Bijlage Reactienota Tubbergen.pdf
Tekst van het document
83.
Participatie
Inwoners zijn niet goed betrokken bij de totstandkoming van de zoekgebieden
Met de dorpsraden nabij de zoekgebieden hebben in het kader van de terinzagelegging van het concept windbeleid gesprekken plaatsgevonden. Naar aanleiding van deze gesprekken en de vele zienswijzen is vaststelling van het windbeleid uitgesteld. Om te komen tot de vaststelling van wind- en zonneveldenbeleid heeft de gemeente Tubbergen in september 2021 de routekaart wind en zon vastgesteld. Deze routekaart gaat niet over de inhoud van het beleid, maar brengt wel in beeld welke inhoudelijke stappen worden genomen op weg naar besluitvorming. Met hierin doorlopend aandacht voor de communicatie met onze inwoners, welke een informerend karakter hadden. Daadwerkelijke participatie zal pas plaats vinden na vaststelling van het windbeleid en komt aan bod bij een evt. aanvraag. Tot die tijd informeren wij inwoners en andere betrokkenen. Hiervoor zijn na de verfijning van de zoekgebieden algemene bijeenkomsten gehouden in december 2021. Nadat de raad op 2 mei de kadernota om tot vaststelling van windbeleid te komen heeft vastgesteld, zijn er binnen de 3 zoekgebieden bijeenkomsten geweest op 22 mei, 25 mei en 1 juni 2023. Voor deze informatiebijeenkomsten zijn bewoners binnen 1 km van potentiele
60
Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023
83.
Participatie / communicatie
Sturende vragen en weinig respondenten naar aanleiding van een enquête/indien meer dan 50% tegen plaatsing van windturbines is worden dan de plannen geschrapt
zoeklocaties gericht uitgenodigd en zijn de bijeenkomsten breder gedeeld via de website en het huis aan huis blad. Na de vaststelling van het windbeleid kunnen aanvragen worden ingediend. Hiervoor geldt een afzonderlijk participatietraject. In opdracht van energie Noord Oost Twente heeft Moventem een onderzoek over de regionale energiestrategie van de regio uitgevoerd. In totaal zijn er 15.000 inwoners uitgenodigd om mee te doen aan dit onderzoek. Dit waren willekeurige inwoners. Ze hebben een brief ontvangen met een unieke code. Zo kon de vragenlijst niet meerdere keren worden ingevuld door dezelfde persoon. Ook konden inwoners, die geen brief hadden ontvangen, meedoen met dit onderzoek door een code op te vragen. In totaal hebben 1.960 inwoners meegedaan die uitgenodigd waren via de brief, 465 inwoners hebben zelf een code opgevraagd. Inwoners die zelf de code hebben opgevraagd zijn over het algemeen net iets negatiever ten opzichte van klimaatverandering en duurzame energie (in Noordoost Twente). Wel zijn zij al iets duurzamer (zoals energie besparen en biologisch eten). De vragenlijsten konden worden ingevuld tussen 30 oktober en 23 november 2020. Met het aantal respondenten (2.425) kunnen met een betrouwbaarheid van 95% en een foutmarge van 1,97% uitspraken worden gedaan op totaal niveau.
Als de gemeente zelf de regie wil behouden over de ontwikkelingen binnen haar gemeentegrenzen, dan is het nodig om lokaal beleid vast te stellen voor duurzaam opwekken van energie. Als er geen lokaal windbeleid is, is het huidige bevoegd gezag wettelijk verplicht om de aanvragen van windprojecten te beoordelen. Voor de duurzame opwek van meer dan 5 MW is dat provincie Overijssel. Dit is al het geval bij 1-2 windturbines en daarmee dus voor vrijwel alle windprojecten. Zij beoordelen eventuele aanvragen voor windenergie in dat geval op basis van het provinciale beleid, zoals de provinciale Omgevingsverordening en het Provinciaal Programma Energiestrategie Overijssel. Hierbij hoeft de provincie geen rekening te houden met lokale kaders en uitgangspunten, zoals bijvoorbeeld (lokale) afstands- en geluidsnormen en lokaal eigendom en zeggenschap.
61
Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 83.
83.
Landschap
Waardedaling woningen
Plaatsing van windturbines zijn nadelig voor het landschap, omgeving en biodiversiteit
Hoe wordt omgegaan met waardedaling van woningen
De keuze voor de zoekgebieden zijn tot stand gekomen op basis van een bureaustudie van het landschapsbureau H+N+S op basis van landschappelijke analyse, beschermde natuurgebieden, stedelijke invloedssfeer en een veldbezoek van de betrokken landschapsarchitecten aan het gebied ter controle, zie onderstaande figuur. Ook is het kerngebied van het Nationaal Landschap Noordoost Twente ontzien om geen windmolens toe te staan. Hierdoor zijn de zoekgebieden aan de randen gesitueerd. De zoekgebieden zijn gelegen in de gecultiveerde en wijdse landschappen van Noord Oost Twente.
