Bijlage Vastgestelde Jaarstukken 2021 Tubbergen.pdf

Jaarstukken 2021

Inhoud 1. Inleiding jaarstukken .................................................................................................................................. 4 2. Nota van aanbieding.................................................................................................................................. 9 Indeling jaarstukken ................................................................................................................................... 9 Resultaat en analyse .................................................................................................................................. 9 Reserves en voorzieningen ...................................................................................................................... 15 Financiële positie en bestemming resultaat ............................................................................................. 16 3. Maatschappelijk Akkoord Tubbergen (MAT) ........................................................................................... 17 4. Hoe werken wij samen? .......................................................................................................................... 18 5. Kernagenda's........................................................................................................................................... 29 6.

Kern overstijgende agenda ..................................................................................................................... 30 Samen redzaam, gezond meedoen ............................................................................................................ 31 Werk aan de winkel ..................................................................................................................................... 71 Bereikbaar en aantrekkelijk ......................................................................................................................... 86 Duurzaam leven .......................................................................................................................................... 97 7. Programma's basisdeel ......................................................................................................................... 118 Programma Bestuur & middelen ............................................................................................................... 119 Programma Dienstverlening & burgerzaken ............................................................................................. 128 Programma Veiligheid ...............................................................................................................................

131 Programma Openbare ruimte & mobiliteit ................................................................................................. 136 Programma Economie ............................................................................................................................... 141 Programma Onderwijs ............................................................................................................................... 147 Programma Sport & accommodaties ........................................................................................................ 151

16/06/2022

2 Pagina 2 van 304

Programma Cultuur & recreatie ................................................................................................................. 154 Programma Sociaal domein ...................................................................................................................... 157 Programma Milieu ..................................................................................................................................... 169 Programma Volkshuisvesting & ruimtelijke ordening ................................................................................ 174 8. Paragrafen ............................................................................................................................................. 178 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................ 187 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................. 194 Financiering ............................................................................................................................................ 205 Verbonden partijen .................................................................................................................................

207 Grondbeleid ............................................................................................................................................ 223 Bedrijfsvoering ........................................................................................................................................ 226 9. Jaarrekening 2021 ................................................................................................................................. 230 Balans .................................................................................................................................................... 230 Overzicht van baten en lasten ................................................................................................................ 232 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .............................................................................. 233 Toelichting op de balans per 31 december ............................................................................................ 238 Toelichting en analyse op de baten en lasten ........................................................................................ 260 10. Bijlagen bij de jaarrekening .................................................................................................................

274 Bijlage 1: Overzicht van incidentele baten en lasten ............................................................................. 274 Bijlage 2: Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector .................. 277 Bijlage 3: Single information Single audit (SiSa) .................................................................................... 280 Bijlage 4: Overzicht taakvelden .............................................................................................................. 295 Bijlage 5: Toelichting beleidsindicatoren ................................................................................................ 301 11. Overige gegevens ............................................................................................................................... 304

16/06/2022

3 Pagina 3 van 304

1. Inleiding jaarstukken Voor u ligt de jaarverantwoording 2021. Het document waarin wij verantwoording afleggen over het gevoerde beleid in het afgelopen jaar. Het jaar 2021 heeft voor een belangrijk deel in het teken gestaan van de uitvoering van het Maatschappelijk Akkoord Tubbergen (MAT). Dit MAT is in 2018 opgesteld en is betrokken bij het opstellen van de begroting 2021. Zo kent de begroting 2021 eenzelfde opbouw als het MAT te weten een deel dat gaat over de kernagenda's en een deel dat gaat over de kern overstijgende agenda's. Deze beide agenda's vormen het ambitiedeel van de begroting 2021. In de kernagenda's zijn per kern de ambities en vraagstukken terug te vinden waar we als gemeente en inwoners gezamenlijk aan werken. De inhoud van deze kernagenda's is terug te vinden in de begrotingsapp. Met ingang van het begrotingsjaar 2021 (dus met ingang van de begroting 2021) volstaan we in de P&C-documenten met een verwijzing naar de begrotingsapp. In deze begrotingsapp wordt de actuele stand van zaken van de kernagenda’s weergegeven. Zowel inhoudelijk als financieel. Daarnaast kennen we een onderdeel in onze begroting dat bestaat uit de zogenaamde basisbegroting. In dit deel komen de reguliere, jaarlijkse terugkerende taken die de gemeente uitvoert terug.

Over de uitvoering van beide delen hebben we middels de beide programmajournaals en financiële rapportage verslag gedaan. Zowel voor wat betreft de inhoudelijke als ook de financiële voortgang. De veruit belangrijkste gebeurtenis van het jaar 2021 was zonder twijfel het coronavirus en de gevolgen daarvan. Gezien de omvang en de impact hiervan is een afzonderlijk corona deel aan deze inleiding toegevoegd. Voor een verdere inhoudelijke en financiële toelichting op het jaar 2021 verwijzen wij u naar de verschillende onderdelen van deze jaarstukken 2021.

Corona Het jaar 2021 heeft voor iedereen, en dus ook voor ons als gemeentelijke overheid, voor een heel groot deel in het teken gestaan van COVID-19 (corona). Veel geplande activiteiten en werkzaamheden konden geen doorgang vinden, moesten worden uitgesteld of op een andere manier worden uitgevoerd. Daartegenover stonden echter ook weer werkzaamheden die extra aandacht en capaciteit hebben gevraagd. Hierbij valt niet alleen te denken aan eigen gemeentelijke inzet maar ook aan extra inzet die van rijkswege werd gevraagd voor bijvoorbeeld het handhaven van wetten en regelingen maar ook aan het (laten) uitvoeren van rijksregelingen. Op meerdere plekken in deze jaarverantwoording 2021 worden de gevolgen van de coronapandemie benoemd en toegelicht. Dit zowel inhoudelijk als financieel. Iets wat we feitelijk ook in de beide programmajournaals over het jaar 2021 hebben gedaan. Daarnaast hebben we er voor gekozen om de financiële gevolgen van de coronapandemie in deze jaarverantwoording ook op een centrale plek weer te geven. Enerzijds om in financiële zin een totaal integraal beeld te hebben van de financiële gevolgen maar ook om de verschillende rijksvergoedingen die we hebben ontvangen te verantwoorden en toe te lichten en om aan te geven wat er mee is gedaan dan wel wat we er mee gaan doen.

Anderzijds ook om te voorkomen dat op meerdere plekken dezelfde soort verklarende “corona teksten” worden gebruikt. In plaats daarvan kan worden verwezen naar deze

16/06/2022

4 Pagina 4 van 304

centrale plek in de inleiding bij de jaarverantwoording 2021. Het kabinet heeft vanaf het begin van de coronapandemie aangegeven dat er compensatie zou komen voor de extra kosten die gemeenten maken en voor het wegvallen van gemeentelijke inkomsten. Deze compensatie is in verschillende tranches en via verschillende documenten (circulaires algemene uitkering, separate brieven aan gemeenten) kenbaar gemaakt. Ten behoeve van de inzichtelijkheid en overzichtelijkheid heeft het college met de raad afgesproken dat al deze mutaties lopen via de zogenaamde stelpost corona waarover in elk van de P&C-documenten verantwoording wordt afgelegd. Tijdens die verantwoordingsmomenten in de P&C-cyclus worden ook de gevolgen van corona in de zin van hogere uitgaven of lagere inkomsten verantwoord, of kosten als gevolg van specifieke besluiten betrokken bij deze stelpost. In het tweede programmajournaal 2021 hebben we het verloop en de stand van de stelpost corona uitvoerig beschreven en toegelicht. Onderdeel van de besluitvorming uit dit tweede programmajournaal was onder andere het verlagen van de stelpost corona met het deel van de stelpost dat de afgelopen jaren via de algemene middelen aan deze stelpost was toegevoegd.

