **

Toelichting bij de tabellen 3.7, 3.8 en 3.9: < = het gehalte/concentratie is kleiner dan of gelijk aan de achtergrondwaarde/streefwaarde; * = het gehalte/concentratie is groter dan achtergrondwaarde/streefwaarde; ** = het gehalte/concentratie is groter dan de tussenwaarde; *** = de concentratie is groter dan de interventiewaarde.

Projectnummer

Datum

20171801/RREK

februari 2018

12 / 15

Verkennend bodemonderzoek

Weemselerweg te Albergen

3.5

Interpretatie resultaten

Tijdens het zintuiglijk onderzoek zijn in de bodem ter plaatse van boring 4 bodemvreemde materialen waargenomen in de vorm van deeltjes baksteen. Door de geringe hoeveelheid bijmenging is besloten het monster op te nemen in een mengmonster (“Boven III”). De zuurgraad (pH) en elektrische geleidbaarheid (EC) van de grondwatermonsters wijken niet af van de gemiddelde waarden voor een soortgelijke bodem. Van de humeuse bovengrond zijn drie mengmonsters samengesteld (Boven I t/m III). Van de ondergrond zijn twee mengmonsters samengesteld. In de ondergrond zijn matig tot sterke bijmengingen oer aangetroffen, van deze monsters is mengmonster “Onder I” samengesteld. Van de diepere zandlagen is mengmonster “Onder II” samengesteld. Bij het chemisch onderzoek is een verhoogd gehalte barium aangetoond in mengmonster “Boven I”, welke de achtergrondwaarde overschrijd. De exacte oorzaak voor dit licht verhoogde gehalte is niet bekend. In het mengmonster “onder II”, samengesteld met oerhoudende zandlagen, is een gehalte arseen aangetroffen boven de tussenwaarde. De matig verhoogde gehalten aan arseen zijn te relateren aan de bijmeningen oer (zie foto’s in bijlage 6), en komen lokaal veelvuldig voor. In het grondwater zijn verhoogde concentraties zware metalen aangetroffen. Ter plaatse van peilbuizen 1 en 3 zijn concentraties barium aangetoond welke de streefwaarde overschrijden.

In peilbuis 2 is arseen aangetoond in concentraties boven de tussenwaarde. Dergelijke concentraties aan barium en arseen komen binnen deze regio vaker voor en zijn vermoedelijk van nature aanwezig. In peilbuis 4 zijn naast licht verhoogde concentraties barium en zink ook kobalt en nikkel in verhoogde concentraties aangetoond. De concentratie aan nikkel overschrijdt de interventiewaarde en kobalt de tussenwaarde. In combinatie met de verhoogde troebelheid geven dergelijke concentraties aanleiding voor herbemonstering. Met de herbemonstering is bevestigd dat een verhoogde mate van troebelheid aanwezig is in het grondwater. Tevens zijn de parameters kobalt en nikkel in dezelfde concentraties aangetroffen dan in de voorgaande bemonstering.

3.5.1

Verhoogde concentraties zware metalen in het grondwater

In de provincie Overijssel worden regelmatig verhoogde concentraties aan zware metalen in het grondwater aangetoond. Er is geconstateerd dat het vaak niet eenduidig is vast te stellen of sprake is van een aanwijsbare (punt)bron of dat sprake is van een natuurlijke oorsprong. Daarom is in opdracht van de provincie Overijssel in 2008 een onderzoek uitgevoerd om de besluitvorming omtrent dergelijk verhoogde concentraties in het grondwater (Tauw; kenmerk 4496326, 2008) te verbeteren. Op basis van deze rapportage dient in eerste instantie nagegaan te worden of er een (historische) bron is te herleiden voor een dergelijke verontreiniging. Een dergelijke bron is zover momenteel te beoordelen, niet aanwezig op deze locatie. De locatie had tot nu toe altijd een agrarische bestemming.

