Bijlage Jaarstukken 2024 Tubbergen definitief.pdf

De incidentele middelen worden voor een bedrag van €25.000 overgeheveld naar 2025 zodat deze kunnen worden ingezet voor het opstellen van één integraal veiligheidsplan voor de 4 gemeenten in Noordoost Twente, voor de pilot ‘het toepassen van de wet Bibob op de omgevingswet en milieu’ en voor het vergroten van de bewustwording over signalen van ondermijning en het melden ervan bij inwoners in onze gemeente. Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2024 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

89

Programma Openbare ruimte & mobiliteit Portefeuillehouder Wethouder Niens

Algemeen Een fijne woon- en leefomgeving met veilige wegen, ruimte om te spelen en te sporten in de buitenlucht, een plek om elkaar te ontmoeten in de kernen of rust vinden in de natuur van ons mooie buitengebied. Een duurzame inrichting van de leefomgeving waar groen en bloemen de ruimte krijgen en water gemanaged wordt. Dat is allemaal Openbare Ruimte! De gemeente draagt zorg voor het onderhoud en beheer van de openbare ruimte op onderdelen zoals riool, wegen & verlichting, groen & spelen en verkeer. Het dagelijks onderhoud, het beheer, planmatig onderhoud en ook herinrichting en reconstructies worden gepland en uitgevoerd aan de hand van beleidsen onderhoudsplannen. In deze beleids- en onderhoudsplannen integreren we thema’s als leefbaarheid, klimaatadaptatie en biodiversiteit bij het duurzaam inrichten en beheren van deze openbare ruimte. Het dagelijks groenonderhoud wordt mede met grote inzet en betrokkenheid uitgevoerd door medewerkers afstand tot de arbeidsmarkt. Belangrijk uitgangspunt in het werk in de Openbare Ruimte is de samenwerking met onze inwoners. Ze kijken en denken mee met plannen of ze komen zelf naar ons met goede ideeën. We kijken dan graag wat mogelijk is. De gemeente werkt dus voor én met de samenleving.

Kengetallen Zie paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen.

Wat hebben we in 2024 gedaan? Kunstwerken In 2024 is het onderhoudsbestek voor de jaren 2024/2025 opgesteld. Dit bestek is aanbesteed en is eind 2024 gegund aan de aannemer, die de werkzaamheden in 2025 gaat uitvoeren. Daarnaast is gewerkt aan de voorbereiding voor de vervanging van de Weemselerbrug. Deze is dringend aan vervanging toe en kent momenteel een aslastbeperking om de verkeersveiligheid te kunnen garanderen. De vervanging van de Weemselerbrug gaat plaatsvinden in 2025. In 2024 is het beleidsplan civiele kunstwerken 2025-2029 opgesteld. Dit beleidsplan zal worden behandeld in de raadsvergadering van maart 2025. In dit beleidsplan wordt onderbouwd welke middelen er de komende planperiode 2025-2029 nodig zijn om het beheer, het onderhoud en de vervangingen te kunnen uitvoeren. Water/riool Water en rioleringsprogramma gemeente Tubbergen 2025 - 2030 Het huidige Gemeentelijk Rioleringsplan Tubbergen (GRP) loopt eind 2024 af. Met ingang van 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht en we hebben er daarom voor gekozen om geen nieuw GRP te maken maar om de belangrijkste aspecten van de gemeentelijke watertaken, en de bekostiging ervan, planmatig vast te leggen in een Water- en rioleringsprogramma gemeente Tubbergen 2025 t/m 2030

90

(WRP). Dit WRP en het bijbehorende kostendekkingsplan is door het college en de Raad vastgesteld en gaat op 1 januari 2025 in werking. Basis Rioleringsplannen (BRP's) De huidige basis rioleringsplannen zijn vervangen door Systeemoverzichten Stedelijk Water (SSW). Hierin wordt het functioneren van de riolering berekend en benodigde aanpassingen van de riolering in kaart gebracht. Deze informatie dient als input voor het Water en Riolerings Programma. In 2023 is gestart met het proces om te komen tot de SSW. In het 2e kwartaal 2024 zijn de SSW's afgerond zodat de uitkomsten van de berekeningen zijn meegenomen in het Water en Riolerings Programma. Uitvoeringsprogramma GRP 2019-2024 Rioolvervanging en herinrichting Manderseweg en Denekamperweg Vasse De uitvoering is in 2022 gestart en begin 2024 opgeleverd aan de gemeente. Het bestaande riool is vervangen en een nieuw regenwaterriool aangelegd. De straat is opnieuw ingericht volgens de 30 kmnorm. De verkeersdrempels zijn daarop aangepast. Rioolvervanging en herinrichting Bruno van Ommenstraat Tubbergen De riolering wordt vervangen, waarbij ook de openbare ruimte opnieuw wordt ingericht. Samen met het ontwerpteam uit de buurt is er een ontwerp gemaakt voor de nieuwe inrichting, Vanwege de hoge kosten van het oorspronkelijke plan is het plan aangepast.