Reden voor deze verlaging was gelegen in het feit dat de (financiële) gevolgen van corona voor onze gemeentelijke begroting volledig konden worden opgevangen met de compensatie die we via het Rijk ontvangen. De stand van de corona stelpost na besluitvorming uit het tweede programmajournaal kwam uit op een stand van € 245.000. Specificatie uit het tweede programmajournaal 2021: Stand stelpost corona uit eerste programmajournaal 2021

523

Totaal mutaties uit tweede programmajournaal 2021

20

Totaal terug naar algemene middelen tweede programmajournaal 2021

-298

Resterende stelpost corona na besluitvorming tweede programmajournaal 2021

245

Coronacompensatie van het Rijk Na vaststelling van het tweede programmajournaal 2021 heeft het Rijk nogmaals nieuwe pakketten met coronacompensatie bekend gemaakt en opgenomen in de septembercirculaire 2021 en de decembercirculaire 2021. Het gaat om de volgende onderwerpen en bedragen:

16/06/2022

5 Pagina 5 van 304

Coronacompensatie septembercirculaire 2021 - Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten (TONK)

(bedragen x € 1.000) 102

- buurt- en dorpshuizen

7

- lokale cultuur

44

Coronacompensatie decembercirculaire 2021

(bedragen x € 1.000)

- continuïteit van zorg - Jeugdwet

23

- continuïteit van zorg - Wmo

23

- lokaal cultuuraanbod

37

- inkomstenderving gemeenten

0

- Wsw/participatie (IU)

54

Totaal compensatie circulaires

290

Toelichting op de verschillende onderdelen van de compensatie De Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten (TONK) is bedoeld voor huishoudens die door de huidige omstandigheden te maken hebben met een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in hun inkomen, en die daardoor noodzakelijke (woon)kosten niet meer kunnen voldoen en waarvoor andere regelingen niet of onvoldoende soelaas bieden. De TONK kan dan voorzien in (gedeeltelijke) tegemoetkoming voor noodzakelijke kosten. Voor deze tijdelijke ondersteuning wordt het bestaande instrument van de bijzondere bijstand gebruikt. Voor de eerste drie kwartalen van 2021 is een bedrag van € 260 miljoen beschikbaar gesteld voor de TONK. De eerste tranche van € 65 miljoen is reeds toegevoegd aan de algemene uitkering en bij de aanvullende brief maart 2021 over gemeenten verdeeld. Deze tweede en laatste tranche voor de periode tot en met 30 september bedraagt € 195 miljoen, eveneens beschikbaar gesteld via de algemene uitkering en voor de verdeling wordt de eerder afgesproken verdeelsleutel gehanteerd. Voor Tubbergen een bedrag van € 102.000.

Voor de lokale cultuur en buurt- en dorpshuizen heeft het kabinet € 60 miljoen beschikbaar gesteld, waarvan € 50 miljoen voor cultuur (voor Tubbergen € 44.000) en € 10 miljoen voor buurt- en dorpshuizen (voor Tubbergen € 7.000), ter compensatie van de extra uitgaven als gevolg van de coronacrisis. De Vereniging voor Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Rijk hebben afgesproken dat meerkosten

16/06/2022

6 Pagina 6 van 304

binnen het sociaal domein (Jeugdwet en Wmo) als gevolg van de coronapandemie in 2021 door het Rijk worden gecompenseerd. De totale hoogte van de compensatie met betrekking tot de Jeugdwet en Wmo 2015 in het bestuurlijk overleg tussen het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en VNG van 7 oktober 2021 gezamenlijk vastgesteld op € 136,1 miljoen. Deze compensatie betreft een afrondende afspraak voor meerkosten over 2021. Een deel van het bedrag van € 26,2 miljoen is toegevoegd aan de algemene uitkering en wordt verdeeld via het cluster Jeugd. Voor de gemeente Tubbergen een bedrag van € 23.000 dat betrekking heeft op de Jeugdwet. Een ander deel van het bedrag van € 20,8 miljoen is toegevoegd aan de algemene uitkering en wordt verdeeld via het cluster Maatschappelijke ondersteuning. Voor de gemeente Tubbergen een bedrag van € 23.000 dat betrekking heeft op Wmo. De gemeenten ontvangen € 41,6 miljoen voor het in stand houden van de lokale en regionale cultuur in 2021. De verdeling van deze middelen over de gemeenten is in deze circulaire verwerkt. Dit komt bovenop de verstrekte € 50 miljoen voor de instandhouding van de lokale en regionale cultuur voor de eerste helft van 2021 zoals benoemd in de septembercirculaire. Het aanvullende bedrage van € 41,6 miljoen betekent voor de gemeente Tubbergen een extra compensatie van € 37.000.

In aanvulling op het voorschot in 2020 ontvangen gemeenten nu aanvullende compensatie voor inkomstenderving voor zover dit niet voortkomt uit eigen beleid. Compensatie vindt plaats o.b.v. het verschil tussen begrote en gerealiseerde inkomsten waarbij eventuele meevallers worden gesaldeerd. Voor de gemeente Tubbergen betreft het hier een bedrag van € 77.000 wat reeds was meegenomen in het tweede programmajournaal maar formeel via de decembercirculaire naar ons toekomt. Eerder heeft het kabinet de gemeenten, voor de periode van 1 maart tot 31 december 2020, € 140 miljoen verstrekt voor het opvangen van de exploitatietekorten van de Sociale Werkbedrijven. Het kabinet stelt voor ditzelfde doel aanvullend € 45 miljoen beschikbaar voor de periode van 1 januari 2021 tot 1 oktober 2021. Voor de gemeente Tubbergen een bedrag van € 54.000. Jaarverantwoording 2021 Uit de (financiële) analyse van de jaarverantwoording 2021 blijkt dat op meerdere plekken sprake is van corona gerelateerde (extra) uitgaven of lagere inkomsten. In sommige gevallen incidentele uitgaven/inkomsten die feitelijk ten laste/gunste van de stelpost moeten worden gebracht maar ook verschillen in uitgaven en inkomsten waarvan verwacht mag worden dat deze als gevolg van corona slechts een verschuiving laten zien over de jaren heen.

We hebben er voor gekozen de echte direct aan corona toe te wijzen incidentele meerkosten/lagere uitgaven te verrekenen met de stelpost. De mutaties over de jaren heen op de verschillende structurele begrotingsposten laten we buiten beschouwing. Hierbij moet worden gedacht aan de uitgaven en inkomsten huwelijken, paspoorten, rijbewijzen, enz. Hiermee rekening houdend ontstaat het volgende beeld van posen waarvan wordt voorgesteld deze te verrekenen met de stelpost corona:

16/06/2022

7 Pagina 7 van 304

Mutaties uit de jaarverantwoording 2021

(bedragen x € 1.000)

- continuïteit van zorg - jeugd

-23

- continuïteit van zorg - Wmo

-23

- levensonderhoud startende en gevestigde ondernemers

-22

- leges APV en bijzondere wetten

-9

Totaal mutaties uit de jaarverantwoording 2021

-77

Stand stelpost corona Rekening houdend met de coronacompensatie van het Rijk en de mutaties uit de jaarverantwoording zoals hiervoor benoemd en toegelicht resteert per 31 december 2021 een stelpost corona van € 458.000. Specificatie: Stand stelpost corona uit tweede programmajournaal 2021

245

Bij: coronacompensatie Rijk uit circulaires

290

Af: mutaties uit jaarverantwoording 2021

-77

Stand stelpost corona per 31 december 2021

458

Resultaatbestemming De hierna resterende stelpost ten bedrage van € 458.000 wordt betrokken bij de resultaatbestemming. Voorstel is om het restant van de stelpost over te hevelen naar het jaar 2022 in afwachting van meer duidelijkheid/te ontwikkelen beleid. Dit vooral gezien de gedachte dat veel van de gevolgen van coronapandemie in de loop van het jaar 2022 (wellicht zelfs 2023) echt zichtbaar en duidelijk worden. In de komende P&C-documenten blijven we verslag doen van de gevolgen van de coronapandemie en dus ook van de stand van zaken van deze stelpost.

