Bijlage Integraal veiligheidsplan Tubbergen 2024-2026.pdf

Rampenbestrijding en crisisbeheersing „

Twente is een diverse regio met diverse risicobronnen. Toch kent het weinig risicobronnen die bovenmatig veel aanwezig zijn, in vergelijking met andere veiligheidsregio’s. Het risicoprofiel 2022 is ten opzichte van het Regionaal Risicoprofiel Twente 2018 niet significant gewijzigd. De scenario’s natuurbranden, risicovol weer, ziektegolf en maatschappelijke onrust zijn benoemd als scenario’s om extra rekening mee te houden.

„

94 keer inzet in 2023 door de brandweer merendeel op brand en leefmilieu. Dit gaat bijvoorbeeld over storm- en waterschade.

„

De capaciteit op de kazernes is op orde, al blijft het vinden van voldoende vrijwilligers een continu punt van aandacht.

„

De crisisorganisatie is regionaal georganiseerd en op orde.

De Veiligheidsbeleving Periodiek onderzoekt de gemeente Tubbergen de veiligheidsbeleving onder de inwoners. De meest recente monitor is van 2021. Daarnaast is er de Veiligheidsmonitor van het CBS met daarin ook passages over de veiligheidsbeleving. De CBS-cijfers over de beleving zijn niet op gemeenteniveau maar op basisteam. Enige terughoudendheid is daarom geboden bij het gebruik van deze cijfers. Voor de veiligheidsbeleving is gekeken naar deze drie monitors. Dit geeft het volgende beeld „

Inwoners voelen zich bovengemiddeld en (vrijwel) altijd veilig in hun buurt. (95%)

„

Inwoners zijn (zeer) tevreden over de leefbaarheid van hun buurt (8,4)

„

De verbondenheid met de eigen buurt is sterk, maar elkaar aanspreken is niet vanzelfsprekend.

„

Vuurwerk, hondenpoep en geluidsoverlast zijn de drie grootste ergernissen.

31

„

De gemeente moet volgens de inwoners prioriteit geven aan criminele activiteiten in het buitengebied (ondermijning), vernieling en vuurwerkoverlast.

Vanuit de inwoners zijn vanuit de enquête de volgende suggesties gedaan om overlast te beperken en de veiligheid te verbeteren: „

Politie en handhaving moet meer zichtbaar en aanspreekbaar aanwezig zijn op straat.

„

Meer toezicht door de handhavers.

„

Bevorderen buurt-app of buurtwacht voor meer sociale controle en samenwerking vanuit de buurt.

„

Meer overleg met de jeugd over wat leeft, speelt en behoefte zijn.

„

Vanuit wijkagent en jongerenwerk fysiek en digitaal meer verbinding met de jeugd.

„

Gerichte controles op locaties jeugdoverlast en een bemiddelaar die verbinding legt tussen jongeren en wijk om overlast te verminderen.

„

Meer voorlichting voor jeugd over gevolgen alcohol- en drugsgebruik.

„

Betere communicatie over (anonieme) meldpunten van overlast, criminaliteit en overige zaken.

„

Serieus en met aandacht oppakken van meldingen en hierover een terugkoppeling geven

De CBS Veiligheidsmonitor 2021 en 2023 bevestigt grotendeels het beeld uit de monitor uitgevoerd door de gemeente. Al laat deze binnen het basisteam wel in de breedte een lichte daling zien in de veiligheidsbeleving en de tevredenheid in functioneren van de gemeente en politie. Opgemerkt moet worden dan de tevredenheid over de zichtbaarheid en functioneren van de politie in de buurt ongewijzigd is en dat er met name een daling zichtbaar is in de tevredenheid in het functioneren van de politie in algemene zin. Tubbergen: Voelt u zich veilig in uw buurt?

