CConstaterende datTubbergen
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage Reactienota Tubbergen.pdf

Gemeenteraad Tubbergen 19 december 2023, gemeente TubbergenBij agendapunt: 8: Windbeleid Gemeente Tubbergen24.606 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023

1. Inleiding Het ontwerp windbeleid Noordoost Twente heeft vanaf 11 november 2020 t/m 5 februari 2021 ter inzage gelegen. Tegen het ontwerp windbeleid (lees: concept windbeleid) zijn 100 zienswijzen binnengekomen bij de gemeente Tubbergen. Zowel zienswijzen, als reacties op inwonersavonden hebben geleid tot aanpassingen in het beleid. Onderstaand onder 2. vindt u de aanpassingen in het beleid en onder 3. zijn de formeel ingekomen zienswijzen beantwoord.

2. Aanpassingen windbeleid ten opzichte van concept windbeleid d.d. november 2020 Gemeente Tubbergen Onderwerp Zoekgebieden

Clustering Maximaal aantal windturbines binnen de gemeente Tubbergen Minimale tiphoogte windturbine Lokaal eigendom

Concept windbeleid Bevat 3 zoekgebieden: Albergen Geesteren-Weitemanslanden Langeveen-Manderveen-Mander Clustering van minimaal 3 windturbines Geen maximaal aantal windturbines genoemd

Vast te stellen beleid Zoekgebied Albergen is geschrapt Geesteren-Weitemanslanden is verkleind en aangepast op gebied Almelo, Twenterand en Tubbergen (ATT) Langeveen-Manderveen-Mander is verkleind Clustering van minimaal 2 windturbines en deze mogen gemeentegrensoverschrijdend zijn

Minimaal 100 meter

Minimaal 180 meter

Lokaal eigendom (1/3 omgeving, 1/3 grondeigenaren en 1/3 ontwikkelende partij)

Er wordt gestreefd naar 100% lokaal eigendom met een minimum van 50%.

Maximaal aantal windturbines is afgestemd op het bod RES 1.0 (max. 4 stuks)

In overleg met de omgeving en ter nadere uitwerking kiest Tubbergen voor een rol van de gemeente die passend is om bovenstaande doelstelling van onder andere 100% lokaal eigendom te kunnen bereiken. Daarom stelt de gemeente voor de zoekgebieden een verkenner in om samen met betrokkenen in het gebied tot een mogelijk ontwikkelmodel voor de windturbines te komen.

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 Afstand van woningen

Er is geen afstand opgenomen ten opzichte van geluidgevoelige objecten zoals woningen. In de uitwerking is rekening gehouden met 400 meter.

Gebouw met functionele binding

Hiervoor is geen regeling opgenomen

Geluidsnorm

Voor geluid is aangesloten bij de 47 dB uit het Activiteitenbesluit

Uitgangspunt is 2 X de tiphoogte met een minimum van 400 meter ten opzichte van geluidgevoelige objecten, zoals woningen. Dit is in overeenstemming met de nieuwe landelijke conceptnorm per 12 oktober 2023. Als er landelijk een strengere norm komt dan in het gemeentelijk windbeleid, volgt de gemeente Tubbergen de landelijke norm. Als een geluids- en/of slagschaduwgevoelige object een functionele binding heeft met een windturbine volgen we voor dit object de regels die het Rijk hanteert/gaat hanteren. En hoeft dan niet te voldoen aan de hierboven beschreven geluids- afstandseis en slagschaduw. Het vereiste van een functionele binding houdt in dat een gebouw een functie moet hebben ten behoeve van de goede werking van de windturbine en dus een ondersteunende bijdrage daaraan moet leveren. Volgend aan de nieuwe landelijke concept normen per 12-10-2023:  Het Lden (gewogen jaargemiddelde geluidbelasting tijdens de dag-, avond- en nachtperiode) bedraagt niet meer dan 45 dB.

 

Het Lnight (jaargemiddelde geluidsniveau in de nachtperiode) bedraagt niet meer dan 39 dB. Er is sprake van een (straf)toeslag van 5 dB op deze twee bovenstaande waarden bij vaststellen van tonaal geluid vanuit de windturbine(s).

Niet opgenomen in de nieuwe landelijke concept normen per 12-10-2023, maar wel in het vast te stellen windbeleid:  Het LAeq,15 min (gemiddelde geluidsniveau over een beoordelingsperiode) bedraagt niet meer dan 43 dB(A) tussen 23.00 uur en 07.00 uur.  Het laagfrequente geluid vanwege windturbines (windpark) voldoet aan de Vercammencurve. Met toetsing aan de Vercammen-curve kan worden voorkomen dat meer dan 3 tot 10 procent van de bevolking lijdt door de gevolgen van laagfrequent geluid.

2

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 Daarnaast wordt opgenomen:  dat de meest stille types windturbines, conform de best beschikbare techniek voorrang krijgen ten opzichte van andere types windturbines bij de realisatie van windprojecten.  Verplichte monitoring voor een exploitant om te kunnen blijven voldoen aan het gestelde geluidsniveau.

Slagschaduw

Obstakelverlichting

Voor slagschaduw is aangesloten bij het Activiteitenbesluit, maximale slagschaduw van 5 uur en 40 minuten per jaar op een gevoelig object Voor dit onderwerp bevat het concept beleid geen regels

Als er landelijk een strengere norm komt dan in het gemeentelijk windbeleid, volgt de gemeente Tubbergen de landelijke norm. Windturbines in de gemeente Tubbergen mogen geen slagschaduw veroorzaken op ‘slagschaduwgevoelige’ objecten, zoals woningen (voor slagschaduwgevoelige objecten houdt de gemeente Tubbergen dezelfde objecten aan als de geluidsgevoelige objecten). Maar omdat het tijd kost om een windturbine stil te zetten als er slagschaduw ontstaat, is enige slagschaduw tijdens het stilzetten niet geheel te voorkomen. Momenteel is altijd knipperende verlichting nog verplicht. Er wordt onderzoek gedaan naar naderingsdetectie voor vliegtuigen, dimmen bij goed zicht en permanente verlichting in plaats van knipperen. Indien het in de (nabije) toekomst juridisch mogelijk is om obstakelverplichting niet toe te staan, zal de gemeente Tubbergen verder in het proces bij een eventuele vergunningverlening permanente obstakelverlichting verbieden.

3

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023

3. Beantwoording van de binnengekomen zienswijzen tegen het concept windbeleid Nummer 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10,12, 13,14,15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 73, 75, 78, 80, 82, 84, 85, 87, 89, 90, 91, 92, 94, 95, 96, 97

Thema Landschap

Zienswijze Waarop zijn de voorgestelde keuzegebieden gebaseerd?

Reactie De keuze voor de zoekgebieden zijn tot stand gekomen op basis van een bureaustudie van het landschapsbureau H+N+S op basis van landschappelijke analyse, beschermde natuurgebieden, stedelijke invloedssfeer en een veldbezoek van de betrokken landschapsarchitecten aan het gebied ter controle, zie onderstaande figuur. Ook is het kerngebied van het Nationaal Landschap Noordoost Twente ontzien om geen windmolens toe te staan. Hierdoor zijn de zoekgebieden aan de randen gesitueerd.

In het vast te stellen beleid zullen twee (aangepaste) zoekgebieden overblijven en 1 gebied (Albergen) zal vervallen. Dit heeft te maken met de potentie van de gebieden en het maximaal aantal windturbines. Waar welke ontwikkeling in de zoekgebieden uiteindelijk mogelijk is, is maatwerk per locatie.

