Bijlage Jaarstukken Tubbergen 2020 (1).pdf

11/05/2021

83 Pagina 83 van 256

Wonen en ruimte Wat willen we bereiken?   

We willen bereiken dat de woningmarkt in Tubbergen aansluit bij de concrete behoefte. We willen dat elke toevoeging aan de markt ‘raak’ is. We willen plannen ontwikkelen die niet alleen op de korte termijn voorzien in actuele, concrete behoefte, maar ook op de middellange termijn verstandig zijn. We houden aandacht voor differentiatie per kern en willen samen met de kernen het gesprek (blijven) aangaan om invulling te geven aan de woonprogrammering.

Wat hebben we gedaan in 2020? - Afstemming met stakeholders en woonwerkgroepen over de behoefte in de kernen. Omschrijving/op te leveren resultaat Op te leveren/volgende stap: Gesprek continueren en plannen van aanpak met de ‘Mijn Dorpen’ om per kern te komen tot locaties met concrete bouwplannen die zijn afgestemd op de concrete behoefte van de desbetreffende kern. Wie is aan zet? Gemeente met Mijn Dorp 2030. Rol gemeente:  Aanjagende rol.  Primaire inzet op kwalitatieve toedeling.  Maatwerk per kern. Behaalde mijlpalen 2020:  In verschillende kernen zijn nadere en nieuwe gesprekken gevoerd over in- en uitbreidingslocaties. In een aantal gevallen heeft het inmiddels geresulteerd in concrete woningbouwlocaties waarvoor bestemmingsplannen in voorbereiding zijn. Wij continueren onze inzet. Wij houden ons beeld over de behoefte in de dorpen samen met de 'woonwerkgroepen' actueel.  Wij hebben voorbereidingen getroffen voor de nieuw op te stellen woonvisie en daarmee gepaard gaande tweejaarlijkse actualisatie van de Uitvoeringsnota en het bijbehorende Kwaliteitshandvest. 2019:  Met alle kernen zijn gesprekken gevoerd over de concrete woningbehoefte in de kern en potentiële inbreidingslocaties. - Ontwikkeling en stimulering van plannen die voorzien in de behoefte op korte en middellange termijn.

Omschrijving/op te leveren resultaat Op te leveren/volgende stap: Gesprek continueren en plannen van aanpak met de ‘Mijn Dorpen’ om per kern te komen tot locaties met concrete bouwplannen die zijn afgestemd op de concrete behoefte van de desbetreffende kern. Wie is aan zet? Gemeente met MijnDorp2030 en woningstichting. Projectontwikkelaars voor zover het initiatieven van derden betreft. 84 11/05/2021 Pagina 84 van 256

Rol gemeente:  Aanjagende rol.  Primaire inzet op kwalitatieve toedeling.  Mogelijkheid tot inzet middelen uit stimuleringsfonds daar waar nodig.  Zo nodig actieve grondpolitiek (innemen strategische grondpositie).  Maatwerk per kern. Behaalde mijlpalen 2020:  Er zijn verdere onderzoeken gedaan in de verschillende kernen naar de juiste locaties voor woningbouw. Ook zijn de gesprekken in de kernen over potentiële woningbouwlocaties voortgezet. De projecten die in 2019 zijn voorbereid hebben wij verder gebracht. Voorts is in een aantal kernen strategische grond aangekocht voor mogelijke woningbouwontwikkeling (Harbrinkhoek, Albergen). Er is gestart met gesprekken over aankoop van gronden in Langeveen, Reutum en Vasse.  In enkele kernen zijn woningbouwplannen in uitvoering dan wel inmiddels gerealiseerd (Vasse, Reutum en Geesteren).  Voor andere kernen is besloten bestemmingsplannen op te stellen (Fleringen, Harbrinkhoek, Manderveen). 2019:  Wij zijn gestart met onze proactieve aanpak om op basis van de kwalitatieve behoefte per kern de mogelijke ontwikkellocaties te initiëren. Alles in samenwerking met de MijnDorp2030 woonwerkgroepen per kern. Elk dorp is in staat gesteld om enquêtes uit te voeren.  In de meeste kernen inventarisatie van inbreidingslocaties gerealiseerd en is er een uitvoeringsprogramma per kern.  Projecten die zijn gerealiseerd: Reutum.

 Projecten die in uitvoering zijn: Tubbergen (De Esch, de Marke), Manderveen, Geesteren (Hutten fase 2).  Projecten die in voorbereiding zijn: Albergen, Langeveen, Vasse, Reutum, Mariaparochie/Harbrinkhoek, Fleringen (huurappartementen).  Er is gestart met gesprekken over aankoop van gronden in Harbrinkhoek, Geesteren, Albergen en Vasse. Persberichten en raadsbrieven Persbericht

maart 2020: ruim baan voor starters en senioren op de Esch januari 2020: woningstichting Tubbergen en gemeente Tubbergen ondertekenen jaarschijf 2020 februari 2019: wonen op De Esch weer een stap dichterbij juli 2019: start CPO bouw zicht voor toekomstige bewoners De Marke september 2019: vaststelling bestemmingsplan Tubbergen De Esch mei 2020: Grond voor mogelijke woningbouw in Harbrinkhoek-Mariaparochie