Projectnummer

Datum

20171801/RREK

februari 2018

13 / 15

Verkennend bodemonderzoek

Weemselerweg te Albergen

Als tweede dient beoordeeld te worden of een grootschalige diffuse bodemverontreiniging op of in de omgeving aanwezig is (bijvoorbeeld grootschalige ophogingen met bagger en/of afval, stadskernen, etc.). Gezien de verkregen historische informatie van deze locatie in relatie tot de verkregen grondresultaten (geen verhoogde waarden in zowel boven- als ondergrond als gevolg van menselijk handelen) is een grootschalige diffuse verontreiniging ook niet op de locatie te verwachten. Als laatste dient beoordeeld te worden of de verhoogde concentraties te relateren zijn aan bodemprocessen. Het is namelijk bekend dat elke bodem van nature zware metalen bevat. De van nature aanwezige metalen zijn in de regel zodanig sterk gebonden aan de bodemmatrix, dat de concentraties in het grondwater beperkt zijn. Echter wanneer het bodemproces wordt beïnvloed, door bijvoorbeeld een verlaging van de zuurgraad, redoxpotentieel, zoutconcentraties, etc., kunnen metalen worden ‘gemobiliseerd’. Het is daarom aannemelijk dat voor het grondwater uit peilbuis 4 geldt dat de verhoogde concentraties aan kobalt en nikkel worden veroorzaakt door de aanwezigheid van ijzeroer in de bodem. IJzeroer (ijzeroxide) wordt gevormd door oxidatie van ijzer nadat het in contact komt met zuurstofloos water als gevolg van opkwelling. Deze ijzeroxiden zijn een effectieve spons voor zware metalen.

Als het grondwater van nature kobalt en nikkel bevat wordt dit ook gebonden aan het ijzer en kunnen als gevolg hiervan lokaal hoge concentraties voorkomen. Conclusie Van zware metalen is het bekend dat deze in de regio vaker in verhoogde concentraties worden aangetroffen in het grondwater. Er is geen reden om aan te nemen dat activiteiten op de locatie hebben geleidt tot een verontreiniging van het grondwater met zware metalen. De verhoogde concentratie zware metalen in het grondwater wordt veroorzaakt door de aanwezigheid van ijzeroer in de bodem. IJzeroer (ijzeroxide) wordt gevormd door oxidatie van ijzer nadat het in contact komt met zuurstofloos water als gevolg van opkwelling. Deze ijzeroxiden zijn een effectieve spons voor zware metalen. De verhoogde concentraties aan zware metalen in het grondwater worden dan ook aangemerkt als natuurlijke achtergrondwaarden.

Projectnummer

Datum

20171801/RREK

februari 2018

14 / 15

Verkennend bodemonderzoek

Weemselerweg te Albergen

4

Samenvatting, conclusies en advies

In opdracht van Gemeente Tubbergen heeft Geofoxx, als onafhankelijk adviesbureau, een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd op de locatie Weemselerweg te Albergen. Ten behoeve van het onderzoek zijn medio januari 2018 veldwerkzaamheden uitgevoerd op het terrein. De aanleiding van het onderzoek wordt gevormd door de voorgenomen transactie (aankoop) van de locatie. Het onderzoek heeft tot doel om de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem (grond en grondwater) te bepalen. Onderzoeksresultaten: Bij het chemisch onderzoek is in de grond barium aangetoond in een gehalte boven de achtergrondwaarde en een gehalte aan arseen boven de tussenwaarde. Het aangetroffen gehalte aan arseen komt in deze regio vaker voor en is van nature aanwezig. De exacte oorzaak voor het licht verhoogde gehalte aan barium is niet bekend. In het grondwater komen in het gehele onderzoeksgebied licht tot sterk verhoogde concentraties zware metalen voor (nikkel en kobalt). Van zware metalen is het bekend dat deze in de regio vaker in verhoogde concentraties worden aangetroffen in het grondwater. Er is geen reden om aan te nemen dat activiteiten op de locatie hebben geleidt tot een verontreiniging van het grondwater met zware metalen. De verhoogde concentratie zware metalen in het grondwater wordt veroorzaakt door de aanwezigheid van ijzeroer in de bodem.

