Bijlage Financiële tusenrapportage 2022-2026 Tubbergen.pdf

Financiële tussenrapportage 2022-2026 Gemeente Tubbergen

Financiële tussenrapportage 2022-2026 gemeente Tubbergen Inleiding De financiële tussenrapportage.2018-2021 gemeente Tubbergen geeft een richtinggevend beeld van de financiële positie van de gemeente Tubbergen Dit doen we door eerst te kijken naar het herziene meerjarige saldo om daarna stil te staan bij de stand van onze belangrijkste reserves. De belangrijkste ingrediënten van deze financiële tussenrapportage zijn: 1. Doorwerkingen vanuit de jaarverantwoording 2021 2. September- en Decembercirculaires 2021 3. Eerste financiële doorvertaling regeerakkoord Kabinet Rutte IV Daarnaast wordt in deze financiële tussenrapportage onder de noemer van de zogenaamde specifieke mutaties de stand van zaken van de stelpost Corona weergegeven. Doel financiële tussenrapportage 2022-2026 gemeente Tubbergen De financiële tussenrapportage.2022-2026 gemeente Tubbergen geeft een richtinggevend beeld van de financiële positie van de gemeente Tubbergen. Dit richtinggevende beeld van de financiële positie van de gemeente Tubbergen heeft vooral als doel om de financiële mogelijkheden en onmogelijkheden aan het begin van de nieuwe raadsperiode voor de komende jaren helder te hebben.

Herzien meerjarig saldo Voor wat betreft het meerjarige beeld van de begroting wordt aangesloten bij het laatst vastgestelde meerjarige saldo en dat is in dit geval de begroting 2022. Van daaruit wordt langs een aantal lijnen een beeld gegeven van de verschillende mutaties die leiden tot en herzien meerjarig saldo. Vertrekpunt is dus het herziene meerjarige saldo uit de begroting 2022 herzien meerjarig saldo Tubbergen Herzien meerjarig saldo begroting 2022 Storten in Algemene reserve Herzien meerjarig saldo begroting 2022

2

2022 1.352 -1.352 -

2023 201 0 201

2024 38 0 38

2025 228 0 228

2026 617 0 617

Mutaties bestaand beleid In deze paragraaf wordt een overzicht gegeven van de verschillende mutaties op basis van bestaand beleid. Dit kunnen autonome ontwikkelingen zijn of zaken waarover reeds besluitvorming heeft plaatsgevonden. Allemaal zaken die bij het opstellen van de begroting 2022 (nog) niet bekend waren Mutaties bestaand beleid 1. Septembercirculaire 2021 - hogere algemene uitkering - reeds verwerkt: opschalingskorting - reeds verwerkt: extra middelen jeugd - taakmutaties / op te nemen stelposten 2. Decembercirculaire 2021 - hogere algemene uitkering - taakmutaties / op te nemen stelposten 3. Dividend Cogas - halvering 4. Sociaal Domein 5.Taakstelling uitvoeringsplan Sociaal Domein 6. Regeerakoord - jeugd - schrappen oploop opschalingskorting - acress - vergoeding uitvoeringskosten omgevingswet - herverdeeleff ecten herijking - op € 15 per inwoner 7. Uitbreiding Griffi e 8. BCF- en BTW tijdvak 2019 9. Verbonden partijen - begrotingen 2023 en doorwerking 2022 - addendum OZJT - Omgevingsdienst Twente (ODT) - stelpost meerkosten 10. Noaberkracht - jaarverantwoording 2021 - teruggave reserve - begroting 2023 en doorwerking 2022 - huur en verhuur locaties buitendienst - werken bij Noaberkracht - uitbreiding helpdesk - werken bij Noaberkracht - thuiswerkvergoeding cao - uitbreiding gemeentewerf 11. Overige kleine verschillen Totaal mutaties bestaand beleid

