Bijlage Programmajournaal 2025 Tubbergen.pdf

Programmajournaal 2025

Inhoudsopgave Inleiding ......................................................................................................................................................... 3 Financieel Hoofdstuk ..................................................................................................................................... 4 Mutaties bestaand beleid ........................................................................................................................... 4 Budgetoverheveling.................................................................................................................................. 12 Actualisaties reserves .............................................................................................................................. 14 Mutaties grondexploitaties ....................................................................................................................... 17 Bijlagen programmajournaal........................................................................................................................ 22 Mutaties investeringen ............................................................................................................................. 22 Mutaties reserves ..................................................................................................................................... 24

2

Inleiding Voor u ligt het programmajournaal 2025 van de gemeente Tubbergen, dat wij u als raad aanbieden. Dit programmajournaal richt zich hoofdzakelijk op het rapporteren van financiële afwijkingen. Op grond van de financiële verordening Tubbergen worden afwijkingen toegelicht op de oorspronkelijke ramingen van de baten en de lasten van de programma's en investeringskredieten in de begroting groter dan € 50.000. Daarnaast hebben we in dit programmajournaal een aantal toezeggingen nader uitgewerkt. Ten eerste een kritische actualisatie van de geraamde uitgaven ten laste van de reserve coalitieakkoord 2022-2026. Daarnaast het instellen en voeden van een nieuwe reserve Migratie. Tenslotte een tussentijdse doorkijk over het lopende jaar betreffende de voortgang van verschillende actieve grondexploitaties. Evenals voorgaand jaar zijn ook een tweetal bijlagen aan het programmajournaal toegevoegd, die zijn ingegeven door de gewijzigde wetgeving op het gebied van de rechtmatigheid. In bijlage 1 worden de stortingen in en onttrekkingen aan reserves en voorzieningen meer in overeenstemming gebracht met de te verwachten uitkomsten over het gehele jaar 2025. In bijlage 2 doen we hetzelfde, maar dan voor de investeringskredieten 2025.

3

Financieel Hoofdstuk Mutaties bestaand beleid In deze paragraaf treft u een samenvattend overzicht aan van de verschillende financiële mutaties voor het jaar 2025 die samenhangen met de uitvoering van het bestaande beleid. Dit kunnen autonome ontwikkelingen zijn of zaken waarover reeds besluitvorming heeft plaatsgevonden. Het betreft hier de volgende mutaties: Programmajournaal 2025 Tubbergen

X € 1.000

Meicirculaire - Hogere algemene uitkering

1.444

- Totaal te ramen (stel)posten

-815

- Totaal te ramen taakmutaties

-324

Sociaal Domein - jeugd

-1.000

- inzet stelpost

603

Vervolg overbrengen archief naar statische fase

-20

Soortenmanagementplan (SMP)

-80

OmgevingsDienst Twente (ODT) - jaarstukken 2024

178

Beschermd wonen 2024

302

Overige stelposten

121

4

Rente (schatkistbankieren)

56

Inschrijfgeld woningbouwkavels

60

Onroerendezaakbelasting

37

Overige kleine(re) verschillen

16

Totaal

578

Meicirculaire 2025 De hoogte en omvang van de algemene uitkering uit de meicirculaire 2025 laat het volgende verloop zien voor 2025: Gemeente Tubbergen

2025

Stand december circulaire 2024

39.074

Stand meicirculaire 2025

40.518

Saldo

1.444

Deze hogere algemene uitkering wordt, naast het aanpassen van de volumeontwikkelingen op grond van de ontwikkeling van het Bruto Binnenlands product (BBP) over een 8 jaars gemiddelde en het aanpassen van de loon- en prijsontwikkelingen, vooral veroorzaakt door extra geld voor de jeugdzorg, de omgevingswet en een hogere integratie-uitkering Participatie. Voor een aantal van deze zaken waren stelposten geraamd of moeten nu stelposten worden geraamd. Het betreft de volgende posten:

5

Te ramen (stel)posten

2025

- afboeken stelpost vergoeding jeugd

-371

- stelpost looncompensatie

-40

- stelpost prijscompensatie

-216

- participatie

-188

Totaal te ramen (stel)posten

-815

Stelpost vergoeding jeugd De deskundigencommissie Van Ark heeft geadviseerd om het tekort in het budget voor jeugdzorg in gelijke delen te verdelen over Rijk en gemeente. De structurele kosten voor het Rijk over het jaar 2025 zijn € 414 miljoen. Dit levert voor Tubbergen een hogere algemene uitkering op van € 365.000. In de perspectiefnota zijn we uitgegaan van een hogere algemene uitkering van € 371.000. Hiervoor is vooruitlopend op de meicirculaire 2025 een stelpost opgenomen. Nu de middelen zijn toegevoegd aan het gemeentefonds en via de algemene uitkering naar de gemeenten toekomen, kan deze stelpost komen te vervallen. Stelposten voor loon- en prijs Deze beide stelposten zijn aangepast aan de uitgangspunten en de percentages uit de meicirculaire 2025. Participatie De omvang van de integratie-uitkering Participatie wijzigt als gevolg van de toekenning van de loon- en prijsbijstelling 2025 (€ 102,4 miljoen in 2025, aflopend naar € 84,9 miljoen in 2030). Daarnaast zijn er twee beleidsmatige toevoegingen: een nieuw structureel budget voor de sociale infrastructuur en een incidentele compensatie voor de afschaffing van het lage-inkomensvoordeel voor gedetacheerden in de Wsw.

Voor de gemeente Tubbergen gaat het om een bedrag van € 188.000, Conform bestaand beleid wordt deze hogere uitkering met ingang van het jaar 2025 toegevoegd aan de raming voor participatie/sociale werkvoorziening. Taakmutaties Het saldo van de hogere algemene uitkering is geen pure “winst”. We dienen rekening te houden met de taakmutaties die benoemd zijn door het Rijk. Taakmutaties zijn middelen die met een bepaald oogmerk aan het gemeentefonds zijn toegevoegd of onttrokken, maar waar geen bestedingsverplichting aan ten grondslag ligt. Wanneer ze nieuw zijn worden ze eenmalig afzonderlijk benoemd om inzicht te creëren waaraan het Rijk meer of minder geld gaat besteden. Maar het uitgangspunt van de gehele algemene uitkering is en blijft dat de middelen vrij aanwendbaar zijn. Binnen de gemeente Tubbergen kennen we de lijn dat voor deze taakmutaties een stelpost wordt opgenomen in afwachting van te ontwikkelen beleid.