Conclusie en advies Bij het chemisch onderzoek zijn verontreinigingen met kobalt en nikkel in het grondwater aangetoond, in concentraties die de interventie/tussenwaarde overschrijden. Op basis van het uitgevoerde onderzoek blijken de verhoogde concentraties te relateren aan het voorkomen van oer in de bodem. In het rapport ‘omgaan met zware metalen in grondwater binnen de provincie Overijssel’ is een beslisschema opgenomen. Wanneer het beslisschema wordt doorlopen, kan bepaald worden welk bevoegd gezag (provincie of gemeente) verantwoordelijk is voor de besluitvorming omtrent de verhoogde concentraties. Gezien het feit dat de verontreiniging veroorzaakt wordt door natuurlijke processen, is de gemeente Tubbergen bevoegd gezag. Voor een dergelijke grondwaterverontreiniging kan door de gemeente Tubbergen een gebruiksadvies opgesteld te worden. Gezien de voorgenomen functie van het terrein (woningen met tuin) wordt geadviseerd een dergelijk gebruiksadvies op te stellen.

Disclaimer Het onderzoek is op een zorgvuldige wijze uitgevoerd met behulp van de voor het onderzoek gangbare technieken, inzichten en methodes. Bij het uitvoeren van onderzoek streven wij optimale representativiteit na. Het blijft mogelijk dat er plaatselijk afwijkingen voorkomen in de samenstelling van grond of grondwater. Deze afwijkingen komen door het steekproefsgewijze karakter van het onderzoek niet aan het licht. Daar komt bij dat onderzoek naar de bodem een momentopname is. Verandering van grond en grondwater o.a. als gevolg van het bodemgebruik kan na het onderzoek plaatsvinden. Geofoxx is niet aansprakelijk voor schade die voortkomt uit bovengenoemde aspecten.

Projectnummer

Datum

20171801/RREK

februari 2018

15 / 15

Verkennend bodemonderzoek

Weemselerweg te Albergen

Bijlage 1: Situatietekeningen b i j l a g e 1 . 1 l ig g in g o n d e r z o e ks l o c a t i e

projectnummer

datum

20171801/RREK

februari 2018

Bijlagen

Legenda Perceel 1 Perceel 2 Perceel 3

H 5591

Schaal:

H 3852 H 3853

1:1.000 Omschrijving:

Overzichtskaart

Omschrijving:

Ligging onderzoekslocaties Project:

Opdrachtgever:

Gemeente Tubbergen (Noaberkracht)

Kenmerk:

20171801 Tekenaar:

Datum:

RREK

0

Esri Nederland & Community Maps Contributors

10-1-2018

10

[

20

30

Formaat:

A3

40

Revisie: Akkoord:

1

Meters

F:\GL_Proj\2017\1xxx\18xx\180x\1801\Tekeningen\CADGIS_standaard\20171801.mxd

Weemselerweg te Albergen

Verkennend bodemonderzoek

Weemselerweg te Albergen

b i j l a g e 1 . 2 l ig g in g b o o r p u n t e n

projectnummer

datum

20171801/RREK

februari 2018

Bijlagen

0

Legenda

15

30

45

60 m

Omschrijving:

Bijlage:

Situa etekening

1.2

Boring tot 0,5 m-mv Boring tot grondwater Peilbuis

Weemselerweg te Albergen Opdrachtgever: Gemeente Tubbergen (Noaberkracht) Projectnummer:

20171801 Tekenaar: MARG

Schaal: 1:1,000

Formaat: A3

Datum: 1-2-2018

F:/GL_Proj/2017/1xxx/18xx/180x/1801/Tekeningen/20171801.qgs

Project:

Onderzoeksloca e

Legenda Peilbuizen

-

maaiveld en peilbuishoogte / Met (m)

!

Perceel 1 Perceel 2 Perceel 3

01

/

! 15,977

- 16,825

/

! 17,338

H 5591

H 3852 H 3853

Schaal:

1:1.000 Omschrijving:

Overzichtskaart

03 Put16,365

-15,622

/

! 16,188

Omschrijving:

Ligging peilbuizen 02

- 15,174

/

! 15,647

Project:

Weemselerweg te Albergen Opdrachtgever:

Gemeente Tubbergen (Noaberkracht)

Kenmerk:

20171801 Tekenaar:

Datum:

RREK

0

Esri Nederland & Community Maps Contributors

30-1-2018

10

[

20

30

Formaat:

A3

40

Revisie: Akkoord:

1

Meters

F:\GL_Proj\2017\1xxx\18xx\180x\1801\Tekeningen\CADGIS_standaard\20171801.mxd

04

- 15,51

Verkennend bodemonderzoek

Weemselerweg te Albergen

Bijlage 2: Boorstaten

projectnummer

datum

20171801/RREK

februari 2018

Bijlagen