Raadsbrief

2020-08 Voorlopige voorziening inzake bestemmingsplan De Esch samengevoegd

11/05/2021

85 Pagina 85 van 256

- Volgen van de ontwikkelingen op het gebied van clustering van maatschappelijke voorzieningen en de kansen voor herontwikkeling tot woningbouw benutten. Omschrijving/op te leveren resultaat Op te leveren/volgende stap: Gesprek continueren en plannen van aanpak met de ‘Mijn Dorpen’ om per kern te komen tot locaties met concrete bouwplannen die zijn afgestemd op de concrete behoefte van de desbetreffende kern. Wie is aan zet? Gemeente met MijnDorp2030. Rol gemeente:  Aanjagende rol.  Maatwerk per kern. Behaalde mijlpalen 2020 2020:  Wij volgen de in 2019 ingezette koers. Wij kunnen nog geen mijlpalen benoemen met betrekking tot de woningbouwopgaven die gepaard (kunnen) gaan met deze initiatieven.  Wij participeren actief in alle dorpen waar sprake is van een initiatief voor clustering van maatschappelijk vastgoed (Geesteren, Fleringen, Manderveen, Langeveen). Vanuit het taakveld wonen adviseren wij over herontwikkelingskansen voor leegkomend vastgoed. De processen op het gebied van clustering zijn eind 2020 echter voor deze kernen nog niet dusdanig gevorderd dat hier concrete woningbouwprojecten/inbreidingslocaties zijn gestart. Wij blijven de ontwikkelingen volgen en zullen de kansen benutten zodra die zich voordoen. 2019:  Wij hebben het gesprek met de werkgroep/stichtingen rondom gebiedsontwikkeling inzake clustering van voorzieningen gefaciliteerd.

Het betreft Manderveen, Langeveen, Geesteren en Fleringen. Er heeft nog geen besluitvorming plaatsgevonden.

Financiële kaders Vanuit de begroting 2018/overdrachtsdocument zijn de volgende middelen beschikbaar:  Voor de uitdaging ”meer aandacht voor inbreiding” is een budget beschikbaar van € 1.610.000 waarvan € 160.000 voor procesgeld. In de begroting 2020 is voor "procesgeld thema Wonen en ruimte" € 40.000 beschikbaar gesteld. Conform afspraak worden niet bestede incidentele budgetten (project- en procesgeld) van het MAT overgeheveld (zie voorstel budgetoverheveling). Het betreffen hier immers budgetten voor een periode van vier jaar.

11/05/2021

86 Pagina 86 van 256

Maatschappelijk vastgoed Wat willen we bereiken?   

Gezamenlijk met de dorpen een gemeenschappelijke visie vormen op basis waarvan we een handreiking kunnen opstellen over hoe om te gaan met clustering van maatschappelijk vastgoed. Nieuwe afspraken toekomstbestendige exploitatie en beheer SSRT. Robuuste sportstructuur.

Wat hebben we gedaan in 2020? - Ondersteunen bij het tot stand komen van een toekomstbestendige exploitatie en beheer van SSRT Omschrijving/op te leveren resultaat Op te leveren/volgende stap: Afspraken maken over samenwerking, huurcontract, kostenstructuur, bijdragen, relatie gemeente. Wie is aan zet? Gemeente Rol gemeente: Initiatiefnemer. Daarna gelijkwaardige samenwerking met Stichting Sport en Recreatie Tubbergen (SSRT). Behaalde mijlpalen 2020:  SSRT is voor wat betreft de exploitatie van het zwembad en de sporthal in sterke mate afhankelijk van de relatie en samenwerking met verenigingen. Nadat wij met verenigingen overeenstemming hebben over het lokaal sportakkoord, zullen wij in overleg met SSRT de exploitatie en het beheer van de accommodaties bespreken en onderzoeken waar in gezamenlijkheid optimalisaties aan te brengen zijn.  Wij hebben met SSRT verkend welke uitdagingen er bestaan in de kostenstructuur en exploitatie. Wij hebben daarover in het vierde kwartaal van 2020 constructief het gesprek gevoerd en zetten deze overleggen door in 2021. Wij hebben de opdracht geformuleerd (en intern uitgezet) om een advies uit te brengen over de toekomstige exploitatie en samenwerking.  In Noordoost Twente speelt daarnaast een initiatief voor een onderzoek naar samenwerking op het gebied van zwembaden en binnensportaccommodaties.

De gemeente Tubbergen volgt deze ontwikkelingen vanaf de start. Medio 2020 hebben de vier Noordoost Twentse gemeenten een eventuele samenwerking verder verkend. Vanaf het derde kwartaal nemen wij actief deel aan de gesprekken om te verkennen hoe groot het bestuurlijk draagvlak is onder de gemeenten.  Eind 2020 is de opdracht voor het onderzoek naar een eventuele samenwerking op dit thema opgesteld. Vanuit het belang van de gemeente Tubbergen is ook als randvoorwaarde ingebracht dat onderzocht moet worden welke voordelen deze samenwerking kan hebben voor de geprivatiseerde binnensportaccommodaties in de kernen.