Totaal

57%

38%

Buitengebied

52%

39%

Stad/dorp

60%

38%

5%

8%

1%

2%

Benchmark

Ja, altijd

NL: (altijd meestal) 89%

Ja, meestal

Gemeenteklasse: 88%

Soms wel, soms niet

Stedelijkheid: 89%

Nee, meestal niet/Vrijwel nooit

32

Tubbergen: Hoe prettig vindt u het om in uw buurt te wonen? Rapportcijfer 1 tot 10

Benchmark NL: 8,1 Gemeenteklasse: 8,1

8,4

8,5

8,4

Totaal

Stad/dorp

Buitengebied

Stedelijkheid: 8,0

Tubbergen: Meeste hinder/overlast (Top 10 meeste overlast)

Vuurwerkoverlast

37%

Hondenpoep

29%

Geluidsoverlast

23%

Afval op straat

21%

Verkeersoverlast

20%

Anders, namelijk

14%

Jeugdoverlast

9%

Loslopende honden

8%

Vernieling

8%

Burenoverlast

5%

Tubbergen 1

Criminele activiteiten buitengebied (31%)

2

Vernieling (30%)

3

Vuurweroverlast (28%)

4

Openbaar drugsgebruik (23%)

5

Hondenpoep (19%)

33

Maatschappelijke ontwikkelingen Er is gekeken naar de belangrijkste lokale en landelijke maatschappelijke, sociale en demografische ontwikkelen die van invloed zijn op de samenleving van Tubbergen en een relatie hebben tot het IVP.

Migratie: van asielopvang, statushouders, noodopvang tot arbeidsmigratie Migratie zorgt voor landelijke, regionale en lokale uitdagingen. Afhankelijk van de soort migratie heeft de gemeente verschillende verantwoordelijkheden, ook zijn de uitdagingen verschillend. De migratiestromen zorgen in ieder geval voor een druk op het woningaanbod, de lokale voorzieningen en de inzet van ambtelijke capaciteit. Bij sommige van de migratiestromen speelt ook het thema veiligheid. Enerzijds gaat het om de veiligheidsbeleving van de inwoners en ondernemers. Het beeld is dat met lokale opvang de criminaliteit toeneemt. Dit kan, maar is geen vanzelfsprekendheid en is sterk afhankelijk van de doelgroep, de maatregelen en ondersteuning die wordt geboden. Anderzijds zijn bepaalde doelgroepen extra kwetsbaar om slachtoffer te worden van criminaliteit zoals mensenhandel en uitbuiting. Een ander veiligheidsvraagstuk is dat de weerstand vanuit de samenleving kan leiden tot onveilige situaties richting de migranten, bestuurders en ambtenaren.

Jongeren kwetsbaar voor alcohol- en drugsgebruik Het alcoholgebruik onder jongeren neemt langzaam af maar is nog steeds hoog. Dit gaan we als gemeente onderzoeken. Naast gezondheidsproblemen leidt alcoholgebruik ook tot normvervaging en dat in een levensfase dat normen en waarden zich nog ontwikkelen. Dit leidt sneller tot overlast en criminaliteit in de vorm van vernielingen, vechtpartijen en (seksueel) grensoverschrijdend gedrag. Hierbij ligt dader- en slachtofferschap dicht bij elkaar. Ook is vanuit alcoholgebruik de overstap naar softdrugs en harddrugs makkelijker. Vanuit drugsgebruik is de overstap naar overlast en criminaliteit nog lager dan bij alcohol. De hoge acceptatie van ouders/volwassenen dat minderjarigen alcohol drinken werkt belemmerend voor een gedragen preventieve en repressieve aanpak.

Toenemende tweedeling in de samenleving op maatschappelijke thema’s Sinds corona is een toenemende mate van ontevredenheid merkbaar over hoe het gaat met Nederland en hoe zaken worden opgepakt. Het gaat dan veelal over politiek en maatschappelijk gevoelige thema’s zoals de sociaal economische situatie (onder andere wonen en werken), klimaattransitie, internationale veiligheid, inclusiviteit en diversiteit. De discussie en ontevredenheid over deze onderwerpen zorgt voor tweedeling in de samenleving. Het gaat echter niet over vaste of herkenbare groepen die onvrede ervaren. Dit verschilt per thema. Die tweedeling leidt soms tot een wantrouwen naar de overheid en soms zelfs tot afkeer van de overheid. Ook dit bemoeilijkt het proces

34

om hierover in gesprek te gaan met elkaar en het vraagstuk op een veilige manier het hoofd te bieden.