4

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10,12, 13,14,15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 73, 75, 78, 80, 82, 84, 85, 87, 89, 90, 91, 92, 94, 95, 96, 97

1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10,12, 13,14,15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 73, 75, 78, 80, 82, 84, 85, 87, 89, 90, 91, 92, 94, 95, 96, 97

Participatie

Provinciaal beleid

Sturende vragen in de enquête en weinig respondenten gereageerd.

Concept windbeleid in strijd met provinciale omgevingsverordening.

In opdracht van energie Noord Oost Twente heeft Moventem een onderzoek over de regionale energiestrategie van de regio uitgevoerd. In totaal zijn er 15.000 inwoners uitgenodigd om mee te doen aan dit onderzoek. Ze hebben een brief ontvangen met een unieke code. Zo kon de vragenlijst niet meerdere keren worden ingevuld door dezelfde persoon. Ook konden inwoners, die geen brief hadden ontvangen, meedoen met dit onderzoek door een code op te vragen. In totaal hebben 1.960 inwoners meegedaan die uitgenodigd waren via de brief, 465 inwoners hebben zelf een code opgevraagd. Inwoners die zelf de code hebben opgevraagd zijn over het algemeen net iets negatiever ten opzichte van klimaatverandering en duurzame energie (in Noordoost Twente). Wel zijn zij al iets duurzamer (zoals energie besparen en biologisch eten). De vragenlijsten konden worden ingevuld tussen 30 oktober en 23 november 2020. Met het aantal respondenten (2.425) kunnen met een betrouwbaarheid van 95% en een foutmarge van 1,97% uitspraken worden gedaan op totaal niveau. Met de aanpassing van de Omgevingsverordening laat het provinciale beleid de plaatsing van windturbines toe binnen de zoekgebieden van Noordoost-Twente. In de omgevingsverordening is hiervoor het volgende artikel opgenomen.

“In afwijking van artikel 2.15.2 kan binnen de zoekgebieden windenergie NoordoostTwente ruimte geboden worden voor het realiseren van clusters van minimaal 3 windturbines, als: a. dit noodzakelijk is voor de opgave van duurzame energieopwekking met wind; en mits b. de landschappelijke inpassing conform de aanwezige gebiedskenmerken is verzekerd.”

5

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10,12, 13,14,15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 73, 75, 78, 80, 82, 84, 85, 87, 89, 90, 91, 92, 94, 95, 96, 97

Landschap

Windturbines kunnen niet landschappelijk ingepast worden.

Landschap

1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10,12, 13,14,15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 73, 75, 78, 80, 82, 84, 85, 87, 89, 90, 91, 92, 94, 95, 96, 97

Overig

Waarom worden de grenzen van het Nationaal Landschap aangepast? Conceptbeleid is in strijd met provinciale verordening. Conceptwindbeleid gaat uit van verouderde data en figuren / afbeeldingen zijn onleesbaar.

Het is inderdaad zo dat de grote windturbines die mogelijk gemaakt worden met dit beleid niet landschappelijk kunnen worden ingepast. Daarom is gekeken naar welk landschap het beste de windturbines aankan. Uit het landschapsonderzoek van H+N+S is gebleken dat het jonge ontginningenlandschap zich het beste leent voor de plaatsing van windturbines. Vandaar dat in deze gebieden die liggen aan de randen van het Nationaal Landschap de zoekgebieden zijn gesitueerd. Er zijn wel mogelijkheden om het zicht op een windmolen te beperken door middel van bomen aanplant. Provinciale Staten heeft ervoor gekozen om de grenzen van het Nationaal Landschap Noordoost Twente niet aan te passen, maar alleen een uitzondering te maken voor de mogelijkheid van plaatsen windturbines (molens) in de aangewezen zoekgebieden. De omgevingsverordening van de provincie Overijssel is hierop inmiddels aangepast.

In het ontwerpwindbeleid wordt uitgegaan van officiële data uit 2017. Bij de opstelling van het ontwerpbeleid waren dit de meest actuele data uit de klimaatmonitor. De klimaatmonitor is een landelijke databank van de Rijksoverheid. Inmiddels zijn de cijfers geüpdatet. Helaas loopt de klimaatmonitor achter met betrekking tot de data, maar het is voor ons een site met betrouwbare informatie. In het beleid wordt een topografische kaart opgenomen met de twee (aangepaste) zoekgebieden.

6

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10,12, 13,14,15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 73, 75, 78, 80, 82, 84, 85, 87, 89, 90, 91, 92, 94, 95, 96, 97

Participatie

Geen participatietraject voor de zoeklocaties.

Met de dorpsraden nabij de zoekgebieden hebben in het kader van de terinzagelegging van het concept windbeleid gesprekken plaatsgevonden. Naar aanleiding van deze gesprekken en de vele zienswijzen is vaststelling van het windbeleid uitgesteld. Om te komen tot de vaststelling van wind- en zonneveldenbeleid heeft de gemeente Tubbergen in september 2021 de routekaart wind en zon vastgesteld. Deze routekaart gaat niet over de inhoud van het beleid, maar brengt wel in beeld welke inhoudelijke stappen worden genomen op weg naar besluitvorming. Met hierin doorlopend aandacht voor de communicatie met onze inwoners, welke een informerend karakter hadden. Daadwerkelijke participatie zal pas plaats vinden na vaststelling van het windbeleid en komt aan bod bij een evt. aanvraag. Tot die tijd informeren wij inwoners en andere betrokkenen. Hiervoor zijn na de verfijning van de zoekgebieden algemene bijeenkomsten gehouden in december 2021. Nadat de raad op 2 mei de kadernota om tot vaststelling van windbeleid te komen heeft vastgesteld, zijn er binnen de 3 zoekgebieden bijeenkomsten geweest op 22 mei, 25 mei en 1 juni 2023. Voor deze informatiebijeenkomsten zijn bewoners binnen 1 km van potentiële zoeklocaties gericht uitgenodigd en zijn de bijeenkomsten breder gedeeld via de website en het huis aan huis blad.

Landschap

Onderbouwing van de zoeklocaties ontbreekt.

Na de vaststelling van het windbeleid kunnen aanvragen worden ingediend. Hiervoor geldt een afzonderlijk participatietraject. Hiervoor is een onderzoek uitgevoerd naar het herdefiniëren van de grenzen van het nationaal landschap Noordoost Twente door H+N+S zie het rapport: https://www.energievannoordoosttwente.nl/media/hns20190228-nd-pres.-no-twente1.pdf

7

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10,12, 13,14,15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 73, 75, 78, 80, 82, 84, 85, 87, 89, 90, 91, 92, 94, 95, 96, 97

Landschap

Landschap

Landschap

1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10,12, 13,14,15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 73, 75, 78, 80, 82, 84, 85, 87, 89, 90, 91, 92, 94, 95, 96, 97

Omgevingsaspecten

Een landschappelijke analyse is slechts een klein onderdeel van de totale analyse. Kaartmateriaal is ondeugdelijk, misleidend en onvolledig opgesteld.

Alternatieve locatie wordt niet benoemd. Milieuaspecten zijn onderbelicht (geluid, externe veiligheid).

Wij vinden het landschap een belangrijke pijler, vandaar ook dat de gebieden op basis van het landschap als zoekgebied zijn aangewezen. Binnen de zoekgebieden gelden meerdere beperkingen dan alleen het landschap. Een deel van deze beperkingen zijn pas te beoordelen wanneer er een concreet initiatief voorligt.