Waar welke ontwikkeling in de zoekgebieden uiteindelijk mogelijk is, is maatwerk per locatie. Voor de bouw van een windturbine is een planologische procedure noodzakelijk. Na het onherroepelijk worden van deze procedure bestaat de mogelijkheid tot het indienen van een verzoek om planschade. Het windbeleid stelt kaders en geeft niet aan of er sprake is van waardevermindering van woningen. Zaken zoals waardevermindering van woningen kunnen worden meegenomen in een projectfase. Hierover kunnen dan afspraken worden gemaakt.
62
Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023
83.
Omgevingsaspecten
Is voldoende rekening gehouden met volksgezondheid door (laagfrequent) geluid, slagschaduw, trillingen
Uit navraag bij makelaars is ons bekend dat WOZ-waarden zullen dalen van huizen in de nabijheid van windturbines. Echter, om welk percentage waardedaling het gaat, is op voorhand niet aan te geven. Dat zal onder meer afhankelijk zijn van afstand en ligging. Aan de milieuaspecten is in het concept-windbeleid grotendeels voorbijgegaan. De milieuaspecten komen in een later stadium bij een concrete aanvraag zeker uitgebreid aan bod. De vele zienswijzen en de roep tot het hanteren van afstanden hebben wij ons ter harte genomen. We hadden gehoopt dat het RIVM of het Rijk hiervoor met duidelijke afstandsnormen zouden komen. Inmiddels is er conceptwetgeving, welke ter inzage is gelegd vanaf 12 oktober 2023. Geluid Vanuit het Activiteitenbesluit geldt voor geluid een norm van 47 dB-Lden. De normen uit het Activiteitenbesluit mogen door de uitspraak van de Raad van State (d.d. 30/06/2021) niet meer zonder onderbouwing worden gebruikt voor een clustering van minimaal 3 windturbines. De geluidsnorm van 47 dB-Lden uit het Activiteitenbesluit mag niet zonder onderbouwing en onderzoek worden ingezet. In verband met de reparatie van deze wetgeving is een Plan-MER gestart. De conceptwetgeving ligt vanaf 12 oktober 2023 ter inzage met hierin geluidsnormen en een afstandsnorm, waaraan wij ons conformen.
Voor het Lden kan, op basis van het aantal gehinderden en de gezondheidseffecten een begrenzing van 47 dB worden afgewogen. De gemeente hecht eraan een hoger beschermingsniveau te realiseren en volgt het advies van GGD en WHO om ten hoogste 45 dB Lden toe te laten. Voor een vergelijkbaar beschermingsniveau is het bijbehorende L night 6 dB lager en dus 39 dB. Voor een vergelijkbaar beschermingsniveau is het bijbehorende LAeq tot 4 dB hoger dan het Lnight, dus 43 dB(A). Om deze daadwerkelijk meetbaar en handhaafbaar te maken, kiest de gemeente voor een lange, maar nog realiseerbare middelingsduur van 15 minuten.
63
Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 Lnight is het jaargemiddelde geluidsniveau in de nachtperiode. Hierbij wordt geen toeslag gehanteerd. Lnight wordt gebruikt om slaapverstoring te voorspellen. Lnight biedt aanvullende bescherming ten opzichte van Lden indien een windturbine met name in de nacht in bedrijf is. Het LAeq is het gemiddelde geluidsniveau over een beoordelingsperiode. Over het algemeen is dit een etmaal of een deel daarvan (dag, avond, nacht). Ook kan het een geluidsniveau over een kortere periode beslaan, bijvoorbeeld het gemiddelde geluidsniveau over enkele minuten of een kwartier. De norm is relatief eenvoudig handhaafbaar. In de directe omgeving van windparken wordt vaak gevreesd voor hinder vanwege laagfrequent geluid of infrageluid. Hierbij is laagfrequent geluid het geluid tussen de ca 20-100 Hz en infrageluid het geluid onder de 20 Hz. Het RIVM stelt dat het laagfrequente geluid en infrageluid van windturbines niet voor andere effecten zorgen dan ander geluid (=midden en hogere frequenties). Er is geen bewijs dat het laagfrequente geluid en infrageluid onder de gehoordrempel tot enig nadelig gezondheidseffect kan leiden. Het aandeel laagfrequent geluid en infrageluid is normaal voor een mechanische geluidbron en treedt bijvoorbeeld ook op bij wegverkeersgeluid.
Een windturbine die normaal draait binnen haar specificaties zal daarom geen onevenredig aandeel laagfrequent geluid veroorzaken, waardoor een norm, aanvullend op een Lden-norm, dan ook niet nodig is. Een normering voor laagfrequent geluid kan wel nut hebben om bij bijzondere situaties het bevoegd gezag een middel te geven om te handhaven. De Vercammen-curve wordt door de ABRvS8 geschikt bevonden om de aanvaardbaarheid van laagfrequent geluid te beoordelen.