6

Zodra door college en raad wordt ingestemd met het ontwikkelde beleid kan een beroep worden gedaan op deze stelpost(en). Indien ervoor wordt gekozen geen beleid te ontwikkelen dan kan de stelpost vrijvallen ten gunste van de algemene middelen. De taakmutaties die in de meicirculaire 2025 zijn benoemd en die van toepassing zijn op de gemeente Tubbergen zijn: Te ramen taakmutaties

2025

Kinderopvang pleegouders

-3

Jeugdhulp kinderen in AZC

-4

Invoerings/uitvoeringskosten Omgevingswet

-181

Landelijke beëindigingsregeling veehouderijbedrijven

-101

Landelijke Aanpak Adreskwaliteit

-2

IBO problematische schulden

-9

Antidiscriminatie voorzieningen

-3

Einde lening inburgeringsplicht

-1

Alleenverdienersproblematiek

-20

Totaal te ramen taakmutaties

-324

Kinderopvang pleegouders Er is per 2025 structureel € 2,5 miljoen beschikbaar voor de vergoeding van bijzondere kosten aan pleegouders in het vrijwillige kader. Dit zal ook gepaard gaan met een wijziging van de Regeling Jeugdwet. Voor de gemeente Tubbergen komt dit neer op een bedrag van € 3.000 per jaar. Hiervoor ramen we een stelpost in afwachting van te ontwikkelen beleid. Jeugdhulp kinderen in AZC In de septembercirculaire 2018 zijn gemeenten geïnformeerd dat zij vanaf 2019 volledig verantwoordelijk worden voor de organisatie en financiering van jeugdhulp, inclusief de jeugd-ggz, aan kinderen in een asielzoekerscentrum (AZC). Hiervoor is structureel € 5,1 miljoen beschikbaar. Voor de gemeente Tubbergen komt dit neer op € 4.000 per jaar. Hiervoor ramen we een stelpost in afwachting van te ontwikkelen beleid.

7

Invoerings- en uitvoeringskosten Omgevingswet De financiële middelen vanuit het Coalitieakkoord (CA) van het kabinet-Rutte IV worden ingezet voor het bereiken van de doelen van de Omgevingswet. Met het uitkeren van € 80,7 miljoen in 2025 kunnen de ontvangende partijen in hun transitie ervoor zorgen dat ze aangesloten, geoefend en ingeregeld zijn en voldoen aan de in de Omgevingswet gestelde eisen. Er volgt een stelselevaluatie, waarbij de daadwerkelijk gemaakte kosten in kaart worden gebracht. Voor de gemeente Tubbergen gaat het om een incidenteel hogere algemene uitkering voor het jaar 2025 van € 181.000. Dit bedrag hevelen we over naar de begroting van Noaberkracht, omdat daar de kosten voor het werken aan en met de Omgevingswet worden gemaakt. Landelijke beëindigingsregeling veehouderijbedrijven Sinds 3 juli 2023 zijn de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv) en de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties met piekbelasting (Lbv-plus) opengesteld, waarmee veehouders hun bedrijfslocaties tegen subsidie kunnen beëindigen. Er is voor de decentralisatie-uitkering Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties voor beide fases in totaal € 10,3 miljoen beschikbaar. Voor de gemeente Tubbergen komt dit neer op een bedrag van € 101.000 in 2025. In afwachting van te ontwikkelen beleid wordt dit bedrag op de betreffende stelpost geboekt.

Landelijke Aanpak Adreskwaliteit Op 15 mei 2023 is de wetswijziging van de Wet basisregistratie personen (wet BRP) in werking getreden. Hierbij wordt voorzien in een taak voor de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties om colleges van burgemeester en wethouders te ondersteunen bij het onderzoek of een persoon als ingezetene in de BRP op een adres in de gemeente dient te worden ingeschreven en bij het onderzoek naar de juistheid van de gegevens het adres van een ingezetene in de BRP. Deze aanpak staat bekend onder de naam Landelijke Aanpak Adreskwaliteit en beoogt de adreskwaliteit in de BRP te verbeteren. Voor de gemeente Tubbergen komt dit neer op een bedrag van € 2.000 in 2025. Hiervoor ramen we een stelpost in afwachting van te ontwikkelen beleid. IBO Problematische schulden Het kabinet voert een pakket aan maatregelen in om problematische schulden fundamenteel aan te pakken. Voor 2025 worden voor het onderdeel: ‘vroegsignalering’ middelen overgemaakt naar het gemeentefonds. Het gaat om een totaalbedrag van €18,7 miljoen. De bijbehorende middelen worden toegevoegd aan het cluster Participatie. Voor de gemeente Tubbergen komt dit neer op een bedrag van € 9.000 in 2025. Hiervoor ramen we een stelpost in afwachting van te ontwikkelen beleid.

Antidiscriminatievoorzieningen Gemeenten en hun antidiscriminatievoorzieningen (ADV’s) werken samen als het gaat om de preventie van discriminatie op lokaal niveau. Voor de kerntaken van de ADV’s krijgen gemeenten sinds 2009 structureel geld via de algemene uitkering van het gemeentefonds. Net als in 2024 krijgen gemeenten in 2025 en 2026 middelen om meer aan preventie te kunnen doen. Hiervoor is in 2025 en 2026 jaarlijks € 2,5 miljoen beschikbaar. De middelen worden verdeeld op basis van een vast bedrag per inwoner van €0,14. Voor de gemeente Tubbergen komt dit neer op een bedrag van € 3.000 in 2025 en 2026. Hiervoor ramen we een stelpost in afwachting van te ontwikkelen beleid.