Op de aanwezige kaarten zijn niet alle beperkingen opgenomen, alleen het landschap. Omdat de gemeente vindt dat het landschap bepalend is of er een windturbine mogelijk is. Wij zijn wij het met u eens dat het kaartmateriaal niet goed leesbaar is en hiermee onduidelijk wordt. De kaarten voor de zoekgebieden hebben we daarom verduidelijkt met een betere topografische ondergrond waarop de (aangepaste) zoekgebieden zijn ingetekend. In het kader van de verfijning/verdieping van de zoekgebieden hebben we alle belemmeringen/beperkingen ingetekend en gepubliceerd op onze website https://www.tubbergen.nl/windenergie . Door de voorwaarde om te zoeken aan de randen van NOT-gebied zijn geen locaties onderzocht in het midden van NOT-gebied. Aan de milieuaspecten is in het concept-windbeleid grotendeels voorbijgegaan. De milieuaspecten komen in een later stadium bij een concrete aanvraag zeker uitgebreid aan bod. De vele zienswijzen en de roep tot het hanteren van afstanden hebben wij ons ter harte genomen. We hadden gehoopt dat het RIVM of het Rijk hiervoor met duidelijke afstandsnormen zouden komen. In overeenstemming met de nieuwe landelijke conceptnorm per 12 oktober 2023 zijn de geluidsnormen aangepast. Geluid Vanuit het Activiteitenbesluit geldt voor geluid een norm van 47 dB-Lden. De normen uit het Activiteitenbesluit mogen door de uitspraak van de Raad van State (d.d.

30/06/2021) niet meer zonder onderbouwing worden gebruikt voor een clustering van minimaal 3 windturbines.

8

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 De geluidsnorm van 47 dB-Lden uit het Activiteitenbesluit mag niet zonder onderbouwing en onderzoek worden ingezet. In verband met de reparatie van deze wetgeving is een Plan-MER gestart. Voor het Lden kan, op basis van het aantal gehinderden en de gezondheidseffecten een begrenzing van 47 dB worden afgewogen. De gemeente hecht eraan een hoger beschermingsniveau te realiseren en volgt het advies van GGD en WHO om ten hoogste 45 dB Lden toe te laten. Voor een vergelijkbaar beschermingsniveau is het bijbehorende L night 6 dB lager en dus 39 dB. Voor een vergelijkbaar beschermingsniveau is het bijbehorende LAeq tot 4 dB hoger dan het Lnight, dus 43 dB(A). Om deze daadwerkelijk meetbaar en handhaafbaar te maken, kiest de gemeente voor een lange, maar nog realiseerbare middelingsduur van 15 minuten. Lnight is het jaargemiddelde geluidsniveau in de nachtperiode. Hierbij wordt geen toeslag gehanteerd. Lnight wordt gebruikt om slaapverstoring te voorspellen. Lnight biedt aanvullende bescherming ten opzichte van Lden indien een windturbine met name in de nacht in bedrijf is. Het LAeq is het gemiddelde geluidsniveau over een beoordelingsperiode. Over het algemeen is dit een etmaal of een deel daarvan (dag, avond, nacht).

Ook kan het een geluidsniveau over een kortere periode beslaan, bijvoorbeeld het gemiddelde geluidsniveau over enkele minuten of een kwartier. De norm is relatief eenvoudig handhaafbaar. In de directe omgeving van windparken wordt vaak gevreesd voor hinder vanwege laagfrequent geluid of infrageluid. Hierbij is laagfrequent geluid het geluid tussen de ca 20-100 Hz en infrageluid het geluid onder de 20 Hz. Het RIVM stelt dat het laagfrequente geluid en infrageluid van windturbines niet voor andere effecten zorgen dan ander geluid (=midden en hogere frequenties). Er is geen bewijs dat het

9

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 laagfrequente geluid en infrageluid onder de gehoordrempel tot enig nadelig gezondheidseffect kan leiden. Het aandeel laagfrequent geluid en infrageluid is normaal voor een mechanische geluidbron en treedt bijvoorbeeld ook op bij wegverkeersgeluid. Een windturbine die normaal draait binnen haar specificaties zal daarom geen onevenredig aandeel laagfrequent geluid veroorzaken, waardoor een norm, aanvullend op een Lden-norm, dan ook niet nodig is. Een normering voor laagfrequent geluid kan wel nut hebben om bij bijzondere situaties het bevoegd gezag een middel te geven om te handhaven. De Vercammen-curve wordt door de ABRvS1 geschikt bevonden om de aanvaardbaarheid van laagfrequent geluid te beoordelen. Door het laagfrequente geluid van windturbinegeluid apart te normeren met de Vercammen-curve kan voorkomen worden dat bij onvolkomenheden of defecten (langdurig) hinder als gevolg van laagfrequent geluid van windturbines optreedt. Externe veiligheid Bij externe veiligheid kan worden gedacht aan:  IJs afwerping;  mastbreuk;  het afbreken van een turbineblad of de gondel. Omdat externe veiligheid relevant is bij windturbines, staan in het Activiteitenbesluit en de Activiteitenregeling veiligheidseisen. Dit zijn onder meer risicocontouren.

Het Handboek Risicozonering Windturbines helpt bij het bepalen van deze risicocontouren. Evenals bij geluid wordt de wet op dit punt gerepareerd. Door het opnemen van een afstandsnorm van 2 X de tiphoogte en een ondergrens van 400 meter ten opzichte van woningen zal externe veiligheid niet meteen een rol van betekenis spelen. Uiteraard zal het aspect externe veiligheid worden beoordeeld bij een concrete aanvraag.

10

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10,12, 13,14,15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 73, 75, 78, 80, 82, 84, 85, 87, 89, 90, 91, 92, 94, 95, 96, 97 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10,12, 13,14,15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 73, 75, 78, 80, 82, 84, 85, 87, 89, 90, 91, 92, 94, 95, 96, 97

Planschade/ waardevermindering

Windturbines verminderen de eigendomswaarde.

Voor de bouw van een windturbine is een planologische procedure noodzakelijk. Na het onherroepelijk worden van deze procedure bestaat de mogelijkheid tot het indienen van een verzoek om planschade. Het windbeleid stelt kaders en geeft niet aan of er sprake is van waardevermindering van woningen. Zaken zoals waardevermindering van woningen kunnen worden meegenomen in een projectfase. Hierover kunnen dan afspraken worden gemaakt. Uit navraag bij makelaars is ons bekend dat WOZ-waarden zullen dalen van huizen in de nabijheid van windturbines. Echter, om welk percentage waardedaling het gaat, is op voorhand niet aan te geven. Dat zal onder meer afhankelijk zijn van afstand en ligging.

Alternatieven

Andere vormen dan zon- en windenergie komen niet aan de orde.

In het nationale Klimaatakkoord zijn er afspraken gemaakt over het verduurzamen van Nederland. Eén van deze afspraken is dat de regio’s Regionale Energiestrategieën (RES) maken. In deze RES-en staan hoe de regio’s in 2030 de regio’s de helft CO2 uitstoten ten opzichte van 1990, ze doen een bod richting het Rijk. De opdracht is om een plan te maken op basis van bewezen technieken. Dit zijn in de praktijk zonne- en windenergie. In de RES Twente wordt er ook richting het Rijk gewezen op technieken zoals kernenergie of ultra-diepe geothermie, echter gaan de gemeenten daar niet over. De gemeente is immers niet het bevoegd gezag in zo’n geval. Vanwege deze reden stellen gemeenten uiteraard geen beleid op waarover ze niet het zeggenschap heeft. Bij wind en zon is dit wel het geval. Het windbeleid is een verdere uitvoering van het bod binnen de RES. In het beleid is er onderzocht hoe er (ruimtelijk) met windenergie wordt omgegaan in Noordoost Twente. In het vast te stellen windbeleid zal een maximum aantal windturbines worden opgenomen voor Tubbergen, zodat wij niet meer doen dan het RES-bod.

11

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10,12, 13,14,15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 73, 75, 78, 80, 82, 84, 85, 87, 89, 90, 91, 92, 94, 95, 96, 97 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10,12, 13,14,15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 73, 75, 78, 80, 82, 84, 85, 87, 89, 90, 91, 92, 94, 95, 96, 97

Landschap

Blijvende horizonvervuiling, ook als een windmolen niet operationeel is.