16/06/2022

8 Pagina 8 van 304

2. Nota van aanbieding Indeling jaarstukken Het college biedt hierbij de jaarstukken 2021 ter vaststelling aan de gemeenteraad aan. Met de aanbieding van de jaarstukken legt het college verantwoording af over het gevoerde beleid en beheer in 2021. Uitgangspunt hiervoor is het leveren van een gedegen kwaliteit waarbij het verkrijgen van een goedkeurende verklaring, ook voor de rechtmatigheid, een voorwaarde is. De in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) genoemde jaarstukken bestaan uit:

De jaarstukken zijn het sluitstuk van de Planning & Control-cyclus. In het eerste gedeelte, het jaarverslag, staat het gevoerde beleid centraal. In het jaarverslag wordt de indeling van de begroting 2021 gevolgd en wordt de realisatie van de doelstellingen uit de ambitiebegroting en basisbegroting nader beschouwd. In het tweede gedeelte, de jaarrekening, worden de cijfers gepresenteerd.

Resultaat en analyse Resultaat Verloop resultaten producten Planning & Control op begrotingsbasis 2021 P&C cyclus 2021 (Bedragen x € 1.000) Saldo primitieve begroting (overschot) 23 Saldo 1e programmajournaal (overschot) 289 Saldo 2e programmajournaal (overschot) 1.945 Saldo septembercirculaire algemene uitkering (overschot) 185 2.442 Saldo 2021 op begrotingsbasis (overschot) ten gunste van de algemene reserve

16/06/2022

9 Pagina 9 van 304

Verloop begroting 2021 versus jaarstukken 2021 Naast de specifieke verantwoording, zoals u die in het vervolg van jaarrekening zult aantreffen gaan wij in dit algemene deel in hoofdlijnen in op de financiële uitkomsten. Onderstaand een opbouw van het uiteindelijke resultaat, zowel vóór als na bestemming. (Bedragen x € 1.000) Baten Lasten Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Onttrekking aan reserves Toevoeging aan reserves Het gerealiseerde resultaat

Raming 2021 vóór wijziging 42.219 -44.455 -2.237

Raming 2021 na wijziging 51.139 -57.024 -5.885

2.191 45 0

6.776 -892 0

Realisatie 2021 51.526 -51.252 275 2.921 -1.096 2.100

Analyse Analyse verschillen reserves Onder de programma’s en in de staat van reserves (en voorzieningen) wordt uitvoerig ingegaan op de verschillende mutaties betreffende de reserves (en voorzieningen). Ook wordt verderop in deze nota van aanbieding een nadere toelichting gegeven op het (ontstaan van het) totaal van onze reserves (en voorzieningen). Voor een verklaring van het resultaat voor bestemming (dus zonder de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves) in relatie tot het resultaat na bestemming wordt kort stilgestaan bij de verschillen tussen de raming en de realisatie betreffende de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves. De hogere toevoeging aan de reserves heeft voor het overgrote deel te maken met de winst- en verliesnemingen binnen het grondbedrijf welke leiden tot een hogere storting in de algemene reserve. De dotatie in de reserve fonds kwaliteitsimpuls maakt tevens onderdeel uit van deze stijging. Tevens zijn er lagere onttrekkingen aan de reserves welke te maken hebben met werkzaamheden die in 2021 niet of niet volledig zijn uitgevoerd en in 2022 verder worden opgepakt. Zie hiervoor ook het voorstel met betrekking tot budgetoverheveling. Analyse uitkomsten op hoofdlijnen na bestemming Hierna wordt ter verklaring van het voordelig resultaat (na bestemming) een analyse op hoofdlijnen gegeven.

Vergeleken zijn de werkelijke baten en lasten met de ramingen na verwerkte begrotingswijzigingen.

16/06/2022

10 Pagina 10 van 304

omschrijving (Bedragen x € 1.000) Programma ambitiedeel Gymzaal Geesteren Toekomstgerichte erven Mijn Dorp 2030 Stimuleringsfonds Programma basisdeel Raad- en raadscommissies Voorziening pensioenen wethouders Algemene uitkering Stelpost corona Taakmutaties algemene uitkering Rente belastingen Juridische controlling Onroerende zaakbelasting Omgevingsdienst Twente Integrale veiligheid Wegen Kunstwerken infra Kwaliteitsplan openbaar groen Bermen en sloten Beleid en uitvoering economische promotie Leerlingenvervoer Onderwijsachterstandenbeleid Beleid en uitvoering sportbeleid en -activering Subsidie bibliotheek Wet inburgering Minimabeleid Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) Sociale werkvoorziening Beleid en uitvoering Maatwerkdienstverlening 18+ Huishoudelijke ondersteuning Beleid en uitvoering Samenkracht en burgerparticipatie Bijstandsuitkeringen Eigen bijdrage/abonnementstarief Wmo Wmo ondersteuning individueel Jeugdzorg Bestemmingsplanwijzigingen op verzoek Omgevingsvergunningen Dwangsommen toezicht/handhaving bouwen en slopen Overige mee- en tegenvallers Totaal

16/06/2022

voordeel

nadeel

27 18 69 19 31 125 288 398 729 24 36 46 22 22 38 37 35 44 39 205 21 19 23 41 35 47 66 224 70 121 306 56 46 73 97 45 25 162 2.914

815

11 Pagina 11 van 304

Zoals uit het overzicht blijkt wordt het voordelige resultaat over het jaar 2021 ten bedrage van € 2.100.000 (€ 2.914.000 minus € 815.000) voor het overgrote deel veroorzaakt door de stelpost corona (€ 398.000), taakmutaties algemene uitkering (€ 729.000), leerlingenvervoer (€ 205.000), het sociaal domein (€ 120.000) en de algemene uitkering (€ 288.000). De overige verschillen betreffen veelal afwijkingen die betrekking hebben op de reguliere taken. Deze worden nader verklaard en toegelicht in het jaarverslag en de toelichting op de jaarrekening onder de programma’s. Uit bovenstaand overzicht blijkt dus dat de jaarstukken 2021 met een positief saldo van € 2.100.000 is afgesloten. Dit positieve saldo is voor een deel € 328.000 ontstaan omdat budgetten in 2021 niet volledig zijn aangewend. We stellen voor deze budgetten over te hevelen naar 2022.

Over te hevelen budgetten 2021 (Bedragen x € 1.000) Tubbergen het Papendal van Twente Kansrijke start Almeloseweg Harbrinkhoek-Mariaparochie Toekomstbestendige maatschappelijke instellingen Uitvoering plan van aanpak Vitaal Geesteren Communicatiemiddelen Mijn Dorp 2030 Heroriëntatie ondernemers Centrumplan Albergen Toekomstbestendige exploitatie en beheer SSRT Behoud cultureel en materieel erfgoed Compacte toekomstbestendige winkelgebieden Procesgeld werk aan de winkel Pilot Wijk GGD Inzet op beeldmerk Glinsterend Tubbergen Innovatieve agro- en foodsector Toekomstgerichte erven (buitengebied) Samenwerken aan biodiversiteit Procesgeld bereikbaar en aantrekkelijk Procesgeld bereikbaarheid en aantrekkelijk landelijk gebied Uitvoeringsplan duurzaamheid gemeentelijke gebouwen Duurzame energietransitie Maatschappelijk vastgoed i.r.t. demografie Van uitbreiding naar inbreiding Stimuleringsregeling binnenstedelijke herontwikkeling Stimuleringsfonds sociaal domein Marketingplan Vasse MijnDorp2030, doorontwikkeling proces Huiskamer Manderveen Tubbergen Bruist Uitvoering Pilot POH Jeugd GGZ Gymzaal te Geesteren