Er is een werkgroep met de buurt gevormd en deze is intensief betrokken bij het ontwerp en de uitvoering. Het project is aanbesteed met een bouwteam en de uitvoering is in 2024 gestart, met een doorloop naar 2025 voor de laatste fase van de werkzaamheden. Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie Tubbergen 2021-2025 Met het Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie Dinkelland 2021-2025 worden concrete maatregelen gerealiseerd om de Openbare Ruimte klimaatbestendig en waterrobuust in te richten. De stand van zaken van de in het uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie opgenomen projecten is als volgt: • Kapittelhuisstraat te Albergen: De voorbereiding is in 2024 opgestart. • Wilhelminastraat in Tubbergen: Project is afgerond. • Grotestraat - Boskampstraat te Tubbergen: De voorbereiding wordt in 2025 opgestart. • Bruinehaarsweg te Langeveen: Project moet nog opgestart worden. • Vondelstraat te Tubbergen: Project moet nog opgestart worden. • Zenderseweg te Albergen: voorbereiding gestart in 2024. • Hardenbergerweg-Kerklaan te Langeveen: project afgerond • Kerkstraat en de Gruttenmaat te Reutum: on hold, project laten samenlopen met nieuwbouwplannen • Geermanstraat te Geesteren: project is afgerond • Van Bonninghausenstraat te Tubbergen: De voorbereiding wordt in 2025 opgestart.

Kwaliteitsplan Openbaar Groen In 2024 zijn deze projecten gerealiseerd vanuit het KOG Uitvoeringsplan: • Tubbergen, Molenhoek 1 en 2, algehele renovatie van de groenvoorzieningen. • Tubbergen, Binnenveld 1 en 2, algehele renovatie van de groenvoorzieningen.

91

•

Tubbergen, De Boskamp, algehele renovatie van de groenvoorzieningen.

Het uitvoeringsplan KOG liep van 2021 tot 2024. Behalve een aantal nog op stapel staande riool- en nieuwbouwprojecten met aansluitend groen is het uitvoeringsplan nu afgerond en heeft evaluatie plaatsgevonden. Groenbeleid en -beheer De gemeente stelt jaarlijks budget beschikbaar voor het op peil houden van de kwaliteit van de plantsoenen en het verhogen van de biodiversiteit binnen de bebouwde kom. Afgeschreven groenvakken zijn omgevormd. Er zijn ook vaste planten gekocht voor participatieprojecten, zoals bij De Moutmolen in Albergen. Vervanging van speelvoorzieningen De gemeente stelt jaarlijks budget beschikbaar voor het vervangen van speelvoorzieningen in de openbare ruimte. In 2024 zijn speeltoestellen vervangen, zandbakken opgeknapt en valondergronden vervangen op diverse locaties, onder andere in Langeveen, bij de Lunterhof en de Steenstraat. Boomveiligheidscontrole (€100.000 incidenteel) Elke boomeigenaar heeft een wettelijke zorgplicht aangaande zijn bomen. Dit betreft vooral veiligheidsaspecten die in kaart gebracht kunnen worden door middel van een boomveiligheidscontrole. Als gemeente voeren wij deze boomveiligheidscontrole ook uit. De maatregelen (snoeien, kappen etc.) voortkomend uit deze veiligheidscontrole zijn voor een deel in 2024 uitgevoerd door een aannemer. Het restant budget van € 24.000 wordt overgeheveld naar 2025.