11/05/2021

87 Pagina 87 van 256

- Opstellen proces/handreiking clustering voorzieningen. Omschrijving/op te leveren resultaat We gaan gezamenlijk met de dorpen een handreiking opstellen waarin wij aanknopingspunten opnemen voor een succesvolle clustering voorzieningen. We gaan nadrukkelijk in op: 1. Wat is goed voor het dorp? 2. In welke zin in het clusteren van vastgoed van toegevoegde waarde voor een dorp? Ervaringen van dorpen zelf. 3. Wat is het onderscheid tussen een vastgoedopgave en een maatschappelijke opgaven. 4. Hoe zorgen we voor maatschappelijk rendement? 5. Welke opgaven liggen er in het sociale domein, algemeen en specifiek voor/in het dorp zelf? 6. Hoe zorg je voor "samenkomen, treffen, ontmoeten"? 7. Wanneer kun je spreken over een gezonde exploitatie van het vastgoed? Op te leveren/volgende stap:  1. Vaststellen wat we verstaan we onder maatschappelijk vastgoed? School, MFA, sport? Onderscheid privaat, publiek.  2. Handreiking opstellen en ervaringen ophalen in dorpen.  3. Rolneming: wanneer kan de gemeente een initiatief wel ondersteunen en wanneer niet, ook financieel? Wie is aan zet? Gemeente samen met de dorpen. Gemeente initieert. Rol gemeente: Initiatiefnemer Behaalde mijlpalen 2020:  Wij hebben de kaders voor een handreiking verkend, waarbij wij willen ingaan op het maatschappelijk rendement afgezet tegen de vastgoedopgave en exploitatie.

De handreiking heeft als doel om onze dorpen te helpen bij hun ideevorming over clustering van voorzieningen en tegelijkertijd behulpzaam te zijn bij het ontwikkelen van een zelfkritische blik op de opgave.  Wij hebben inzichten opgedaan over de handreiking en zijn - naar aanleiding van de diverse (lopende) gesprekken in de kernen - tot de conclusie gekomen dat de discussies over de opgaven die in de kernen spelen leidend zijn. Het gaat daarbij over het proces, waarbij partijen aan de voorkant de juiste vragen (moeten) stellen over hoe de fysieke opgaven in de kernen faciliterend kunnen zijn voor de maatschappelijke opgaven. Het goed proces leidt vervolgens ook tot inzicht over wat het per saldo oplevert voor de gemeenschap (afgezet tegen de kosten).  Wij hebben in elk dorp waar een dergelijk initiatief aan de orde is een procesbegeleider aangesteld die participeert in het traject. Wij gebruiken de informatie die daaruit voorkomt bij het opstellen van de handreiking.  Wij beschikken over een "Monitor sociaal domein". Wij gebruiken deze informatiebron bij het proces om maatschappelijk rendement te halen uit een fysieke ontwikkeling, door meer te sturen op de programmering en samenwerking tussen partijen en minder op het bouwplan zelf.

- Sportakkoord Tubbergen Omschrijving/op te leveren resultaat We gaan een robuuste sportstructuur opzetten als platform waarin wij discussies over en rondom sport, accommodaties en verenigingen agenderen. Wij willen lange termijn afspraken maken met de stakeholders in dit speelveld.

11/05/2021

88 Pagina 88 van 256

Op te leveren/volgende stap: 1. Startoverleg initiëren met onze stakeholders. Bespreken problematiek en oplossingsrichtingen. Procesafspraken maken. 2. Lokaal sportakkoord opstellen. Vloeit voort uit punt 1. Wie is aan zet? Gemeente Rol gemeente: Initiatiefnemer en facilitator. Daarna zullen ook verenigingen en andere stakeholders aan zet zijn. Behaalde mijlpalen 2020:  Wij zijn gestart met het verkennen en opstellen van het sportakkoord Tubbergen en hebben een sportformateur aangesteld. Het sportakkoord wordt opgesteld in samenwerking met verenigingen en instanties op het gebied sport en gezondheid.  Wij hebben het sportakkoord ingediend bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Wij wachten op het besluit van het ministerie of het sportakkoord wordt goedgekeurd en het uitvoeringsbudget wordt toegekend.  Het Beweeg- & Sportakkoord is goedgekeurd en we hebben het uitvoeringsbudget ontvangen.  Er is een 'elftal' opgesteld waarbij een heel aantal mensen uit de verschillende disciplines vertegenwoordigd zijn (sport, zorg, welzijn, onderwijs, etc.). Met hen wordt het uitvoeringsplan opgesteld. 2019:  Er zijn voorbereidingen getroffen voor het opstellen van het Lokaal Sportakkoord. De buurtsportcoaches en Wij in de Buurt zijn hierbij betrokken.  Er is een convenant met voetbalverenigingen gesloten.

Het daarbij behorende uitvoeringsplan sportverenigingen is opgeleverd. Persberichten en raadsbrieven Persbericht

maart 2020: een update van onze sportformateur februari 2020: inspiratieavonden voor het lokaal sportbeweegakkoord februari 2020: een update van onze sportformateur januari 2020: Sportformateur vraagt de samenleving: wat moet er in het lokaal sportbeweegakkoord maart 2019: voetbalverenigingen Tubbergen ondertekenen convenant maatschappelijk kader

Financiële kaders In de begroting 2019 is voor "Toekomstig exploitatie-beheer sportaccommodatie Tubbergen" € 28.000 beschikbaar gesteld.