8

Einde lening inburgeringsplicht (ELIP) In het besluit Inburgering is opgenomen dat gemeenten inburgeraars die onder de ELIP-definitie gerekend worden, hulp en begeleiding kunnen aanbieden. Via een decentralisatie-uitkering worden hiervoor middelen beschikbaar gesteld aan gemeenten, voor begeleiding en het in een beperkt aantal gevallen financieel ondersteunen van ELIP's bij het betalen van extra cursusuren of examengelden. Voor deze decentralisatie-uitkering is € 1 miljoen in 2025 beschikbaar. Voor de gemeente Tubbergen komt dit neer op een bedrag van € 1.000 in 2025. Hiervoor ramen we een stelpost in afwachting van te ontwikkelen beleid. Alleenverdienersproblematiek Gemeenten kunnen huishoudens die getroffen zijn door de alleenverdienersproblematiek individuele bijzondere bijstand bieden. Deze decentralisatie-uitkering maakt dit mogelijk. Er is voor de alleenverdienersproblematiek voor 2025 een bedrag van € 25,4 miljoen beschikbaar. Verder is er een nabetaling van € 2,1 miljoen voor 2023. Voor de gemeente Tubbergen komt dit neer op een bedrag van € 20.000 in 2025. Hiervoor ramen we een stelpost in afwachting van te ontwikkelen beleid. Samenvatting meicirculaire 2025 Meicirculaire 2025

2025

Hogere algemene uitkering

1.444

Totaal te ramen (stel)posten

-815

Totaal te ramen taakmutaties

-324

Totaal

305

Sociaal Domein - jeugd en stelpost Binnen de jeugdhulp zien we een aanzienlijke toename van zowel het aantal jeugdigen dat gebruikmaakt van maatwerkvoorzieningen als het aantal dat, door de afbouw van gesloten jeugdzorg, is aangewezen op duurdere inkoop van passende jeugdhulp bij de door ons gecontracteerde partijen of zijn we genoodzaakt het Landelijk Transitie Arrangement (LTA) in te zetten. Deze ontwikkelingen brengen hogere kosten per jeugdige met zich mee, die vooraf niet kunnen worden ingeschat. Naast de volumegroei speelt ook het prijseffect/indexatie een belangrijke rol. Door het nieuwe contract per 2025 vallen de tarieven hierdoor hoger uit, wat resulteert in een aanzienlijke kostenstijging. Daarbij zien we een ongewenste verschuiving: het aantal jeugdigen met zware en complexe zorgtrajecten – waaronder behandeling, wonen, crisiszorg en het voorkomen van uithuisplaatsingen – is fors gestegen, terwijl het gebruik van lichtere en goedkopere vormen van hulp (zoals therapie) juist is afgenomen. Alle benoemde facetten leiden in 2025 tot een substantieel onvoorzien tekort van circa € 1.000.000 en vraagt dus om bijstelling van de ramingen.

9

Hoewel deze stijging deels het gevolg is van niet te voorspellen externe ontwikkelingen (uitzonderlijke zorgtrajecten) die niet voorkomen kunnen worden, onderstreept dit de noodzaak van een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeenten, scholen, huisartsen, wijkteams en maatschappelijke organisaties. Vroegtijdige inzet bij de eerste signalen kan escalatie, zwaardere en duurdere zorg voorkomen. Dit vraagt om blijvende aandacht en verdere samenwerking in de komende jaren. In het meerjarig perspectief was rekening gehouden met de gestegen prijzen en de gevolgen van het nieuwe inkoopmodel middels een stelpost. Deze stelpost wordt nu ingezet voor een bedrag van € 603.000.

Overbrenging archiefblok 1986-2013 naar statische fase Op aanwijzing van de Provinciaal Archiefinspecteur is na een aanbesteding eind 2023 het archiefblok 1986-2013 in 2024/2025 bewerkt en verwerkt door Burgers Archief Service (BAS). Deze werkzaamheden zijn afgerond in maart 2025. Tijdens deze werkzaamheden is geconstateerd dat de bewerking van het oudere archiefblok 1811-1985 destijds (in 2006) onjuist is uitgevoerd. Deze bewerking en verwerking dient dus opnieuw uitgevoerd te worden om aan de eisen van de Archiefwet te voldoen en de aanwijzing van de archiefinspectie op te volgen. De totale onvoorziene kosten worden geschat op € 20.000 incidenteel. Soortenmanagementplan (SMP) In 2026/2027 stelt de gemeente Tubbergen een (pré)-Soortenmanagementplan (SMP) op. Dit plan biedt een gebiedsgerichte aanpak om wettelijk beschermde diersoorten, zoals vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen, te beschermen bij onderhoud, renovatie en (ver)bouw van gebouwen. Op basis van een (pré)-SMP kan de provincie Overijssel een gebiedsgerichte vergunning verlenen aan gemeente Tubbergen, waardoor het (ook voor inwoners) niet nodig is om voor elke ingreep - zoals een isolatiemaatregel - een aparte vergunning aan te vragen. Met het SMP wordt voldaan aan de Omgevingswet, bijgedragen aan biodiversiteit in de kernen én wordt woningverbetering en verduurzaming versneld.

Maatregelen bestaan uit ecologisch onderzoek en het nemen van mitigerende en compenserende maatregelen met als doel het in stand houden en/of verbeteren van leefgebieden van beschermde soorten. Voor het opstellen van het (pré)-SMP en de uitvoering van de eerste mitigerende maatregelen wordt in 2026 een bedrag van € 400.000 geraamd. Vanuit het Rijk wordt er een bedrag van (max.) € 112.483 als specifieke uitkering (SPUK) beschikbaar gesteld. Daarnaast kan er bij de provincie Overijssel een subsidiebedrag van €70.000 worden aangevraagd. De restantkosten bedragen daarmee € 217.517. Vanuit de programmagelden Leefomgeving van de Toekomst is reeds € 137.517 gereserveerd voor het SMP. Voor het restant van de kosten voor het SMP (€ 80.000) wordt een beroep gedaan op de algemene middelen. Dit ontbrekende bedrag wordt toegevoegd aan de programmagelden Leefomgeving van de Toekomst die lopen via de reserve coalitieakkoord. De structurele kosten voor beheer en aanvullende voorzieningen worden bepaald op basis van de uitkomsten van het onderzoek. Zodra deze bekend volgt een voorstel om de kosten op te nemen in de reguliere onderhoudsbudgetten voor openbare ruimte en vastgoed. OmgevingsDienst Twente (ODT) - jaarstukken 2024