Het is inderdaad zo dat de grote windturbines die mogelijk gemaakt worden met dit beleid niet landschappelijk kunnen worden ingepast. Daarom is gekeken welk landschap zich het best leent voor de plaatsing van windturbines. Uit het landschapsonderzoek van H+N+S is gebleken dat het jonge ontginningenlandschap het beste de windturbines aankan. Vandaar dat in deze gebieden die liggen aan de randen van het Nationaal Landschap de zoekgebieden zijn gesitueerd. Er zijn wel mogelijkheden om het zicht op een windmolen te beperken door middel van bomen aanplant. Wanneer de windturbines niet meer gebruikt worden dienen ze gesloopt te worden.

Informatie beleid

Informatie webinars waren niet interactief en boden geen ruimte voor vragen.

Aan het begin van de terinzagelegging zijn webinars gehouden die een groot bereik hadden. De webinar voor Tubbergen was per 1 februari 2021, 1015 keer bekeken. Tijdens de uitzending bestond de mogelijkheid om vragen te stellen, welke deels live in de uitzending zijn behandeld. Door de hoeveelheid aan vragen konden deze niet gelijk worden beantwoord. Wel zijn de overige niet behandelde vragen door het team op een later moment schriftelijk beantwoord en op de website van de gemeente Tubbergen gepubliceerd. Dit is wellicht niet de meest ideale interactieve wijze van werken, maar gezien de omstandigheden van destijds rondom Corona is wel een grote groep mensen geïnformeerd over het voorgenomen beleid en is de uitnodiging gedaan om vragen te stellen en de mogelijkheid benadrukt dat men een zienswijze kan indienen. Bijeenkomsten in zalen (zoals wellicht eerder wel gebeurd zou zijn) waren niet toegestaan binnen de regels op dat moment.

12

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10,12, 13,14,15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 73, 75, 78, 80, 82, 84, 85, 87, 89, 90, 91, 92, 94, 95, 96, 97 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10,12, 13,14,15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 73, 75, 78, 80, 82, 84, 85, 87, 89, 90, 91, 92, 94, 95, 96, 97

Participatie

Draagvlak zou moeten aantonen of windturbines gewenst of ongewenst zijn.

In het concept beleid is opgenomen dat actieve participatie bijdraagt aan de acceptatie van een windproject. Dit behoeft nog verdere uitwerking, waarbij wordt gestreefd naar 100% lokaal eigendom. Maatschappelijke acceptatie zou een betere term zijn dan draagvlak.

Overig

Een beleid tot 2030 opstellen is half werk.

In het nationale Klimaatakkoord zijn er afspraken gemaakt over het verduurzamen van Nederland. Eén van deze afspraken is dat de regio’s Regionale Energiestrategieën (RES) maken. In deze RES-en staan hoe de regio’s in 2030 de helft CO2 uitstoten ten opzichte van 1990, ze doen een bod richting het Rijk. De opdracht is om een plan te maken op basis van bewezen technieken. Dit zijn in de praktijk zonne- en windenergie. In de RES Twente wordt er ook richting het Rijk gewezen op technieken zoals kernenergie of ultra-diepe geothermie, echter gaan de gemeenten daar niet over. De gemeente is immers niet het bevoegd gezag in zo’n geval. Vanwege deze reden stellen gemeenten uiteraard geen beleid op waarover ze niet het zeggenschap heeft. Bij wind en zon is dit wel het geval. Het windbeleid is een verdere uitvoering van het bod binnen de RES. In het beleid is er onderzocht hoe er (ruimtelijk) met windenergie wordt omgegaan in Noordoost Twente.

13

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10,12, 13,14,15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 73, 75, 78, 80, 82, 84, 85, 87, 89, 90, 91, 92, 94, 95, 96, 97 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10,12, 13,14,15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 73, 75, 78, 80, 82, 84, 85, 87, 89, 90, 91, 92, 94, 95, 96, 97

Flora en fauna

(Roof)vogels, vleermuizen en insecten worden letterlijk uit de lucht geslagen door de wieken .

Het windbeleid gaat over de vaststelling van kaders. Hierin is geen verdieping gemaakt op de impact van dieren. Wel gaan we in het beleid een aanvulling opnemen op het onderdeel stilstand voorziening voor (trek)vogels. Bij een concrete aanvraag zullen de effecten op dieren onderzocht moeten worden.

Landschap

Recreatie en toerisme leidt aanzienlijk onder de komst van windturbines. Geen confettimodel van windturbines en zonneparken doordat elke gemeente een bijdrage moet doen.

We bevinden ons in een gebied zonder windturbines, echter aan de Duitse zijde zijn er al windturbines zichtbaar. De plaatsing van windturbines zal zeker niet leiden tot verfraaiing van het gebied. Wel is het uitgangspunt dat windturbines worden geclusterd aan de randen van het Nationaal Landschap om de impact op het gehele gebied zo beperkt mogelijk te houden. Gemeenten krijgen inderdaad de opdracht tot het leveren van een bijdrage aan de klimaatopgave op het gebied van zon en wind. Mochten wij hieraan niet voldoen dan zal de provincie de taak naar zich toetrekken en zijn wij de regie kwijt. We proberen met het windbeleid een clustering te bewerkstelligen.

Landschap

14

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10,12, 13,14,15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 73, 75, 78, 80, 82, 84, 85, 87, 89, 90, 91, 92, 94, 95, 96, 97 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10,12, 13,14,15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 73, 75, 78, 80, 82, 84, 85, 87, 89, 90, 91, 92, 94, 95, 96, 97

Overig

Alternatieven

De nu gemaakte keuzes staan haaks op eerder gemaakte keuzes.

In de nadere motivering wordt hierbij gedoeld op het provinciale beleid. Hierin hebben we als gemeente geen sturende rol.

Aan de vele andere oplossingen om een bijdrage te leveren aan de energietransitie in Twente wordt te gemakkelijk voorbij gegaan.

De gemeente kent vanaf 1 januari 2023 een stimuleringssubsidie om woningen en gebouwen te verduurzamen door bijvoorbeeld betere isolatie.

Wel vinden wij het van belang om als gemeente zelf de regie te houden door het opstellen van beleid. In de gemeente Tubbergen is niet eerder windbeleid vastgesteld. Ook zijn er niet eerder zoekgebieden aangewezen waar de plaatsing van windmolens binnen het NOT-gebied mogelijk wordt gemaakt. Ook zijn niet eerder op een vergelijkbare wijze participatieverplichtingen opgenomen in RO-beleidsdocumenten. Er is daarom voor zover bekend geen sprake van “keuzes die haaks staan op eerder gemaakte keuzes” met betrekking tot het gemeentelijk beleid.

Voor het benutten van de bedrijfsdaken voor de opwekking van zonne-energie hebben de vier gemeenten (Oldenzaal, Losser, Tubbergen en Dinkelland) het project “Gemeente zoekt dak” gestart. Hierbij is in potentie ruim 13 hectare geschikt dakoppervlak beschikbaar gesteld voor de aanleg van zonnepanelen aan de gemeente door bedrijven. Met de dakeigenaren worden afspraken gemaakt over dakhuur en wordt ook de mogelijkheid geboden om het project in eigen beheer te realiseren. Juridisch gezien kunnen we nog niet zover gaan om de plaatsing van zonnepanelen op daken af te dwingen bij de verlening van een omgevingsvergunning. Diverse lokale energie coöperaties hebben al mooie projecten zoals zonnepanelen op boerderijdaken gerealiseerd met behulp van een postcoderoos regeling (bijvoorbeeld Essenkracht uit Tubbergen, Greuner uit Losser en Boeskoolstroom uit Oldenzaal). Het verkopen van de panelen aan deelnemers is echter een uitdaging gebleken in de praktijk en dit heeft veel tijd nodig om tot realisatie te kunnen komen.

