Bijlage programmajournaal 2024 Tubbergen..pdf

Programmajournaal 2024

Inhoudsopgave Inleiding ......................................................................................................................................................... 4 Leeswijzer ...................................................................................................................................................... 5 Financieel hoofdstuk ...................................................................................................................................... 6 Mutaties bestaand beleid ........................................................................................................................... 6 Budgetoverheveling.................................................................................................................................. 12 Bijlagen financieel hoofdstuk .................................................................................................................... 13 Mutaties reserves ................................................................................................................................................. 13 Mutaties investeringen .........................................................................................................................................

17 Inleiding ambitiebegroting............................................................................................................................ 22 Programma Leefbare kernen....................................................................................................................... 23 Actielijn 1 Wonen: Perspectief op woningbouw ....................................................................................... 23 Actielijn 2

Economie, arbeidsmarkt, 3 O’s, recreatie en vrijetijdseconomie.......................................... 25

Actielijn 3

Ruimte en maatschappelijke voorzieningen ......................................................................... 26

Actielijn 4

Integrale veiligheid ................................................................................................................ 28

Financiën Leefbare kernen ...................................................................................................................... 29 Programma Buitengebied in Balans ............................................................................................................ 37 Actielijn 1 Agrarische sector: Perspectief bieden aan de agrarische sector ............................................ 37 Actielijn 2 Landschap en natuur ............................................................................................................... 39 Financiën Buitengebied in Balans ............................................................................................................ 40 Programma Leefomgeving van de toekomst ............................................................................................... 42 Actielijn 1

Verduurzamen - Op weg naar energieneutraal en aardgasvrij wonen en werken ............... 44

Actielijn 2

Opwek - Duurzame energievoorziening .............................................................................. 46

Actielijn 3

Duurzame Mobiliteit .............................................................................................................. 48

Financiën Leefomgeving van de toekomst............................................................................................... 48 Programma Positieve Gezondheid .............................................................................................................. 51 Actielijn 1 Zorg dichtbij en op orde ........................................................................................................... 51 Actielijn 2 Gezond in je hoofd en in je vel ................................................................................................ 53 Actielijn 3 Iedereen kan en mag meedoen ............................................................................................... 55 Financiën Positieve Gezondheid .............................................................................................................. 56 Programma Toekomstbestendige gemeente Tubbergen en ambtelijke organisatie Noaberkracht ............ 58 Actielijn 1 Samenlevingsgerichte bestuursstijl ......................................................................................... 58

2

Actielijn 2 Een sterk en toekomstbestendig Noaberkracht....................................................................... 60 Actielijn 3 Financieel gezond blijven ........................................................................................................ 61 Financiën Toekomstbestendige gemeente Tubbergen en ambtelijke organisatie Noaberkracht ............ 62 Basisbegroting ............................................................................................................................................. 63 Programma Bestuur & middelen .............................................................................................................. 63 Programma Dienstverlening & burgerzaken ............................................................................................ 64 Programma Veiligheid .............................................................................................................................. 65 Programma Openbare ruimte & mobiliteit ................................................................................................ 66 Programma Economie..............................................................................................................................

67 Programma Onderwijs.............................................................................................................................. 68 Programma Sport & accommodaties ....................................................................................................... 69 Programma Cultuur & recreatie ............................................................................................................... 70 Programma Sociaal domein ..................................................................................................................... 70 Programma Milieu .................................................................................................................................... 74 Programma Volkshuisvesting & ruimtelijke ordening ............................................................................... 76

3

Inleiding Voor u ligt het programmajournaal 2024 van de gemeente Tubbergen die door het college van Tubbergen aan u als raad aangeboden wordt. In het programmajournaal wordt verslag gedaan van de voortgang van het bestaande beleid, zowel inhoudelijk als financieel. Dit bestaande beleid vindt zijn oorsprong in de vastgestelde begroting 2024 en de perspectiefnota 2025. Deze beide documenten zijn op hun beurt gebaseerd op het Coalitieakkoord gemeente Tubbergen 2022-2026 met de naam "En noe, met mekaar, vedan!". Het zogenaamde ambitiedeel van deze begroting is gebaseerd op de volgende 5 opgaven uit dit collegeakkoord: •

Leefbare kernen

•

Buitengebied in Balans

•

Leefomgeving van de toekomst

•

Positieve gezondheid

•

Toekomstbestendige gemeente Tubbergen en ambtelijke organisatie Noaberkracht

De basisbegroting bestaat uit de volgende 11 programma's: •

Programma Bestuur en Middelen

•

Programma Dienstverlening en Burgerzaken

•

Programma Veiligheid

•

Programma Openbare Ruimte en Mobiliteit

•

Programma Economie

•

Programma Onderwijs

•

Programma Sport en Accommodaties

•

Programma Cultuur en Recreatie

•

Programma Sociaal Domein

•

Programma Milieu

•

Programma Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening

4

Leeswijzer In deze leeswijzer worden een aantal zaken toegelicht zodat u de begroting makkelijker kunt lezen. Allereerst een korte toelichting op de opbouw van de begroting. De begroting bestaat uit de volgende onderdelen: 1. De 5 opgaven uit het coalitieakkoord (de ambitiebegroting) 2. Basisbegroting: hierin komen alle reguliere en jaarlijks terugkerende zaken aan de orde. 3. De verplichte paragrafen 4. De financiële begroting 5. Bijlagen Er is een wederzijds relatie tussen de ambitiebegroting en de basisbegroting. Er zijn namelijk zaken vanuit de basisbegroting die een directe link met de ambitiebegroting hebben en vice versa. •

Projecten die voortkomen uit ambities kunnen na uitvoering en afronding structurele lasten met zich meebrengen in de beheerfase. De financiering van het project vindt plaats vanuit de ambitiebegroting (incidenteel), terwijl de structurele lasten afvloeien naar de basisbegroting en een plek krijgen onder een van de elf programma's.

•

Activiteiten en inspanningen (reguliere capaciteit en middelen) vanuit de basisbegroting kunnen bijdragen aan het bereiken van de doelen in de ambitiebegroting. Daarnaast kan ook (reguliere) capaciteit aan de basisbegroting worden onttrokken om te worden ingezet voor de ambities (projecten en processen).

5

Financieel hoofdstuk Mutaties bestaand beleid In deze paragraaf treft u een samenvattend overzicht aan van de verschillende financiële mutaties voor het jaar 2024 op basis van bestaand beleid. Dit kunnen autonome ontwikkelingen zijn of zaken waarover reeds besluitvorming heeft plaatsgevonden. Omschrijving

2024

Meicirculaire 2024 - hogere algemene uitkering

931

- te ramen stelposten

-309

- te ramen taakmutaties

-211

- compensatie armoede en schulden via algemene uitkering

22

- compensatie omgevingswet via algemene uitkering

50

Stichting Participatie Noaberkracht

361

Sociaal Domein

-968

Verkoop groenstroken / reststroken

15

Inschrijfgeld bouwkavels

26

Bezwaarschrift BTW/BCF

397

Leges ogevingsvergunningen en bestemmingsplannen

86

Werkbudget o.g.v. herijking MAT

-150

Stelpost / reserve centrumontwikkeling

0

Onroerend Zaak Belasting

44

Toeristenbelasting

50

Voortzetten buurtbemiddeling

-25

6

Inhuur afhandelen bezwaarschriften belastingen

-22

Stelpost onvoorzien

20

Overige kleine(re) verschilleen

24

Totaal

341

Meicirculaire 2024 De algemene uitkering laat voor het jaar 2024 op grond van de meicirculaire 2024 een budgettair voordeel zien van € 411.000. Specificatie: Meicirculaire 2024