2022

2023

2024

2025

2026

2.127 -260 -1.133 -205

837 -273

822 0 0 -319

937 0 0 -363

968 0 0 -406

223 -177

148 -136

149 -139

151 -140

-200 -22

45 -22

43 -34

93 -12

159 -148 -293 114 19

390

525

660

104 157 -30

69 315 -30

79 403 -30

403 -30

-153

-25 -40 -131

-26 -40 -131

-27 -40 -131

-28 -40 -131

146 -53 -28 -24 -29 -12 -7 458

0 -28 -24 -29 -12 -35 896

0 -28 -24 -29 -12 -35 1.076

0 -28 -24 -29 -12 -35 1.452

0 -28 -24 -29 -12 -35 459

160 -45 130 20

Ad.1 September circulaire 2021 Het verschil in de Algemene Uitkering (AU) laat voornamelijk positieve effecten zien. Belangrijkst zijn de extra middelen voor jeugdzorg en het schrappen van de oploop van de opschalingskorting. Met deze beide mutaties is in de begroting 2022 reeds rekening gehouden vandaar de correctie op de hogere algemene uitkering. Daarnaast is de algemene uitkering toegenomen als gevolg van een aanvullend Corona steunpakket, een aantal aanvullende taakmutaties en een hogere acress als gevolg van de ontwikkeling van de rijksuitgaven). Ook zien we voordelige mutaties in eenheden en gewichten (aantal inwoners, aantal lage inkomens, etc.). De verhoging van de accresstranches komt door een hogere geraamde loon- en prijsontwikkeling (MEV-raming) als door een positieve volumeontwikkeling. Hiervoor zijn echter ook stelposten opgenomen. Daarnaast heeft het kabinet vanaf 2022 aanvullende middelen uitgetrokken voor een aantal beleidsterreinen, waaronder klimaatmaatregelen. 3

Al met al laat de septembercirculaire 2021 een mooie meerjarige verbetering van de algemene uitkering en de algemene middelen zien. Ad.2 Decembercirculaire 2021 De algemene uitkering laat op grond van de december circulaire 2021 een lichte meerjarige stijging zien. Het saldo van de hogere algemene uitkering is geen pure “winst”. Er dient rekening te worden gehouden met de taakmutaties die benoemd zijn door het rijk. Taakmutaties zijn middelen die met een bepaald oogmerk aan het gemeentefonds zijn toegevoegd of onttrokken, maar waar geen bestedingsverplichting aan ten grondslag ligt. Wanneer ze nieuw zijn worden ze eenmalig afzonderlijk benoemd om inzicht te creëren waaraan het rijk meer of minder geld gaat besteden. Maar het uitgangspunt van de gehele algemene uitkering is en blijft dat de middelen vrij aanwendbaar zijn. Binnen de gemeente Tubbergen bestaat de lijn dat voor deze taakmutaties een stelpost wordt opgenomen in afwachting van te ontwikkelen beleid. Zodra door college en raad wordt ingestemd met het ontwikkelde beleid kan een beroep worden gedaan op deze stelpost(en). Het volgen van deze lijn betekent dat het totaal van de op te nemen stelposten een last oplevert die hoger is dan de gestegen algemene uitkering. Per saldo is er dus sprake van een verslechtering voor de algemene middelen.

Dit is vooral een gevolg van een wijziging van een aantal maatstaven die het rijk heeft vastgesteld. Ad.3 Dividend Cogas Tijdens de aandeelhoudervergadering (AvA) van 16 december 2020 hebben de aandeelhouders van Cogas ingestemd met de verkoop van het 50% belang in Cogas Kabel Infra B.V. Tevens is besloten dat een dividendafbouwfonds ter grootte van € 25 miljoen wordt ingesteld: 5 jaar lang wordt jaarlijks € 5 miljoen uitgekeerd aan de aandeelhouders zodat de dividenduitkering van Cogas aan de aandeelhoudende gemeenten met het wegvallen van het CKI-dividend voor een periode van vijf jaar op peil gehouden kan worden. Dit betekende concreet dat het dividend dat we al jaren gewend zijn te ontvangen van Cogas nog 5 jaar op niveau blijft en daarna, dus vanaf het jaar 2026, terugvalt naar de helft. Ad. 4 Sociaal Domein

Tubbergen SD Leerlingenvervoer Abonnementen en software Wet inburgering HAR-regeling BUIG uitkering Bijstand Bbz afrekening 2020 Arbeidsmarkcoaches Hulpmiddelen Regiotaxi Extra kosten OZJT Wmo abonnementstarief Wmo dagbesteding Wmo vervoer dagbesteding Kleine verschillen Totaal sociaal domein