Aangenomen moties en amendementen Moties Behoud rechtstreekse treinverbinding Enschede - Schiphol Airport In de raadsvergadering van 27 februari 2024 is de motie Behoud rechtstreekse treinverbinding Enschede - Schiphol Airport unaniem aangenomen. De motie draagt het college op om: • De gemeenteraad op de hoogte te houden van de ontwikkelingen naar aanleiding van de reeds gestarte (regionale) lobby om de rechtstreekse treinverbinding Enschede - Schiphol Airport te behouden; • Waar mogelijk aanvullende actie te ondernemen om deze lobby kracht bij te zetten; • Deze motie en het nog op te stellen statement van de gemeenteraad te delen met de NS, de Minister van Infrastructuur en Waterstaat, de veertien Twentse gemeenteraden en in de Twenteraad en andere relevante samenwerkingsverbanden. De motie is ondertussen gedeeld met de veertien Twentse gemeenteraden en in de Twenteraad. Middels raadsbrief 24 in 2024 is de reactie van NS in het kader van het behoud van de rechtstreekse treinverbinding Enschede - Schiphol gedeeld met de raad. Stand van zaken: De motie is afgehandeld. De motie is te raadplegen via de volgende link: Moties 2024 De raadsbrief 24 is te raadplegen via de volgende link: Raadsbrieven 2024

92

Beleidsindicatoren Het programma Openbare ruimte & mobiliteit kent geen verplichte beleidsindicatoren.

Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

2.743

2.591

2.625

34

Lasten

6.462

6.506

6.592

-87

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

-3.719

-3.915

-3.967

-53

Onttrekkingen aan reserves

304

408

217

-191

Toevoegingen aan reserves

0

235

235

0

-3.416

-3.742

-3.985

-243

Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Wegen (nadeel €120.000) Dit nadeel is voor een deel te verklaren door de extra werkzaamheden aan de Meijersweg. Tijdens de onderhoudswerkzaamheden aan de Meijersweg is gebleken dat de tussenlaag op vele plekken gescheurd was. Om de schades in de toekomst te voorkomen is er gekozen om een wapeningsdoek toe te passen, hierdoor is de uiteindelijke prijs flink gestegen. Dit betekent een nadeel van ca. € 80.000. Daarnaast is bij de perspectiefnota 2025 een incidenteel budget geraamd voor prijsindexatie voor het onderhoud wegen. Dit blijkt niet voldoende te zijn geweest. In verband met de, niet verwachtte extra indexatie, is de prijs van het asfalt gestegen. Ook is het afvoeren van teerhoudend asfalt exceptioneel gestegen. Dit alles komt op een nadeel van € 40.000. Bermen en sloten (nadeel € 67.000) De overschrijding is als volgt te verklaren: • Indexering op tarieven v.a. 2023 welke niet zijn verwerkt in de begroting. • Ontzettend groeizaam weer en natte bermen waardoor de aannemers veel meer uren hebben gemaakt in alle facetten van het werk: maaien, afzuigen, transport, verwerking. Dit heeft een grote uitwerking, gezien het grote areaal bermen in Tubbergen.

Groenvoorziening (nadeel €30.000) Nadeel is te verklaren door hoge inboetkosten van plantsoenen en het inhuren van een hoogwerker t.b.v. het snoeien van vormbomen. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk hogere onttrekkingen m.b.t. het Uitvoeringsplan KOG voor €34.000 en lagere onttrekkingen m.b.t. onderhoud kunstwerken voor €200.000

93

(zie voorstel budgetoverheveling) en Visual Tree Assesment (VTA) / Boomveiligheidscontrole (BVC) €24.000 (zie voorstel budgetoverheveling). Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedrag en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2024 onder 'Toelichting en analyse op de baten en lasten'.

94

Programma Economie Portefeuillehouder Wethouder Bekhuis

Algemeen Aan de hand van de speerpunten detailhandel (vitale winkelgebieden in kernen), bedrijventerreinen en dienstverlening creëert de gemeente een zo optimaal mogelijk ondernemersklimaat. Wij willen daarbij ruimte blijven bieden voor (bijzondere) initiatieven van ondernemers, zodat optimaal kan worden ingespeeld op sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen en economische trends. De bedrijfsconsulent (ondersteund door een ondernemersserviceteam) vormt hierbij als eerste aanspreekpunt voor ondernemers de schakel tussen de gemeente en het bedrijfsleven en probeert de ondernemers zoveel mogelijk te faciliteren. Daarnaast wordt er actief ingezet op de (her)ontwikkeling, realisatie en uitgifte van bedrijfskavels en bedrijfsruimte, de uitvoering van de detailhandelsagenda/retaildeal en regionale samenwerking (met name in de vorm van regionale acquisitie).