16/06/2022

Totaal 92 12 34 70 17 7 10 104 28 9 40 39 72 8 15 14 14 40 10 37 724 999 395 200 213 21 27 202 86 69 200

t.l.v. reserves

t.l.v. alg. middelen 92 34 70 17 10 104 28 9 40 39 70 8 15 14 14 40 10 37 724 992 383 200 194 21 27 202 86 69 200

0 12 0 0 0 7 0 0 0 0 0 0 2 0 0 0 0 0 0 0 0 7 12 0 19 0 0 0 0 0 0

12 Pagina 12 van 304

Procesgeld ondersteuning via menselijke toolkit NOT energieloket 3.0 Stimuleringsregeling energietransitie Voorschoolse voorziening peuters Inburgering Verhoging taalniveau statushouders Uitvoeringsplan sociaal domein Uitvoeringsplan KOG Special Olympics Nationale Spelen (SONS) Leader Lokaal steunfonds ondernemer Tijdelijke maatregelen beleid PFAS IJslands Preventie Model Werkbudget 3Os Beachcourts Procesgeld nieuw gebouw voor o.a. basisonderwijs te Geesteren

Voorbereidingskosten Glashoes Procesgeld Mijn Dorp 2030 Te storten in reserve verplichtingen voorgaande jaren

73 22 43 11 41 50 273 72 28 170 40 12 85 6 15 9 20 62 4.836

73 22 43

273 72 28 170 40

6 15 20 4.508

0 0 0 11 41 50 0 0 0 0 0 12 85 0 0 9 0 62 328

Na deze storting in de reserve verplichtingen voorgaande jaren bedraagt het positieve saldo € 1.772.000 (€ 2.100.000 minus € 328.000). Voordat dit volledige positieve saldo wordt gestort in de algemene reserve wordt een specifieke resultaatbestemming voorgesteld. Hierover is door de raad nog geen besluit genomen. Het gaat hierbij om de volgende mutatie: Bestemming resultaat 2021 Omschrijving 1 Uitvoeringsplan sociaal domein 2 Mantelzorgbeleid (decembercirculaire) 3 IJslands Preventie Model 4 Stelpost corona 5 Inburgering (decembercirculaire) 6 Taakstelling uitvoeringsplan sociaal domein Totale mutatie te bestemmen resultaat

(Bedragen x € 1.000) Totaal 140 50 191 458 17 -136 719

Algemene toelichting Het kabinet heeft voor het jaar 2021 € 613 miljoen beschikbaar gesteld voor acute problematiek in de jeugdzorg. Rondom de € 613 miljoen zijn bestuurlijke afspraken gemaakt tussen het Rijk en VNG. Deze € 613 miljoen is opgenomen in de meicirculaire 2021 en daarna in het tweede programmajournaal 2021 toegevoegd aan de begroting 2021 van de gemeente Tubbergen. Het gaat hier om een incidenteel bedrag van € 371.000 waarvoor een stelpost is geraamd in afwachting van te ontwikkelen beleid. In de septembercirculaire 2021 is er nogmaals een bedrag aan gemeenten beschikbaar gesteld voor de problematiek binnen de jeugdzorg. Voor de gemeente Tubbergen betrof dit een eenmalige aanvulling van € 45.000 waarvoor eveneens een stelpost is opgenomen in afwachting van te ontwikkelen beleid. In

16/06/2022

13 Pagina 13 van 304

de loop van het jaar 2021 is aangeven dat deze stelpost wordt betrokken bij de budgetoverheveling en de resultaatbestemming ter dekking va de volgende posten:  Budgetoverheveling IJslandsmodel € 85.000  Resultaatbestemming IJslandsmodel € 191.000  Resultaatbestemming uitvoeringsplan sociaal domein € 140.000 Tot slot hebben we in de decembercirculaire 2021 nog extra middelen ontvangen in het kader van extra coronacompensatie (zie afzonderlijk hoofdstuk corona) maar ook voor twee specifieke zaken die we gezien het late tijdstip van verschijnen van de circulaire niet meer konden verwerken in de (bijgestelde) begroting en dus moeten betrekken bij de resultaatbestemming. het betreft hier de volgende twee zaken waarvoor we extra geld hebben ontvangen van de het Rijk (feitelijk betreft het hier taakmutaties):  Mantelzorgbeleid € 50.000  Inburgering € 17.000 Toelichting op de onderdelen uit de resultaatbestemming 1) Uitvoeringsplan sociaal domein Om de maatregelen en projecten uit het uitvoeringsplan sociaal domein ook in het jaar 2022 te kunnen uitvoeren is een aanvullend incidenteel bedrag benodigd van € 140.000. Dekking van dit aanvullende bedrag kan worden gevonden in de extra middelen voor jeugdzorg die we in het jaar 2021 hebben ontvangen en hebben verantwoord in het tweede programmajournaal 2021.

2) Mantelzorgbeleid (decembercirculaire) Vanuit het programma Langer Thuis werkt het ministerie van VWS samen met partijen in het veld aan betere zorg en ondersteuning voor ouderen thuis. Mantelzorgers spelen daar een cruciale rol bij. In Nederland zijn 5 miljoen mantelzorgers die het vanzelfsprekend vinden om voor hun naaste te zorgen en het is belangrijk dat zij de zorg voor hun naasten kunnen volhouden. Voor het aanvragen van zorg en ondersteuning ervaren mantelzorgers problemen in de toegang ervan: er is grote onbekendheid bij hen over bestaande regelingen en zij ervaren administratieve rompslomp bij aanvragen. Vaak wordt door instanties die verantwoordelijk zijn voor een regeling (zoals de gemeente of de woningcorporatie) gevraagd om een bewijs van mantelzorg (“mantelzorgverklaring”). Het ministerie van VWS faciliteert via een eerste tranche in totaal 44 gemeenten via een decentralisatie-uitkering om de toegang tot lokale regelingen voor mantelzorgers te vereenvoudigen en de regellast voor mantelzorgers bij de aanvraag van deze voorzieningen te verminderen. In totaal is in 2021 een bedrag van € 2 miljoen beschikbaar. Over de tweede tranche volgt meer informatie in een latere circulaire. 3) IJslands Preventie Model Eind 2021 is besloten voor een periode van vier jaar deel te nemen aan het IJslands Model.

Dit model betreft een bewezen preventieve aanpak om het middelengebruik onder jongeren te verminderen . De aangedragen resultaatbestemming betreft nagenoeg de gehele dekking van de kosten van het vierjarige project. 4) Inburgering (decembercirculaire) Aan de integratie-uitkering Inburgering wordt voor 2021 € 6,008 miljoen toegevoegd voor de kosten die gemeenten maken voor informatievoorziening in voorbereiding op het nieuwe inburgeringsstelsel. Voor

16/06/2022

14 Pagina 14 van 304

de gemeente Tubbergen een incidenteel bedrag van € 17.000. 5) Stelpost corona Zoals in de inleiding onder het deel corona is aangegeven resteert er over het jaar 2021 een bedrag van € 458.000 van de stelpost coronacompensatie. Via resultaatbestemming willen we dit resterende bedrag overhevelen naar het jaar 2022. Het totaal van de resterende stelpost corona blijft dus beschikbaar voor het jaar 2022 in afwachting van meer duidelijkheid/te ontwikkelen beleid. Dit vooral gezien de gedachte dat veel van de gevolgen van coronapandemie in de loop van het jaar 2022 (wellicht zelfs 2023) echt zichtbaar en duidelijk worden. 6) Taakstelling uitvoeringsplan sociaal domein ten laste van weerstandsvermogen De totale besparingsopdracht uitvoeringsplan sociaal domein bedroeg voor het jaar 2021 oorspronkelijk € 520.000. Een deel van de openstaande besparingsopdracht uitvoeringsplan van € 136.000 is niet behaald in het jaar 2021. Zoals eerder aangegeven, zijn als gevolg van corona een aantal projecten vertraagd en/of op een alternatieve wijze uitgevoerd. Dit heeft een nadelig effect op het kunnen realiseren van de besparingsopdracht. Financieel gezien hebben we rekening gehouden met faseringsverschillen in het behalen van de beoogde besparing binnen het sociaal domein. Hiervoor hebben we extra weerstandsvermogen gereserveerd.