10

De gemeente heeft de jaarstukken 2024 van de Omgevingsdienst Twente (ODT) ontvangen. Uit deze jaarstukken blijkt een positief resultaat van bijna € 1,9 miljoen waarvan een bedrag van € 1.442.832 wordt teruggegeven aan de deelnemende gemeenten. Voor Tubbergen levert dit een incidenteel voordeel op van € 83.000. Het positieve resultaat wordt veroorzaakt door een combinatie van factoren. Zo heeft de ODT meer uren gerealiseerd dan begroot, doordat extern gefinancierde opdrachten zijn uitgevoerd. Daarnaast heeft het ODT-reserves ingezet en rente-inkomsten gegenereerd. Het ODT geeft aan dat het belangrijk is te benadrukken dat er geen sprake is van onderbesteding op ingestelde budgetten, maar van een hogere incidentele realisatie van uren op de gevraagde opgaven. Daarnaast heeft er ook een afrekening van uren door de ODT plaatsgevonden. Dit levert voor Tubbergen een voordeel op van € 98.000 omdat er voor Tubbergen minder uren zijn geleverd dan vooraf begroot. De vaste bijdrage voor de omgevingstafels (een bedrag van € 3.000) was nog niet opgenomen in de raming voor het jaar 2025. Dit gebeurt in het programmajournaal. Inschrijfgeld bouwkavels In eerste 7 maanden van 2025 hebben ruim 200 inschrijvingen plaatsgevonden voor bouwkavels in de verschillende kernen. Dit levert in 2025 een extra inkomst op.

Samen met opbrengsten vanuit eerdere jaren is er sprake van een extra opbrengst van € 60.000. Beschermd wonen Almelo incidente bijdrage (centrumgemeentemiddelen) 2024 Almelo is als Centrumgemeente voor zes gemeenten verantwoordelijk voor de taken van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. Het is niet gelukt de cliënten op de wachtlijst voor Beschermd Wonen allemaal te plaatsen. Een regionaal tekort aan opvangplekken is hiervan de oorzaak. Nu is duidelijk geworden dat er in 2024 (regionaal) opnieuw een onderbesteding op Beschermd Wonen is geweest. Dit zorgt voor een overschot van € 302.000. Overige stelposten De verwachting is dat een aantal geraamde stelposten in het jaar 2025 niet zal worden aangewend. Het betreft hier een aantal stelposten gebaseerd op taakmutaties vanuit de algemene uitkering, maar ook stelposten kapitaallasten onderwijshuisvesting en maatschappelijk vastgoed. Rente (schatkistbankieren) Het aanpassen van het renteomslagpercentage van 3,5% naar 1% en de doorberekening daarvan aan de verschillende producten en activiteiten met daartegenover de renteopbrengsten vanuit schatkistbankieren (overtollige liquide middelen die verplicht bij het Rijk worden belegd), leveren een meevaller op van € 56.000.

Onroerende Zaak Belasting (OZB) De werkelijk te verwachten ontvangen inkomsten vanuit de Onroerende Zaak Belasting (OZB) pakt naar verwachting ongeveer € 37.000 hoger uit dan de oorspronkelijke raming. Overige kleine(re) verschillen Het betreft hier het saldo van een samenvoeging van een aantal kleine(re) verschillen.

11

Voorgesteld wordt in te stemmen met de aangegeven en toegelichte mutaties op basis van bestaand beleid en de begroting 2025 daarop aan te passen en het voordelige saldo ten bedrage van € 578.000 te storten in de algemene reserve

Budgetoverheveling Algemeen Een budgetoverheveling doet zich voor indien de in de begroting opgenomen budgetten in het jaar van uitvoering niet of niet volledig zijn uitgegeven, om de simpele reden dat de betreffende activiteit niet of niet geheel is uitgevoerd. Er blijft dus geld over. Vanuit de organisatie worden deze overgebleven gelden gemotiveerd geclaimd om mee te nemen naar het volgende jaar, zodat de niet uitgevoerde activiteiten alsnog in het nieuwe begrotingsjaar kunnen worden uitgevoerd. Het gaat in dit voorstel over de overheveling van incidentele uitgavebudgetten in de exploitatie. Deze budgetten kunnen zijn gevormd vanuit de eigen middelen of middelen van het Rijk zonder terugbetalingsverplichting. Het overhevelen van deze budgetten is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Beleidsregels budgetoverheveling 1. Het betreft eenmalige activiteiten met incidentele exploitatiebudgetten. 2. Het incidentele budget is vanuit de eigen middelen beschikbaar gesteld op basis van een expliciet raadsbesluit, bij de begroting, of het betreffen externe middelen van het Rijk zonder terugbetalingsverplichting. 3. Het budget mag één jaar worden overgeheveld of doorgeschoven tenzij er steekhoudende argumenten zijn voor meerdere jaren. 4.