64
Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 Door het laagfrequente geluid van windturbinegeluid apart te normeren met de Vercammen-curve kan voorkomen worden dat bij onvolkomenheden of defecten (langdurig) hinder als gevolg van laagfrequent geluid van windturbines optreedt. Trillingen Het onafhankelijke onderzoeksinstituut Deltares, heeft de effecten van een windturbine op trillingen in de bodem onderzocht en opgenomen in dit rapport. Het onderzoek laat zien dat de trillingen in de bodem (afhankelijk van de frequentie van de trilling) sterk afnemen naarmate de afstand tot de windturbine toeneemt (zie figuur 6 van het onderzoek). Ook is een conclusie van dit onderzoek: “Een trillingsmeting geeft aan dat in de fundering en de grond er om heen een trillingssnelheid hebben van gemiddeld 12 mm/s met hoogste waarden 3 mm/s bij windsnelheid 15 m/s.” Vragen over trillingen in de bodem gaan doorgaans over de gevolgen daarvan voor bouwwerken/gezondheid bij mensen. Hier zijn onderzoeken naar gedaan die laten zien dat de trillingen nauwelijks waarneembaar zijn / geen ontoelaatbare gevolgen hebben, zie bijvoorbeeld: - Rapport Windpark Wieringermeer turbine NB-01 (Fugro, 2014) - Scheidingsafstanden tussen windturbines en ondergrondse pijpleidingen met betrekking tot externe veiligheid (M-tech & SGS, september 2015) 83.
Overig
Hoe wordt omgegaan met het Verdrag van Aarhus
Het Verdrag van Aarhus regelt de bescherming van het recht van personen op toegang tot informatie, inspraak in de besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden. We zitten nu in de fase van beleidsvorming, na vaststelling van het beleid kunnen aanvragen worden ingediend waarop de volledige rechtsgang van toepassing is. Tegen het beleid op zichzelf staat geen rechtsgang open bij de rechter, maar het beleid zal bij een concrete aanvraag/vergunning indirect door de rechter worden getoetst in geval van beroep.
65
Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 83.
Alternatieven
83.
Overig
83.
Communicatie
Clustering van windturbines op plekken waar het harder waait, dus niet in de gemeente Tubbergen
De investeringen/ kosten wegen niet op tegen het rendement Actief informeren over plannen ook van buurtgemeenten
In het nationale Klimaatakkoord zijn er afspraken gemaakt over het verduurzamen van Nederland. Eén van deze afspraken is dat de regio’s Regionale Energiestrategieën (RES) maken. In deze RES-en staan hoe de regio’s in 2030 de regio’s de helft CO2 uitstoten ten opzichte van 1990, ze doen een bod richting het Rijk. De opdracht is om een plan te maken op basis van bewezen technieken. Dit zijn in de praktijk zon en windenergie. Windenergie op land is, net als windenergie op zee volgens het Planbureau van de Leefomgeving een van de goedkoopste en meest efficiënte bronnen van duurzame elektriciteit en daarmee onmisbaar in de energietransitie. De energiebehoefte in Nederland is zo groot dat iedere gemeente, en dus ook gemeente Tubbergen, een steentje moet bijdragen. Nederland heeft de doelstelling om de CO2-uitstoot in 2030 met ten minste 55% terug te dringen. Het Rijk zet in op windenergie op zee, omdat dit een duurzame energiebron is die grootschalig in ons land beschikbaar is. Maar de zee is ook nodig voor andere functies (visserij, scheepsroutes, natuur, mijnbouwactiviteiten), waardoor ook hernieuwbare opwekking op land nodig is, om deze doelstelling te bereiken. Binnen de NPRES is afgesproken dat 70% aan windenergie wordt opgewekt op zee en de overige 30% op land. Dit is doorvertaald in 35 TWh op land en 89,5 TWh op zee in 2030.
Het realiseren van een windpark is een miljoenen project. Er zijn voorbeelden in Nederland waarbij met 100 % lokaal eigendom projecten gerealiseerd zijn. overigens dragen de huidige hoge energieprijzen bij aan de financiële haalbaarheid van dergelijke projecten. Via de website duurzaamheid@tubbergen.nl en de verspreiding van nieuwsbrieven proberen wij iedereen zo goed mogelijk op de hoogte te houden. Daarnaast zijn er contacten met de dorpsraden om hen te informeren.
66
Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 86.
Alternatieven
93.
Overig
93.
Communicatie/ participatie
Windenergie is verenigbaar met de agrarische bedrijfsvoering, maar zouden graag nog meer ruimte zien voor: Dorpsmolens, moderne erfmolens, onderzoek naar potentie van kleine/ middelgrote molens in lijn- of veldopstelling en ontwikkeling netwerkonafhankelijke stroomopwek
In het windbeleid zijn de dorps- en erfmolens niet specifiek opgenomen, omdat door een veelvoud van kleine molens een verrommeling van het landschap zal ontstaan. Dit is een bewuste keuze geweest binnen het gebied dat nog immer het predicaat Nationaal Landschap bezit. Daarnaast leveren kleinere type molens/turbines veel minder rendement dan een hoge windturbine. Ter vergelijking een moderne hoge windturbine van 240 meter levert elektriciteit op voor 7.200 huishoudens. Voor dezelfde opwek zijn 900 erfmolens nodig.