De openstaande besparingsopdracht van € 136.000 wordt via resultaatbestemming bij deze jaarstukken 2021 ten laste van dit extra weerstandsvermogen gebracht. Hierna resteert nog een bedrag aan extra weerstandsvermogen sociaal domein van € 377.000. Samenvatting Na besluit van de raad word voorgenoemd bedrag gedoteerd aan de reserve incidenteel beschikbare algemene middelen. Het positieve saldo bedraagt dan € 1.053.000 (€ 1.772.000 minus € 719.000) en wordt, conform bestendige gedragslijn, gedoteerd aan de algemene reserve. In de perspectiefnota komen wij terug op de actuele stand van de reserves en het eventueel vrij te besteden bedrag in de reserves. Dit alles rekening houdend met de benodigde weerstandscapaciteit.

Reserves en voorzieningen In samenvattende vorm geven wij onderstaand een overzicht van de mutaties in de reserves en voorzieningen. (Bedragen x € 1.000) Algemene reserve Bestemmingsreserves Totaal reserves Voorzieningen algemeen Totaal voorzieningen ALGEHEEL TOTAAL

Saldo 1-1-2021 5.646 20.171 25.817 4.443 4.443 30.260

Saldo 31-12-2021 6.077 20.357 26.434 4.516 4.516 30.950

Mutatie 431 186 617 73 73 689

De toename van de reserves en voorzieningen voor een bedrag van € 689.000 wordt deels veroorzaakt door dotatie van het resultaat van 2020 van € 395.000, resultaatnemingen van de begroting en

16/06/2022

15 Pagina 15 van 304

tussentijdse rapportages ten bedrage van € 2.442.000, door mutaties in het grondbedrijf ten bedrage van € 221.000, vrijval stelpost corona ten bedrage van € 298.000 en teruggave vennootschapsbelasting ten bedrage van € 106.000. Onttrekkingen worden veroorzaakt door dekking van de ambitiebegroting voor een bedrag van € 1.247.000. Verdere onttrekkingen zijn voor wegen en kunstwerken € 100.000, Agenda van Twente € 160.000, uitvoeringsplan KOG € 165.000, handhaving € 140.000, ruilverkaveling/boerenopstand € 100.000 en kosten corona € 230.000. Voor een bedrag van € 4.613.000 werd er nog geen beroep gedaan op de reserves (zie budgetoverheveling). In de toelichting op de jaarrekening is een overzicht van alle mutaties van reserves en voorzieningen opgenomen, met daaraan toegevoegd een overzicht van alle mutaties per reserve en voorziening. Verder verwijzen wij tevens naar de paragraaf weerstandsvermogen. Voor de volledigheid moet worden opgemerkt dat in bovenstaande opstelling van de reserves en voorzieningen (nog) geen rekening is gehouden met de voorgestelde toevoegingen op grond van de resultaatbestemming 2021.

Financiële positie en bestemming resultaat Beoordeling financiële positie Bij het beoordelen van de financiële positie dienen wij ook naar financiële vooruitzichten, met daarin opgenomen een weging van de risico's van de gemeente, te kijken. Verder is de reservepositie evenals de aanwendbaarheid daarvan van belang en speelt de hoogte en (onbenutte) belastingcapaciteit een belangrijke rol. De beoordeling op deze plek houden wij beperkt omdat ook in de separaat aan de orde zijnde meerjarenbegroting 2022-2025 wordt ingegaan op de vooruitzichten voor 2022 en verder. De jaarstukken kunnen met een batig saldo (voor bestemming) worden afgesloten. Zoals ook uit de rechtmatigheidsverklaring van de accountant blijkt zijn de begrotingsposten niet substantieel en ontoelaatbaar overschreden.

Bestemming resultaat Het positieve eindresultaat van deze jaarstukken 2021 bedraagt € 2.100.000. Dit positieve eindresultaat is een resultante van de in deze nota van aanbieding genoemde voorstellen. Wij stellen uw raad voor om dit als volgt te bestemmen: a) Toevoeging reserve verplichtingen voorgaand dienstjaar € 328.000. b) Toevoeging reserve incidenteel beschikbare algemene middelen € 719.000. Uiteindelijk blijft een positief resultaat over van € 1.053.000. Conform bestaand beleid wordt dit bedrag gedoteerd aan de algemene reserve.

16/06/2022

16 Pagina 16 van 304

3. Maatschappelijk Akkoord Tubbergen (MAT) In de afgelopen jaren zijn we samen met u hard aan de slag gegaan met Mijn Dorp 2030. Een manier van samenwerken die het volgens ons onmogelijk maakte om het coalitieakkoord op de traditionele manier op te stellen. Daarom hebben wij er na de verkiezingen voor gekozen om samen met u een agenda te maken met daarin zaken waaraan we in de komende jaren gaan werken, de manier waarop we dit gaan doen en wie waar verantwoordelijk voor is.

De opbouw van het MAT ziet er als volgt uit:  Hoe werken wij samen: de doorontwikkeling in de manier van samenwerken met de samenleving (o.a. instrumentenkoffer, participatieprocessen en Omgevingswet).  Kernagenda's: per kern de ambities en vraagstukken waar in 2021 aan gewerkt is.  Kern overstijgende agenda's: agenda voor de overstijgende beleidsthema's waar in 2021 aan gewerkt is. De inhoud en voortgang van de kernagenda's zijn terug te vinden in de begrotingsapp. De agenda voor de overstijgende beleidsthema's treft u in deze jaarrekening aan.

16/06/2022

17 Pagina 17 van 304

4. Hoe werken wij samen? Begroting 2021: Hoe werken wij samen? Wij geloven in de kracht van onze dorpen, onze inwoners, onze ondernemers en onze maatschappelijke organisaties. Samen denken we na over leefbaarheid en maken we keuzes voor de toekomst. De inwoners spelen hierin de hoofdrol. De inwoners kunnen in veel gevallen problemen beter oplossen dan de overheid. Die handschoen pakken de inwoners veelvuldig op. In Mijn Dorp 2030 denken alle kernen na over de leefbaarheid in hun dorp. Ideeën worden omgezet in concrete acties en samen is de agenda voor de komende periode opgesteld. Van de gemeente vraagt het om niet alles dicht te regelen, maar juist initiatieven te faciliteren, te inspireren en motiveren om nieuwe en betere antwoorden te vinden op gemeenschappelijke uitdagingen. Een daadkrachtige partner is wat we willen zijn, die ruimte geeft en voorwaardenscheppend is voor het initiatief. Deze manier van werken zijn we de afgelopen jaren met elkaar aangegaan en willen wij voortzetten en verbeteren.