15

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 De cijfers in het windbeleid zullen geactualiseerd worden op de reeds gerealiseerde projecten.

1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10,12, 13,14,15, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 73, 75, 78, 80, 82, 84, 85, 87, 89, 90, 91, 92, 94, 95, 96, 97

Participatie

Lokaal eigendom is een illusie.

Windenergie is nodig om de doelstelling in de energieopgave te kunnen realiseren. Als we energie op zouden wekken met alleen zon op dak, dan kunnen we niet genoeg energie duurzaam opwekken. Voor zonnevelden geldt, dat deze in verhouding teveel ruimte in beslag nemen om dezelfde hoeveelheid energie op te kunnen wekken. Zo levert 1 windturbine net zoveel stroom als 15 tot 22 hectare zonneveld. Verder is het zo dat de moderne grotere windturbines in verhouding veel meer energie opleveren. Zo levert een windturbine van 240 meter voldoende elektriciteit op voor 7.200 huishoudens. Dat is net zoveel als 900 erfmolens. Het streven is om te komen tot 100 % lokaal eigendom. Na de vaststelling van windbeleid wordt invulling gegeven aan het streven door de (verplichte) keuze van de verschillende instrumenten zoals een maatschappelijke tender of gebiedsovereenkomst.

16

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 6.

Landschap

Waarom windturbines in de omgeving van de Vriezenveenseweg te Geesteren

Noordoost Twente is aangemerkt als Nationaal Landschap. Voorwaarde voor de vaststelling van het gemeentelijke windbeleid was dat de provincie Overijssel ruimte bood voor windenergie aan de randen van het Nationaal Landschap door herziening van de omgevingsverordening. Inmiddels is de provinciale omgevingsverordening hierop aangepast. Op basis van een landschappelijke analyse is vervolgens bepaald waar windturbines mogelijk zijn in Tubbergen. De zoekgebieden m.b.t. de landschapstypes zijn gebaseerd op een rapport van H+N+S ´Herdefiniëren grens nationaal landschap´.

6.

Alternatieven

Waarom windturbines en geen andere energiebezuiniging

Om inzichtelijk te maken welke potentiele locaties overblijven voor wind heeft de gemeente Tubbergen eind 2021 de zoekgebieden verfijnd. In het zoekgebied Geesteren-Weitemanslanden zou hierdoor ruimte ontstaan aan de zuidzijde van het zoekgebied. In het vast te stellen windbeleid is het zoekgebied aangepast op het ATTgebied. Gemeente Tubbergen wil een fijne leefomgeving die ook voor onze komende generaties duurzaam, veilig en gezond is. Wij dragen bij aan de landelijke ambities door onder meer 100% van de elektriciteit duurzaam op te wekken in 2050 en te zorgen dat alle woningen en gebouwen aardgasvrij zijn in 2050. Dat kunnen we niet alleen en ook niet in één keer. Dat doen we in stappen en samen met andere gemeenten. In Twente is binnen de Regionale Energiestrategie (RES) Twente afgesproken dat we 1,5 TWh duurzaam opwekken in 2030. De gemeenten uit Noordoost Twente (Dinkelland, Losser, Oldenzaal en Tubbergen) dragen bij met 225 GWh. Aangezien nieuwe technieken nog niet grootschalig toepasbaar zijn in de praktijk, realiseren we dat met een mix van zonne- en windenergie. Nieuwe technieken worden nader onderzocht in de RES Twente 2.0. Naast de opwek van duurzame energie wordt ook ingezet op besparing. Zo kent de gemeente sinds 1 januari een stimuleringsregeling voor de isolatie van woningen.

17

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 6.

Waardevermindering

Waardevermindering van de woning

Het windbeleid stelt kaders en geeft niet aan of er sprake is van waardevermindering van woningen. Zaken zoals waardevermindering van woningen kunnen worden meegenomen in een projectfase. Hierover kunnen dan afspraken worden gemaakt. Uit navraag bij makelaars is ons bekend dat WOZ-waarden zullen dalen van huizen in de nabijheid van windturbines. Echter, om welk percentage waardedaling het gaat, is op voorhand niet aan te geven. Dat zal onder meer afhankelijk zijn van afstand en ligging.

6.

Omgevingsaspecten

Wat is de geluidsoverlast

De geluidsnorm van 47 dB-Lden uit het Activiteitenbesluit mag niet zonder onderbouwing en onderzoek worden ingezet. In verband met de reparatie van deze wetgeving is een Plan-MER gestart. De aanpassing van de wet wordt begin 2024 verwacht. Vanaf 12 oktober 2023 ligt de conceptwet ter inzage. De hierin opgenomen normen volgen wij in het windbeleid. Voor het Lden kan, op basis van het aantal gehinderden en de gezondheidseffecten een begrenzing van 47 dB worden afgewogen. De gemeente hecht eraan een hoger beschermingsniveau te realiseren en volgt het advies van GGD en WHO om ten hoogste 45 dB Lden toe te laten. Voor een vergelijkbaar beschermingsniveau is het bijbehorende L night 6 dB lager en dus 39 dB. Voor een vergelijkbaar beschermingsniveau is het bijbehorende LAeq tot 4 dB hoger dan het Lnight, dus 43 dB(A). Om deze daadwerkelijk meetbaar en handhaafbaar te maken, kiest de gemeente voor een lange, maar nog realiseerbare middelingsduur van 15 minuten. Lnight is het jaargemiddelde geluidsniveau in de nachtperiode. Hierbij wordt geen toeslag gehanteerd. Lnight wordt gebruikt om slaapverstoring te voorspellen. Lnight biedt aanvullende bescherming ten opzichte van Lden indien een windturbine met name in de nacht in bedrijf is.

18

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 Het LAeq is het gemiddelde geluidsniveau over een beoordelingsperiode. Over het algemeen is dit een etmaal of een deel daarvan (dag, avond, nacht). Ook kan het een geluidsniveau over een kortere periode beslaan, bijvoorbeeld het gemiddelde geluidsniveau over enkele minuten of een kwartier. De norm is relatief eenvoudig handhaafbaar. In de directe omgeving van windparken wordt vaak gevreesd voor hinder vanwege laagfrequent geluid of infrageluid. Hierbij is laagfrequent geluid het geluid tussen de ca 20-100 Hz en infrageluid het geluid onder de 20 Hz. Het RIVM stelt dat het laagfrequente geluid en infrageluid van windturbines niet voor andere effecten zorgen dan ander geluid (=midden en hogere frequenties). Er is geen bewijs dat het laagfrequente geluid en infrageluid onder de gehoordrempel tot enig nadelig gezondheidseffect kan leiden. Het aandeel laagfrequent geluid en infrageluid is normaal voor een mechanische geluidbron en treedt bijvoorbeeld ook op bij wegverkeersgeluid. Een windturbine die normaal draait binnen haar specificaties zal daarom geen onevenredig aandeel laagfrequent geluid veroorzaken, waardoor een norm, aanvullend op een Lden-norm, dan ook niet nodig is.

Een normering voor laagfrequent geluid kan wel nut hebben om bij bijzondere situaties het bevoegd gezag een middel te geven om te handhaven. De Vercammen-curve wordt door de ABRvS2 geschikt bevonden om de aanvaardbaarheid van laagfrequent geluid te beoordelen. Door het laagfrequente geluid van windturbinegeluid apart te normeren met de Vercammen-curve kan voorkomen worden dat bij onvolkomenheden of defecten (langdurig) hinder als gevolg van laagfrequent geluid van windturbines optreedt.

19

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 6.