Krapte in de capaciteit bij politie, OM etc. Om te zorgen voor een veilige, gezonde en leefbare omgeving hebben we in Nederland nationaal en lokaal beleid en regels opgesteld hoe onze leefomgeving eruit moet zien en wat we daarin van elkaar mogen verwachten. Met toezicht en handhaving worden inwoners, bedrijven en instellingen gestimuleerd zich aan deze regels te houden. Toezicht en handhaving draagt bij aan het in stand houden en versterken van de geloofwaardigheid van wet- en regelgeving. Dit versterkt ook de geloofwaardigheid van de overheid en rechtssysteem. Zonder handhaving verworden wetten, APV-regels en lokaal beleid al snel tot de zogenaamde ‘papieren tijgers’ en dat gaat ten koste van de leefbaarheid en veiligheid. Politie en justitie kampen met personeelstekorten en achterstanden in de opsporing en vervolging. Dit heeft consequenties voor de veiligheid en leefbaarheid op straat. De politie heeft niet altijd tijd om naar een melding te gaan of een zaak te onderzoeken. Ook duurt het langer voor iemand daadwerkelijk is vervolgd. Dit doet afbreuk aan het vertrouwen in het rechtssysteem. Ook wordt er vanuit politie en justitie steeds meer een beroep gedaan op de gemeente en burgemeester op bestuursrechtelijk handhaven en het inzetten van de burgemeestersbevoegdheden.

35

Bijlage 3: Ketenkaart In onderstaande afbeelding wordt weergegeven met welke verschillende partners er wordt samengewerkt aan een veilig en leefbaar Tubbergen. Dit is een niet uitputtend overzicht, maar laat wel zien hoe breed het pallet aan partners is. In de volgende tabellen worden de verantwoordelijkheden van de verschillende partners in relatie tot veiligheid beschreven.

Overige partners:

Gemeentelijke experts

ƒ Scholen, horeca

(Afdelingen)

ƒ HALT, inwoners

ƒ Strategie, Programma & control

ƒ Stichting Welzijn Tubbergen

ƒ Sociaal

Dinkelland ƒ Tactus

ƒ Fysieke leefomgeving

ƒ Platform Veilig Ondernemen

ƒ Bestuur en Management Ondersteuning

ƒ Woningstichting Tubbergen

ƒ Samenleving

(WST) ƒ Stichting Vizier

ƒ Openbare ruimte

ƒ Schakel

ƒ Publieke dienstverlening,

Burgemeester en Team Veiligheid Verantwoordelijk voor handhaving van de openbare orde en veiligheid

Bestuurlijke partners:

Samenwerkingsverbanden:

ƒ Politie ƒ Rijksoverheid

ƒ Omgevingsdienst Twente

ƒ Brandweer

ƒ Zorg- en Veiligheidshuis Twente

ƒ Belastingdienst ƒ Openbaar Ministerie

ƒ Sociale Recherche Twente

ƒ GGD Twente

ƒ Vereniging van Nederlandse Gemeenten

ƒ Provincie Overijssel

ƒ Platform Integrale

ƒ Nederlandse Voedsel

Veiligheidszorg

en Warenautoriteit

ƒ Veiligheidsregio Twente

ƒ Ministerie van Sociale

ƒ Regionaal Informatie- en

Zaken en Werkgelegenheid

Expertise Centrum (RIEC) ƒ Veilig Thuis Twente

36

Tabel 2: ketenpartners veiligheid

Functie

Verantwoordelijkheid in relatie tot veiligheid

Burgemeester

Portefeuillehouder openbare orde en veiligheid. Heeft zelfstandige wettelijke bevoegdheden als burgemeester.

College B&W 12

Gedeelde verantwoordelijkheid op integrale aanpak openbare orde en veiligheid, zoals jeugd, gezondheid, economie en fysieke ruimte.

Gemeenteraad

Kaderstellend in de vorm van beleidskaders, prioriteiten, verordeningen, financiën en prioriteiten. Controlerende taak op beleid en bijzondere burgemeestersbevoegdheden (zoals de noodbevoegdheden).