Kengetallen Binnen het programma Economie maken we gebruik van de volgende kengetallen: Aantal verkooppunten: 270 (2024):

95

Leegstand winkelvloeroppervlak (2024):

Wat hebben we in 2024 gedaan? Bedrijventerreinen Op 27 juni 2023 is het rapport Ruimtebehoefte bedrijventerreinen in Tubbergen vastgesteld, evenals regionale programmeringsafspraken. Het rapport en de regionale afspraken worden als uitgangspunten gebruikt voor de ontwikkeling van uitbreidingsplannen voor bedrijventerreinen. Ook in 2024 zijn er gesprekken gevoerd met grondeigenaren voor het verwerven van de benodigde gronden om de uitbreidingsplannen te realiseren. In 2024 zijn er extra middelen beschikbaar gesteld voor onderhoud en vervanging van stroomkasten. Het jaar 2024 is gebruikt voor het voorbereiden van de openbare aanbestedingsprocedure. Voor de overige actuele ontwikkelingen omtrent Economie wordt verwezen naar de ambities.

Aangenomen moties en amendementen Moties Visie uitbreiding bedrijventerreinen Tubbergen In de raadsvergadering van 27 juni 2023 is de motie Visie uitbreiding bedrijventerreinen Tubbergen unaniem aangenomen. De motie draagt het college op om: • De gemeenteraad op zo snel mogelijke termijn een startnotitie voor te leggen om te komen tot een (geactualiseerde) visie op de uitbreiding van Bedrijventerreinen gemeente Tubbergen waarbij het uitgangspunt is dat de visie op interactieve wijze met het bedrijfsleven tot stand komt en de raad rond 1 februari 2024 de visie kan vaststellen. In de visie aandacht te besteden aan bedrijven in het buitenland en bedrijven aan huis en in te zetten op actieve grondpolitiek.

96

In het kader van het opstellen van de visie op bedrijventerreinen is inmiddels diverse keren met een afvaardiging van het bedrijfsleven gesproken. Tevens is in de afgelopen periode de actuele ruimtebehoefte met behulp van een enquête/peiling in beeld gebracht. De definitieve visie zal in Q2 van 2025 aan de raad worden voorgelegd. Stand van zaken: De motie is in behandeling. De motie is te raadplegen via de volgende link: Moties 2023 Jaarlijkse indexatie forensenbelasting en toeristenbelasting In de raadsvergadering van 12 november 2024 is de motie Jaarlijkse indexatie forensenbelasting en toeristenbelasting aangenomen met veertien stemmen voor en vijf stemmen tegen. De motie draagt het college op om: • Om uiterlijk bij de behandeling van de perspectiefnota 2026 voorstellen te doen ten aanzien van een structurele jaarlijkse indexatie van de forensenbelasting en toeristenbelasting, waarbij specifiek wordt ingegaan op: • Het percentage en/of de toe te passen index, waarmee de forensenbelasting en de toeristenbelasting structureel jaarlijks zouden kunnen worden geïndexeerd en de daarmee te verwachten jaarlijkse meeropbrengst; • De termijn waarbinnen de structurele jaarlijkse indexatie in redelijkheid zou kunnen worden doorgevoerd, waarbij rekening wordt gehouden met de belangen van de sector. Stand van zaken: De motie is in behandeling.

De motie is te raadplegen via de volgende link: Moties 2024

Beleidsindicatoren De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set (verplichte) beleidsindicatoren. Indicator

2022

2023

2024

Functiemenging (percentage)

52,3

52,7

nnb

Vestiging van bedrijven (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar)

182,6

186,4

nnb

Bron: https://noaberkracht.incijfers.nl/dashboard/economie-2 - Deze cijfers worden periodiek geactualiseerd. Voor de meest actuele cijfers raadpleeg de website. Een vergelijking met landelijke cijfers is ook te vinden op deze website.

Overzicht baten en lasten

97

(Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

238

288

314

26

Lasten

469

539

500

40

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

-232

-252

-186

66

Onttrekkingen aan reserves

198

198

198

0

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

-34

-54

12

66

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Stroomkasten (voordeel €29.000) (zie voorstel budgetoverheveling) In de perspectiefnota 2025 is er incidenteel budget beschikbaar gesteld voor het vernieuwen van stroomkasten die voldoen aan de wettelijke veiligheidseisen. Op dit moment is het aanbestedingstraject gaande en worden de werkzaamheden in 2025 gegund en uitgevoerd. Het budget gaat om die reden mee in de budgetoverheveling naar 2025. Toeristenbelasting (voordeel €30.000) De raming voor de toeristenbelasting in de begroting vindt plaats op basis van de opbrengst van het laatst bekende belastingjaar. In het boekjaar 2024 is de werkelijke opbrengst 2023 verantwoord. De hogere opbrengst toeristenbelasting is het gevolg van dat er meer overnachtingen geweest in de gemeente Tubbergen dan begroot. Dit is te verklaren door een toename van het aantal toeristen. Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2024 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