Wat willen we bereiken? Om in de toekomst de juiste ondersteuning te bieden aan de samenleving, vraagt dit van de gemeente om een doorontwikkeling in de manier van werken met de samenleving. De eerste periode heeft in het teken gestaan van aanjagen en stimuleren. Ideeën zijn ontwikkeld en de eerste concrete acties zijn een feit. De fase waarin we ons in 2021 bevinden richt zich ook op spiegelen, keuzes maken en prioriteiten stellen. De juiste dingen doen voor de leefbaarheid in de dorpen. In eerste instantie heeft de samenwerking met de samenleving vooral vorm gekregen via Mijn Dorp 2030. In 2019 is het een manier van werken die verankerd moet worden in de gehele organisatie. Van onze eigen ambtelijke organisatie vraagt dit een bewustwordingsproces en een aanpassing op onze manier van werken. Wij willen daarin het volgende bereiken. 1. Bij alle veranderingen en/of initiatieven waarbij wij keuzemogelijkheden hebben, vindt een bewuste afweging van onze rol plaats. Wie willen we zijn en wat betekent dit in de rol die wij aannemen. Deze rol is maatwerk: soms voeren we de regie, in andere gevallen zijn wij ook één van de spelers. Er bestaat niet één ideale of beste rol. Dit kan per beleidsvorming, kern en initiatief verschillen. 2. Van debat naar dialoog: bij elk initiatief of project wordt een dialoog gevoerd over de meerwaarde en de duurzaamheid.

Als gemeente spiegelen, stellen wij vragen ter overweging bij elk initiatief. Wij willen een volwaardige gesprekspartner zijn. Vanuit het goede gesprek de juiste inhoud op tafel. Hierbij is de rol van de raad ook aan verandering onderhevig. De raad wil daarom het besluitvormingsproces meer laten aansluiten bij de samenleving. 3. Op thema’s als duurzaamheid en gezondheid stimuleren wij initiatieven vanuit de samenleving. Toelichting: deze thema’s hebben extra stimulans nodig, omdat het op deze thema’s moeilijker blijkt om initiatieven op te ontwikkelen. Op de andere beleidsthema’s, zoals voorzieningen, zijn we hierin al meer vertrouwd. 4. Wij zijn een daadkrachtige partner voor de lokale samenleving. Daadkracht is doen wat nodig is, met voortdurend een focus op de resultaten en effecten die we met elkaar willen bereiken. Hierbij past geen risicomijdend gedrag en regelzucht, maar lef, creativiteit, denken in mogelijkheden en uitdagingen en ruimte voor de samenleving om met elkaar te kunnen vaststellen of we onze

16/06/2022

18 Pagina 18 van 304

ambities behalen. De samenleving weet wat ze van de gemeente kan verwachten en de gemeente voldoet hieraan. Dit is ook de manier van werken die wij bij de invulling van de Omgevingswet gaan toepassen. Dit vraagt ook voor de samenleving en alle medewerkers van Noaberkracht om dezelfde visie en het juiste gereedschap, zodat wij (raad en college) met plezier de juiste dingen doen voor de samenleving. Daarom willen wij ook inzetten op de juiste kennis, vaardigheden en competenties. 5. De rol van de buurtmannen en –vrouwen wordt versterkt. De gemeente wil de rol en betekenis van buurtmannen en -vrouwen als partner voor de dorpen versterken. De buurtmannen en – vrouwen zijn een waardevolle verbinding tussen samenleving en gemeente. Zij vormen de toegang, de schakel tussen beide partijen en zorgen voor partnerschap in de samenwerking. 6. Een andere manier van werken vraagt ook om het verkennen van andere manieren van financieren. De gemeente wil graag samen met inwoners, ondernemers en organisaties experimenteren met de burgerbegroting en de Right to Challenge. Bij de Burgerbegroting mogen inwoners zelf beslissen waaraan het gemeentelijk budget wordt besteed. Right to Challenge houdt in dat inwoners taken van de overheid kunnen overnemen als zij denken dat het anders, beter en/of goedkoper kan. 7. Implementeren van de Omgevingswet.

Het landelijke uitgangspunt is om vanuit ambitie en algemene regels gebiedsgericht te gaan werken. De Omgevingswet is veel meer dan een juridische exercitie. De wet vraagt van gemeenten een andere manier van denken en werken door de integrale benadering van de leefomgeving, meer bestuurlijke afwegingsruimte, meer nadruk op participatie en samenwerking en de benadering vanuit de initiatiefnemer. Hierbij wordt nauw aangesloten bij de werkwijze die vanuit Mijn Dorp 2030 ontstaan is.

Hoe gaan we dat bereiken? De ontwikkelingen in en met samenleving leiden tot een andere vorm van organisatie, een andere werkwijze, andere vormen van samenwerking en financiering. Als gemeentelijke organisatie moeten we hier mee aan de slag. Het is nodig om binnen de gehele organisatie te professionaliseren en dat bestaat uit de volgende onderdelen: bestuursstijl, communicatie, medewerkers, financiën, (be)sturing, maatschappelijke partners en een instrumentenkoffer. Hieronder is het schematisch weergegeven en staat beschreven aan welke punten we moeten werken om nog meer dan nu een daadkrachtige partner van de samenleving te kunnen zijn.

16/06/2022

19 Pagina 19 van 304

Om de manier van werken te bestendigen in de gehele organisatie gaan wij inzetten op: 1. ‘Instrumentenkoffer’ o Ontwikkeling van een instrumentenkoffer 1.0: we ontwikkelen instrumenten die we kunnen gebruiken bij de samenwerking met de samenleving. De koffer bestaat in ieder geval uit de volgende onderdelen:  Participatieladder: mate van participatie: handleiding om een bewuste afweging te maken bij alle beleidsvormingen en initiatieven uit de samenleving, waarbij wij keuzemogelijkheden hebben, over de mate van participatie (aan de voorkant).  Instrument waardebepaling door ontwikkelen en toepassen  (Menselijke) toolkit (vouchers) waar de buur(t)mannen en -vrouwen en andere medewerkers uit kunnen putten om de kernen zo goed mogelijk te kunnen ondersteunen, op basis van de behoefte (bijvoorbeeld de inzet van adviseurs). 2. Bestuursstijl: o Betrekken gemeenteraad en rolbepaling: de gemeenteraad is betrokken bij initiatieven uit de samenleving en bepaalt hun rol hierin. o Verkennen hoe het besluitvormingsproces beter kan aansluiten op de nieuwe manier van werken. Zodat ook zichtbaarheid, laagdrempeligheid van de raad en de rol van volksvertegenwoordiger naar volksverbinder beter tot zijn recht komt. 3.

Medewerkers: o Doorontwikkeling samenlevingsgerichte competenties  De vakspecialisten zijn zich bewust van de stakeholders en communiceren proactief passend bij de behoefte van de stakeholders  Het taalgebruik van medewerkers sluit aan bij de leefwereld van de partners en inwoners  Meer bewuste rolneming door medewerkers ten aanzien van partners en inwoners  Meer integrale afweging bij bestuurlijke advisering

16/06/2022

20 Pagina 20 van 304

4. Financiering o Het eenduidig en transparant organiseren van financieringsvormen voor de samenleving als randvoorwaarde om nieuwe vormen in de toekomst te kunnen toetsen en ontwikkelen (bijvoorbeeld het verbreden van het stimuleringsfonds sociaal domein naar een leefbaarheidsfonds). 5.(Be)sturing: o Herijken van de uitgangspuntennotitie. In 2016 is de uitgangspuntennotitie Mijn Dorp 2030 opgesteld. Wij en ook de samenleving heeft zich doorontwikkeld en dit vraagt ook om een evaluatie van de uitgangspuntennotitie.