Hogere algemeen uitkering

2024

931

Totaal te ramen (stel)posten

309

Totaal te ramen taakmutaties

211

Totaal

411

De hogere algemene uitkering voor het jaar 2024 is naast een neerwaartse aanpassing van de groei van de omvang van het gemeentefonds (het acress) vooral een gevolg van de incidentele compensatie ten bedrage van € 673.000 vanwege de overgang naar de nieuwe financieringssystematiek, de extra vergoeding die we ontvangen voor de uitvoeringskosten van de omgevingswet (€ 161.000) en de hogere Integratie Uitkering (IU) participatie ten bedrage van € 294.000. Vanuit het accres moeten gemeenten ook de gevolgen van de loon- en prijsontwikkeling opvangen. Vandaar ook dat de bestaande stelposten voor loon- en prijscompensatie naar boven worden bijgesteld. Voor prijscompensatie betreft het een verlaging van € 30.000 en voor looncompensatie gaat het om een verhoging met een bedrag van € 45.000. Naast het aanpassen van de stelposten voor loon- en prijscompensatie hebben we het extra geld via de Integratie Uitkering Participatie toegevoegd aan de raming participatie. Daarnaast zijn de volgende zogenaamde taakmutaties opgenomen in de mei circulaire 2024: Te ramen taakmutaties Dienstverlening aanpak armoede en schulden

2024 -22

7

Werkdrukverlaging jeugdbescherming

-28

Invoeringskosten omgevingswet

-161

Totaal te ramen taakmutaties

-211

Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden Vanuit de Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden, die in juli 2022 aan de Tweede Kamer is gepresenteerd, heeft het kabinet via het gemeentefonds € 40 miljoen aan structurele middelen voor betere dienstverlening door gemeenten op het gebied van armoede en schulden beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn voor 2023 incidenteel aan gemeenten beschikbaar gesteld. De toekenning vanaf 2024 zal structureel plaatsvinden om gemeenten verder in staat te stellen om strategisch en doelgericht te handelen en hun activiteiten uit te breiden zoals het verdubbelen van het gebruik van schuldhulpverlening en het bevorderen van activiteiten om armoede onder kinderen te bestrijden. Voor de gemeente Tubbergen gaat het om structureel bedrag van € 22.000. Hierbij dient wel te worden opgemerkt dat de gemeente Tubbergen met ingang van het jaar 2024 via de algemene middelen aanvullend heeft ingezet op extra preventie binnen het sociaal domein. Als onderdeel hiervan is een structureel budget van € 31.000 beschikbaar gesteld voor onder andere armoedebeleid. De middelen die we nu ontvangen via de algemene uitkering merken we aan als compensatie voor de reeds gepleegde inzet via de algemene middelen.

Werkdrukverlaging jeugdbescherming In oktober 2023 hebben het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) en de VNG een bestuurlijk akkoord gesloten over het verlagen van de werkdruk in de uitvoering van de jeugdbescherming en jeugdreclassering door de gecertificeerde instellingen (GI’s). Hiervoor is € 60 miljoen benodigd. In het bestuurlijk akkoord is afgesproken dat het ministerie van JenV vanaf 2024 structureel jaarlijks € 30 miljoen bijdraagt aan deze werkdrukverlaging. Voor Tubbergen gaat dit om een bedrag van € 28.000 per jaar. In afwachting van meer duidelijkheid ramen we vooralsnog een stelpost. Uitvoeringskosten Omgevingswet De financiële middelen vanuit het Coalitieakkoord (CA) van het kabinet-Rutte IV worden ingezet voor het bereiken van de doelen van de Omgevingswet. Met het uitkeren van deze € 71,5 miljoen in 2024 kunnen de ontvangende partijen in hun transitie ervoor zorgdragen dat ze aangesloten, geoefend en ingeregeld zijn en voldoen aan de in de Omgevingswet gestelde eisen. Er volgt nog een stelselevaluatie, waarbij de daadwerkelijk gemaakte kosten in kaart worden gebracht. Op de aanvullende post bij het ministerie van Financiën staat nog een reservering van in totaal ruim € 80 miljoen in 2025 voor gemeenten. Deze middelen zullen naar verwachting in een volgende circulaire worden toegevoegd aan het gemeentefonds.

De gemeenten ontvangen een uitkering op basis van een vast bedrag (15 procent van het totaal), het aantal inwoners (60 procent) en landoppervlak (25 procent). Voor de gemeente Tubbergen gaat het om een incidenteel hogere algemene uitkering voor het jaar 2024 van € 161.000. Hierbij dient wel te worden opgemerkt dat de gemeente Tubbergen via de algemene middelen structureel heeft ingezet op de omgevingswet. Deze structurele (stel)post ten bedrage van € 50.000 is inmiddels overgeheveld naar Noaberkracht omdat daar de uitvoering plaatsvindt. De middelen die we nu ontvangen via de algemene uitkering merken we aan als compensatie voor de reeds gepleegde inzet via de algemene middelen. Dat betekent dat we een bedrag van € 111.000 overhevelen naar Noaberkracht ter dekking van de uitvoeringskosten Omgevingswet en € 50.000 aan merken als compensatie voor reeds geplaagde inzet via de algemene middelen. Stichting Participatie Noaberkracht Stichting Participatie Noaberkracht (SPN) heeft het jaar 2023 afgesloten met een positief resultaat. Een inschatting van dit resultaat is meegenomen in de jaarrekening 2023 van Tubbergen.

8

Na de volledige afwikkeling over 2023 bij SPN, blijkt het resultaat nog positiever voor de deelnemende gemeenten. Dit zorgt voor een extra voordeel van € 103.000 voor de gemeente Tubbergen. De verwachting is dat SPN ook in 2024 een positief resultaat behaalt door efficiënt te werken. Dit levert voor Tubbergen een voordeel op van € 258.000. De loonkosten voor de participatiewet vallen wat lager uit dan begroot. Daarnaast was de begroting 2024 van SPN gebaseerd op de toen bekende Rijksbijdrage voor de WSW. Deze Rijksbijdrage is in de meicirculaire 2024 fors naar boven bijgesteld. Deze Rijksbijdrage wordt volgens eerdere afspraken 1 op 1 overgedragen aan SPN. Voor 2024 is SPN niet de gehele Rijksbijdrage nodig om de taken uit te voeren. Dit levert een voordeel op voor Tubbergen. Sociaal Domein De, per saldo, hogere lasten van € 968.000 binnen het sociaal kunnen als volgt worden gespecificeerd: Sociaal Domein

2024

WMO - HO

-70

- voorzieningen

-26

- ondersteuning individueel

-105

- ondersteuning groep

100

- verblijf

-50

Jeugd - ondersteuning individueel - ondersteuning groep

-495 80

- verblijf jeugd

-135

- pleegzorg en gezinshuizen

-185

- jeugdbescherming en reclassering

-52

- ggz crisis behandeling

-30

Totaal

-968

9

Wmo Huishoudelijke Ondersteuning We zien op de basismodule HO een stijging van het aantal cliënten en ook dat het gemiddelde volume (meer minuten inzet per client) is toegenomen. Dit zorgt voor een verwacht tekort van € 70.000. Ondersteuning individueel Het aantal cliënten binnen individuele ondersteuning is nagenoeg gelijk gebleven. De kosten per cliënt zijn wel gestegen (meer/duurdere ondersteuning per cliënt). Dit zorgt voor een verwacht tekort van € 105.000. Ondersteuning groep – aframing van € 100.000 Op ondersteuning groep is het aantal cliënten verder gedaald. Daarnaast zijn ook de uitgaven per client gedaald t.o.v. 2023 (minder uren inzet per client). Het verwachte overschot bedraagt € 100.000. Verblijf Het aantal cliënten met een verblijfsindicatie is gestegen ten opzichte van 2023. Dit zorgt voor een verwacht tekort van € 50.000. Jeugd Ondersteuning individueel •

In de lichtste vorm van individuele ondersteuning zien we geen opvallende verschillenen.

•

In de op één na lichtste vorm van individuele ondersteuning zien we dat het aantal cliënten gelijk is gebleven, maar dat de kosten per client zijn gestegen (meer/duurdere ondersteuning per cliënt).

•

In de op één na zwaarste vorm van individuele ondersteuning is het aantal cliënten gestegen van 60 naar 71 cliënten. Daarnaast zijn ook de kosten per cliënt gestegen (meer/duurdere ondersteuning per cliënt).