98

Programma Onderwijs Portefeuillehouder Wethouder Berning-Everlo

Algemeen Alle kinderen en jongeren in de gemeente Tubbergen verdienen het om op te groeien in een kansrijke omgeving met kwalitatief goed onderwijs. In de gemeente Tubbergen hebben we ca. 1.800 leerlingen in het basisonderwijs en in totaal negen basisscholen. In iedere kern is een basisschool aanwezig, dit vinden we als gemeente erg belangrijk. Naast deze basisscholen telt onze gemeente één school voor voortgezet onderwijs in het dorp Tubbergen. Binnen het programma Onderwijs zoeken we de samenwerking met o.a. schoolbestuurders en kinderopvangaanbieders. We bevorderen de ontwikkelingskansen van kinderen en volwassenen in onze gemeente door te investeren in het bestrijden van onderwijsachterstanden en het aanbieden van voor- en vroegschoolse educatie in samenwerking met plaatselijke kinderdagverblijven, het basisonderwijs en de GGD/JGZ (jeugdgezondheidszorg). We hechten veel belang aan een goede verbinding tussen gemeentelijke jeugdhulp en het onderwijs, waardoor vroegtijdig gesignaleerd wordt en hulp of ondersteuning zo vroeg mogelijk kan worden ingezet. Daarnaast willen we het thuiszitten zoveel mogelijk voorkomen, het Doorstroompunt (voorheen RMC) en Bureau leerplicht spelen hierin een belangrijke rol. Het niveau van absoluut en relatief verzuim ligt in Tubbergen onder het landelijk gemiddelde, evenals het percentage voortijdige schoolverlaters.

Door de inzet van het Doorstroompunt en een adequate uitvoering van de Leerplichtwet, willen we voorkomen dat jeugdigen thuis komen te zitten en/of zonder diploma vroegtijdig het onderwijs verlaten.

Kengetallen Binnen het programma Onderwijs maken we gebruik van de volgende kengetallen: • Aantal locaties kinderopvang: 42 (LRK 2024) • Aantal kindplaatsen kinderopvang: 946 (LRK 2024) • Aantal locaties buitenschoolse opvang: 9 (LRK 2024) • Aantal kindplaatsen buitenschoolse opvang: 379 (LRK 2024)

Wat hebben we in 2024 gedaan? Voor en Vroegschoolse Educatie Binnen de Voor en Vroegschoolse Educatie (VVE) is gestart met monitoring. Dit houdt in dat ouders van kinderen die een indicatie VVE toegekend krijgen sneller ondersteund worden. Deze monitoring wordt in 2025 geëvalueerd.

Aangenomen moties en amendementen Er zijn geen moties en amendementen met betrekking tot dit programma.

Beleidsindicatoren

99

De effecten van ons lokale beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set (verplichte) beleidsindicatoren. Indicator

2022

2023

2024

Absoluut verzuim (aantal per 1.000 leerlingen)

0,0

0,0

nnb

Relatief verzuim (aantal per 1.000 leerlingen)

26

45

nnb

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) (percentage deelnemers aan het VO en MBO onderwijs)

1,0

1,1

nnb

Bron: https://noaberkracht.incijfers.nl/dashboard/onderwijs-2 - Deze cijfers worden periodiek geactualiseerd. Voor de meest actuele cijfers raadpleeg de website. Een vergelijking met landelijke cijfers is ook te vinden op deze website.

Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000)

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Raming begrotingsjaar na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Verschil realisatie versus begr. na wijz.

Baten

72

120

83

-38

Lasten

2.780

2.344

2.302

43

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

-2.709

-2.224

-2.219

5

Onttrekkingen aan reserves

361

250

210

-39

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

-2.348

-1.974

-2.009

-34

Gerealiseerde totaal resultaat van baten en lasten

Hieronder wordt op hoofdlijnen aangegeven hoe de verschillen tussen de gerealiseerde bedragen en de begrote bedragen na wijziging zijn ontstaan. Lokaal onderwijsbeleid (nadeel €31.000) De overschrijding op het budget voor lokaal onderwijsbeleid ontstaat door de kosten van de pilot collectief arrangeren door Jarabee. Mutaties reserves Het verschil op de mutaties van de reserves betreft voornamelijk een hogere onttrekking door de afwaardering van de Aloysiusschool te Geesteren voor €39.000. Een gedetailleerde toelichting op de verschillen tussen gerealiseerde bedragen en begrote bedragen na wijziging is te vinden in de Jaarrekening 2024 onder "Toelichting en analyse op de baten en lasten".

100