Het over te hevelen budget moet worden onderbouwd met een goede reden waarom de betreffende activiteit niet of niet geheel is uitgevoerd en een onderbouwing van de concrete besteding van het (restant)budget en de periode waarop in het volgende jaar de uitgave plaatsvindt. Werkwijze budgetoverheveling De daadwerkelijke budgetoverheveling vindt plaats bij de jaarverantwoording, omdat op dat moment een exact beeld bestaat van de niet of niet geheel bestede budgetten en de reden daarvan. In het kaders van de nieuwe regels op het gebied van de rechtmatigheidsverantwoording wordt in het programmajournaal al wel een eerste beeld gegeven van de posten die naar onze mening en met de kennis van dat moment (het opstellen van het programmajournaal) in aanmerking komen voor budgetoverheveling. Programmajournaal 2025 Op dit moment en met de kennis van nu is de verwachting dat de volgende posten, die bij de begroting 2025 of bij de perspectiefnota 2026 beschikbaar zijn gesteld, niet of niet geheel in het jaar 2025 zullen worden besteed:

12

Omschrijving

Bedrag

Transformatiebudget dorpsondersteuners

90.000

SSRT: Reparatie eigen vermogen

170.000

SSRT: extra budgetsubsidie

100.000

Klimaatsubsidie

50.000

Veiligheid (incidentele gelden begroting 2025)

180.000

Totaal

590.000

Reden budgetoverheveling 2025 Het transformatiebudget dorpsondersteuners is bedoeld voor het gefaseerd toegroeien naar een structurele inzet van dorpsondersteuners in relatie tot een afbouw van de structurele subsidie van de Stichting Welzijn Tubbergen Dinkelland. Hiervoor zijn een aantal jaren nodig, wat maakt dat de inzet van het in 2025 beschikbaar gestelde transformatiebudget zich over de komende jaren uitstrekt. Vandaar budgetoverheveling. In de perspectiefnota 2026 zijn voor het jaar 2025 extra eenmalige middelen beschikbaar gesteld voor de Stichting Sport en Recreatie Tubbergen (SSRT). Aan de daadwerkelijke uitbetaling van deze beschikbare middelen zijn voorwaarden verbonden, bijvoorbeeld een verbeterplan. De uitwerking en effectuering van deze gestelde voorwaarden zal naar verwachting niet geheel in 2025, maar ook deels in 2026 plaatsvinden. Vandaar de budgetoverheveling. De betreffende middelen inzake Klimaatsubsidie en veiligheid worden in 2025 naar verwachting niet volledig benut, omdat de uitvoering van de bijbehorende werkzaamheden nog in ontwikkeling is en deels pas later tot besteding komt. Om de middelen toch doelgericht te kunnen inzetten, worden deze meegenomen in de budgetoverheveling bij de jaarverantwoording 2025. De betreffende budgetten worden betrokken bij de budgetoverheveling als onderdeel van de jaarverantwoording 2025.

13

Actualisaties reserves Inleiding Deze paragraaf van het financiële hoofdstuk gaat in op een aantal specifieke reserves waarover wij de gemeenteraad willen informeren en waar we voorstellen doen die besluitvorming door de gemeenteraad vragen. Het gaat hier om de volgende reserves: Reserve coalitieakkoord 2022-2026 -> actualisatie Reserve Migratie -> in te stellen nieuwe reserve en actualisatie Reserve coalitieakkoord 2022-2026 In verschillende P&C-documenten over de afgelopen jaren is de stand van zaken van deze reserve consequent geactualiseerd en onder de aandacht gebracht. In de perspectiefnota 2026 heeft dit geleid tot een actualisatie en een onttrekking aan deze reserve van € 465.000 ten gunste van de Reserve Incidenteel Beschikbare Algemene Middelen. Aangezien de huidige coalitieperiode in maart 2026 eindigt hebben wij gemeend in dit programmajournaal nogmaals kritisch te kijken of alle inspanningen en activiteiten die gepland stonden inderdaad nog voor het verstrijken van deze coalitieperiode voor de volle omvang worden uitgevoerd. Met het verstrijken van de huidige coalitieperiode komt deze reserve immers te vervallen. Mocht dus blijken dat niet alle gereserveerde middelen inderdaad nodig zijn voor de aangegeven inspanningen en activiteiten, dan is het zaak daar deze coalitieperiode nog op te acteren.

Deze actie heeft geleid tot het inzicht dat de uitvoeringskosten duurzaamheid voor een bedrag van € 373.000 tijdens deze coalitieperiode niet zullen worden aangewend en kunnen vrijvallen naar de algemene middelen. Dit is vooral een gevolg van het feit dat het overgrote deel van de noodzakelijke uitvoeringskosten ten laste kunnen worden gebracht van de rijkvergoeding (Cdoke). Daarnaast is onlangs besloten in te stemmen met het plan van aanpak “verstedelijkingsstrategie Twente, ruimtelijke ontwikkelstrategie Twente”. Deze Twentse samenwerking met het Rijk, de provincie Overijssel en het Waterschap kost de gemeente Tubbergen twee jaar lang (2025 en 2026) € 10.271 per jaar. De dekking hiervan (afgerond € 20.500) loopt via de reserve collegeakkoord. De vrijval naar de algemene middelen loopt via de Reserve Incidenteel Beschikbare Algemene Middelen. De stand van deze reserve wordt betrokken bij het opstellen van de begroting 2026. Voorgesteld wordt in te stemmen met het terugramen van de uitvoeringskosten duurzaamheid voor een bedrag van € 352.500 (€ 373,000 -/- € 20,500) en deze via de Reserve Incidenteel Beschikbare Algemene Middelen terug te laten vloeien naar de algemene middelen

Reserve Migratie

14

Gemeenten kennen vele uitdagingen op het gebied van migratie en zien ook een zekere samenhang tussen de verschillende onderdelen en verantwoordelijkheden binnen migratie (Oekraïners, asielzoekers, vluchtelingen, statushouders, enz.). Naast het feit dat er verschillende gebonden geldstromen zijn voor de specifieke onderdelen binnen Migratie (specifieke uitkeringen), wordt van gemeenten ook een bijdrage verwacht via de algemene middelen. Deze bijdrage via de algemene middelen is de afgelopen jaren deels opgevangen via restanten van rijksvergoedingen. Het idee is om al deze restanten van rijksmiddelen te storten in een nieuw in te stellen reserve Migratie, om zodoende een integraal (financieel) beeld te hebben van de beschikbare middelen voor "migratie-brede uitdagingen". Dit helpt ons bij het bepalen van onze ambities op het gebied van migratie. In eerste instantie voegen wij de volgende (resterende) "migratie" budgetten toe aan deze reserve: Omschrijving

€

Budget vluchtelingen

61.445

Spreidingswet

32.073

Maatschappelijke begeleiding statushouders

17.000

Voorbereidingsbudget wet inburgering

57.547

Taakmutatie asiel (inburgering)

63.000

Leerbaarheidstoets inburgering

5.000

Restanten rijksvergoeding gemeentelijke opvang Oekrainers

490.517

Totaal

726.582

15

Voorgesteld wordt een nieuwe reserve met de naam "reserve Migratie" in te stellen en deze reserve voor een bedrag van € 726.582 te voeden met de middelen die hiervoor zijn benoemd.