•

In de zwaarste vorm van individuele ondersteuning is het aantal cliënten nagenoeg gelijk gebleven, maar zijn de kosten per cliënt gestegen (meer/duurdere ondersteuning per cliënt).

Ondersteuning groep In de zwaarste vorm van ondersteuning groep is het aantal cliënten bijna gehalveerd ten opzichte van 2023. Daarnaast zijn ook de kosten per client gedaald met € 550 per maand. Verblijf Ten opzichte van 2023 zijn er extra cliënten met een verblijfindicatie. Gezinshuizen De afgelopen jaren waren er weinig tot geen kosten voor gezinshuizen. In 2024 zijn er een aantal nieuwe indicaties afgegeven waardoor de kosten zijn gestegen. Jeugdbescherming Het aantal cliënten in de jeugdbescherming is gelijk gebleven. De kosten per cliënt zijn wel gestegen (meer/duurdere ondersteuning per cliënt). Jeugd ggz crisisbehandeling We zien in de eerste helft van 2024 een toename in het aantal indicaties ten opzichte van 2023. In de tweede helft van 2024 neemt dit aantal indicaties weer af. Verkoop groenstroken / reststroken Er is in de eerste 7 maanden van 2024 meer aan (kleine) groenstroken en reststroken verkocht dan eerder werd aangenomen. Dit levert een meevaller op van € 15.000.

10

Inschrijfgeld bouwkavels Er hebben in eerste 7 maanden van 2024 ruim 100 inschrijvingen voor bouwkavels in de verschillende kernen plaatsgevonden. Dit levert in 2024 een extra inkomst op van € 26.000. Bezwaarschrift omzetbelasting 2020 tot en met 2022 Wij hebben in oktober 2023 en mei 2024 de motivering van het bezwaarschrift tegen de beschikking btwcompensatiefonds (hierna: BCF) 2020-2021 en 2022 aangeleverd en bezwaar gemaakt tegen de btwaangiften 2020-2021 en 2022. De Belastingdienst komt geheel aan het bezwaar tegemoet met als gevolg een teruggaaf van € 378.000 voor het BCF en een terug te ontvangen bedrag van € 56.000 voor de omzetbelasting. Leges omgevingsvergunningen en bestemmingsplannen De hogere inkomsten van de bouwleges zijn ontstaan door de hoeveelheid bouwplannen. Door de ruime aantallen nieuwbouwwoningen met de daarbij ontvangen leges geven een grotere opbrengst dan is begroot. Daarnaast zijn er procedures voor grotere bouwplannen afgerond.

Herijking Maatschappelijk Akkoord Tubbergen Op 16 juli 2024 is het onderwerp “Herijking Maatschappelijke Akkoord Tubbergen” besproken in de raadsvergadering van de gemeente Tubbergen, Tijdens deze raadsvergadering is een initiatiefvoorstel raadsvoorstel in gebracht waarin werd voorgesteld een incidenteel werkbudget beschikbaar te stellen van € 150.000 ten behoeve van ondersteuning van de uitwerking van grote maatschappelijke initiatieven van schetsfase naar ontwerpfase. De dekking via de algemene middelen, waar in het initiatiefvoorstel naar werd verwezen regelen we nu in dit programmajournaal. Stelpost / reserve centrumontwikkeling In raadsbrief nr. 52-2023 is de raad geïnformeerd over de fasering van het project inclusief een globale planning. Daar waar het gaat om investeringen in de openbare ruimte, bijdragen aan maatschappelijke ontwikkelingen en de realisatie van een nieuw gemeentehuis zal op termijn budget nodig zijn. In de begroting 2024 is daarom besloten financiële ruimte te creëren om in de toekomst te kunnen voorzien in de noodzakelijke dekking van investeringen. Deze structurele meerjarige financiële ruimte in de vorm van een stelpost kapitaallasten loopt op van € 284.000 in 2024 tot een structureel bedrag van € 484.000 in 2028.

Deze stelpost kapitaallasten wordt in 2024 (nog) niet aangesproken om de simpele reden dat we (nog) geen investeringen hebben gedaan en er dus ook (nog) geen kapitaallasten zijn. Dit levert dus een incidenteel financieel voordeel op in het jaar 2024. Aangezien een aantal deelprojecten als onderdeel van de Centrumontwikkeling kunnen worden gerealiseerd met eenmalige bijdragen en subsidies hebben we ook behoefte aan incidentele dekkingsmiddelen. Vandaar dat het in de lijn ligt om het incidentele financiële voordeel op de stelpost kapitaallasten Centrumontwikkeling niet terug te laten vloeien naar de algemene middelen maar te reserveren voor een aantal deelprojecten als onderdeel van de Centrumontwikkeling. Hiervoor willen we de reserve Centrumontwikkeling in het leven roepen. Dit betekent dat we de vrijval van de betreffende stelpost over het jaar 2024 ten bedrage van € 284.000 in dit programmajournaal storten in de nieuwe reserve centrumontwikkeling. Vanaf het jaar 2025 bekijken we van jaar tot jaar welke deel van deze stelpost benodigd is of kan worden toegevoegd aan de reserve. Onroerende Zaak Belasting Door een hogere groei van het aantal woningen pakt de opbrengst Onroerende Zaak Belasting hoger uit dan eerder werd aangenomen. Toeristenbelasting Het aantal overnachtingen over 2023, die worden verantwoord in 2024 blijken hogere te zijn dan eerder werd aangenomen.

11

Voortzetten buurtbemiddeling In 2023 is een proefproject voor de duur van één jaar door de gemeente Tubbergen gestart om de behoefte voor buurtbemiddeling in de gemeente Tubbergen te verkennen. Hierbij is aangesloten op een reeds bestaand project buurtbemiddeling van de gemeente Dinkelland, waarvoor een samenwerkingsverband is opgericht met onder andere Stichting Welzijn Tubbergen-Dinkelland (SWTD). Inmiddels is het proefproject ten einde en is geconcludeerd dat de resultaten gering zijn, maar de effecten positief. Daarom stellen we voor de proefperiode met één jaar te verlengen en hiervoor € 25.000 beschikbaar te stellen. Extra inhuur afhandelen bezwaarschriften Het team belastingen is in 2024 extra druk met het afhandelen van beroepzaken tegen de uitspraken op de WOZ-bezwaren van belastingjaar 2023 en de bezwaren tegen de aanslagen 2024. Dit vraagt extra inzet waarvoor moet worden ingehuurd. De kosten hiervan bedragen € 50.000 waarvan via de verdeelsleutel een bedrag van € 22.000 voor rekening van Tubbergen komt. Stelpost Onvoorzien We boeken de stelpost onvoorzien af in relatie met een aantal ander eerdere genoemde en toegelichte tegenvallers in de programmajournaal. Overige kleine(re) mutaties Het betreft hier meerdere kleine(re) mutaties.

Budgetoverheveling Algemeen Een budgetoverheveling doet zich voor indien de in de begroting opgenomen budgetten in het jaar van uitvoering niet of niet volledig zijn uitgegeven om de simpele reden dat de betreffende activiteit niet of niet geheel is uitgevoerd. Er blijft dus geld over. Vanuit de organisatie worden deze overgebleven gelden geclaimd om mee te nemen naar het volgende jaar, zodat de niet uitgevoerde activiteiten alsnog in het nieuwe begrotingsjaar kunnen worden uitgevoerd. Het gaat in dit voorstel over de overheveling van incidentele uitgaven budgetten in de exploitatie. Deze budgetten kunnen zijn gevormd vanuit de eigen middelen of middelen van het rijk zonder terugbetalingsverplichting. Het overhevelen van deze budgetten is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Beleidsregels budgetoverheveling 1. Het betreft eenmalige activiteiten met incidentele exploitatiebudgetten. 2. Het incidentele budget is vanuit de eigen middelen beschikbaar gesteld op basis van een expliciet raadsbesluit of bij de begroting of het betreffen externe middelen van het rijk zonder terugbetalingsverplichting. 3. Het budget mag één jaar worden overgeheveld of doorgeschoven tenzij er steekhoudende argumenten zijn voor meerdere jaren. 4.