Flora en fauna

Is er gekeken naar de aanwezigheid van dieren binnen deze omgeving

We zitten nu nog in de fase van de opstelling van beleid. Na de vaststelling van beleid kunnen pas aanvragen worden ingediend. Voor de plaatsing van een windturbine is een planologische procedure noodzakelijk. In deze procedure moet onderzoek plaatsvinden naar flora en fauna en een goed woonen leefklimaat. Sterfte van vogels door aanvaringen met windturbines is te beperken door technische oplossingen. De toepassing van stilstand voorzieningen bij windparken op of nabij trekroutes kan het aantal slachtoffers onder trekvogels aanzienlijk beperken. Met een model is het mogelijk om vogeltrek te kunnen voorspellen waarop de stilstand voorziening kan worden afgestemd. De pieken in de trek zijn vaak maar enkele dagen per jaar. Met een radar is redelijk goed te voorspellen of een windturbine moet worden stilgezet om vogels te beschermen. Bij ieder initiatief kan bij de aanvraag worden nagegaan of het noodzakelijk is om een stilstand voorziening verplicht te stellen.

20.

Alternatieven

20.

Regionale Energie Strategie (RES)

Kijken naar alternatieve ‘nietbeeldbepalende’opl ossingen Waarom meer opwekken dan de eigen behoefte, bijv. Tubbergen wekt extra op voor Oldenzaal.

Aangezien nieuwe technieken nog niet grootschalig toepasbaar zijn in de praktijk, realiseren we dat met een mix van zonne- en windenergie. Nieuwe technieken worden nader onderzocht in de RES Twente 2.0. In Twente is binnen de Regionale Energiestrategie (RES) Twente afgesproken dat we 1,5 TWh duurzaam opwekken in 2030. De gemeenten uit Noordoost Twente (Dinkelland, Losser, Oldenzaal en Tubbergen) dragen bij met 225 GWh. Het bod is gerelateerd aan het verbruik in deze vier gemeenten. In het vast te stellen windbeleid zal het aantal windturbines voor Tubbergen worden gemaximaliseerd op 4 stuks. Oldenzaal heeft weinig tot geen buitengebied en het gebied heeft een hoogtebeperking vanwege de aanwezigheid van een radar bij vliegveld Twente.

20

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 20.

Participatie/ communicatie

20.

Overig

20.

Landschap

20.

Omgevingsaspecten

Tweedeling in het buitengebied tussen voor- en tegenstanders van windenergie Onduidelijk kaartmateriaal, plaatsnamen zijn niet duidelijk te zien Toevoegen van nieuwe, robuuste landschapselement en duurt jaren tot aan volgroeiing Afstand tot woningen (slagschaduw en geluid)

Dit is een opmerking die we ons ter harte nemen en aandacht behoeft. Wij proberen in ieder geval om de informatie zo open en transparant mogelijk te delen, zodat iedereen over dezelfde informatie beschikt.

Het vast te stellen windbeleid bevat een kaart met de twee zoekgebieden op een topografische ondergrond.

De grote windturbines die mogelijk gemaakt worden met dit beleid zijn niet aan het zicht te onttrekken door landschappelijke inpassing. Echter met de toevoeging van landschapselementen zoals een houtwal kan een windturbine op bepaalde locaties minder zichtbaar worden. Op planniveau zal dan afgesproken moeten worden wat de omvang en stamdikte dient te zijn van dit groen. Aan de milieuaspecten is in het concept-windbeleid grotendeels voorbijgegaan. De milieuaspecten komen in een later stadium bij een concrete aanvraag zeker uitgebreid aan bod. De vele zienswijzen en de roep tot het hanteren van afstanden hebben wij ons ter harte genomen. We hadden gehoopt dat het RIVM of het Rijk hiervoor met duidelijke afstandsnormen zouden komen. De verwachting is echter, dat het RIVM niet met een rapport gaat komen over afstandsnormen. Wel ligt er vanaf 12 oktober 2023 concept wetgeving ter inzage. In het vast te stellen windbeleid sluiten we aan bij de conceptwetgeving. Slagschaduw In het windbeleid is opgenomen dat windturbines verplicht voorzien zijn van een stilstandvoorziening. Hierdoor schakelt de turbine uit als slagschaduw optreedt. Aan de hand van rekenmethodes is van tevoren vast te stellen op welke dagen en op welk moment van de dag een slagschaduw kan optreden.

Of de slagschaduw ook echt optreedt op de voorspelde dagen, hangt af of het bijvoorbeeld onbewolkt is en de richting van de zon. In het vast te stellen windbeleid geven we aan dat er geen sprake mag zijn van slagschaduw.

21

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 Obstakelverlichting De verlichting op een windturbine is bedoeld om vliegtuigen te waarschuwen. Momenteel wordt gewerkt aan een systeem, waarbij de verlichting alleen ‘aanspringt’ als er een vliegtuig nadert. Hierdoor zal minder hinder worden ervaren door de verlichting in de omgeving. De wetgeving wordt op dit punt aangepast. Geluid Vanuit het Activiteitenbesluit geldt voor geluid een norm van 47 dB(A). De normen uit het Activiteitenbesluit mogen door de uitspraak van de Raad van State (d.d. 30/06/2021) niet meer zonder onderbouwing worden gebruikt voor een clustering van minimaal 3 windturbines. De geluidsnorm van 47 dB-Lden uit het Activiteitenbesluit mag niet zonder onderbouwing en onderzoek worden ingezet. In verband met de reparatie van deze wetgeving is een Plan-MER gestart. De aanpassing van de wet wordt begin 2024 verwacht. Voor het Lden kan, op basis van het aantal gehinderden en de gezondheidseffecten een begrenzing van 47 dB worden afgewogen. De gemeente hecht eraan een hoger beschermingsniveau te realiseren en volgt het advies van GGD en WHO om ten hoogste 45 dB Lden toe te laten. Voor een vergelijkbaar beschermingsniveau is het bijbehorende L night 6 dB lager en dus 39 dB. Voor een vergelijkbaar beschermingsniveau is het bijbehorende LAeq tot 4 dB hoger dan het Lnight, dus 43 dB(A).

Om deze daadwerkelijk meetbaar en handhaafbaar te maken, kiest de gemeente voor een lange, maar nog realiseerbare middelingsduur van 15 minuten. Lnight is het jaargemiddelde geluidsniveau in de nachtperiode. Hierbij wordt geen toeslag gehanteerd. Lnight wordt gebruikt om slaapverstoring te voorspellen. Lnight biedt aanvullende bescherming ten opzichte van Lden indien een windturbine met name in de nacht in bedrijf is.

22

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 Het LAeq is het gemiddelde geluidsniveau over een beoordelingsperiode. Over het algemeen is dit een etmaal of een deel daarvan (dag, avond, nacht). Ook kan het een geluidsniveau over een kortere periode beslaan, bijvoorbeeld het gemiddelde geluidsniveau over enkele minuten of een kwartier. De norm is relatief eenvoudig handhaafbaar. In de directe omgeving van windparken wordt vaak gevreesd voor hinder vanwege laagfrequent geluid of infrageluid. Hierbij is laagfrequent geluid het geluid tussen de ca 20-100 Hz en infrageluid het geluid onder de 20 Hz. Het RIVM stelt dat het laagfrequente geluid en infrageluid van windturbines niet voor andere effecten zorgen dan ander geluid (=midden en hogere frequenties). Er is geen bewijs dat het laagfrequente geluid en infrageluid onder de gehoordrempel tot enig nadelig gezondheidseffect kan leiden. Het aandeel laagfrequent geluid en infrageluid is normaal voor een mechanische geluidbron en treedt bijvoorbeeld ook op bij wegverkeersgeluid. Een windturbine die normaal draait binnen haar specificaties zal daarom geen onevenredig aandeel laagfrequent geluid veroorzaken, waardoor een norm, aanvullend op een Lden-norm, dan ook niet nodig is.