11/05/2021

89 Pagina 89 van 256

Duurzaam leven - financieel Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

Raming Raming Realisatie Verschil begrotingsjaar begrotingsjaar begrotingsjaar realisatie voor wijziging na wijziging versus begr. na wijz. 0 160 94 -66 463 714 517 197 -463 -554 -423 131

Baten Lasten Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen aan reserves 203 361 344 -17 Toevoegingen aan reserves 0 30 38 -8 Gerealiseerde totaal resultaat van -260 -223 -117 106 baten en lasten Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Procesgeld duurzaamheid (voordeel € 25.000) Het incidentele budget van € 25.000 'Procesgeld duurzaamheid' is in 2020 niet besteed en wordt overgeheveld naar 2021 (zie ook voorstel budgetoverheveling). Procesgeld wonen en ruimte (voordeel € 22.000 Het incidentele budget van € 22.000 "Procesgeld wonen en ruimte" is in 2020 niet besteed en wordt overgeheveld naar 2021 (zie ook voorstel budgetoverheveling). Maatschappelijk vastgoed (voordeel € 48.000) Het incidentele budget van € 48.000 "Maatschappelijk vastgoed" is in 2020 niet besteed en wordt overgeheveld naar 2021 (zie ook voorstel budgetoverheveling). Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk een hogere onttrekking aan de reserves maatschappelijk vastgoed i.r.t. demografie van € 133.000 en lagere onttrekkingen voor uitvoeringsplan duurzaamheid gemeentelijke gebouwen € 45.000, procesgeld maatschappelijk vastgoed € 85.000 en NOT-energieloket € 40.000. Zie voorstel budgetoverheveling.

Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2020 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

11/05/2021

90 Pagina 90 van 256

7. Programma's basisdeel Inleiding Ieder programma in de basisbegroting is op eenzelfde wijze opgebouwd en kent de volgende onderdelen:  Portefeuillehouder(s)  Algemeen: algemene omschrijving van het programma.  Vastgestelde beleidsnota's: de beleidsnota's die al zijn vastgesteld en die betrekking hebben op het programma.  Kengetallen: relevante kengetallen per programma.  Verbonden partijen: de verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van de doelen binnen het programma.  Wat hebben we in 2020 gedaan? Omschrijving van de ontwikkelingen die hebben gespeeld binnen het programma.  Beleidsindicatoren: de wettelijk verplichte indicatoren volgens het BBV.  Overzicht baten en lasten: weergaven van de baten en lasten per taakveld.

11/05/2021

91 Pagina 91 van 256

Programma Bestuur & middelen Portefeuillehouders Burgemeester Haverkamp & Wethouder Bekhuis

Algemeen Het bestuur van onze gemeente wordt gevormd door de gemeenteraad en het college van Burgemeester en Wethouders. In de gemeenteraad zitten negentien inwoners uit onze gemeente. De zetelverdeling is als volgt: CDA twaalf zetels, Gemeentebelangen/VVD vier zetels, PvdA twee zetels en Dorpen Centraal één zetel. Voor onze inwoners willen we goed inzichtelijk maken wat we als bestuur van de gemeente Tubbergen doen en waar we het gemeenschapsgeld voor inzetten. Onze gemeentelijke begroting moet in evenwicht zijn. Gemeenschapsgeld genereren wij via de algemene uitkering van het gemeentefonds en door het heffen van gemeentelijke belastingen. Ons uitgangspunt is dat we de lokale lasten zo laag en stabiel mogelijk willen houden. We houden oog voor een gezonde balans tussen de hoogte van de lokale lasten, onze begrotingspositie en onze investeringen. De uitvoering van het gemeentelijke beleid wordt gedaan door onze uitvoeringsorganisatie Noaberkracht Dinkelland Tubbergen. Noaberkracht is een samenwerkingsverband met de gemeente Dinkelland. Er zijn ook maatschappelijke opgaven die om een aanpak vragen die de grenzen van individuele gemeenten overstijgt. In dat geval vinden we het belangrijk om samen te werken met de juiste partners.

Op inhoudelijke thema’s zullen wij de bestaande samenwerking binnen de provincie Overijssel, regio Twente, Noordoost Twente en met de gemeente Dinkelland voortzetten.

(Belangrijkste) vastgestelde beleidsnota's en verordeningen Financiële verordening Tubbergen 2017 Beleidskader verbonden partijen 2019 Nota reserves en voorzieningen 2019-2022 Verordening onroerendezaakbelastingen 2020 Verordening toeristenbelasting 2021 Verordening rechtspositie raads- en commissieleden 2019 Integriteitsbeleid Tubbergen 2009 Vordering behandeling bezwaarschriften Tubbergen 2014 Vordering op de rekenkamercommissie Tubbergen 2013 Controleverordening Tubbergen 2014 Nota geldleningen en garantstellingen 2017 Voor een actueel totaalbeeld van de vastgestelde beleidsnota's en verordeningen verwijzen we u naar: Overheid.nl

Kengetallen Binnen het programma Bestuur & middelen maken we gebruik van de volgende kengetallen:  Aantal inwoners: 21.282  Gemiddelde leeftijd: 42,2 jaar 11/05/2021

92 Pagina 92 van 256

  

Aantal huishoudens: 8.678 Aandeel alleenstaand: 25,4% Gemiddeld betaalde OZB-woningen: € 308

Prognose bevolkingsontwikkeling (2020):