Het over te hevelen budget moet worden onderbouwd met een goede reden waarom de betreffende activiteit niet of niet geheel is uitgevoerd en een onderbouwing van de concrete besteding van het (restant) budget en de periode waarop in het volgende jaar de uitgave plaatsvindt. Werkwijze De daadwerkelijke budgetoverheveling vindt plaats bij de jaarverantwoording omdat op dat moment een exact beeld bestaat van de niet of niet geheel bestede budgetten en de reden daarvan. In het kaders van de nieuwe regels op het gebied van de rechtmatigheidsverantwoording geven we in het programmajournaal al wel een eerste beeld van de posten die naar onze mening en met de kennis van dat moment (het opstellen van het programmajournaal) in aanmerking komen voor budgetoverheveling.

12

Programmajournaal 2024 Op dit moment en met de kennis van nu verwachten wij dat de volgende posten niet of niet geheel in het jaar 2024 zullen worden besteed: Omschrijving

Bedrag

Vervanging stroomkasten

30.000

Energietoeslag

87.375

Overbrenging archief naar statische fase

85.000

Samenleving Albergen

145.000

Totaal

347.375

De post vervanging stroomkasten komt in aanmerking voor budgetoverheveling van het jaar 2024 naar 2025 om de simpele reden dat de betreffende activiteit (nog) niet is/wordt uitgevoerd in 2024. Voor de energietoeslag geldt dat inwoners tot en met 31 juli 2024 nog een tegemoetkoming konden aanvragen voor de energiekosten. In Tubbergen is er in 2024 een bedrag van € 61.100 uitbetaald aan energietoeslag. Dit past binnen het budget dat beschikbaar is gesteld door het Rijk. Na deze uitbetaling resteert er nog een budget van € 87.375. Op dit moment is er nog niets bekend over een eventueel vervolg van deze regeling. De werkzaamheden voor het overbrengen van het archief naar de statische fase zijn gestart in mei 2024 en lopen door in het jaar 2025 vandaar dat een deel van het totale budget van € 150.0000 ook moet worden overgeheveld. Het budget Samenleving Albergen komt voort uit de bestuursovereenkomst van de gemeente Tubbergen met het coa in verband met het asielzoekerscentrum in Albergen. Komend jaar worden de kaders voor dit budget opgesteld. De betreffende budgetten zullen worden betrokken bij de budgetoverheveling als onderdeel van de jaarverantwoording 2024

Bijlagen financieel hoofdstuk Mutaties reserves Algemeen In onze begroting zijn meerdere uitgavenposten opgenomen die hun dekking vinden in een reserve. Voor ieder jaar maken we een inschatting van de kosten die we denken te gaan maken in dat betreffende jaar met daartegenover een onttrekking aan de bestemmingsreserve die van toepassing is. In alle gevallen betreft het hier uitgaven die zijn voorzien van een raadsbesluit. Indien de werkelijke uitgaven in enig jaar afwijken van de raming dan wordt de daadwerkelijke onttrekking daar uiteraard op aangepast. De afgelopen jaren voerden we de daadwerkelijke onttrekkingen aan de verschillende bestemmingsreserves door bij de jaarverantwoording. Op dat moment zijn immers ook de werkelijke uitgaven in dat betreffende jaar bekend. Op grond van de gewijzigde wetgeving op het gebied van de rechtmatigheid worden afwijkingen ten opzichte van de geraamde onttrekkingen aan en stortingen in reserves als onrechtmatig aangemerkt. Om dit zoveel mogelijk te voorkomen stellen we een aantal onttrekkingen aan en stortingen in reserves bij naar de verwachte situatie aan het eind van het jaar 2024.

13

Deze bijstelling heeft geen effect op het saldo van het programmajournaal 2024 nu of de jaarverantwoording 2024 later. Het betreft een budgettair neutrale operatie die is ingegeven door de gewijzigde wetgeving op het gebied van de rechtmatigheid. Daar waar u een min teken aantreft is sprake van een lagere te verwachten uitgave in 2024 waardoor ook de onttrekking aan de reserve naar beneden moet worden bijgesteld. Een plus wil zeggen een hogere onttrekking aan de betreffende reserve omdat we naar verwachting in 2024 meer gaan uitgeven dan aanvankelijk verwacht en begroot. Uiteraard moet het wel blijven passen binnen het totaal van de , door de raad, beschikbaar gestelde middelen. In het programmajournaal 2024 zijn de volgende financiële mutaties op de reserves verwerkt: Reserve incidenteel beschikbare algemene middelen Ijslandse Preventie Model

-52.000

Mantelzorgbeleid

-50.000

Armoedebeleid

-6.000

Preventiebudget

-23.000

Reserve Maatschappelijk Akkoord Tubbergen Stimuleringsregeling binnenstedelijke herontwikkeling

-100.000

Maatschappelijk vastgoed irt demografie

-30.000

Aloysiusschool Geesteren sloop-tijdelijke huisvest

-682.000

Aanpassingen oude gymzaal Geesteren

-150.000

Reserve wegen en kunstwerken Onderhoud kunstwerken

-200.000

Reserve Coalitie Akkoord 2022-2026 Bestuursadviseur (Organisatieontwikkeling)

-25.000

14

Centrumplein Geesteren

-300.000

Gebiedsvisie "Nationaal Programma Landelijk gebied"

50.000

Werkbudget (Leefomgeving v.d. toekomst - leefbare kernen)

-1.000

Gymzaal Reutum/groot onderhoud

-65.000

Instellen fonds arbeidsmarkt / 3O's (Leefomgeving v.d. toekomst - leefbare kernen) Vitaal Geesteren

6.000 -1.000.000

Visual Tree Assesment (VTE) / Boomveiligheidscontrole (BVC)

-25.000

Werkbudget recreatie en toerisme(Leefomgeving v.d. toekomst - leefbare kernen)

-45.000

Leefbaarheidsfonds

-62.000

Werkbudget participatie (Actualisatie coalitieakkoord)

25.000

Dorpsondersteuner

-222.000

Werkbudget

-149.000

Energieloket van projectgelden

-30.000

Werkbudget (Leefomgeving v.d. toekomst - duurzaamheid)

107.000

Duurzaamheid - programmagelden (Leefomgeving v.d. toekomst - duurzaamheid)

234.000

Wijkaanpak Tubbergen

307.000

Circulaire economie

25.000

Stimuleringsregeling (Leefomgeving v.d. toekomst - leefbare kernen) Werkbudget (Leefomgeving v.d. toekomst - leefbare kernen)

-200.000 40.000

15

Reserve dekking afschrijving investering majeure projecten

Dekking afschrijvingslasten biogasinstallatie Vlaskoel

-1.000

Dekking afschrijvingslasten Huiskamer Manderveen

-84.000

Dekking afschrijvingslasten Aloysiusschool Geesteren openbare ruimte

-18.000

Dekking afschrijvingslasten Openbare ruimte H.Harschool Kulthurhus Fleringen

-5.000

Dekking afschrijvingslasten Gebouw, H.Hartschool Kulturhus Spil Fleringen

-27.000

Herinrichting Almeloseweg Mariaparochie-Harbrinkhoek

-12.000

Dekking Afschrijvingslasten voorbereidingskrediet centrumberaad Tubbergen

-60.000

Dekking Afschrijvingslasten Inspectie en nader onderzoek bruggen

-11.000

Reserve dekking onderhoud en vervanging openbaar groen, speeltoestellen en biodiversiteit Budget 2021 Uitvoeringsplan KOG

-40.000

Totaal bijgestelde onttrekkingen

-2.881.000

Algemene reserve Mutatie Hutten II

-102.000

Mutatie Peddemors

-195.000

Mutatie De Scholt 3

40.000

16

Mutatie De Wirnte

-33.000

Mutatie Weemselerveld fase 4

91.000

Mutatie Rotonde Reutum

1.000

Mutatie Aloysius Kampboer

63.000

Mutatie Dannenkamp 5

-19.000

Mutatie School Manderveen

9.000

Reserve Coalitie Akkoord 2022-2026 Gymzaal Reutum/groot onderhoud (van RIBAM naar reservecoalitie akkoord)