Gezagsdriehoek Noordoost Twente

Burgemeesters van gemeenten van basisteam Noordoost Twente, Teamchef basisteam Noordoost Twente, officier van justitie Openbaar Ministerie maken afspraken over de inzet en taakuitvoering van de politie, de lokale prioriteiten en de criminaliteitsbeheersing. Bij incidenten en bijzonderheden komen ze op gemeenteniveau bij elkaar.

Tabel 3: gemeentelijke experts ketenkaart veiligheid

Afdeling/Teams

Verantwoordelijkheid in relatie tot Veiligheid

Publieke dienstverlening Teams: Toezicht, Handhaving en Veiligheid, Telefoon en Informatie, Burgerzaken

Toezicht, Handhaving en Veiligheid: Stelt het veiligheidsbeleid op en voert het uit. Houdt toezicht en handhaaft de leefbaarheid en veiligheid. Telefoon en Informatie & Burgerzaken: Eerste aanspreekpunt voor inwoners/ondernemers

Openbare Ruimte Team: Buitendienst

Werken aan schone, leefbare wijken. Hebben een oren en ogen functie buiten.

Bestuur- en Managementondersteuning Team: Communicatie

Communicatieadvies over beleid, casuïstiek en incidenten. In de (sociale) media signaleren van veiligheidsvraagstukken.

Fysieke leefomgeving Teams: APV & Bijzondere wetten, Wabo

Openbare orde en veiligheidsaspecten meenemen in beleidsvorming, omgevingsplannen en vergunningverlening (zoals omgevingsvergunning, evenementen etc.)

Sociaal Teams: Sociaal Beleid en Procesmanagement, Jeugd

Voorlichting en vroeg signalering op leefbaarheid en zorg- en veiligheid casuïstiek. Met ketenpartners inzetten op persoons- en systeemgerichte aanpak om overlast en complexe problematiek te voorkomen en te verminderen.

Afdeling samenleving Team: Maatschappij, economie en vastgoed

Veiligheidsaspecten meenemen in beleid, voorbereiding en uitvoering bij bijvoorbeeld recreatie en evenementen. Schakelt tijdig met veiligheidspartners wanneer casuïstiek hierom vraagt.

1 2. https://www.tubbergen.nl/college-van-burgemeester-en-wethouders

37

Programmateam Migratieketen

Houden zorg voor de veiligheid en opvang binnen de migratieketen.

Strategie en Programma Control Teams: Concern Control en Strategie en Programma

Houden oog voor veiligheidsaspecten bij langere projecten.

Informatiemanagement en Facilitair Team: ICT

Onderhouden het interne meldpunt ‘Niet-pluis’. Onderhouden de verschillende piket-nummers voor bestuurders en ambtenaren.

Tabel 4: samenwerkingsverbanden keten veiligheid

Partner

Verantwoordelijkheid in relatie tot veiligheid

Omgevingsdienst Twente13

Voert taken uit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving met betrekking tot leefomgeving en milieu.

Zorg- en Veiligheidshuis (ZVH) Twente14

Het Zorg- en Veiligheidshuis Twente brengt bij complexe (gezins-)situaties informatie van partners uit het strafrecht, de zorg en gemeenten samen. Het Zorg- en Veiligheidshuis adviseert en neemt als het nodig is de procesregie tijdelijk over. Partners binnen het ZVH zijn onder andere politie, OM, GGZ, Veilig Thuis, DJI, reclassering, jeugdzorg en Kenniscentrum Mensenhandel Twente.

Sociale Recherche Twente15

Treedt op als opsporingsinstantie, gespecialiseerd in opsporen van fraudezaken (zoals woonfraude, uitkeringsfraude of zorgfraude).

Platform Integrale Veiligheidszorg16

Samenwerking van de 14 Twentse gemeenten op het brede veiligheidsdomein. Hierbij worden kennis en ervaring gedeeld, wordt het bestuur in het Districtelijk Veiligheidsoverleg (DVO) integraal geadviseerd en worden er gezamenlijke plannen opgesteld, zoals bij de aanpak van digitale criminaliteit.

RIEC Oost-Nederland17

Het Regionale Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) richt zich op de bestrijding van ondermijnende criminaliteit. Ze verbindt informatie, expertise en krachten van de verschillende overheidsinstanties. Daarnaast stimuleert en ondersteunt het RIEC de publiek-private samenwerking bij de aanpak van ondermijning met partners. Het gaat om voorlichting, onderzoek, analyse en casuïstiek.