Windturbines hoger dan 200 meter behoren niet tot de bestaande en bewezen technieken Burgers worden misleid in de communicatie
Met bewezen technieken wordt in zijn algemeenheid gedoeld op zonne- en windenergie. Hierin is geen onderverdeling gemaakt in de hoogte van een windturbine. In het bod RES 1.0 is rekening gehouden met een windturbine met een tiphoogte van 240 meter. Het is een gegeven dat de moderne turbine hoger wordt, omdat hiermee het rendement aanzienlijk toeneemt.
Het windbeleid is niet van toepassing op erfmolens die qua maatvoering en gebruik passen binnen de bestaande bestemmingsplannen. Hiervoor geldt het reguliere gemeentelijke ruimtelijke toetsingskader (bestemmingsplan). Het windbeleid gaat over de ruimtelijke kaders. Vraagstukken omtrent de netwerkonafhankelijke stroomopwek komen aan bod bij het de Regionale Energie Strategie (RES).
In opdracht van energie Noord Oost Twente heeft Moventem een onderzoek over de regionale energiestrategie van de regio uitgevoerd. In totaal zijn er 15.000 inwoners uitgenodigd om mee te doen aan dit onderzoek. Ze hebben een brief ontvangen met een unieke code. Zo kon de vragenlijst niet meerdere keren worden ingevuld door dezelfde persoon. Ook konden inwoners, die geen brief hadden ontvangen, meedoen
67
Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 (NOT-enquête en gemeentelijke voorlichting)
met dit onderzoek door een code op te vragen. In totaal hebben 1.960 inwoners meegedaan die uitgenodigd waren via de brief, 465 inwoners hebben zelf een code opgevraagd. Inwoners die zelf de code hebben opgevraagd zijn over het algemeen net iets negatiever ten opzichte van klimaatverandering en duurzame energie (in Noordoost Twente). Wel zijn zij al iets duurzamer (zoals energie besparen en biologisch eten). De vragenlijsten konden worden ingevuld tussen 30 oktober en 23 november 2020. Met het aantal respondenten (2.425) kunnen met een betrouwbaarheid van 95% en een foutmarge van 1,97% uitspraken worden gedaan op totaal niveau. Na de gebruikelijke publicaties zijn er vanwege corona digitale webinars gehouden om zoveel mogelijk inwoners te bereiken. Het is een concept beleid waarop inwoners konden reageren. Met de dorpsraden nabij de zoekgebieden hebben in het kader van de terinzagelegging van het concept windbeleid gesprekken plaatsgevonden. Naar aanleiding van deze gesprekken en de vele zienswijzen is vaststelling van het windbeleid uitgesteld. Om te komen tot de vaststelling van wind- en zonneveldenbeleid heeft de gemeente Tubbergen in september 2021 de routekaart wind en zon vastgesteld. Deze routekaart gaat niet over de inhoud van het beleid, maar brengt wel in beeld welke inhoudelijke stappen worden genomen op weg naar besluitvorming.
Met hierin doorlopend aandacht voor de communicatie met onze inwoners, welke een informerend karakter hadden. Daadwerkelijke participatie zal pas plaats vinden na vaststelling van het windbeleid en komt aan bod bij een evt. aanvraag. Tot die tijd informeren wij inwoners en andere betrokkenen. Hiervoor zijn na de verfijning van de zoekgebieden algemene bijeenkomsten gehouden in december 2021. Nadat de raad op 2 mei de kadernota om tot vaststelling van windbeleid te komen heeft vastgesteld, zijn er binnen de 3 zoekgebieden bijeenkomsten geweest op 22 mei, 25 mei en 1 juni 68
Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 2023. Voor deze informatiebijeenkomsten zijn bewoners binnen 1 km van potentiele zoeklocaties gericht uitgenodigd en zijn de bijeenkomsten breder gedeeld via de website en het huis-aan-huis-blad. Na de vaststelling van het windbeleid kunnen aanvragen worden ingediend. Hiervoor geldt een afzonderlijk participatietraject. 93.
Alternatieven
Burgers worden nog niet geprikkeld tot het nemen van eigen energietransitie stappen
De gemeente kent vanaf 1 januari 2023 een stimuleringssubsidie om woningen en gebouwen te verduurzamen door bijv. betere isolatie. Voor het benutten van de bedrijfsdaken voor de opwekking van zonne-energie hebben de vier gemeenten het project “Gemeente zoekt dak” gestart. Hierbij is in potentie ruim 13 hectare geschikt dakoppervlak beschikbaar gesteld voor de aanleg van zonnepanelen aan de gemeente door bedrijven. Met de dakeigenaren worden afspraken gemaakt over dakhuur en wordt ook de mogelijkheid geboden om het project in eigen beheer te realiseren. Lokale energie-coöperaties worden in de opstartfase gesteund door de NOT gemeenten met kennis uit het netwerk en een startkrediet van € 5000. Diverse lokale energie coöperaties hebben al mooie projecten zoals zonnepanelen op boerderijdaken gerealiseerd met behulp van een postcoderoos regeling (bijvoorbeeld Essenkracht uit Tubbergen, Greuner uit Losser en Boeskoolstroom uit Oldenzaal). Het verkopen van de panelen aan deelnemers is echter een uitdaging gebleken in de praktijk en hebben veel tijd nodig om tot realisatie te kunnen komen.