Verbonden partijen Onder het programma Bestuur & middelen vallen de volgende verbonden partijen:  Noaberkracht Dinkelland Tubbergen: Informatie is te vinden via link: Noaberkracht.  Regio Twente: Informatie is te vinden via de volgende link: Regio Twente.  Cogas: Informatie is te vinden via de volgende link: Cogas.  Enexis Holding: Informatie is te vinden via de volgende link: Enexis.  Wadinko: Informatie is te vinden via de volgende link: Wadinko.  BNG: Informatie is te vinden via de volgende link: BNG.  EUREGIO: Informatie is te vinden via de volgende link: EUREGIO.

de

volgende

Wat hebben we in 2020 gedaan? Herijking gemeentefonds Het Rijk werkt samen met de VNG aan een herijking van de verdeling van het gemeentefonds. Deze herijking moet leiden tot een toekomstbestendige verdeling met als uitgangspunten stabiliteit, vereenvoudiging, en uitlegbaarheid. Deze herijking was in eerste instantie opgedeeld in de volgende twee onderdelen  Sociaal domein  Het klassieke deel 93 11/05/2021 Pagina 93 van 256

Als onderdeel van de herijking van het klassieke deel is ook de inkomstenverevening benoemd. Gaandeweg bleek dat deze inkomstenverevening dermate belangrijk kan zijn in de totale herijking dat vanaf medio 2019 feitelijk wordt gesproken over drie onderdelen. In totaliteit heeft deze herijking betrekking op een totaalbedrag van € 30 miljard. Invoering van de nieuwe verdeling is verschoven van het jaar 2021 naar 2023. Reden voor deze verschuiving was gelegen in de forse herverdeeleffecten die de eerste uitkomsten lieten zien. Uiteraard zullen wij waar nodig en waar mogelijk onze stem laten horen en zullen we u als raadsleden op de hoogte houden van de laatste ontwikkelingen op dit vlak. Wij zien op grond van eerdere ervaringen met herverdelingen van rijksmiddelen echter wel een (financieel) risico. De laatste herverdelingen van rijksmiddelen hebben namelijk voor kleine(re) gemeenten en dan vooral in het oosten van het land vaak negatief uitgepakt. In de perspectiefnota 2021 is besloten om met ingang van het jaar 2022 (ingang van de herverdeling) rekening te houden met een meerjarig nadelig effect dat oploopt tot een bedrag van € 25 per inwoner. Eind 2020 heeft het Rijk bekend gemaakt da er in het eerste kwartaal 2021 meer duidelijkheid zal worden gegeven over de herijking en de herverdeeleffecten.

Inkoop duurzame energie voor onze gebouwen De portefeuillehouder van de gemeente Tubbergen heeft in 2020 een samenwerkingsovereenkomst met elf Twentse gemeenten getekend om additionele opwek te realiseren via Twence, het gaat dan eerst om elektra. Gas komt in een later stadium wanneer Twence daar de benodigde vergunningen voor heeft. Vanaf 1 januari 2021 is Greenchoice (weer) onze leverancier van elektra, deze elektra wordt 100% duurzaam geproduceerd door de afvalverbrandingsoven van Twence waar de gemeente aandeelhouder van is. Voor de levering van gas is gebruikt gemaakt van de verlenging van het contract met Gazprom voor 2021. Dit gas is voorzien van groencertificaten van een windmolenpark in Turkije. De intentie is om zo snel als mogelijk gas ook duurzaam lokaal te produceren via Twence, Hiervoor is de samenwerkingsovereenkomst getekend waarin een inspanningsverplichting is opgenomen voor Twence. Afrekening bezwaarschriften btw gemeente Tubbergen 2012 t/m 2018 Zoals wij in de jaarrekening 2019 en in het tweede programmajournaal hebben aangegeven, hebben wij bezwaar gemaakt tegen de afrekeningen over de jaren 2012 t/m 2018. Deze bezwaarschriften zijn in 2020 volledig gehonoreerd. Per saldo is over deze jaren een bedrag ontvangen van € 965.000 Hiervan hadden wij in de jaarrekening 2019 al een bedrag verantwoord van afgerond € 600.000.

Bij het tweede programmajournaal hebben wij het restant van € 365.000 opgenomen in de begroting. Op basis van de ontvangen beschikkingen is dit bedrag nu ook verwerkt in de jaarrekening. Stand van zaken bezwaarschriften btw-gemeente Tubbergen 2019 en 2020 Over deze jaren hopen wij in het jaar 2021 een akkoord te bereiken met de Belastingdienst. Btw op inzameling verpakkingsmateriaal De gemeente ontvangt voor het gescheiden inzamelen van (verpakkings)afval een bijdrage van Stichting Afvalfonds Verpakkingen/Nedvang. Hierover is in de afgelopen jaren geen btw berekend, dit in lijn met de werkwijze in vele andere gemeenten. Landelijk is vervolgens een discussie ontstaan tussen de Belastingdienst, genoemde stichting en VNG/gemeenten over de vraag of de bijdrage die de gemeenten ontvangen belast moet worden met btw. De staatssecretaris van Financiën heeft uiteindelijk beslist dat de bijdrage wel met btw belast moet worden. Dit omdat de wettelijke plicht tot het 11/05/2021