Uitgaven 2025 In de loop van het jaar 2025 zijn kosten gemaakt die ten laste dienen te komen van deze gereserveerde middelen/ nieuwe reserve. Het betreft de volgende posten en bedragen: Reeds gedane uitgaven in 2025

€

Extra personele inzet migratie

5.100

Totaal

5.100

Voorgesteld wordt in te stemmen met de reeds gedane uitgaven over het jaar 2025 en het betreffende bedrag van € 5.100 te onttrekken aan de reserve Migratie

Besluiten In de perspectiefnota 2026 is besloten om de formatie binnen Noaberkracht op het gebied van "migratie breed" voor een periode van twee jaar uit te breiden met een beleidsadviseur Asiel, Migratie en inburgering en een tweetal consulenten inburgering. De kosten hiervan bedragen € 594.000 (aandeel Tubbergen € 259.000) en worden ten laste gebracht van de resterende middelen migratie (lees: de reserve Migratie). De formele onttrekking aan de, nieuw ingestelde, reserve migratie wordt geregeld in dit programmajournaal 2025. Besluiten

€

Formatie-uitbreidingen uit perspectiefnota 2026

259.000

Voorgesteld wordt de lasten van de reeds besloten tijdelijke formatie-uitbreiding voor een bedrag van € 259.000 te dekken uit de reserve Migratie.

16

Verplichtingen Na de onttrekking voor de tijdelijke formatie-uitbreiding zoals hiervoor weergegeven, resteert een stand van de reserve Migratie van € 462.482. Op basis van de huidige kennis en inschattingen is bekend dat er in ieder geval nog rekening moet worden houden met de volgende verplichtingen op het gebied van Migratie: Verplichtingen

€

Risicoreservepersoneel

418.000

Totaal verplichtingen

418.000

Voorgesteld wordt in te stemmen met de aangegeven verplichtingen en hiervoor een bedrag van € 418.000 te oormerken binnen de reserve Migratie

Als onderdeel van verschillende besluiten over het inzetten van extra tijdelijk personeel en de inzet van vast personeel is aangegeven dat het verstandig is een voorziening voor het personeel met een vast dienstverband te creëren om het risico voor de personeelsbegroting van Noaberkracht voor twee jaar af te dekken. Hiervoor wordt een voorziening gecreëerd binnen de reserve migratie. Rekening houdend met de aangegeven verplichtingen resteert een vrij te besteden bedrag in de reserve Migratie van € 44.482. In de komende P&C-documenten wordt verslag gedaan van de inzet en besteding van deze reserve.

Mutaties grondexploitaties Algemeen Deze paragraaf beschrijft een doorkijk over het lopende jaar daar waar het gaat over de voortgang van de verschillende actieve grondexploitaties in de gemeente. Hierbij wordt kritisch gekeken naar de geraamde uitgaven en inkomsten, en de gevolgen daarvan voor de geraamde stortingen en onttrekkingen. Verschillenanalyse In de begroting 2025 is onderstaande tabel opgenomen met verwachte uitgaven, inkomsten, winstnemingen en inzet voorziening in het jaar 2025. In de tweede tabel is de geactualiseerde begroting

17

van het lopende jaar opgenomen, om vervolgens in de derde tabel een overzicht te geven van de financiële mutaties over 2025.

18

Onderbouwing verschillen uitgaven (> € 50.000)

19

•

De Scholt 3: De verwachte uitgaven voor 2025 zijn € 509.000 hoger dan oorspronkelijk begroot. De oorzaak is het eerder opleveren van de laatste woningen, waardoor het woonrijp maken eerder kan worden uitgevoerd. Dit stond oorspronkelijk gepland in 2026, maar wordt nu in de tweede helft van 2025 uitgevoerd.

•

De Wirnte: De verwachte uitgaven voor 2025 zijn € 201.000 hoger dan oorspronkelijk begroot. De oorzaak is het eerder opleveren van de laatste woningen, waardoor het woonrijp maken eerder kan worden uitgevoerd. Dit stond oorspronkelijk gepland in 2026, maar wordt nu in de tweede helft van 2025 uitgevoerd.

•

Dannenkamp 5: De verwachte uitgaven voor 2025 zijn € 164.000 lager dan oorspronkelijk begroot. Het bouwrijp maken stond gepland voor 2025, maar is opgeschoven vanwege vertraging van de ruimtelijke ordeningsprocedure.

•

Plan Kampboer: De verwachte uitgaven voor 2025 zijn € 72.000 hoger dan oorspronkelijk begroot. Bij het vaststellen van de begroting 2025 was de verwachting dat de sloopwerkzaamheden in 2024 zouden plaatsvinden. Uiteindelijk zijn deze uitgevoerd in de eerste helft van 2025.

•

Bessentuin fase 3: De verwachte uitgaven voor 2025 zijn € 72.000 hoger dan oorspronkelijk begroot. Bessentuin fase 3 kan worden ontwikkeld nadat grondexploitatie School Manderveen is uitverkocht. School Manderveen is eerder uitverkocht dan verwacht, waardoor het bouwrijp maken van Bessentuin fase 3 is vervroegd van 2026 naar 2025.

•

Randweg Geesteren: De verwachte uitgaven voor 2025 zijn € 410.000 lager dan oorspronkelijk begroot. De oorzaak is uitstel van het bouwrijp maken in verband met nadere onderzoeken naar licht en geluid.

Onderbouwing verschillen inkomsten (> € 50.000) •

Knooperf Langeveen: De verwachte inkomsten voor 2025 zijn € 42.000 hoger dan oorspronkelijk begroot. Bij het vaststellen van de begroting 2025 was de verwachting dat een aktepassering van een kavel zou plaatsvinden in 2024. Vanwege persoonlijke omstandigheden van de koper is het opgeschoven naar 2025.