2022 199 -25 3 -21 -96 -81 -131 -14 -40 23 -34 -50 43 18 5 -200

2023 199 -9 5 0 -96 -81 0 0 -9 23 -3 -50 43 18 5 45

2024 199 -9 3 0 -96 -81 0 0 -9 23 -3 -50 43 18 5 43

2025 199 -9 53 0 -96 -81 0 0 -9 23 -3 -50 43 18 5 93

2026 199 -9 53 0 -79 -81 0 0 -9 23 -3 -50 43 18 7 114

Leerlingenvervoer (€ 199.000 voordeel) Het voordeel op leerlingenvervoer betreft een structurele doorwerking uit de jaarstukken 2021. Er is een lichte afname van het aantal leerlingen dat individueel vervoerd wordt. Daarnaast zijn de verwachte uitgaven voor groepsvervoer lager dan begroot. 4

Abonnementen en software (€ 25.000 nadeel 2022; € 9.000 nadeel structureel) Dit betreft de aanschaf en implementatie van een document intake systeem (incidenteel 2022) en daarnaast een bijstelling van het begrote bedrag m.b.t. de abonnementen binnen het sociaal domein. Wet inburgering De nieuwe Wet inburgering is ingegaan op 1 januari 2022. Om uitvoering te geven aan deze wet heeft de gemeente Tubbergen zowel een incidentele als structurele bijdrage uit het gemeentefonds ontvangen ter dekking van de uitvoeringskosten in de vorm van een algemene uitkering. Daarnaast wordt jaarlijks een specifieke uitkering ontvangen voor het bekostigen van de inburgeringsvoorzieningen (o.a. de leerroutes). Nu (grotendeels) bekend is hoe invulling wordt gegeven aan de uitvoering van de wet, wordt de structurele bijdrage ingezet ter dekking van de uitvoeringskosten. Dit leidt in de eerste drie jaren tot een klein(er) voordeel, gezien we in deze jaren nog te maken hebben met inburgeraars via de “oude systematiek”. Inburgeraars hebben namelijk drie jaar de tijd om aan hun inburgeringsplicht te voldoen. Na deze drie jaar geldt voor alle inburgeraars de “nieuwe systematiek” en kan het oude budget vervallen waardoor het voordeel groter wordt. Bijstandsuitkeringen Gebundelde uitkering (BUIG-uitkering) De gebundelde uitkering in de begroting 2022 is gebaseerd op de gegevens uit de meicirculaire 2021.

Inmiddels zijn deze budgetten twee keer bijgesteld. De meest actuele stand van zaken betreft de nader voorlopige budgetten 2022 (bekendmaking mei 2022). Dit budget is gebaseerd op de nieuwe werkloosheidsramingen van het CPB en de realisaties in 2021. Hierop wordt de begroting van de gemeente Tubbergen nu aangepast. Ten opzichte van de stand in de meicirculaire betekent dit een structureel nadeel vanaf 2022 van € 96.000. Dit nadeel wordt vooral veroorzaakt door een bijstelling van het macrobudget. De werkloosheidsramingen en het aantal bijstandsuitkeringen in 2021 vallen namelijk gunstiger uit, de instroom die verwacht werd als gevolg van de coronacrisis is uitgebleven. Definitieve vaststelling van de BUIG-vindt plaats in oktober 2022. Bbz afrekening 2020 (€ 131.000 nadeel 2022) Op basis van de SiSa verantwoording moet jaarlijks een gedeelte van de ontvangen aflossing van bedrijfskredieten die zijn verstrekt vóór 2020 terugbetaald worden aan het Rijk. Over het jaar 2020 is een afrekening ontvangen van € 131.000. Deze systematiek is per 2020 gewijzigd, waarbij gemeenten de verstrekte kredieten voorfinancieren, dit een jaar later 100% terug ontvangen van het Rijk en daarna 75% terugbetalen (verspreid over vijf jaren). Indien van een debiteur meer dan 75% wordt terugontvangen, blijft de ontvangst dus bij de gemeente Tubbergen.