Wat hebben we gedaan in 2021? - Bestuursstijl Omschrijving/op te leveren resultaat Op te leveren/volgende stap: o Betrekken gemeenteraad en rolbepaling: de gemeenteraad is betrokken bij initiatieven uit de samenleving en bepaalt hun rol hierin. o Verkennen hoe het besluitvormingsproces beter kan aansluiten op de nieuwe manier van werken. Zodat ook zichtbaarheid, laagdrempeligheid van de raad en de rol van volksvertegenwoordiger naar volksverbinder beter tot zijn recht komt. Behaalde mijlpalen 2021  De nieuwe kinderburgemeester is op 16 maart 2021 officieel geïnstalleerd.  Er hebben zes kerngesprekken plaatsgevonden, als onderdeel van een serie gesprekken, waarbij een groepje van drie raadsleden in gesprek is gegaan met dorpsraden/werkgroepen Mijn Dorp 2030 over het proces Mijn Dorp 2030 en het MAT. In deze gesprekken zijn de belangrijkste uitkomsten besproken van de heisessies die binnen college en raad gehouden zijn over Mijn Dorp 2030 en het MAT. Ook is met elkaar van gedachten gewisseld over de opzet van de kernavonden.  De gemeente werkt samen met inwoners aan de kernagenda’s voor de dorpen. Daarnaast wil de raad ook kern overstijgend beleid op een vernieuwende manier, meer samen met inwoners en (ervarings)deskundigen opstellen. De raadswerkgroep Bestuurlijke Vernieuwing heeft armoedebeleid als onderwerp gekozen om hier concreet mee aan de slag te gaan.

Op 9 juni heeft een thema-avond met de gemeenteraad plaatsgevonden, waarbij ook een ervaringsdeskundige inwoner en professional (lector Hogeschool Utrecht) aanwezig waren. Een aantal raadsleden en ervaringsdeskundige inwoners hebben een rol in de werkgroepen binnen het project. Ook de Kinderraad heeft het onderwerp armoede op hun agenda gezet om te bespreken. Hiervoor hebben de kinderen verschillende professionals uitgenodigd om meer te vertellen over bijvoorbeeld de Verjaardagsbox en Stichting Leergeld Tubbergen. Het heeft een vervolg gekregen op de scholen, waar kinderen samen aan de slag gingen met werkboekjes over armoede. 2020  In december 2020 is de Kinderraad van de gemeente Tubbergen officieel geïnstalleerd. De Kinderraad is een aantal keer bij elkaar geweest en heeft onderwerpen geïnventariseerd waar ze

16/06/2022

21 Pagina 21 van 304



 

2019 



mee aan de slag wil. Belangrijkste eerste taak is het zoeken van een nieuwe Kinderburgemeester. Binnen het college en de gemeenteraad zijn heisessies gehouden over het huidige proces van Mijn Dorp 2030 en het MAT. Er is gesproken over wat goed gaat en welke verbeterpunten er zijn. Dit is gedaan op de onderdelen proces en rolneming, inhoud en financiën. Verschillende aandachtspunten zijn naar voren gekomen. Voordat een besluit wordt genomen over de vervolgacties, wil de gemeenteraad eerst hierover in gesprek met inwoners (dorpsraden/overkoepelende werkgroepen Mijn Dorp 2030). Raadsleden sluiten dan in kleine groepjes aan bij reguliere vergaderingen van de dorpsraden/overkoepelende werkgroepen Mijn Dorp 2030. Vanwege de coronamaatregelen hebben de gesprekken met de dorpsraden/overkoepelende werkgroepen Mijn Dorp 2030 nog niet plaatsgevonden. De bedoeling is om dat vanaf 2021 in overleg met de dorpen te organiseren, eventueel digitaal. Op 9 maart 2020 vond een drukbezochte kernavond in Fleringen plaats, waarbij raadsleden en inwoners met elkaar in gesprek gingen over Mijn Fleringen 2030. De andere geplande kernavonden konden door corona helaas niet doorgaan. Passend bij de gelijkwaardige positie tussen inwoners en gemeente is voor een nieuwe vergaderstructuur gekozen met onder meer voortzetting van kernavonden. Inmiddels is gestart met deze nieuwe vergaderstructuur.

Er zijn drie kernavonden gehouden. Qua samenstelling en dialoogvoering zijn verschillende leerervaringen opgedaan. Er zijn dialoogtrainingen gehouden om betere verdiepende gesprekken te kunnen voeren en om de gelijkwaardige positie te versterken. Daarnaast zijn onze bouwstenen uitgebreid met feiten en cijfers om daarmee de urgentie van onze maatschappelijke opgaven meer samen te ervaren.

- Financiering Omschrijving/op te leveren resultaat Op te leveren/volgende stap:  Het eenduidig en transparant organiseren van financieringsvormen voor de samenleving als randvoorwaarde om nieuwe vormen in de toekomst te kunnen toetsen en ontwikkelen (bijvoorbeeld het verbreden van het stimuleringsfonds sociaal domein naar een leefbaarheidsfonds). Behaalde mijlpalen 2021  Er zijn over 2021 geen nieuwe mijlpalen benoemd. 2020  Het stimuleringsfonds is geëvalueerd. Op basis daarvan wordt in 2021 een voorstel gemaakt of en hoe het leefbaarheidsfonds (of een andere financieringsvorm) ingericht kan worden.  We hebben geconstateerd dat het moment waarin we nu zitten met Mijn Dorp 2030 en het MAT, niet geschikt is om te starten met de burgerbegroting. Samen met de dorpen bepalen we het juiste moment om te starten met het experiment. 2019  Wij hebben ons aangemeld bij het ontwikkeltraject van de VNG: Democratisch begroten.

16/06/2022

22 Pagina 22 van 304



De kansen en risico's van democratisch begroten zijn in beeld gebracht. Op basis van de behoefte van de samenleving en de raad is besloten om dit traject even te 'parkeren'.

- Instrumentenkoffer Omschrijving/op te leveren resultaat Op te leveren/volgende stap: Ontwikkeling van een instrumentenkoffer 1.0: we ontwikkelen instrumenten die we kunnen gebruiken bij de samenwerking met de samenleving. De koffer bestaat in ieder geval uit de volgende onderdelen:  Participatieladder: mate van participatie o Handleiding om een bewuste afweging te maken bij alle beleidsvormingen en initiatieven uit de samenleving, waarbij wij keuzemogelijkheden hebben, over de mate van participatie (aan de voorkant).  Instrument waardebepaling door ontwikkelen en toepassen  (Menselijke) toolkit (vouchers) waar de buur(t)mannen en -vrouwen en andere medewerkers uit kunnen putten om de kernen zo goed mogelijk te kunnen ondersteunen, op basis van de behoefte (bijvoorbeeld de inzet van adviseurs). Behaalde mijlpalen 2021  Als onderdeel van de instrumentenkoffer hebben de adviseurs samenlevingsgericht werken de eerste gesprekken gevoerd in de organisatie om input op te halen over de concrete invulling van samenlevingsgericht werken. Daarnaast zijn de adviseurs bij verschillende lopende projecten aangesloten om medewerkers concreet te adviseren en te ondersteunen in de wijze waarop het samenlevingsgericht werken vorm kan krijgen.

2020  De rol 'adviseur samenlevingsgericht werken' is geformaliseerd om ondersteuning te bieden aan medewerkers op het gebied van samenlevingsgericht werken (menselijke toolkit). Deze adviseurs gaan aan de slag met het maken van een handboek samenlevingsgericht werken, als onderdeel van de instrumentenkoffer. Hiervoor is een opdracht opgesteld.  We werken in de praktijk met 'instrumenten' die ingezet worden, zoals een communicatieadviseur.  Het instrument waardebepaling is geëvalueerd en met de uitkomsten daarvan wordt het instrument waardebepaling doorontwikkeld. 2019  Er is overleg geweest met de portefeuillehouders over wat ze willen met de instrumentenkoffer. De uitkomst hiervan is dat we in eerste instantie inzetten op een overzicht aan voorbeelden over hoe je handen en voeten kan geven aan participatie/samenwerking met de samenleving.  In 2019 is 'hoe werken we samen' onderdeel geworden van proces bestuurlijke besluitvorming. - Medewerkers Omschrijving/op te leveren resultaat Op te leveren/volgende stap: o Doorontwikkeling samenlevingsgerichte competenties  De vakspecialisten zijn zich bewust van de stakeholders en communiceren proactief

16/06/2022

23 Pagina 23 van 304

  

passend bij de behoefte van de stakeholders. Het taalgebruik van medewerkers sluit aan bij de leefwereld van de partners en inwoners. Meer bewuste rolneming door medewerkers ten aanzien van partners en inwoners. Meer integrale afweging bij bestuurlijke advisering.