Veilig Thuis Twente

Zet zich samen met haar samenwerkingspartners in om alle vormen van huiselijk geweld tegen volwassenen en kinderen te stoppen. Voert vanuit het wettelijke kader taken uit voor de 14 Twentse gemeenten waaronder haar taak als regionaal advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling.

1 3. https://www.odtwente.nl/default.aspx 14. https://www.zorgenveiligheidshuizen.nl/veiligheidshuizen/veiligheidshuis_twente 1 5. https://socialerecherche.nl/ 1 6. https://www.vrtwente.nl/platform-ivz 1 7.

https://www.riec.nl/riecs-en-liec

38

Veiligheidsregio Twente18

Veiligheidsregio Twente is verantwoordelijk voor de veiligheidsbeheersing in regio. Dit is op te splitsen in de onderdelen risicobeheersing en crisisbeheersing. Risicobeheersing richt zich op preventie van rampen en crises. Bij crisisbeheersing werken verschillende expertises samen aan voorbereiding op, de respons tijdens en het herstel of de nazorg na afloop van rampen en crises in Twente (onder andere de brandweer en GHOR).

Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG)

De VNG is dé belangenorganisatie en het kennisplatform voor alle Nederlandse gemeenten. Het doel van de VNG is om de krachten van gemeenten te bundelen en gezamenlijk op te treden in het belang van de lokale overheid en haar inwoners19.

Tabel 5: bestuurlijke partners keten veiligheid

Partner

Verantwoordelijkheid in relatie tot veiligheid

GGD Twente20

De wijk-GGD’er is aanwezig om vroegtijdig te signaleren of iemand zorg nodig heeft, om te voorkomen dat er (meer) overlast in de wijk ontstaat.

Provincie Overijssel

Heeft een controlerende functie op de gemeente en maakt bijvoorbeeld beleid voor uitbreidingen in de gemeente.

Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit21

Houdt toezicht op 7 thema’s waarvan sommige verband houden met veiligheid, zoals productveiligheid.

Rijksoverheid

Maakt landelijk beleid op veiligheid. Zorgt hierbij voor onder andere budgetten voor gemeentelijke uitvoering hiervan.

Openbaar Ministerie

Zorgt er (samen met andere partners voor) dat strafbare feiten worden opgespoord en opgevolgd.

Belastingdienst Douane

Partner in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Douane: Houdt toezicht op import en export en neemt eventueel deel aan integrale controles.

Brandweer

Onderdeel van Veiligheidsregio. Rukt uit voor branden en (complexe incidenten) en voorkomt branden en ongevallen via preventie.

Politie

Zorgt voor (strafrechtelijke) handhaving van de openbare orde. Schakelt – indien mogelijk en nodig – tijdig met de gemeente in geval van casuïstiek.

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Arbeidsinspectie (NLA)22

Doet strafrechtelijk onderzoek naar arbeidsuitbuiting van onder andere internationale werknemers en gaat – indien nodig – mee op controles op de huisvesting van internationale medewerkers

1 8. https://www.vrtwente.nl/over-de-veiligheidsregio/wat-doen-wij 1 9. https://vng.nl/rubrieken/over-de-vng 20. https://www.ggdtwente.nl/onderwerpen/toezicht-advies-en-zorg/wijk-ggd-er 2 1. https://www.nvwa.nl/ 22. https://www.nlarbeidsinspectie.nl/werken-bij/toezicht/arbeidsmarktfraude

39

Tabel 6: overige partners keten veiligheid

Partner

Verantwoordelijkheid in relatie tot veiligheid

Inwoners

Neemt preventieve maatregelen om slachtofferschap te voorkomen en zoveel mogelijk zelfredzaam te zijn. Meldt signalen van criminaliteit bij de gemeente of andere partners.

Scholen (primair onderwijs en voortgezet onderwijs)

Zorgt voor een veilige leeromgeving voor jongeren en draagt bij aan preventie met betrekking tot veiligheid. Heeft een signalerende functie, bijvoorbeeld met betrekking tot de leerplicht.