Hulpmiddelen (€ 40.000 nadeel 2022, € 9.000 nadeel 2023 en verder) Het incidentele nadeel in 2022 wordt veroorzaakt door een verstrekking in eigendom van een rolstoelvoorziening en daarnaast hogere verwachte uitgaven m.b.t. woningaanpassingen. Het nadeel vanaf 2023 en verder betreft een doorwerking vanuit de jaarstukken 2021. Regiotaxi (€ 23.000 voordeel) Het voordeel op regiotaxi betreft een bijstelling van het begrote bedrag op basis van de verwachte kosten 2022 en verder, waarbij rekening is gehouden met de invloed van corona op het aantal reisbewegingen. Extra kosten OZJT (€ 34.000 nadeel 2022, € 3.000 nadeel 2023 en verder) Op basis van het jaarplan 2022 OZJT blijkt dat er onvoldoende capaciteit geleverd kan worden door gemeenten, hierdoor zal het OZJT extra formatie moeten inhuren. De rekening wordt verdeeld over de 14 Twentse gemeenten. Voor 2023 en verder is deze ontwikkeling meegenomen in de begroting 2023 SamenTwente en het bijgevoegde addendum. Abonnementstarief Wmo (€ 50.000 nadeel) De laatste jaren komen minder opbrengsten vanuit het abonnementstarief binnen dan begroot. Gezien de systematiek in 2019 is gewijzigd (van inkomensafhankelijk naar vaste bijdrage per maand ongeacht 5

inkomen) en dit nu drie jaar is gesignaleerd, blijkt de inkomstenraming niet reëel. Om deze reden wordt dit nu bijgesteld. Wmo ondersteuning groep (€ 43.000 nadeel) Dit betreft de doorwerking uit de jaarstukken 2021, namelijk een lager aantal indicaties (met name op ondersteuning 1). Ad. 5 (Resterende) taakstelling uitvoeringspan Sociaal Domein Er hebben zich na het vaststellen van de begroting 2022 een aantal ontwikkelingen voorgedaan die hebben geleid tot informatie waarmee de nog openstaande taakstelling meer dan volledig kan worden ingevuld. Als eerste blijkt het woonplaatsbeginsel dat per 1 januari 2022 is ingegaan voordeliger uit te pakken dan in de begroting 2022 nog werd aangenomen. Het nieuwe woonplaatsbeginsel beoogt een einde te maken aan de onduidelijkheid met betrekking tot welke gemeente financieel verantwoordelijk is voor de benodigde ondersteuning. Het zal voor gemeenten duidelijk worden welke gemeente straks volgens het nieuwe woonplaatsbeginsel verantwoordelijk is voor de jeugdige. .Daar waar in de begroting 2022 nog werd uitgegaan van een budgettair neutrale operatie blijkt nu dat de invoering van het woonplaatsbeginsel een voordeel oplevert van € 67.000.

De link met de taakstelling is te leggen doordat het “oude” woonplaatsbeginsel voor de gemeente Tubbergen wat nadelig heeft uitgepakt en dus (mede)verantwoordelijk was voor de tekorten op de jeugdzorg en daarmee voor de (omvang van de) taakstelling. Nu het “nieuwe” woonplaatsbeginsel heeft geleid tot een juistere en rechtvaardigere toerekening van kosten en vergoeding kan ook de (omvang van de) taakstelling opnieuw worden bezien. Het tweede voordeel heeft betrekking op de Sociale Werkvoorziening. De gemeente Tubbergen voert zelfstandig de Wet sociale werkvoorziening uit. Hierdoor is de gemeente de formele werkgever van de inwoners van Tubbergen met een Wsw-indicatie en worden de hierbij behorende werkgeverstaken (het zgn. materieel werkgeverschap) uitgevoerd door Stichting Participatie Noaberkracht (SPN). Een aantal van deze werkgeverstaken, uitvoering beschut werk en de salarisadministratie, waren door SPN uitbesteed aan SOWECO NV. Per 1 oktober 2021 heeft SOWECO NV haar activiteiten gestaakt en door de gemeente Almelo is voor de uitvoering van de Wsw stichting NUO, handelend onder de naam Ontplooj, opgericht. Het college heeft voor de uitvoering van deze taken een dienstverleningsovereenkomst afgesloten met stichting NUO, handelend onder de naam Ontplooj, voor een periode van vijf jaar per 1 oktober 2021.