85.000

Gebiedsvisie "Nationaal Programma Landelijk gebied"

50.000

Totaal bijgestelde stortingen

-10.000

Totaal mutaties

-2.891.000

Mutaties investeringen Algemeen Het betreft hier meerjarige investeringskredieten die in de meeste gevallen een looptijd kennen van meerdere jaren. Op het moment van besluitvorming door de gemeenteraad worden deze investeringskredieten voor het volledige bedrag opgenomen in de administratie en opengezet om kosten op te verantwoorden. Aan het eind van het betreffende jaar wordt het restant van het betreffende krediet overgezet naar het volgende jaar. Deze werkwijze is op grond van de gewijzigde wetgeving op het gebied van de rechtmatigheid nog steeds toegestaan maar moet wel worden voorzien van een separaat raadsbesluit om de restant kredieten in het volgende jaar weer op te mogen voeren. Voor dit programmajournaal 2024 houdt dat in dat de restantkredieten die als onderdeel van de van de jaarstukken 2023 zijn overgezet naar het het boekjaar 2024 moeten worden opgenomen in het programmajournaal. Dit alles heeft geen effect op het saldo van het programmajournaal 2024. nu of de jaarverantwoording 2024 later. Het betreft een budgettair neutrale operatie die is ingegeven door de gewijzigde wetgeving op het gebied van de rechtmatigheid.

17

Formeel overzetten van de restant investeringskredieten van het jaar 2023 naar het jaar 2024 De volgende restant investeringskredieten worden (formeel) overgezet van het jaar 2023 naar het jaar 2024: Aanpassen riolering Geermanstraat Geesteren

43.000

Buffer RWZI icm Zuivering Tubbergen

395.000

Renovatie pompgemaal Visoort Reutum

27.000

Verleggen persleiding Lutkeberg 3 en 4

50.000

Onderzoek draagkracht bruggen

20.000

Renovatie pompgemalen

27.000

Drukriool GRP 2019-2024

58.000

Rioolvervanging GRP 2019-2024

23.000

Drukriool GRP 2019-2024

250.000

Klimaat GRP 2019-2024

129.000

Rioolvervanging GRP 2019-2024

125.000

Drukriool GRP 2019-2024

250.000

Rioolvervanging GRP 2019-2024

265.000

Drukriool GRP 2019-2024

250.000

Klimaat GRP 2019-2024

687.000

Rioolvervanging GRP 2019-2024

625.000

Drukriool GRP 2019-2024

250.000

Klimaat GRP 2019-2024

687.000

Biogasinstallatie Vlaskoel, zwembad Tubbergen

20.000

18

Actualiseren basis rioleringsplannen Nieuwbouw Aloysiusschool Geesteren

3.000 3.800.000

Aloysiusschool Geesteren openbare ruimte

272.000

Klimaat sisa Kapittelhuisstraat Albergen

852.000

Gebouw, H Hartschool kulturhus Spil Fleringen

1.080.000

Openb ruimte H Hartschool kulturhus Fleringen

80.000

Herinrichting Almeloseweg Mariap-Harbrinkhoek

457.000

Centrumontwikkeling Tubbergen

300.000

Vernieuwen dak en gevel zwembad de Vlaskoel

227.000

Inspectie en nader onderzoek bruggen

56.000

Aanpassen riolering AZC Tubbergen

170.000

Totaal bruto investeringen

11.478.000

Bijdragen van derden in de geraamde investeringen Klimaat sisa Kapittelhuisstraat Albergen

-283.000

Herinrichting Almeloseweg Mariaparochie-Harbrinkhoek

-217.000

Aanpassen riolering AZC Tubbergen

-170.000

Totaal bijdrage investeringen

-671.000

Totaal netto investeringen

10.137.000

19

Inschatting uitputting investeringskredieten 2024 Na het formeel overzetten van de restantkredieten van het jaar 2023 naar 2024 zoals hiervoor toegelicht maken we in dit programmajournaal ook een inschatting van de te verwachten uitgaven op de betreffende investeringskredieten in 2024. Dit leidt tot een aanpassing (verlaging) van de onderstaande investeringskredieten. Dit alles heeft geen effect op het saldo van het programmajournaal 2024. nu of de jaarverantwoording 2024 later. Het betreft een budgettair neutrale operatie die is ingegeven door de gewijzigde wetgeving op het gebied van de rechtmatigheid. Vernieuwen dak en gevel zwembad de Vlaskoel

45.000

Openb ruimte H Hartschool kulturhus Fleringen

-80.000

Gebouw, H Hartschool kulturhus Spil Fleringen

-1.155.000

Aanpassen riolering Geermanstraat Geesteren

-43.000

Buffer RWZI icm Zuivering Tubbergen

-395.000

Renovatie pompgemaal Visoort Reutum

-27.000

Verleggen persleiding Lutkeberg 3 en 4

-25.000

Onderzoek draagkracht bruggen

-19.000

Drukriool GRP 2019-2024

-125.000

Drukriool GRP 2019-2024

-247.000

Drukriool GRP 2019-2024

-250.000

Klimaat GRP 2019-2024

-657.000

Rioolvervanging GRP 2019-2024

-370.000

Drukriool GRP 2019-2024

-250.000

Klimaat GRP 2019-2024

-687.000

Rioolvervanging GRP 2019-2024

-500.000

Drukriool GRP 2019-2024

-200.000

20

Klimaat GRP 2019-2024 Actualiseren basis rioleringsplannen

-550.000 7.000

Klimaat sisa Kapittelhuisstraat Albergen

-802.000

Inspectie en nader onderzoek bruggen

-22.000

Vervanging kunstwerken 24-25

-473.000 -6.825.000

21

Inleiding ambitiebegroting Zoals reeds is aangegeven in de algemene inleiding heeft deze begroting het coalitieakkoord gemeente Tubbergen 2022-2026 met de naam "En noe, met mekaar, vedan!" als basis. Het zogenaamde ambitiedeel van deze begroting is gebaseerd op de volgende 5 opgaven uit dit coalitieakkoord: •

Leefbare kernen

•

Buitengebied in Balans

•

Leefomgeving van de toekomst

•

Positieve gezondheid

•

Toekomstbestendige gemeente Tubbergen en ambtelijke organisatie Noaberkracht

Deze 5 opgaven zijn in eerste instantie verder beschreven en uitgewerkt in actielijnen en doelen waarna op hoofdlijnen wordt aangegeven hoe we hier een bijdrage aan denken te gaan leveren. Per opgave wordt afgesloten met een financieel overzicht. In dit overzicht zijn ook de beschikbare werkbudgetten opgenomen. Deze behoeven wat algemene toelichting. Binnen het programmabureau wordt een bijdrage geleverd aan het behalen van maatschappelijke effecten. Hier wordt sturing gegeven aan bestuurlijke ambities, veranderopgaven en strategisch inspanningen. Dit komt samen in verschillende programma’s (ambities), waaraan werkbudget is gekoppeld. Het werkbudget wordt ingezet om (externe) advieskosten te dekken en (participatie)processen in de kernen te faciliteren. Daarnaast wordt het werkbudget ingezet voor bekostiging van evenementen, bijeenkomsten, sprekers (en alle bijkomende kosten die daarbij horen). Het werkbudget is in eerste aanleg niet bedoeld als uitvoeringsgeld om projecten zelf te bekostigen. Onder de 5 opgaven wordt indien mogelijk een nadere duiding en verdeling over de jaren gegeven. Dat is echter niet in alle gevallen op voorhand mogelijk om de simpele reden dat we ook afhankelijk zijn van initiatieven vanuit de samenleving en het tempo en enthousiasme waarmee deze initiatieven gaan spelen.

Het beschikbaar hebben van werkbudgetten is met name ook bedoeld om te slagvaardig te kunnen inspelen op de genoemde initiatieven. Om de raad toch op de hoogte van de besteding en bestemming van de werkbudgetten zeggen we toe dat in elk van de komende P&C-documenten (en met name het programmajournaal) verslag wordt gedaan van de bestemming en besteding van de werkbudgetten.