69
Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 93.
Communicatie/ Participatie
93.
Alternatieven
Uit niets blijkt dat er op landelijk, provinciaal of RESniveau eerlijke, betrouwbare, deskundige en democratische overwegingen transparant besproken worden Er wordt onvoldoende naar alternatieven gekeken (bijv. wind op zee of waterstof als schone energiedrager)
Dit is een opmerking die we ons ter harte nemen. Met de opstelling van het windbeleid proberen we belangstellenden zoveel mogelijk te informeren via nieuwsbrieven. Na aanmelding via duurzaam@tubbergen.nl worden aanmelders geïnformeerd.
In het nationale Klimaatakkoord zijn er afspraken gemaakt over het verduurzamen van Nederland. Eén van deze afspraken is dat de regio’s Regionale Energiestrategieën (RES) maken. In deze RES-en staan hoe de regio’s in 2030 de regio’s de helft CO2 uitstoten ten opzichte van 1990, ze doen een bod richting het Rijk. De opdracht is om een plan te maken op basis van bewezen technieken. Dit zijn in de praktijk zon en wind energie. In de RES Twente wordt er ook richting het Rijk gewezen op technieken zoals kernenergie of ultra-diepe geothermie, echter gaan de gemeenten daar niet over. De gemeente is immers niet het bevoegd gezag in zo’n geval. Vanwege deze reden stellen gemeenten uiteraard geen beleid op waarover ze niet het zeggenschap heeft. Bij wind en zon is dit wel het geval. Alternatieven zoals waterstof als energiedrager zijn derhalve niet betrokken in het lokale beleid. Het windbeleid is een verdere ruimtelijke uitvoering van het bod binnen de RES. In het beleid is er onderzocht hoe er (ruimtelijk) met windenergie wordt omgegaan in Noordoost Twente. Windenergie op land is, net als windenergie op zee volgens het Planbureau van de Leefomgeving een van de goedkoopste en meest efficiënte bronnen van duurzame elektriciteit en daarmee onmisbaar in de energietransitie.
De energiebehoefte in Nederland is zo groot dat iedere gemeente, en dus ook gemeente Tubbergen, een steentje moet bijdragen. Nederland heeft de doelstelling om de CO2-uitstoot in 2030
70
Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 met ten minste 55% terug te dringen. Het Rijk zet in op windenergie op zee, omdat dit een duurzame energiebron is die grootschalig in ons land beschikbaar is. Maar de zee is ook nodig voor andere functies (visserij, scheepsroutes, natuur, mijnbouwactiviteiten), waardoor ook hernieuwbare opwekking op land nodig is, om deze doelstelling te bereiken. Binnen de NPRES is afgesproken dat 70% aan windenergie wordt opgewekt op zee en de overige 30% op land. Dit is doorvertaald in 35 TWh op land en 89,5 TWh op zee in 2030. 98.
Participatie/ communicatie
Hoe waarheidsgetrouw is de uitgevoerde enquête
In opdracht van energie Noord Oost Twente heeft Moventem een onderzoek over de regionale energiestrategie van de regio uitgevoerd. In totaal zijn er 15.000 inwoners uitgenodigd om mee te doen aan dit onderzoek. Ze hebben een brief ontvangen met een unieke code. Zo kon de vragenlijst niet meerdere keren worden ingevuld door dezelfde persoon. Ook konden inwoners, die geen brief hadden ontvangen, meedoen met dit onderzoek door een code op te vragen. In totaal hebben 1.960 inwoners meegedaan die uitgenodigd waren via de brief, 465 inwoners hebben zelf een code opgevraagd. Inwoners die zelf de code hebben opgevraagd zijn over het algemeen net iets negatiever ten opzichte van klimaatverandering en duurzame energie (in Noordoost Twente). Wel zijn zij al iets duurzamer (zoals energie besparen en biologisch eten). De vragenlijsten konden worden ingevuld tussen 30 oktober en 23 november 2020. Met het aantal respondenten (2.425) kunnen met een betrouwbaarheid van 95% en een foutmarge van 1,97% uitspraken worden gedaan op totaal niveau. Wij zijn ons overigens bewust dat het een algemene enquête over duurzaamheid betrof.
71
Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 98.
Alternatieven
De visie op reële alternatieven ontbreekt, zoals zonne-energie in combinatie met waterstof voor opslag. Daarnaast wordt nog verwezen dat er een uitzondering wordt gemaakt binnen Dinkelland als zoekgebied omdat binnen het zoekgebied een zonneveld aanwezig is.