Horeca Koninklijke Horeca Nederland

De horeca draagt zorg voor veilig uitgaan, onder andere door zicht te houden op de alcoholwet. De Koninklijke Horeca Nederland (KHN) is de brancheorganisatie.

HALT23

Start interventies op met jeugdigen die zijn doorverwezen (door bijvoorbeeld politie of boa’s) en investeert in weerbare jongeren.

Stichting Welzijn Tubbergen Dinkelland24

Ondersteunt kwetsbare inwoners om te voorkomen dat er overlast of onveilige situaties ontstaan.

Tactus25

Tactus is de verslavingszorg in de gemeente. Zij behandelen zowel jongeren als volwassenen, ook als er sprake is van een combinatie met andere problematiek (dubbeldiagnose)

Platform Veilig Ondernemen26

Ondersteunt ondernemers om ze weerbaar te maken tegen verschillende vormen van criminaliteit. Helpt de gemeente hier (projectmatig) bij.

Woonstichting Tubbergen27

Neemt (preventieve) maatregelen om te zorgen voor veilige bewoning. Zet eventueel wettelijke middelen (zoals een gedragsaanwijzing) in bij overlast on veilige situaties. Schakelt hierbij met relevante veiligheidspartners.

Stichting Vizier

De regionale adviesorganisatie voor Oost-Nederland ter voorkoming en ter bestrijding van discriminatie. Heeft tevens een anti-discriminatie meldpunt

Schakel

Biedt informatie, advies en ondersteuning aan inwoners met een hulpvraag.

23. https://www.halt.nl/voor-verwijzers/verwijzen-naar-halt 24. https://swtd.nl/over-swtd/achtergrond/ 25. https://www.tactus.nl/over-tactus/onze-visie/ 26. https://www.pvo-oostnederland.nl/processen-pvo-oost-nederland/ 27. https://www.wstubbergen.nl/over-ons/

40

Bijlage 4: Partners in relatie tot de thema’s Onderstaande tabel geeft weer op welke veiligheidsthema’s de verschillende partners een rol hebben. Hierbij zijn de thema’s van dit IVP aangehouden.

Ondermijning en gedigitaliseerde criminaliteit

Maatschappelijke onrust en migratie

Zorg- en Veiligheid

Tabel 7: partners in relatie tot de veiligheidsthema’s

X

X

X

X

X

Sociaal Domein

X

X

Afdeling samenleving

X

X

X

X

Publieke dienstverlening Afdeling Openbare Ruimte

X

Afdeling bestuur & managementondersteuning

X

Afdeling Fysieke leefomgeving

X

Afdeling strategie, programma & control

X

Omgevingsdienst Twente

X

Zorg- en Veiligheidshuis (ZVH) Twente

X

X

Sociale Recherche Twente

X

Platform Integrale Veiligheidszorg

X

RIEC Oost-Nederland

X

X

Veilig Thuis Twente

X

X

Veiligheidsregio Twente

X

Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG)

X

X

GGD Twente

X X

Provincie Overijssel

X

X

X

Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit

X

Rijksoverheid

X

X

X

Openbaar ministerie

X

X

X

Belastingdienst

X

Brandweer

X

41

Ondermijning en gedigitaliseerde criminaliteit

Maatschappelijke onrust en migratie

Zorg- en Veiligheid

Vervolg

Politie

X

X

X

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

X

X

X

Scholen

X

X

Horeca

X

HALT

X

Inwoners

X

X

X

Stichting Welzijn Tubbergen Dinkelland

X

X

X

Tactus

X

Platform Veilig Ondernemen

X

Woonstichting Tubbergen

X

Stichting Vizier

X X

Schakel

X

42

43

Colofon

Ontwikkelplan Integraal Veiligheidsplan Gemeente Tubbergen 2024 – 2026 Gemeente Tubbergen Juli/augustus 2024 Opgesteld door Joris Heerkens en Merel Ensink Opmaak Marcel Grotens Contactgegevens Breullaan 1b 3971 NG Driebergen T: 085 401 64 09 info@veiligheidenhandhaving.nl veiligheidenhandhaving.nl © 2024, Adviesbureau voor Veiligheid & Handhaving

44