94 Pagina 94 van 256

gescheiden inzamelen van afval van de verpakkingsindustrie, bij de verpakkingsindustrie ligt en niet bij de gemeenten. Daarom worden de werkzaamheden van de gemeente hiervoor als een dienst aangemerkt waarover btw verschuldigd is. De Belastingdienst heeft vervolgens aangegeven dat er met terugwerkende kracht vanaf 2015 als btw door de gemeente afgedragen moet worden aan de fiscus. Dit betreft een bedrag van € 255.000 Deze btw hebben wij verhaald op Stichting Afvalfonds Verpakkingen/Nedvang. Desondanks hebben wij een nadeel van € 22.000. Dit betreft de door de Belastingdienst toegepaste belastingrente over de vorderingen vanaf 2015. Deze belastingrente kunnen wij niet terugvorderen van Stichting Afvalfonds Verpakkingen/Nedvang. Omdat wij het niet eens zijn met de systematiek die de Belastingdienst toepast op de verrekening van de oude jaren, hebben wij met een aantal gemeenten in de regio hiertegen bezwaar gemaakt. De uitkomsten hiervan verwachten wij in 2021. Regio Twente De veertien Twentse gemeenten hebben eind 2019 besloten om hun onderlinge samenwerking en de samenwerking met andere partners in de regio Twente te versterken om zo beter kansen te kunnen pakken en gezamenlijke ambities waar te kunnen maken. In de eerste helft van 2020 is een transitieplan opgesteld waarbij een paar belangrijke uitgangspunten golden: meer eenvoud en focus en minder bestuurlijke drukte.

Uit het transitieplan komt een aantal structuurwijzigingen voort: 1. Een bestuursmodel voor de samenwerking tussen overheid, ondernemers en onderwijs; 2. Het omvormen van de bestaande Regeling Regio Twente naar een nieuwe regeling, waarbij samenwerking op het terrein van de gezondheid centraal wordt gesteld; 3. Een nieuwe positionering van het taakveld recreatieve voorzieningen; 4. Een andere uitvoering van de vrijwillige samenwerkingen tussen de gemeenten. Het algemeen bestuur van de Regio Twente heeft op 1 juli 2020 het transitieplan vastgesteld. Direct daarna is gestart met de uitwerking van het plan en de voorbereiding van de besluitvorming in de gemeenten. In 2021 zal binnen de veertien gemeenten op alle onderdelen besluitvorming plaatsvinden. Denkrichtingen/ombuigingen Noaberkracht Wij hebben in het bestuur van Noaberkracht en met de directie van Noaberkracht overeenstemming bereikt over een aanvullende taakstelling op Noaberkracht die oploopt van € 100.000 in 2020 naar structureel € 350.000 in 2023. Wij menen hiermee op een goede manier invulling te hebben gegeven aan uw unaniem aangenomen amendement waarin u middels een zienswijze aangeeft dat de raad van oordeel is dat ook Noaberkracht een wezenlijke bijdrage dient te leveren om een evenwichtige gemeentelijke meerjarenbegroting te waarborgen.

Tevens geeft u aan dat de raad van oordeel is dat Noaberkracht daarbij een taakstelling heeft op te nemen, waarbij afbreuk aan de dienstverlening aan inwoners zoveel mogelijk wordt beperkt. Nadere invulling en concretisering loopt in eerste instantie via de P&C-cyclus van Noaberkracht. Zodra de dienstverlening richting de beide gemeenten hierdoor wijzigt komen we daar uiteraard bij u als gemeenteraad op terug. De invulling van deze taakstelling is binnen Noaberkracht gerealiseerd en vastgelegd in separaat besluit van het bestuur van Noaberkracht.

11/05/2021

95 Pagina 95 van 256

Stelposten voor nieuw beleid Hoewel wij van mening zijn en blijven dat er ieder jaar ruimte moet zijn voor nieuw beleid dan wel intensivering van beleid ontkomen we er gezien de financiële situatie niet aan om hier enige terughoudendheid te betrachten. Vandaar dat wij in de perspectiefnota hebben voorgesteld deze ruimte de eerste twee jaren (2020 en 2021) te halveren. Inmiddels heeft onze financiële situatie ons ertoe bewogen deze denkrichting door te trekken naar de jaren 2022 en 2023. Dat wil zeggen dat in deze begroting wordt voorgesteld de betreffende stelposten ook voor de jaren 2022 en 2023 te halveren. De resterende stelpost voor nieuw beleid voor het jaar 2020 ten bedrage van € 50.000 wenden we niet aan in 2020 maar gebruiken we ter dekking van het herziene meerjarige saldo. Extensiveren van belevingsonderzoeken Voor de uitvoering van belevingsonderzoeken is in de gemeentebegroting een budget geraamd van € 30.000. De interne uren zijn te verwaarlozen want de onderzoeken worden geheel buiten de deur gezet. In 2018 is een belevingsonderzoek toerisme uitgevoerd en op dit moment is een belevingsonderzoek betreffende de visie op dienstverlening in voorbereiding. Het halveren van het budget voor belevingsonderzoeken levert een structurele besparing op van € 15.000. Deze was direct te verzilveren, want we hadden geen meerjarig contract.

Nieuw beleid We willen werken aan meer zichtbaarheid van de gemeenteraad. Daarom is besloten om per maand een kernavond te houden, waar de gemeenteraad op bezoek gaat in een van de negen kernen. Het doel hiervan is om informeel met elkaar in gesprek te gaan over de kernagenda van het dorp, maar ook van gedachten te wisselen over toekomstige opgaven, zowel vanuit de gemeente als vanuit het dorp bezien. Daarnaast kunnen op initiatief van de raad zelf, het college of van inwoners, ondernemers of organisaties (kern overstijgende) onderwerpen worden ingepland waarover ook informeel met elkaar in gesprek wordt gegaan. Deze thema-avonden worden op locatie of in het gemeentehuis gehouden, afhankelijk van het onderwerp.