In het nationale Klimaatakkoord zijn er afspraken gemaakt over het verduurzamen van Nederland. Eén van deze afspraken is dat de regio’s Regionale Energiestrategieën (RES) maken. In deze RES-en staan hoe de regio’s in 2030 de regio’s de helft CO2 uitstoten ten opzichte van 1990, ze doen een bod richting het Rijk. De opdracht is om een plan te maken op basis van bewezen technieken. Dit zijn in de praktijk zonne- en windenergie. In de RES Twente wordt er ook richting het Rijk gewezen op technieken zoals kernenergie of ultra-diepe geothermie, echter gaan de gemeenten daar niet over. De gemeente is immers niet het bevoegd gezag in zo’n geval. Vanwege deze reden stellen gemeenten uiteraard geen beleid op waarover ze niet het zeggenschap heeft. Bij wind en zon is dit wel het geval. Het windbeleid is een verdere uitvoering van het bod binnen de RES. In het beleid is er onderzocht hoe er (ruimtelijk) met windenergie wordt omgegaan in Noordoost Twente. De verwijzing naar het zoekgebied met een zonneveld in het concept windbeleid, betreft geen gemeente Dinkelland maar gaat om Overdinkel binnen de gemeente Losser. In Twente is binnen de Regionale Energiestrategie (RES) Twente afgesproken dat we 1,5 TWh duurzaam opwekken in 2030. De gemeenten uit Noordoost Twente (Dinkelland, Losser, Oldenzaal en Tubbergen) dragen bij met 225 GWh.
Aangezien nieuwe technieken nog niet grootschalig toepasbaar zijn in de praktijk, realiseren we dat met een mix van zonne- en windenergie. Nieuwe technieken worden nader onderzocht in de RES Twente 2.0. We hebben als vier gemeenten samen het concept beleid opgesteld, maar elke gemeente is autonoom tot vaststelling van het beleid en op welke wijze het bod wordt ingevuld met zonne- en windenergie.
72
Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 98.
98.
Landschap
Omgevingsaspecten
Hokjesdenken doordat per gemeente een beleid wordt opgesteld ontstaan willekeurige clusters
Er is onderscheid in oude en moderne turbines. Moderne turbines zijn geluidsarmer en verdienen voorkeur.
De keuze voor de zoekgebieden zijn tot stand gekomen op basis van een bureaustudie van het landschapsbureau H+N+S op basis van landschappelijke analyse, beschermde natuurgebieden, stedelijke invloedssfeer en een veldbezoek van de betrokken landschapsarchitecten aan het gebied ter controle, zie onderstaande figuur. Ook is het kerngebied van het Nationaal Landschap Noordoost Twente ontzien om geen windmolens toe te staan. Hierdoor zijn de zoekgebieden aan de randen gesitueerd.
Waar welke ontwikkeling in de zoekgebieden uiteindelijk mogelijk is, is maatwerk per locatie. Een van de zoekgebieden ligt in het ATT-gebied, waarin samen met de gemeenten Almelo en Twenterand wordt gekeken naar mogelijkheden. Dit gebied kan worden gezien zal concentratiegebied. Deze constatering klopt en vinden wij relevant om vast te leggen in ons windbeleid. In het windbeleid wordt opgenomen, dat de meest stille types windturbines, conform de best beschikbare techniek voorrang krijgen ten opzichte van andere types windturbines bij de realisatie van windprojecten.
73
Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 98.
Waardevermindering / planschade
Komt hiervoor een bewonersregeling.
Voor de bouw van een windturbine is een planologische procedure noodzakelijk. Na het onherroepelijk worden van deze procedure bestaat de mogelijkheid tot het indienen van een verzoek om planschade. Het windbeleid stelt kaders en geeft niet aan of er sprake is van waardevermindering van woningen. Zaken zoals waardevermindering van woningen kunnen worden meegenomen in een projectfase. Hierover kunnen dan afspraken worden gemaakt. Uit navraag bij makelaars is ons bekend dat WOZ-waarden zullen dalen van huizen in de nabijheid van windturbines. Echter, om welk percentage waardedaling het gaat, is op voorhand niet aan te geven. Dat zal onder meer afhankelijk zijn van afstand en ligging. Het ligt overigens in de rede om op projectniveau een omgevingsfonds te realiseren op basis waarvan dit soort kosten gecompenseerd worden.
98.
Participatie
Worden inwoners van Almelo ook geïnformeerd
98.
Omgevingsaspecten
Hoe gaat de gemeente handhaven bij windturbines
Na de fase van het concept windbeleid zijn de zoekgebieden verdiept. Hierbij is gekeken naar de wettelijke en beleidsmatige belemmeringen/beperkingen binnen de zoekgebieden. Uiteindelijk zijn een aantal kleine potentiele locaties overgebleven. Omwonenden binnen 1 km van deze potentiele locaties zijn gericht uitgenodigd voor bijeenkomst, ongeacht in welke gemeente men woont. Om te waarborgen dat daadwerkelijk aan de uiteindelijk per plan vastgestelde norm dient een exploitant bij de aanvraag van de vergunning rekenkundig aan te tonen dat voldaan kan worden aan deze normering. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de methode uit Bijlage 4 van de Activiteitenregeling. Na realisatie van het plan dient de exploitant door middel van bronmetingen conform de methode uit de bijlage van de Activiteitenregeling de daadwerkelijke geluidvermogen vast te stellen. Op basis van deze metingen dient de exploitant aan te tonen dat wordt voldaan aan de vastgestelde norm. De exploitant registreert gedurende het jaar de windsnelheden op ashoogte en de modus waarin de turbine draait. Hiermee bepaalt de exploitant of is voldaan aan de vastgestelde norm. Hierover rapporteerde de exploitant jaarlijks.