•

Peddemors: De verwachte inkomsten voor 2025 zijn € 137.000 hoger dan oorspronkelijk begroot. Bij het vaststellen van de begroting 2025 was de verwachting dat de aktepassering van drie kavels zou plaatsvinden in 2024. Omdat is gekozen voor een tenderconstructie heeft de aktepassering langer op zich laten wachten en vond de passering medio 2025 plaats.

•

Weemselerveld fase 4: De verwachte inkomsten voor 2025 zijn € 135.000 hoger dan oorspronkelijk begroot. Bij het vaststellen van de begroting 2025 was de verwachting dat een aktepassering van een kavel zou plaatsvinden in 2024. Vanwege persoonlijke omstandigheden van de koper is een verkoopovereenkomst eind 2024 ontbonden. De kavel is opnieuw beschikbaar gekomen en in 2025 verkocht, waarmee het plan volledig is uitverkocht. De inkomsten zijn zodoende in 2025 gerealiseerd.

20

•

Plan Kampboer: De verwachte inkomsten voor 2025 zijn € 96.000 hoger dan oorspronkelijk begroot. Dit is conform de grondprijsbrief 2025 en is in eerste instantie gebaseerd op uitgifte aan senioren. Bij onvoldoende belangstelling van senioren zullen de kavels aan starters (met starterskorting) worden aangeboden.

De complexen Tubbergen Oost en Schoollocatie Fleringen zijn ingesteld nadat de begroting 2025 is vastgesteld, waardoor in de primitieve begroting 2025 nog geen ramingen zijn opgenomen.

Voorgesteld wordt in te stemmen met de geactualiseerde begroting van de verschillende grondexploitaties en de winstneming voor een bedrag van € 6.000 neerwaarts bij te stellen wat resulteert in een lagere storting in de algemene reserve van eveneens € 6.000.

De herziene stand van de algemene reserve wordt betrokken bij bij het opstellen van de begroting 2026.

21

Bijlagen programmajournaal Mutaties investeringen Inschatting uitputting investeringskredieten 2025 In dit programmajournaal wordt een inschatting gemaakt van de te verwachten uitgaven op de betreffende investeringskredieten in 2025. Dit leidt tot een aanpassing (verlaging) van de onderstaande investeringskredieten. Dit alles heeft geen effect op het saldo van het programmajournaal 2025 nu of de jaarverantwoording 2025 later. Het betreft een budgettair neutrale operatie die is ingegeven door de gewijzigde wetgeving op het gebied van de rechtmatigheid. Buffer RWZI icm Zuivering te Tubbergen

-95.129

Klimaat GRP 2019-2024

-487.500

Klimaat GRP 2019-2024

-524.348

Klimaat Kapittelhuisstraat Albergen

-602.166

WRP-pompgemalen

-89.833

WRP-randvoorzieningen

-33.000

WRP-pompen drukriool

-103.000

WRP-riooloverstorten

-42.500

WRP-grondwater

-25.000

Inspecties herberekening kunstwerken

-45.000

Openbare ruimte Heilige Hartschool kulturhus te Fleringen

-80.000

Heilige Hartschool kulturhus (Spil), te Fleringen

-600.000

22

Totaal

-2.727.476

Toelichting doorschuiven investeringskredieten: Riolering: 1. Er zijn diverse rioleringskredieten doorgeschoven naar 2026. Dit heeft de volgende oorzaken: Door personeelsgebrek liggen een groot aantal klimaat- en vervangingsprojecten achter op schema. 2. Na lang zoeken is het gelukt om personeelstekort voor de voorbereiding van werkzaamheden op te lossen. Sinds mei 2025 hebben we een aantal vacatures in kunnen vullen en we verwachten dat we vanaf 2026 met een groot deel van de projecten een start kunnen maken. 3. Bij projecten die in uitvoering zijn, bv de Bruno van Ommenstraat en omgeving in Tubbergen, duurt de voorbereiding langer door de integrale afstemming met derden zoals de nutsbedrijven, het waterschap en de woningcorporaties. Een groot deel van de kosten schuift daarom door omdat de uitvoering later start. Kunstwerken: Het krediet 'Inspecties herberekening kunstwerken 25-26' wordt met € 45.000 afgeraamd. Dit heeft te maken met de benodigde voorbereiding van de uitvraag. Alvorens te kunnen uitvragen willen we een beter beeld hebben van de beschikbare archiefinformatie van de bestaande bruggen om te voorkomen dat onnodige onderzoeken uitgevoerd worden. Daarnaast moeten de werkzaamheden Europees worden aanbesteed hetgeen ook tijd gaat vergen. Heilig Hart School Fleringen: Het inpassen van de Heilig hartschool in het Kulturhus in Fleringen staat op de rol.

We verwachten echter niet alle beschikbaar gestelde middelen dit jaar te zullen uitgaven, vandaar de verlaging van de raming. De middelen blijven uiteraard beschikbaar voor de komende jaren.

Voorgesteld wordt in te stemmen met het aanpassen (verlagen) en doorschuiven van de investeringskredieten voor een bedrag van € 2.727.476

23

Mutaties reserves Algemeen In onze begroting zijn meerdere uitgavenposten opgenomen die hun dekking vinden in een reserve. Voor ieder jaar maken we een inschatting van de kosten die we denken te gaan maken in dat betreffende jaar met daartegenover een onttrekking aan de bestemmingsreserve die van toepassing is. In alle gevallen betreft het hier uitgaven die zijn voorzien van een raadsbesluit. Indien de werkelijke uitgaven in enig jaar afwijken van de raming, wordt de daadwerkelijke onttrekking daar uiteraard op aangepast. De afgelopen jaren voerden we de daadwerkelijke onttrekkingen aan de verschillende bestemmingsreserves door bij de jaarverantwoording. Op dat moment zijn immers ook de werkelijke uitgaven in dat betreffende jaar bekend. Op grond van de gewijzigde wetgeving op het gebied van de rechtmatigheid worden afwijkingen ten opzichte van de geraamde onttrekkingen aan en stortingen in reserves als onrechtmatig aangemerkt. Om dit zoveel mogelijk te voorkomen stellen we een aantal onttrekkingen aan en stortingen in reserves bij naar de verwachte situatie aan het eind van het jaar 2025. Deze bijstelling heeft geen effect op het saldo van het programmajournaal 2025 nu of de jaarverantwoording 2025 later. Het betreft een budgettair neutrale operatie die is ingegeven door de gewijzigde wetgeving op het gebied van de rechtmatigheid.