Behaalde mijlpalen 2021  Diverse adviseurs, waaronder de buur(t)mannen en buur(t)vrouwen, hebben deelgenomen aan een interne training Bestuurlijk Ambtelijk Samenspel. Dit maakt onderdeel uit van het ontwikkeltraject voor de versterking van deze rol.  Direct Duidelijk is 20 januari officieel van start gegaan met de ondertekening van de Direct Duidelijk Deal. Het document ‘Onze communicatiestijl’ is vastgesteld door de directie en besproken in de colleges. Ook zijn er taalcoaches geworven in de organisatie. De Taalcoaches worden voor hun rol opgeleid met een schrijftraining en een coachtraining.  De adviseurs samenlevingsgericht werken hebben de eerste gesprekken gevoerd in de organisatie om input op te halen voor de op te stellen handwijzer. Daarnaast sluiten de adviseurs aan bij verschillende projecten voor coaching on the job. Dit maakt onderdeel uit van de vervolgstappen om het samenlevingsgericht werken in de organisatie te versterken ('MATproof').  We zijn gestart met leertafels, waarbij het doel is dat medewerkers aan de hand van een casus reflecteren op hun eigen rol en de samenwerking, onderling en met de samenleving. Hiervoor zijn gespreksleiders aangewezen en inmiddels opgeleid middels een 2-daagse training. 2020  Het ontwikkeltraject voor de versterking van de rol van buurtman/vrouw op basis van de vastgestelde rolbeschrijving is gestart.

 Tijdens de Management Development dagen zijn de uitkomsten van de heisessies over Mijn Dorp 2030 en het MAT en de relatie met organisatieontwikkeling van Noaberkracht (“MAT-proof” maken) besproken met teamcoaches en programmaregisseurs. En er zijn vervolgstappen bepaald voor onder andere het versterken van het samenlevingsgericht werken in de organisatie.  De rol van adviseur samenlevingsgericht werken is geformaliseerd. De adviseurs werken vanuit deze rol binnen team communicatie. Zij adviseren medewerkers ten aanzien van het betrekken van inwoners bij diverse projecten, processen en initiatieven.  Noaberkracht gaat aan de slag met “Direct Duidelijk”. Hiervoor is een projectplan gereed. 2019  Vanaf januari 2019 zijn we gestart met de eerste fase uit de opdracht: De behoefte-inventarisatie naar de rol-invulling buur(t)man/vrouw bij de belangrijkste stakeholders.  De behoefte-inventarisatie is afgerond. De rolbeschrijving van buur(t)man/vrouw is vastgesteld.

Wat hebben we gedaan in 2021? - Omgevingswet - Omgevingswet (beleidsvernieuwing)

16/06/2022

24 Pagina 24 van 304

Omschrijving/op te leveren resultaat Vanuit het project Omgevingswet wordt er via een aantal lijnen gewerkt aan de implementatie. Er wordt gewerkt aan de Omgevingsvisie, de voorbereiding op de implementatie van het Omgevingsplan, het aansluiten op en inrichten van het Digitaal Stelsel Omgevingswet en het aanpassen van de werkprocessen. Begin 2021 kwam het bericht dat de inwerkingtreding van de Omgevingswet wederom doorgeschoven zou worden. In dit geval naar juli 2022. Dit heeft weinig impact op de planning gehad. Behaalde mijlpalen 2021 Met de Omgevingswet werken we toe naar de inwerkingtreding per 1 januari 2023. Daarin hebben we de afgelopen periode de volgende mijlpalen behaald:  Vaststelling van MijnOmgevingsvisie door de gemeenteraad.  Terugkoppeling van en toelichting op MijnOmgevingsvisie aan de verschillende betrokkenen.  De oplevering en verspreiding van animaties ten behoeve van de Omgevingsvisie.  Geoefend met het afwegingskader voor de Omgevingsvisie zowel met college, raad als ambtelijk.  Vertaling van de Omgevingsvisie als basis voor de ambities en uitgewerkt in praatplaten die ook in Mijn Dorp gebruikt gaan worden. 2020  Het opleveren van de conceptwebsite voor de omgevingsvisie.

 Het spiegelen van het huidige beleid aan de conceptomgevingsvisie zodat duidelijk wordt wat de impact op het beleid is en welke keuzes en dilemma's de gemeenteraad over moet gaan besluiten.  Het scholenproject is afgerond en opgeleverd.  Afstemming met de buurtgemeenten, ketenpartners en samenwerkingspartners over de omgevingsvisie.  Terugkoppeling aan de samenleving.  Uitwerking van het deelproject voorbereiding op het omgevingsplan.  Verkennen van de gevolgen van de keuzes binnen de visie en de voorbereiding op het omgevingsplan op onze werkwijze rondom vergunningverlening. Met meenemen van de medewerkers, college, raadsleden en onze ketenpartners door middel van communicatie, bijeenkomsten en werkvormen o.a.:  Dag van de Omgevingswet.  Raadsbijeenkomsten over de rol van de raad en de kerninstrumenten.  Themabijeenkomsten met ketenpartners. 2019 De inzet van de kerninstrumenten voor het hele fysieke domein: omgevingsvisie, decentrale regels (zoals het omgevingsplan op gemeentelijk niveau), programma’s, omgevingsvergunning. In 2019 zijn we gestart met het opstellen van een Omgevingsvisie, de volgende stappen zijn daarbij afgerond:  Stap 1 Opstarten en kennismaken.  Stap 2 Analyseren en verkennen.  Stap 3 Naar buiten toe (met twee bewonersavonden en een digitale enquête).

16/06/2022

25 Pagina 25 van 304

 Stap 4 is opgestart: Opschalen / verbinden / vormen. In december 2018 heeft de raad een besluit genomen over de vernieuwende strategie. Contouren van het Omgevingsplan zijn verkend. Persberichten en raadsbrieven Raadsbrief

2020-04 Verslag avonden en enquête Omgevingsvisie samengevoegd 2020 - 6 Raadsbrief proces Omgevingswet 2020 2021-6 Raadsbrief stappenplan Omgevingswet

- Omgevingswet (informatie en techniek) Omschrijving/op te leveren resultaat Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) bevat o.a. het nieuwe online loket dat de centrale plek is waar alle digitale informatie over de fysieke leegomgeving straks samenkomt. Hier kunnen initiatiefnemers, overheden en belanghebbenden zien wat kan en mag in de fysieke leefomgeving. Ook onze eigen software is onderdeel van het stelsel en is inmiddels gekoppeld aan de testomgeving. Behaalde mijlpalen 2021 Met betrekking tot het DSO hebben we de afgelopen periode de volgende mijlpalen behaald:  Een pilot uitgevoerd, waarin er geoefend is met het maken van een deel van het omgevingsplan.  Geoefend met het opstellen van toepasbare regels.  Een ketentest uitgevoerd waarin onder begeleiding van de VNG de digitale keten rondom aanlevering van het Omgevingsplan en vergunningsverlening getest is.  Deelgenomen aan een regionale ketentest om de digitale keten te testen.  De Uitgangspuntennotitie “Bouw van het Omgevingshuis” met uitgangspunten voor omgevingsprogramma’s en het Omgevingsplan is vastgesteld. 2020  De benodigde software voor gemeente Tubbergen is in 2020 aangeschaft en aangesloten op de testomgeving van het Digitaal Stelsel Omgevingswet.  Het deelproject verschuift qua oplevering naar medio 2021. Dit betekent dat de kosten die hiervoor gemaakt worden deels doorgeschoven zijn naar 2021.