74
Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 Deze verplichting geldt enkel voor de Lden, de Lnight en de LAeq,15 min. De norm voor laagfrequent geluid wordt enkel gebruikt om handhavend op te treden bij klachten over laagfrequent geluid.
98.
Overig
Kaartmateriaal is onduidelijk
De gemeente vereist monitoring in de omgeving van het plan bij of in de richting van woningen, verdeeld over de verschillende windrichtingen. Deze metingen gebruikt de gemeente om hinderklachten te kunnen relateren aan de akoestische situatie op dat moment. Ook wordt dit systeem gebruikt om eventuele afwijkingen in de geluidemissie vroegtijdig te signaleren. Wij zijn wij het met u eens dat het kaartmateriaal niet goed leesbaar is en hiermee onduidelijk wordt. De kaarten voor de twee zoekgebieden in het vast te stellen beleid hebben we ter verduidelijking ingetekend op een topografische ondergrond. In het kader van de verfijning/verdieping van de zoekgebieden hebben we alle belemmeringen/beperkingen ingetekend en gepubliceerd op onze website https://www.tubbergen.nl/windenergie .
75
Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 99.
RES
Vanuit de RES wordt ingezet op concentratiegebied en waardoor minder versnippering, ontzien van het landschap en minder inwoners wonen en verblijven in de buurt van grootschalige energie opwek. Voorstel is om te kijken naar minder locaties en in te zetten op een groter concentratiegebied.
De keuze voor de zoekgebieden zijn tot stand gekomen op basis van een bureaustudie van het landschapsbureau H+N+S op basis van landschappelijke analyse, beschermde natuurgebieden, stedelijke invloedssfeer en een veldbezoek van de betrokken landschapsarchitecten aan het gebied ter controle, zie onderstaande figuur. Ook is het kerngebied van het Nationaal Landschap Noordoost Twente ontzien om geen windmolens toe te staan. Hierdoor zijn de zoekgebieden aan de randen gesitueerd.
Waar welke ontwikkeling in de zoekgebieden uiteindelijk mogelijk is, is maatwerk per locatie. Een van de zoekgebieden ligt in het ATT-gebied, waarin samen met uw gemeente wordt gekeken naar mogelijkheden. Dit gebied kan worden gezien zal concentratiegebied.
76
Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 99.
Landschap
De twee zoekgebieden tussen Almelo en Albergen en tussen de grens van Tusveld/ Bornebroek, zijn aan te merken als karakteristieke landschappen. In de Duurzame energieladder van de gemeente Almelo worden deze gebieden gekenmerkt als oud ontginningslandschap en hoevenlandschap waarbinnen geen ruimte is voor grootschalige duurzame energieopwekking.
De zoeklocaties in het windbeleid zijn op basis van het rapport van H+N+S afgestemd op de landschapstypes. De zoekgebieden zijn tot stand gekomen na een bureaustudie van landschapskenmerken en locatiebezoek door landschapsdeskundigen. Grote windturbines worden landschappelijk verantwoord geacht binnen het landschapstype jonge ontginningslandschappen en/of gebieden met stedelijke invloeden zoals bedrijventerreinen. Daarnaast is in beleid opgenomen dat grote windturbines onder meer niet zijn toegestaan binnen oude hoevelandschappen met essen. Dus niet elke locatie binnen een zoekgebied zal geschikt zijn voor de plaatsing van grote windturbines.
77
Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 100.
Landschap
100.
Communicatie/ participatie
Onbegrijpelijk dat de gemeente Tubbergen een grenscorrectie laat plaatsvinden van het Nationaal Landschap Noord Oost Twente Betrokken inwoners binnen zoekgebieden worden slecht geïnformeerd. De gemeentelijke website en conceptwindbeleid bevat onduidelijke en slechte info met onduidelijke kaarten.
Het is een misvatting dat er een grenscorrectie plaatsvindt van het Nationaal Landschap Noord Oost Twente. Provinciale Staten heeft ervoor gekozen om de grenzen van het Nationaal Landschap Noordoost Twente niet aan te passen, maar alleen een uitzondering te maken voor de mogelijkheid van plaatsen windturbines (molens) in de aangewezen zoekgebieden. De omgevingsverordening van de provincie Overijssel is hierop inmiddels aangepast.
Aan het begin van de terinzagelegging zijn webinars gehouden die een groot bereik hadden. De webinar voor Tubbergen was per 1 februari 2021, 1015 keer bekeken. Tijdens de uitzending bestond de mogelijkheid om vragen te stellen, welke deels live in de uitzending zijn behandeld. Door de hoeveelheid aan vragen konden deze niet gelijk worden beantwoord. Wel zijn de overige niet behandelde vragen door het team op een later moment schriftelijk beantwoord en op de website van de gemeente Tubbergen gepubliceerd. Dit is wellicht niet de meest ideale interactieve wijze van werken, maar gezien de omstandigheden van destijds rondom Corona is wel een grote groep mensen geïnformeerd over het voorgenomen beleid en is de uitnodiging gedaan om vragen te stellen en de mogelijkheid benadrukt dat men een zienswijze kan indienen. Bijeenkomsten in zalen (zoals wellicht eerder wel gebeurd zou zijn) waren niet toegestaan binnen de regels op dat moment. In de huidige situatie proberen we alle beschikbare informatie van de informatiebijeenkomsten, vragen en antwoorden, factsheets e.d. te publiceren op de website https://www.tubbergen.nl/windenergie Daarnaast verstrekken we actief nieuwsbrieven om zoveel mogelijk inwoners te bereiken over de stand van zaken en informatie over het windbeleid. Op de aanwezige kaarten zijn niet alle beperkingen opgenomen, alleen het landschap.