Daar waar u een minteken aantreft is sprake van een lagere te verwachten uitgave in 2025, waardoor ook de onttrekking aan de reserve naar beneden moet worden bijgesteld. Een plusteken wil zeggen een hogere onttrekking aan de betreffende reserve, omdat we naar verwachting in 2025 meer gaan uitgeven dan aanvankelijk verwacht en begroot. Uiteraard moet het wel blijven passen binnen het totaal van de, door de raad, beschikbaar gestelde middelen.

Algemene reserve

Algemene reserve

Bedrag

Saldo PJ 2025

578.077

Winstneming Huten II

-36.943

Winstneming De Scholt 3

62.592

Winstneming De Wirnte

5.385

24

Winstneming Weemselerveld fase 4

-38.411

Winstneming Knooperf te Langeveen

1.741

Mutatie voorziening Rotonde Reutum

24.710

Mutatie voorziening Aloysisus Kampboer te Geesteren

-11.853

Mutatie voorziening Dannenkamp 5 te Harbrinkhoek

-123.415

Mutatie voorziening Peddemors te Manderveen

6.519

Mutatie voorziening School te Manderveen

4.499

Mutatie voorziening School te Fleringen

-228.638

Vennootschapsbelasting

-120.000

Reserve verplichtingen voorgaand dienstjaar

Reserve verplichtingen voorgaand dienstjaar

Bedrag

Financiele kaderovereenkomst AZC Albergen - budget samenleving

145.000

Resultaat Oekraine voorgaande jaren

82.961

Migratie en Inburgering - uitbreiding formatie voor 2 jaar

210.927

Dotatie reserve Migratie

-293.888

25

Herijking Maatschappelijk Akkoord

110.000

Vervanging stroomkasten

29.050

Reserve groot onderhoud gemeentelijke gebouwen

Reserve groot onderhoud gemeentelijke gebouwen

Bedrag

Taakmutatie: Europese richtlijn energieprestatie gebouwen

8.000

Handhaving energielabel C kantoren (septembercirculaire 2023

2.000

Onttrekking reserve incidenteel beschikbare algemene middelen

8.653

MOP Zwembad

49.146

MOP Gemeentehuis

96.033

Reserve incidenteel beschikbare algemene middelen

Reserve incidenteel beschikbare algemene middelen

Bedrag

Landelijke beeindigingsregeling veehouderijlocatie

51.000

Ijslandse Preventie Model

138.304

26

Migratie en Inburgering - uitbreiding formatie voor 2 jaar

49.073

Resultaat Oekraïne voorgaand jaar

378.621

Dotatie reserve Migratie

-427.694

Transformatiebudget dorpsondersteuners

90.000

Reparatie eigen vermogen SSRT

170.000

Extra budgetsubsidie SSRT

100.000

Europese richtlijn Energieprestatie gebouwen

6.753

Handhaving energielabel C kantoren

1.900

Dotatie Reserve groot onderhoud gemeentelijke gebouwen

-8.653

Landelijke beeindigingsregeling veehouderijlocatie

45.598

Reserve Maatschappelijk Akkoord Tubbergen

Reserve Maatschappelijk Akkoord Tubbergen

Bedrag

Aloysiusschool Geesteren sloop-tijdelijke huisvest

250.000

Aanpassingen oude gymzaal Geesteren

150.000

Maatschappelijk vastgoed irt demografie

25.000

27

Reserve Coalitie Akkoord 2022-2026

Reserve Coalitie Akkoord 2022-2026

Bedrag

Uitvoeringskosten duurzaamheid jaarschijf 2023 retour van Noaberkracht

60.000

Gymzaal Reutum

150.000

Werkbudget toekomstbestendige agrarische sector

-60.000

Werkbudget positieve gezondheid

207.536

Werkbudget duurzaamheid

138.036

Incidentele uitvoeringskosten duurzaamheid

124.000

Werkbudget Participatie (Mijn Dorp)

50.000

Werkbudget recreatie en toerisme

12.149

Twenteboard development

-23.674

Werkbudget bedrijfsuitbreiding

-1.000

Vitaal Geesteren

1.000.000

VTA-boomveiligheidscontrole

34.500

Leefbaarheidsfonds

50.000

28

Bestuursadviseur

-69.500

Opstellen cultuurnota

12.000

Buurtsportcoach

-139.000

Projectgelden leefomgeving van de toekomst

83.964

Samen duurzaam

-20.000

Duurzaam buurtinitiatief

-10.000

Soorten managementplan

117.517

Wijkaanpak Tubbergen

95.177

Centrumplein Geesteren

300.000

Evaluatie centrummanagement

-12.000

Plan van aanpak Ruimtelijke Ontwikkelstrategie

-10.271

MFA Langeveen

700.000

Stimuleringsregeling

200.000

Verkeersveiligheid

300.000

29

Reserve Migratie

Reserve Migratie

Bedrag

Inburgering leefbaarheidstoets

5.000

Dotatie vanuit de reserve verplichtingen voorgaand dienstjaar

293.888

Dotatie vanuit de reserve incidenteel beschikbare algemene middelen

427.694

Resultaat Oekraine voorgaande jaren

-11.582

Migratie en Inburgering - uitbreiding formatie voor 2 jaar

-65.000

Reserve dekking onderhoud en vervanging openbaar groen, speeltoestellen en biodiversiteit

Reserve dekking onderhoud en vervanging openbaar groen, speeltoestellen en biodiversiteit

Bedrag

Budget 2021 Uitvoeringsplan KOG

25.000

Samenvatting reserves

Voorgesteld wordt in te stemmen met de aangepaste mutaties op de verschillende reserves voor een bedrag van € 5 556 481

30