Een normering voor laagfrequent geluid kan wel nut hebben om bij bijzondere situaties het bevoegd gezag een middel te geven om te handhaven. De Vercammen-curve wordt door de ABRvS3 geschikt bevonden om de aanvaardbaarheid van laagfrequent geluid te beoordelen. Door het laagfrequente geluid van windturbinegeluid apart te normeren met de Vercammen-curve kan voorkomen worden dat bij onvolkomenheden of defecten (langdurig) hinder als gevolg van laagfrequent geluid van windturbines optreedt.

23

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 Externe veiligheid Bij externe veiligheid kan worden gedacht aan:  IJs afwerping;  mastbreuk;  het afbreken van een turbineblad of de gondel. Omdat externe veiligheid relevant is bij windturbines, staan in het Activiteitenbesluit en de Activiteitenregeling veiligheidseisen. Dit zijn onder meer risicocontouren. Het Handboek Risicozonering Windturbines helpt bij het bepalen van deze risicocontouren. Evenals bij geluid wordt de wet op dit punt gerepareerd. Door het opnemen van een afstandsnorm van 2 X de tiphoogte en het opnemen van een ondergrens van 400 meter ten opzichte van woningen zal externe veiligheid niet meteen een rol van betekenis spelen. Uiteraard zal het aspect externe veiligheid worden beoordeeld bij een concrete aanvraag. Aangezien gezondheid afhankelijk is van meerdere factoren en er behoefte is aan een norm voor een minimale afstand tot woningen gaan we mee in de landelijke voorgestelde norm van 2 X de tiphoogte en daarnaast een minimale ondergrens van 400 meter ten opzichte van woningen. 47.

Landschap

Verkleining van het Nationaal Landschap Noordoost Twente, de bezwaar tegen de keuzegebieden, onderbouwing van locaties ontbreekt

De keuze voor de zoekgebieden zijn tot stand gekomen op basis van een bureaustudie van het landschapsbureau H+N+S op basis van landschappelijke analyse, beschermde natuurgebieden, stedelijke invloedssfeer en een veldbezoek van de betrokken landschapsarchitecten aan het gebied ter controle, zie onderstaande figuur. Ook is het kerngebied van het Nationaal Landschap Noordoost Twente ontzien om geen windmolens toe te staan. Hierdoor zijn de zoekgebieden aan de randen gesitueerd. Zoekgebieden in het midden van Noordoost Twente zijn hierdoor niet nader onderzocht.

24

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023

Waar welke ontwikkeling in de zoekgebieden uiteindelijk mogelijk is, is maatwerk per locatie. Noordoost Twente is aangemerkt als Nationaal Landschap. Voorwaarde voor de vaststelling van het gemeentelijke windbeleid was dat de provincie Overijssel ruimte bood voor windenergie aan de randen van het Nationaal Landschap door herziening van de omgevingsverordening. Inmiddels is de provinciale omgevingsverordening hierop aangepast. De grenzen van het Nationaal Landschap zijn niet verschoven, maar de provinciale verordening biedt binnen de zoekgebieden windenergie Noordoost-Twente ruimte voor realisatie van clusters van minimaal 3 windturbines, als: a. dit noodzakelijk is voor de opgave van duurzame energieopwekking met wind; en mits b. de landschappelijke inpassing conform de aanwezige gebiedskenmerken is verzekerd. Het gemeentelijk windbeleid betekent een verdere inkadering voor de toetsing van aanvragen en het behoudt van de gemeentelijke regie op aanvragen. 25

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 47.

Participatie

Sturende vragen in de enquête en weinig respondenten gereageerd.

47.

Landschap

Windturbines kunnen niet landschappelijk ingepast worden

47.

Overig

Concept windbeleid gaat uit van verouderde data en figuren en afbeeldingen zijn onleesbaar

In opdracht van energie Noord Oost Twente heeft Moventem een onderzoek over de regionale energiestrategie van de regio uitgevoerd. In totaal zijn er 15.000 inwoners uitgenodigd om mee te doen aan dit onderzoek. Ze hebben een brief ontvangen met een unieke code. Zo kon de vragenlijst niet meerdere keren worden ingevuld door dezelfde persoon. Ook konden inwoners, die geen brief hadden ontvangen, meedoen met dit onderzoek door een code op te vragen. In totaal hebben 1.960 inwoners meegedaan die uitgenodigd waren via de brief, 465 inwoners hebben zelf een code opgevraagd. Inwoners die zelf de code hebben opgevraagd zijn over het algemeen net iets negatiever ten opzichte van klimaatverandering en duurzame energie (in Noordoost Twente). Wel zijn zij al iets duurzamer (zoals energie besparen en biologisch eten). De vragenlijsten konden worden ingevuld tussen 30 oktober en 23 november 2020. Met het aantal respondenten (2.425) kunnen met een betrouwbaarheid van 95% en een foutmarge van 1,97% uitspraken worden gedaan op totaal niveau. Het is inderdaad zo dat de grote windturbines die mogelijk gemaakt worden met dit beleid niet landschappelijk kunnen worden ingepast. Daarom is gekeken naar welk landschap het beste de windturbines aankan. Uit het landschapsonderzoek van H+N+S is gebleken dat het jonge ontginningenlandschap zich het beste leent voor de plaatsing van windturbines.

Vandaar dat in deze gebieden die liggen aan de randen van het Nationaal Landschap de zoekgebieden zijn gesitueerd. Er zijn wel mogelijkheden om het zicht op een windmolen te beperken door middel van bomen aanplant. In het ontwerpwindbeleid wordt uitgegaan van officiële data uit 2017. Bij de opstelling van het ontwerpbeleid waren dit de meest actuele data uit de klimaatmonitor. De klimaatmonitor is een landelijke databank van de Rijksoverheid. Inmiddels zijn de cijfers geüpdatet. Helaas loopt de klimaatmonitor achter met betrekking tot de data, maar het is voor ons een site met betrouwbare informatie. In het vast te stellen windbeleid wordt een kaart opgenomen met de twee (aangepaste) zoekgebieden op een topografische ondergrond.

26

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 47.

Alternatieven

Alle factoren moeten worden meegenomen waarom windenergie geschikt is en op welke locatie

47.

Waardevermindering

Waardevermindering van eigendommen en financiële deelneming

In het nationale Klimaatakkoord zijn er afspraken gemaakt over het verduurzamen van Nederland. Eén van deze afspraken is dat de regio’s Regionale Energiestrategieën (RES) maken. In deze RES-en staan hoe de regio’s in 2030 de regio’s de helft CO2 uitstoten ten opzichte van 1990, ze doen een bod richting het Rijk. De opdracht is om een plan te maken op basis van bewezen technieken. Dit zijn in de praktijk zonne- en windenergie. In de RES Twente wordt er ook richting het Rijk gewezen op technieken zoals kernenergie of ultra-diepe geothermie, echter gaan de gemeenten daar niet over. De gemeente is immers niet het bevoegd gezag in zo’n geval. Vanwege deze reden stellen gemeenten uiteraard geen beleid op waarover ze niet het zeggenschap heeft. Bij wind en zon is dit wel het geval. Het windbeleid is een verdere uitvoering van het bod binnen de RES. In het beleid is er onderzocht hoe er (ruimtelijk) met windenergie wordt omgegaan in Noordoost Twente. De drie zoekgebieden voor Tubbergen in het concept windbeleid zijn verder verdiept door te kijken naar wettelijke en beleidsmatige beperkingen/belemmeringen en resulteren in een aantal kleine potentiele locaties voor windenergie. In het vast te stellen windbeleid wordt het aantal zoekgebieden beperkt tot twee. Het windbeleid stelt kaders en geeft niet aan of er sprake is van waardevermindering van woningen.