22

Programma Leefbare kernen Inleiding Leefbare kernen Leefbare kernen gaat over het wonen, werken en verblijven in onze kernen. Wij stimuleren kernen waar het aangenaam wonen is, waar bedrijvigheid is en waar mensen werk kunnen vinden. Ruimte voor jeugd en ontwikkeling van talent. Maar vooral ook kernen waar ruimte is om elkaar te ontmoeten en om samen te komen. Kernen met een veilige leefomgeving. We zien onze leefomgeving veranderen. Het wordt moeilijker om voorzieningen in stand te houden. Dit geldt voor winkels, horeca, kerken, kulturhusen, sportvoorzieningen en scholen. Aan de andere kant zien we initiatieven uit de kernen waarbij nieuwe plannen en combinaties van functies ontstaan. Dit maakt de kernen krachtiger. Van oudsher zijn onze inwoners gewend om de leefbaarheid van hun omgeving in eigen hand te nemen en te zorgen dat het er goed vertoeven is. Het versterken van de leefbaarheid van onze kernen wordt door inwoners en gemeente samen opgepakt. We realiseren ons dat het leefbaar houden van de kernen een doorlopende inspanning vraagt. In de huidige vier jaar zullen we vooral inzetten op de meerjarige woningbouwprogrammering, versterking van maatschappelijk vastgoed en het vitaal houden van verblijfsgebieden We vertalen onze ambities naar vier actielijnen: •

Wonen

•

Economie, arbeidsmarkt, 3O’s, Recreatie en vrijetijdseconomie

•

Ruimte en maatschappelijk vastgoed

•

Integrale veiligheid

Actielijn 1 Wonen: Perspectief op woningbouw Wij willen dat het aantal en het type woningen in onze kernen passen bij de vraag. Het uitgangspunt is daarbij dat inwoners voor hun woning zoveel mogelijk in hun eigen gemeente terecht kunnen. Ook is het belangrijk dat woningen voor elke doelgroep bereikbaar en toegankelijk zijn. Vanuit de gemeente willen we bouwen binnen de grenzen van een kern. In de meeste gevallen gaat het om plekken die verbeterd moeten worden of plekken waarvan de bestaande functie vervalt. Denk hierbij aan het verdwijnen van een bedrijf, het transformeren van bestaand vastgoed of het slopen van oude woningen. Als er binnen de kern geen plekken zijn om te bouwen, kijken we naar bouwmogelijkheden aan de rand van een kern. Inbreiding waar het kan, uitbreiding waar het moet. Kernen zijn verschillend in de behoefte aan woningen. Daarom blijven we in gesprek om te kijken wat bij elke kern past. We willen diversiteit in woningbouw. Het gaat hierbij om huur en koop voor verschillende doelgroepen, door elkaar heen gebouwd. We willen inzetten op een nog actiever grondbeleid en gaan de mogelijkheden hiervoor in beeld brengen. Er is verschil in hoeveel en welk soort woningen nu nodig en gewenst zijn en wat de vraag over 15 jaar is. Huidige knelpunten zijn bijvoorbeeld betaalbare woningen voor starters en woningen voor ouderen.

In onze Woonvisie kijken we op basis van onderzoek en gesprekken met alle betrokkenen vooruit op de vraag naar woningen. We proberen te sturen op het aanbod van woningen dat daarop aansluit. Hierbij houden we de behoefte op de lange termijn en de bestaande voorraad in het oog.

Ons doel Wij willen sturen op een meerjarige woningbouwprogrammering. Via ons grondbedrijf treden wij op als ontwikkelaar. Via ons ruimtelijk en planologisch instrumentarium faciliteren wij particuliere initiatiefnemers en projectontwikkelaars. Wij willen het grootste gedeelte van de geprognosticeerde woonbehoefte tot 2030 in de huidige bestuursperiode faciliteren. In 2026 kijken we terug op een woonbeleid dat uitvoeringsgericht is geweest, waarbij in elke kern nieuwe mogelijkheden voor woningbouw zijn ontstaan, passend bij de lokale behoefte.

23

Hoe leveren we een bijdrage aan Perspectief op woningbouw We willen als gemeente als volgt werken aan een het perspectief op woningbouw: •

Aan het stuur zitten. We spannen ons via ons grondbedrijf in om nieuwe woningbouwplannen op de markt te brengen. We zijn proactief, verweven gronden op strategische locaties en zorgen voor een continue planvoorraad en beschikken over een meerjarenprogrammering woningbouw.

•

Faciliterend. We zijn gesprekspartner voor particuliere initiatiefnemers. We adviseren over de ontwikkelkansen van locaties en geven kaders mee voor welke doelgroepen ontwikkeld moet worden.

•

Samenlevingsgericht werken met gebieden en doelgroepen. We participeren in ontwikkeltrajecten in de kernen toekomstbestendig te zijn. Indien vrijkomende locaties ontstaan, bijvoorbeeld door clustering van vastgoed, onderzoek wij hoe dergelijke locaties kunnen bijdragen aan het woonbeleid.

•

Financieren. Wij stimuleren de herontwikkeling van inbreidingslocaties, ook wanneer herontwikkeling financieel uitdagend is. Door middel van de stimuleringsregeling kunnen wij een bijdrage leveren aan het haalbaar maken van een herontwikkelingslocatie.

Wat is er gebeurd / wat hebben we gedaan De vraag naar woningen is nog steeds groot waardoor wij ook in 2024 onze inspanningen op het gebied van volkshuisvesting hebben voortgezet. Daarbij zien wij dat naast een continue woningbouwproductie de behoefte aan een daadkrachtig volkshuisvestingsprogramma is toegenomen. Onze volkshuisvestelijke opgaven gaan over het vinden van balans tussen beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit. Aan de hand van deze elementen hebben wij doorgewerkt aan de volgende opgaven. Beschikbaarheid •

In verschillende kernen hebben wij strategische grondposities verworven voor nieuwe woningbouwlocaties.

•

In nagenoeg elke kern hebben we een gemeentelijk woningbouwplan in uitgifte of in voorbereiding. Aanvullend faciliteren wij particiliere initiatieven. In de kernen waarbij wij geen direct perspectief op een woningbouwplan hebben leveren wij inzet om gronden aan te kopen. De (lokale) uitdagingen waar wij mee te maken hebben, hebben onze volledige aandacht.

•

Ons woningbouwprogramma is verder geoptimaliseerd, zodat in de jaren 2024, 2025 en 2026 meer woningen worden gerealiseerd en daarmee wordt ingelopen op de geprognosticeerde woningbouwbehoefte tot 2032.

•

Wij hebben (nog meer dan voorheen) het accent gelegd op diversiteit in woningbouwaanbod. Dat betekent dat we in planvorming toewerken naar verschillende typologiën van bebouwing en een betere mix van het woningbouwaanbod ontstaat. Hiermee verwachten wij ook toe te werken naar meer diversiteit in wijken.

Betaalbaarheid •

In alle woningbouwplannen hebben wij het uitgangspunt ten aanzien van verdeling 30-40-30 (sociaal-betaalbaar-vrij) centraal gesteld. Afwijkingen van deze verdeling hebben plaatsgevonden wanneer er sprake was van lokale omstandigheden of specifieke behoefte.

•

Bij particuliere ontwikkelingen hebben we meer gestuurd op kleinere oppervlakte van kavels en het aanbieden van appartementen, waardoor er in zijn algemeenheid meer betaalbaardere product ontstaan.

•

We hebben doorlopende afstemming met de woonstichting over de opgave van de nieuwbouw van sociale huurwoningen. In nagenoeg elk woningbouwplan hebben we met de woonstichting afgestemd welke bijdrage zij (kunnen) leveren. Deze afstemming zetten wij voort.

24

Kwaliteit •

Er zijn vorderingen gemaakt bij het uitwerken en opleveren van nieuw woonzorgbeleid in verlengde van Woonvisie.