Gevolgen corona Zoals in de inleiding is aangegeven heeft het jaar 2020 voor een groot deel in het teken gestaan van corona. In deze inleiding is ook het integrale financiële overzicht betreffende corona opgenomen. Hier is voor gekozen omdat de financiële gevolgen van de coronacrisis op meerdere plekken in deze jaarverantwoording naar voren komen waardoor het totale beeld ontbreekt. De rijksvergoeding betreffende de corona compensatie is binnen gekomen via de algemene uitkering en dus verantwoord binnen dit programma. Voor een totaaloverzicht wordt verwezen naar de inleiding.

Aangenomen moties en amendementen Moties Subsidiëring van maatschappelijk vastgoed (OZB) In de raadsvergadering van 11 november 2019 is de motie Subsidiëring van maatschappelijk vastgoed (OZB) unaniem aangenomen. Middels deze motie draagt de raad het college op: 1. Opdracht geven aan het VNG om binnen 6 maanden een oplossing te vinden voor OZB lasten druk; 2. Deze motie te delen met andere gemeentes;

11/05/2021

96 Pagina 96 van 256

3. In samenspraak met verenigingen en organisaties alternatieve mogelijkheden om lasten te verlagen onderzoeken ten gunste van de exploitatie. Stand van zaken: De motie is in behandeling. De motie is te raadplegen via de volgende link: Moties 2019 Herverdeling gemeentefonds In de raadsvergadering van 1 september 2020 is de motie Herverdeling gemeentefonds unaniem aangenomen. Middels deze motie draagt de raad het college op:  Uiterlijk voor 30 november 2020 een brief te sturen aan de Provinciale Staten van Overijssel met het verzoek het provinciebestuur op te dragen in overleg te treden met de Rijksoverheid met als doel extra financiële middelen aan (nadeel)gemeenten beschikbaar te stellen om te voorkomen dat het voorzieningenniveau van de gemeenten verder aangetast wordt.

 Uiterlijk voor 30 november 2020 een brief te sturen aan de financiële woordvoerders van de Tweede Kamer waarin wordt aangedrongen op overleg met het kabinet met als doel extra financiële middelen aan (nadeel)gemeenten beschikbaar te stellen om te voorkomen dat het voorzieningenniveau van de gemeenten verder wordt aangetast en het door die extra middelen voor de gemeente mogelijk wordt een structureel sluitende begroting te realiseren; deze motie onder de aandacht te brengen van;  Het ministerie van BZK;  De Tweede Kamer der Staten-Generaal;  De Nederlandse gemeenten;  De VNG:  Een afschrift van deze motie te versturen naar de lokale media. Stand van zaken: De motie is uitgewerkt en de betreffende brieven zijn in november 2020 verstuurd De motie is te raadplegen via de volgende link: Moties 2020

Beleidsindicatoren De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set (verplichte) beleidsindicatoren. Indicator

2018

2019

2020

Formatie (fte per 1.000 inwoners)

6,35

6,65

6,70

Bezetting (fte per 1.000 inwoners)*

7,88

7,85

7,75

Apparaatskosten (kosten per inwoner)

679,0

658,0

647,0

Externe inhuur (kosten als percentage van de totale loonsom plus totale kosten inhuur externen)

8,9

11,9

10,7

Overhead (percentage van de totale lasten)

10,6

11,4

9,6

Toelichting formatie en bezetting *In de jaarstukken van 2018 is ten onrechte twee keer de indicator formatie vermeld, ook bij bezetting. Dit is in bovenstaande tabel hersteld. 11/05/2021

97 Pagina 97 van 256

Op 31 december 2020 waren er iets minder mensen in dienst als op diezelfde datum in 2019. Daarentegen waren er op 31 december 2020 meer fte in dienst dan op 31 december 2019. Dit betekent dat in 2020 minder medewerkers samen een hoger aantal uren werkten. Toelichting overhead De daling van het percentage aan overhead in 2020 ten opzichte van 2019 heeft alles te maken met de verbeterde wijze waarop de afdelingen tijdschrijven. Hoe meer uren worden verantwoord op de producten, hoe minder er overblijft aan overhead.

Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

Raming Raming Realisatie Verschil begrotingsjaar begrotingsjaar begrotingsjaar realisatie voor wijziging na wijziging versus begr. na wijz.