Omdat de gemeente vindt dat het landschap bepalend is of er een windturbine
78
Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023
100.
Alternatieven
Er is niet gekeken naar andere duurzame alternatieven.
100.
Communicatie/ participatie
De steeksproefsgewijze enquête bevat vage en niet gerichte vragen met bijbehorende uitslag.
mogelijk is. Wij zijn wij het met u eens dat het kaartmateriaal niet goed leesbaar is en hiermee onduidelijk wordt. De kaarten voor de zoekgebieden hebben we daarom verduidelijkt met een betere topografische ondergrond waarop de zoekgebieden zijn ingetekend. In het nationale Klimaatakkoord zijn er afspraken gemaakt over het verduurzamen van Nederland. Eén van deze afspraken is dat de regio’s Regionale Energiestrategieën (RES) maken. In deze RES-en staan hoe de regio’s in 2030 de regio’s de helft CO2 uitstoten ten opzichte van 1990, ze doen een bod richting het Rijk. De opdracht is om een plan te maken op basis van bewezen technieken. Dit zijn in de praktijk zonne- en windenergie. In de RES Twente wordt er ook richting het Rijk gewezen op technieken zoals kernenergie of ultra-diepe geothermie, echter gaan de gemeenten daar niet over. De gemeente is immers niet het bevoegd gezag in zo’n geval. Vanwege deze reden stellen gemeenten uiteraard geen beleid op waarover ze niet het zeggenschap heeft. Bij wind en zon is dit wel het geval. Het windbeleid is een verdere uitvoering van het bod binnen de RES. In het beleid is er onderzocht hoe er (ruimtelijk) met windenergie wordt omgegaan in Noordoost Twente. In opdracht van energie Noord Oost Twente heeft Moventem een onderzoek over de regionale energiestrategie van de regio uitgevoerd.
In totaal zijn er 15.000 inwoners uitgenodigd om mee te doen aan dit onderzoek. Ze hebben een brief ontvangen met een unieke code. Zo kon de vragenlijst niet meerdere keren worden ingevuld door dezelfde persoon. Ook konden inwoners, die geen brief hadden ontvangen, meedoen met dit onderzoek door een code op te vragen. In totaal hebben 1.960 inwoners meegedaan die uitgenodigd waren via de brief, 465 inwoners hebben zelf een code opgevraagd. Inwoners die zelf de code hebben opgevraagd zijn over het algemeen net iets negatiever ten opzichte van klimaatverandering en duurzame energie (in Noordoost Twente). Wel zijn zij al iets duurzamer (zoals energie besparen en biologisch eten). De vragenlijsten konden worden ingevuld tussen 30 oktober en 23 november 2020. Met het aantal respondenten (2.425) kunnen met een betrouwbaarheid van 95% en een foutmarge van 1,97% uitspraken worden gedaan op totaal niveau.
79
Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 100.
100.
Participatie
Overig
Draagvlak wordt niet gekregen door het gezamenlijk optrekken en participeren van voor- en tegenstanders. Tegenstanders zullen niet participeren in een project waar ze op tegen zijn. Zoekgebied in de omgeving van Manderveen ligt niet strategisch qua infra en bereikbaarheid.
Participatie moet eraan bijdragen dat windprojecten geen splijtzwam voor de omgeving worden. Draagvlak en saamhorigheid blijven een groot goed in een omgeving die noaberschap hoog in het vaandel heeft staan. Dat geldt zeker ook voor Noordoost Twente. In het concept beleid is opgenomen dat actieve participatie bijdraagt aan de acceptatie van een windproject. Dit behoeft nog verdere uitwerking, waarbij wordt gestreefd naar 100% lokaal eigendom. Maatschappelijke acceptatie zou overigens een betere term zijn dan draagvlak.
Na de terinzagelegging van het concept windbeleid en het door de raad vastgestelde procesvoorstel om te komen tot vaststelling van windbeleid in september 2021, zijn de zoekgebieden verfijnt/verdiept. De wettelijke en beleidsmatige beperkingen en belemmeringen zijn in beeld gebracht in het zoekgebied om te bezien of er binnen het zoekgebied ruimte is voor de plaatsing van windturbines. Bij deze verfijning is niet gekeken naar de infra en bereikbaarheid. Mocht het komen tot een project dan zal dit aspect onderzocht moeten worden. Vanuit potentie en maximalisatie van het aantal windturbines in Tubbergen is het zoekgebied Langeveen-Manderveen-Mander verkleind in het vast te stellen windbeleid.
80