•

Anticiperend op de nieuwe wet Versterking Regie Volkshuisvesting hebben we de eerste stappen gezet richting volkshuisvestingsprogramma. Hierin zullen wij op termijn al onze inspanningen op het gebied van volkshuisvesting vastleggen.

Actielijn 2

Economie, arbeidsmarkt, 3 O’s, recreatie en vrijetijdseconomie

Het bieden van een economisch perspectief en werkgelegenheid heeft een nauwe relatie met voldoende ontwikkelruimte voor bedrijven en voor locaties waar bedrijven zich kunnen vestigen. Daarbij ligt de nadruk op het behouden en versterken van het lokale bedrijfsleven. Goede vestigingsmogelijkheden voor het bedrijfsleven betekent voldoende en passende bedrijventerreinen in de grote kernen. We geven lokale ondernemers in alle kernen de ruimte door in te zetten op maatwerk. Wij verbinden partijen aan elkaar en helpen met het vinden van de juiste routes. Centraal staan het behoud en de versterking van de bedrijvigheid, de werkgelegenheid en ons verdienvermogen. Er is een collectief belang voor het versterken van de brede economie in Tubbergen en in Twente. Twente in zijn geheel als aantrekkelijke en bereikbare regio voor wonen, werken en recreëren. Hierbij wordt ingezet op samenwerkingen met de ondernemers(verenigingen), verbindingen tussen de 3 O’s (ondernemers, onderwijs, overheid) en het collectieve belang van een brede welvaart. Hierbinnen is veel ruimte voor onze lokale arbeidsmarkt, vrijetijdseconomie en ontwikkeling van talent. Met betrekking tot vrijetijdseconomie zit er nog veel potentie in het economisch perspectief van de sector. Om dit te kunnen verzilveren, willen we blijvend inzetten op het verbeteren van de kwaliteit en de producten die worden geleverd.

Ons doel Wij willen een bijdrage leveren aan een sterke economische sector. Wij willen dat ons bedrijfsleven participeert en profiteert van de ontwikkelingen in Noordoost Twente en de regio Twente. Wij verbinden partijen via ons netwerk binnen de 3O’s. Daarnaast herkennen wij in onze gemeente een sterke vorm van vrijetijdseconomie, waarbij wij inzetten op kwalitatief toerisme. In 2026 kijken we terug op: •

Nieuw gerealiseerde bedrijventerreinen in de grote kernen.

•

Een versterkt centrum van de kern Tubbergen (waarbij uitvoering is en wordt gegeven aan het centrumplan 2022).

•

Een goed onderhouden relatie met onze ondernemers inclusief perspectief op wat wij verstaan onder goed centrum/ondernemersmanagement.

•

Een bijdrage geleverd aan talentontwikkeling via de 3 O’s.

•

Een goede balans tussen de landschapskwaliteiten van ons gebied, de leef- en werkomgeving voor inwoners en de groeimogelijkheden van de toeristische sector;

•

Geboden mogelijkheden voor marktconforme en gebiedspassende bedrijvigheid;

•

Uitvoering van projecten en ideeën die gericht zijn op toerisme of dagrecreatie als aanvulling op het bestaande aanbod, gericht zijn op interessante doelgroepen of zorgen voor seizoenverlenging;

•

Ingerichte toeristisch interessante locaties in de kernen en in het buitengebied.

Hoe leveren we een bijdrage aan Economie, arbeidsmarkt en 3 O’s, recreatie en vrijetijdseconomie We willen als gemeente als volgt werken aan een het perspectief op woningbouw:

25

•

Ontwikkelen. We ontwikkelen nieuwe bedrijfsgronden zodat onze lokale ondernemers kunnen uitbreiden en nieuwe bedrijven zich kunnen vestigen, ontplooien.

•

Verbinden. We zetten ons netwerk in om partijen binnen de regio met elkaar te verbinden.

•

Initiëren. We starten nieuwe projecten met het oog op de toegevoegde waarde voor ondernemers.

•

Participeren en stimuleren. We participeren in gebiedsprocessen en stimuleren de doorontwikkeling van centrumgebieden. Ook nemen we daarbij als gemeente een actieve ontwikkelende rol in.

Wat is er gebeurd / wat hebben we gedaan Strategische visie Wij hebben eind 2023 de eerste aanzet gemaakt voor een nieuwe economische visie op strategisch niveau. Met een economische visie bepalen we onze koers en ambities voor (idealiter) de periode tot 2030. In het eerste kwartaal van 2024 hebben we het plan van aanpak opgesteld en de uitgangspunten voor de visie vastgesteld. In het tweede kwartaal hebben we relevante data en trends verzameld over de belangrijkste bedrijfssectoren in onze gemeente. Het opstellen van de visie wordt verder voortgezet. Bedrijventerreinen Wat betreft ons economisch perspectief ligt de eerste behoefte bij het kunnen beschikken over nieuwe bedrijfsgronden. De behoefte aan nieuwe bedrijfsgronden is becijferd op basis van lokale (meerjarige) behoefte. Daarover zijn in de regio afspraken gemaakt, zodat onze ruimtebehoefte ook in regionaal verband is afgestemd. Het innemen van grondposities voor nieuwe bedrijventerreinen is in de kern Geesteren gelukt. Voor de kernen Albergen en Tubbergen verrichten wij de nodige inspanningen. Intussen werken wij op basis van een motie eveneens aan de gevraagde bedrijventerreinenvisie. Regionale samenwerking Op bestuurlijk niveau hebben wij in de regio verkend wat onze gezamenlijke ontwikkelkoers kan zijn. Daaruit voortvoeliend volgt de Position paper Twente en de regionale ontwikkelstrategie (ROS).

Wij zien gecombineerde opgaven waarbij stad en platteland elkaar versterken. Met betrekking tot de samenwerking met onze Duitse buurgemeente hebben wij onze relatie zowel bestuurlijk als ambtelijk versterkt. Wij verkennen welke samenwerking er kan onstaan op het gebied van econonomie, cultuur, natuur, toerisme en de samenwerking in zijn algemeenheid. Wij blijven in 2024 verder inzetten op (inter)regionale samenwerking. Recreatie en toerisme Jaarlijks genieten er veel dagrecreanten en toeristen van een vakantie of een dagje weg in Noordoost Twente. Het aantrekken en ontvangen van de toerist heeft o.a. economische, ecologische en sociale effecten op de gemeente en haar inwoners. Om de komende jaren weloverwogen keuzes te maken, slaan de gemeenten in Noordoost Twente de handen in een om tot een strategische agenda te komen. In de agenda staar zowel de impact van de toerist, als de draagkracht van het gebied voor toeristische groei, centraal. De lusten en lasten van toerisme en recreatie worden afgewogen en vervolgens vertaald in kansen en investeringen. Het gaat hierbij om een vorm van toeristische ontwikkeling waarbij groei mogelijk is, maar wel met respect voor de leefomgeving van inwoners, het landschap en de natuur. Oftewel, kwalitatief toerisme. Voor de gemeente Tubbergen hebben wij, voortvloeiend uit deze doelstelling, een "Ambitiedocument Toerisme & Recreatie" vastgesteld

Actielijn 3

Ruimte en maatschappelijke voorzieningen

Vanuit het perspectief van leefbaarheid is het van belang dat er in de kernen ruimte is om elkaar te ontmoeten. Maatschappelijk vastgoed (cultuur, sport, onderwijs) voorziet hierin, maar staat vaak onder druk door een moeizame exploitatie, verouderd vastgoed of kwetsbaarheden in bestuur of beheer.