BATEN Bestuur en middelen (exclusief algemene dekkingsmiddelen)

396

2.748

914

-1.834

Algemene dekkingsmiddelen 1. Lokale heffingen 2. Algemene uitkeringen 3. Dividend 4. Saldo financieringsfunctie 5. Overhead 6. Onvoorzien TOTAAL BATEN LASTEN

4.203 27.671 883 25 0 0 33.178

4.252 28.695 1.017 27 0 0 36.739

4.231 28.804 1.017 21 2 0 34.990

-21 109 0 -6 2 0 -1.749

Bestuur en middelen (exclusief algemene dekkingsmiddelen)

2.702

5.613

3.056

-2.556

Algemene dekkingsmiddelen 1. Lokale heffingen 2. Algemene uitkeringen 3. Dividend 4. Saldo financieringsfunctie 5. Overhead 6. Onvoorzien TOTAAL LASTEN

37 7 1 -406 4.772 20 7.134 26.044

38 7 1 -301 4.761 0 10.119 26.620

40 9 1 -295 4.704 0 7.514 27.476

2 2 0 5 -57 0 -2.605 856

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

Onttrekkingen aan reserves 309 281 217 -64 Toevoegingen aan reserves 125 125 125 0 Resultaat van baten en lasten 26.228 26.776 27.567 792 Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Algemene uitkering (voordeel € 109.000) De hogere algemene uitkering heeft voor een bedrag van € 50.000 betrekking op voordelige afrekeningen over de jaren 2018 en 2019. Deze voordelige afrekening zijn een gevolg van vastgestelde en bijgestelde maatstaven over die jaren. Daarnaast liet de decembercirculaire 2020 een hogere 98 11/05/2021 Pagina 98 van 256

algemene uitkering over het jaar 2020 zien van € 59.000. Deze hogere algemene uitkering bestond voor een bedrag van € 41.000 uit het derde deel van de corona compensatie over het jaar 2020 en voor een bedrag van € 18.000 uit een bijstelling van de maatsteven. Organisatieondersteuning (voordeel € 61.000) Door een herverdeling van de overhead (doorberekening vanuit Noaberkracht) over de verschillende producten en activiteiten treedt er een verschuiving op tussen de verschillende producten en activiteiten. Tegenover het voordeel hier staan tal van kleinere tegenvallers op de overige producten en activiteiten. Het totaal van de werkelijk doorberekende overhead (doorberekening vanuit Noaberkracht is gelijk aan de raming. Raad- en raadscommissies (voordeel € 45.000) Het voordeel komt hoofdzakelijk voort uit de raming van kosten voor activiteiten die door de coronacrisis geen doorgang hebben weten te vinden. Te noemen is bijvoorbeeld de organisatie van (fysieke) kernavonden, thema-avonden, aanvullende kosten (fysieke) raadsvergaderingen, deelname VNGcongres, excursie(s) van de raad en raadsontmoeting met de Samtgemeinde Uelsen. Ook heeft de raadscommissie veelal (digitaal) vergaderd in raadssamenstelling, waardoor er een verminderde uitgave is op presentiegelden voor commissieleden.

Tot slot zijn er voor de raad minder gebruikers opgevoerd voor het raadsinformatiesysteem, waardoor op het gebruik van software een voordeel behaald wordt. Stelpost corona (voordeel € 454.000) Voor een toelichting op de totstandkoming en de opbouw van deze stelpost wordt verwezen naar de inleiding. Taakmutaties algemene uitkering (voordeel € 184.000) Via de algemene uitkering ontvangt heeft de gemeente gelden ontvangen waarmee bepaalde uit te voeren taken kunnen worden bekostigd. De zogenaamde taakmutaties. In afwachting van te ontwikkelen beleid worden voor deze taakmutaties in eerste instantie stelposten geraamd. Voor een aantal van deze taakmutaties is in 2020 (nog) geen beleid ontwikkeld wat betekent dat de betreffende stelposten dus ook niet zijn aangewend en vrijvallen ten gunste van het resultaat 2020. De redenen hiervoor zijn divers. Een deel van deze vrijval komt voor een bedrag van € 127.000 terug bij de budgetoverheveling wat betekent dat de beleidsontwikkeling en dus het beroep op deze middelen plaats zal vinden in 2021. Eigen risico en uitkeringen aansprakelijkheidsverzekering (voordeel € 24.000) De gemeente Tubbergen betaalt jaarlijks premie voor de aansprakelijkheidsverzekering. Daarnaast is er een budget opgenomen voor het eigen risico en zaken die buiten de aansprakelijkheidsverzekering vallen.

In 2020 is het eigen risico niet aangesproken en zijn er geen kosten geweest voor zaken die buiten de aansprakelijkheidsverzekering vielen. Voorziening pensioenen wethouders (nadeel € 80.000) We zijn verplicht om ieder jaar bij de jaarverantwoording een herziene berekening van de toekomstige rechten van de wethouders pensioenen op te leveren. Naast fluctuatie in bestand (mensen die in- en uitstromen) is vooral de extreme daling van de rekenrente van invloed. Daarnaast wordt ook van jaar gekeken naar de levensverwachting en de ramingen daar waar nodig op aangepast.

11/05/2021

99 Pagina 99 van 256

Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk lagere onttrekkingen m.b.t. onderhoud gebouwen van € 40.000. Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2020 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

Kosten van de overhead (Bedragen x € 1.000)

Baten Lasten Kosten van de overhead Waarvan kosten van overhead toe te rekenen aan grondexploitaties Waarvan dekking overhead door toerekening aan grondexploitaties Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

0 4.772 -4.772 0

0 4.761 -4.761 0

2 4.704 -4.701 0

2 -57 60 0

203 0

203 0

203 0

0

-203 -4.772

-203 -4.761

-203 -4.701

60

Bedrag voor de heffing van de vennootschapsbelasting (Bedragen x € 1.000)

Jaar 2020 Totaalbedrag van heffing voor de vennootschapsbelasting

11/05/2021

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

0 0

0 0

0 0

Verschil realisatie versus begr. na wijz. 0 0

100 Pagina 100 van 256