Zaken zoals waardevermindering van woningen kunnen worden meegenomen in een projectfase. Hierover kunnen dan afspraken worden gemaakt. Uit navraag bij makelaars is ons bekend dat WOZ-waarden zullen dalen van huizen in de nabijheid van windturbines. Echter, om welk percentage waardedaling het gaat, is op voorhand niet aan te geven. Dat zal onder meer afhankelijk zijn van afstand en ligging. We streven naar 100 % lokaal eigendom en zullen na vaststelling van het windbeleid dit aspect verder uitwerken.

27

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 47.

Flora en fauna

(Roof)vogels, vleermuizen en insecten worden door de wieken uit de lucht geslagen

47.

Landschap

Geen confettimodel van windturbines en zonneparken op lokaal en regionaal niveau.

47.

Regionale Energie Strategie (RES)

Onderbouwing dat windenergie noodzakelijk is

47.

Overig

Zijn er al bedrijven betrokken die commerciële belangen hebben

Sterfte van vogels door aanvaringen met windturbines is te beperken door technische oplossingen. De toepassing van stilstand voorzieningen bij windparken op of nabij trekroutes kan het aantal slachtoffers onder trekvogels aanzienlijk beperken. Met een model is het mogelijk om vogeltrek te kunnen voorspellen waarop de stilstand voorziening kan worden afgestemd. De pieken in de trek zijn vaak maar enkele dagen per jaar. Met een radar is redelijk goed te voorspellen of een windturbine moet worden stilgezet om vogels te beschermen. Bij ieder initiatief kan bij de aanvraag worden nagegaan of het noodzakelijk is om een stilstand voorziening verplicht te stellen. Voor de plaatsing van een windturbine is een planologische procedure noodzakelijk. In deze procedure moet onderzoek plaatsvinden naar flora en fauna en een goed woonen leefklimaat. In de zienswijze wordt de oproep gedaan aan de NOT-gemeenten om te voorkomen dat er een confettimodel van windturbines en zonneparken ontstaat in regio’s. Op kleine schaal kiezen de NOT gemeenten ook voor clustering van windenergie boven een “confetti-model”. Buiten de aangewezen zoekgebieden kunnen geen windmolens van > 25 meter worden geplaatst (dus ook geen dorpsmolens). Ook is gekozen voor ontwikkelingen aan de randen van het Nationaal Landschap, waarbij gekeken is naar landschapstypen en stedelijke invloeden, zoals eerder vermeld.

In de Regionale Energiestrategie (RES) hebben alle gemeentes in Nederland toegezegd dat ze willen bijdragen aan het opwekken van energie door zonne-energie en windenergie. De gemeente stelt nu windbeleid op om vast te leggen hoe wij in onze gemeenten met windturbines willen omgaan. Dat beleid is nu in concept en wordt uiteindelijk ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. Het gaat in eerste instantie om de vaststelling van de kaders door het beleid vast te stellen. Commerciële bedrijven zijn niet betrokken bij de opstelling van windbeleid. Na de vaststelling van beleid kunnen aanvragen worden ingediend. Als de gemeente zelf de regie wil behouden over de ontwikkelingen binnen haar gemeentegrenzen, dan is het nodig om lokaal beleid vast te stellen voor duurzaam

28

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 opwekken van energie. Als er geen lokaal windbeleid is, is het huidige bevoegd gezag wettelijk verplicht om de aanvragen van windprojecten te beoordelen. Voor de duurzame opwek van meer dan 5 MW is dat provincie Overijssel. Dit is al het geval bij 1-2 windturbines en daarmee dus voor vrijwel alle windprojecten. Zij beoordelen eventuele aanvragen voor windenergie in dat geval op basis van het provinciale beleid, zoals de provinciale Omgevingsverordening en het Provinciaal Programma Energiestrategie Overijssel. Hierbij hoeft de provincie geen rekening te houden met lokale kaders en uitgangspunten, zoals bijvoorbeeld (lokale) afstands- en geluidsnormen en lokaal eigendom en zeggenschap. 1 commerciële partij heeft een principeverzoek ingediend bij de provincie. Hierover heeft de provincie de gemeente geïnformeerd en aangegeven de aanvraag niet behandeling te zullen nemen totdat er beleid is vastgesteld. 52.

Lokaal eigendom

Breng het beleid in lijn met het Klimaatakkoord (streven naar 50% eigendom van de productie van de lokale omgeving)

In het klimaatakkoord wordt uitgegaan van 50% lokaal eigendom. In het NOT-concept windbeleid is er bewust voor gekozen om beleidsmatig een substantieel hoger eigendomsaandeel voor de lokale gemeenschap en/of omgeving en de grondeigenaren te regelen. Dat hangt samen met de sterke verbondenheid van de inwoners en grondeigenaren met hun eigen omgeving en bezit. Ook de intrinsieke waarde van het kenmerkende NOT-landschap speekt hierbij een belangrijke rol. Elke ingreep of wijziging zal terug te voeren moeten zijn op de inwoners en ondernemers die mede vorm gegeven hebben aan dit landschap en het nog steeds mede beheren en onderhouden. Deze specifieke betrokkenheid en verantwoordelijkheid voor de eigen leefomgeving rechtvaardigt een hoger compensatieaandeel in projecten die in hun gebied of omgeving worden gerealiseerd. Dit speelt dus met name in die situaties waarin windprojecten niet door de lokale gemeenschap of eigenaren worden gerealiseerd maar door niet-gebiedsgebonden partijen of initiatiefnemers. Lokaal eigendom vinden wij een heel wezenlijke voor de realisatie van windprojecten. In het windbeleid zullen we opnemen dat we streven naar 100% lokaal eigendom.

29

Reactienota zienswijzen concept windbeleid gemeente Tubbergen oktober 2023 52.

Landschap / ruimtelijk

Onderbouwing voor de afstandsnorm van 1 km ontbreekt en is niet in lijn met de 1000 meter in het kader van het Omgevingsfonds

52.

Landschap

Solitaire windturbines en een clustering van twee windturbines zouden tot de mogelijkheden moeten behoren.

De minimale afstand tussen windmolens en de bebouwde kom en straal waarbinnen voorzien wordt in een omwonendenvergoeding zijn beide 1 km, maar hebben een verschillende achtergrond of aanleiding. Voor de kilometer tussenruimte tot de bebouwde kom is gekozen om grote of grotere groepen inwoners niet permanent bloot te stellen aan een te prominent uitzicht op in de directe nabijheid aanwezige windmolens met draaiende rotorbladen. De straal van 1 km voor de compensatieregeling is afgestemd op de mogelijke hinderof andere nadelige effecten van de windmolen. Naast hinderlijk zicht kan het ook gaan over geluid, slagschaduw, waardevermindering van onroerend goed en dergelijke. Dit laat overigens onverlet dat de plaatsing en het gebruik van windmolens aan alle daarvoor geldende wettelijke regels moet voldoen. Een eventuele waardevermindering zal op basis van de daarvoor geldende spelregels gewoon gecompenseerd worden. Daarnaast kan de compensatie verschillen afhankelijk van de gebruiksfunctie (reguliere woning, bedrijfswoning en recreatiewoning). Bij de afstand tot de bebouwde heeft de kilometer betrekking op de beleving van uit de woonomgeving. Rondom de windmolen heeft de kilometer betrekking op de mogelijk negatieve uitstralingseffecten van de windmolen zelf. Alhoewel de beide afstanden met een verschillende reden zijn opgenomen is het niet vreemd dat ze beide 1 km bedragen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://bestuur.tubbergen.nl/api/v1/meetings/999/documents/23042