26

Er is een trend waarneembaar dat maatschappelijk vastgoed in kernen wordt geclusterd op één locatie om voldoende toekomstbestendig te zijn en kruisbestuiving (in zowel organisatie als bezoekers) te bewerkstelligen. Wanneer deze beweging vanuit de samenleving zelf komt, moedigen wij dat aan. De bestaande initiatieven blijven we ondersteunen. Wij horen graag welke ideeën leven en welke opgaven men in de kernen wil aanpakken. Een breed draagvlak is een vereiste. Daarbij vinden wij het belangrijk dat het niet om de stenen zelf gaat, maar vooral om het maatschappelijk effect dat tot stand wordt gebracht als functies worden gecombineerd. Ten aanzien van het maatschappelijk vastgoed herkennen wij de opgaven rondom herbestemming van kerkelijk vastgoed. Als wij een vraag krijgen uit de dorpen, kunnen we het proces faciliteren. Hierbij vinden wij draagvlak in de kernen belangrijk.

Ons doel Wij willen een bijdrage leveren aan een robuust voorzieningenniveau. Wij zijn van mening dat maatschappelijk vastgoed duurzaam moet worden geëxploiteerd en dat kan het beste tot stand komen vanuit de kernen zelf. Wij dragen bij door te adviseren en processen te ondersteunen. In 2026 kijken we terug op: •

Kansrijke clustering van voorzieningen met een duurzaam perspectief op exploitatie en beheer.

•

Effectieve regeling verduurzaming vastgoed.

•

Een goede samenwerking in en met onze kernen bij vraagstukken waarbij onderwijs, cultuur, sport en aanpalende (commerciële) dienstverlening wordt gecombineerd.

Hoe leveren we een bijdrage aan Ruimte en maatschappelijke voorzieningen We willen als gemeente als volgt werken aan een het perspectief op woningbouw: •

Faciliteren en inbrengen van kennis. Wij ondersteunen de kernen waarin processen tot stand komen om maatschappelijk vastgoed te vernieuwen en toekomstbestendig te maken. Wij participeren in projectgronden en brengen kennis in.

•

Subsidiëren en financieren. Wij leveren een financiële bijdrage aan het toekomstbestendig maken van maatschappelijk vastgoed. Enerzijds via subsidieregelingen. Anderzijds via investeringsbijdragen. De basis voor onze financiële steun is het maatschappelijk effect dat teweeg wordt gebracht met voorgenomen plannen en het profijt voor de inwoners dat hiermee in de kernen tot stand wordt gebracht.

Wat is er gebeurd / wat hebben we gedaan De clustering van maatschappelijk vastgoed heeft de laatste jaren geleid tot verschillende plannen in de kernen Manderveen, Fleringen, Langeveen en Geesteren. In Reutum wordt eveneens gewerkt aan een toekomstplan voor maatschappelijk vastgoed. Vanuit het Maatschappelijk Akkoord is ruimte gegeven om planvorming op te starten zodat de toekomstbestendigheid van de dorpen kan worden gewaarborgd. We hebben in de afgelopen periode een bijdrage geleverd aan verschillende projecten. Het is een dynamisch speelveld, waarbij ontwikkelingen elkaar snel volgen. Desalniettemin kunnen we de volgende resultaten duiden. •

De realisatie van de Huiskamer Manderveen is in een afrondende fase. Met veel inspanningen vanuit het dorp en financiele dekking door gemeente wordt de accommodatie gerealiseerd. De buitenruimte wordt ook ingericht, waarbij er nog een opgave ligt om het budget voor de inrichting bij elkaar te krijgen. Als gemeente denken we mee in oplossingen.

•

De bouw van de nieuwe basisschool in Geesteren is gegund en reeds gestart. Het plan vordert volgens planning.

27

•

De MFA in Langeveen is in een vergevorderd stadium van planvorming. Als gemeente werken we nauw samen met de werkgroep. Er zijn zorgen over het wegvallen van een deel van de dekking, naar aanleiding van een lagere provinciale subsidie, maar er wordt zo creatief mogelijk gekeken naar een sluitende investeringsraming. Tegelijkertijd is het ruimtelijke spoor ingezet en hebben we overeenkomsten opgesteld voor aankoop van de grond, erfpacht/opstal, samenwerking en een intentieovereenkomst dat de oude schoollocatie en de Gaarf worden herontwikkeld tot woningebouwlocatie.

•

Het plan voor de MFA Fleringen is verder uitgewerkt. Op basis van de deze uitwerking is de aanbesteding gestart om erachter te komen of er binnen budget kan worden gebouwd. Dit blijkt tegen te vallen, waardoor we opnieuw moeten kijken naar beschikbare middelen en dekking.

•

Het multifunctionele plein in Geesteren in eveneens verder uitgewerkt. De werkgroep heeft echter gemerkt dat een aantal betrokkenen uit de kern niet achter het plan konden staan. Gesprekken tussen partijen hebben niet in voldoende mate geleid tot oplossingen, waarna de werkgroep vooralsnog het werk heeft neergelegd. Met de werkgroep vindt nader overleg plaats.

•

Het onderzoek naar de samenwerking in NOT verband voor de binnensportaccommodaties is afgerond, maar heeft opgeleverd dat een samenwerking richting een gezamenlijk sportbedrijf geen breed draagvlak krijgt. Vanwege het lokale karakter van de accommodaties en relatie met inwoners/bezoekers, als wel de directe verbondenheid met de gemeente, lijkt een overkoepelend sportbedrijf niet de juiste weg. Daarbij waren de voordelen van een professionelere aansturing en lagere kwetsbaarheid niet overtuigend genoeg.

•

Er is een plan van aanpak opgesteld voor Strategisch accommodatiebeleid voor maatschappelijke voorzieningen. Wij verwachten dat de uitwerking van dit beleid de nodige inspanning gaat vergen.

Actielijn 4

Integrale veiligheid

Tubbergen is al jarenlang een van de veiligste gemeentes van ons land. Dit willen we graag zo houden. Op het gebied van veiligheid spelen uiteenlopende vraagstukken, van woonoverlast en jeugdcriminaliteit tot verkeersveiligheid, huiselijk geweld en ondermijnende criminaliteit. Dit complexe terrein kent niet alleen veel vraagstukken, partijen en instrumenten, maar ook tal van verbindingen met ander gemeentelijk en regionaal beleid. We hebben de behoefte om focus aan te brengen in dit speelveld en de speerpunten in nieuw integraal veiligheidsbeleid met een uitvoeringsprogramma vorm te geven. Daarbij zien wij als gemeente een regierol. Wij zorgen voor afstemming met onze inwoners en (veiligheids)partners, zoals politie en het openbaar ministerie. Afhankelijk van het onderwerp worden ook andere partijen betrokken, zoals scholen, sociale (wijk)teams, ondernemers en de brandweer. Op het vlak van veiligheid is een verschuiving gaande naar andere criminaliteitsvormen, zoals ondermijning (inclusief zorgfraude) en cybercriminaliteit. Om te zorgen dat de gemeente Tubbergen hoog blijft scoren op het gebied van veiligheid, zal ook in de aankomende periode op het thema ondermijning worden ingezet. Naast de doorontwikkeling van de lokale aanpak ondermijning is een gemeentegrensoverschrijdende aanpak nodig. Wij willen als samenleving weerbaarder worden en onze inwoners daarover informeren.

Wij houden de voedingsbodem voor ondermijnende activiteiten zo klein mogelijk.

Ons doel Wij willen een van de veiligste gemeenten van Nederland blijven. Wij hebben vertrouwen in onze huidige aanpak en in de cultuur die onze inwoners in zich dragen. Wij willen de komende periode de nadruk leggen op een viertal overstijgende thema’s, gebaseerd op de laatste burgerpeiling veiligheid (2021). In 2026 kijken we terug op: •

Een meer integrale aanpak van veiligheidsvraagstukken.

•

Een strategisch meerjarenperspectief op het thema veiligheid.

•

Uitlijning van onze lokale inspanningen met regionale inspanningen.

28

Hoe leveren we een bijdrage aan Integrale veiligheid We willen als gemeente als volgt werken aan een het perspectief op woningbouw: •

Strategische agenda. Wij sturen op strategisch niveau. De uitkomsten van de burgerpeiling Veiligheid zijn leidend bij het vormen van onze strategische agenda. Wij zijn koersvast in het volgen van deze agenda en gebruiken onze koers om ook deze vraagstukken op andere overlegtafels te agenderen (veiligheidspartners).