Daarnaast heeft het college door middel van een aanwijzingsbesluit stichting NUO per 1 oktober 2021 aangewezen als uitvoerder van deze taken. Deze constructie levert naast een aantal kleine financiële nadelen vooral voordelen op die betrokken kunnen worden bij de taakstelling. Indien deze nieuwe informatie over het “nieuwe” woonplaatsbeginsel en de SW betrokken wordt bij de resterende taakstelling op het uitvoeringsplan Sociaal Domein dan ontstaat het volgende beeld:

Taakstelling uitvoeringsplan Resterende beoogde besparing 2022 e.v. Totaal voorstellen ter invulling - voordeel woonplaatsbeginsel - saldo sociale werkvoorziening Stand taakstelling uitvoeringsplan

2022 -186

2023 -186

2024 -186

2025 -186

2026 -186

67 97 -22

67 97 -22

67 85 -34

67 106 -13

67 138 19

Ad. 6 Regeerakkoord De volgende belangrijkste (financiële) contouren worden beschreven en toegelicht in deze paragraaf over het regeerakkoord  Extra middelen jeugdhulp  Schrappen oploop opschalingskorting  Overige dossiers mede overheden 

Herverdeeleffecten herijking gemeentefonds (niet specifiek regeerakkoord maar wel voor nieuw kabinet)

Extra middelen jeugdhulp 6

In de vastgestelde begroting 2022 van de gemeente Tubbergen zijn de extra middelen van het Rijk in overleg met de VNG op basis van de uitspraak van de Commissie van Wijzen inzake het jeugddossier opgenomen. Niet alleen de extra toegezegde middelen voor het jaar 2022 zijn opgenomen maar ook in structurele meerjarige zin zijn extra rijksmiddelen op basis van de uitspraak van de commissie opgenomen. Het Rijk, de VNG en het IPO hebben namelijk gezamenlijk afgesproken dat alle gemeenten in de jaarschijven 2023 tot en met 2025 van de meerjarenraming 75% van de bedragen onder de Hervormingsagenda van de Commissie van Wijzen als stelpost te mogen opnemen in de begroting. In het regeerakkoord volgt het nieuwe kabinet echter niet de volledige uitspraak van de commissie van Wijzen. Zo komt er vanaf 2024 € 100 miljoen minder van het Rijk en vanaf 2025 zelfs € 500 miljoen structureel minder. Het kabinet heeft inmiddels aangegeven dat deze korting voor rekening en risico komt van het Rijk en dat het Rijk ook komt met maatregelen waarmee deze korting kan worden ingevuld. Hierbij gedacht aan het verkorten van de behandelduur en het invoeren van een eigen bijdrage. Gezien alle onduidelijkheden en onzekerheden kiest het college ervoor om de lijn uit de begroting 2022 vast te houden. Dat betekent een structurele raming van 75 % van de toegezegde middelen .

Voor de beeldvorming: het gaat dan over de volgende meerjarige raming die verwerkt is in onze meerjarenbegroting:

Extra middelen jeugdzorg Tubbergen - volgens commissie van wijzen 0,089 van totaal

2022 1.433

2023 900

2024 850

2025 800

2026 800

Schrappen oploop opschalingskorting In eerste instantie leek deze aankondiging structureel de nodige (financiële) ruimte voor gemeenten op te leveren. Nadere bestudering van het regeerakkoord wijst echter uit dat het gaat om het schrappen van de oploop en niet om het daadwerkelijk afschaffen van deze korting. Voor de gemeente Tubbergen betekent dit in financiële zin het volgende:

2022 - schrappen oploop opschalingskorting

2023 390

2024 525

2025 660

2026 0

Het schrappen van de oploop voor het jaar 2022 is reeds opgenomen in de vastgestelde begroting 2022. Probleem voor gemeenten zit in het feit dat op grond van de huidige informatie de opschalingskorting niet structureel is afgeschaft en gemeenten er dus vanuit moeten gaan dat de reeds geraamde korting in 2026 weer volledig moet worden opgevangen. Acress In het regeerakkoord wordt een indicatie gegeven van (de omvang van) het acress. Er wordt echter ook aangegeven dat er tal van ontwikkelingen zijn die maken dat (de omvang van) het acress nog alle kanten op kan. Het college kiest ervoor om de mei/juni circulaire 2022 af te wachten en het acress in deze financiële tussenrapportage voorlopig nog p.m. te ramen. Overige dossiers medeoverheden. In het regeerakkoord is een meerjarige reeks met middelen opgenomen onder de noemer “overige dossiers medeoverheden”. Inmiddels is bekend geworden dat het deel dat bedoeld is voor gemeenten betrekking heeft op de invoeringskosten omgevingswet. We hebben deze incidentele uitvoeringskosten inmiddels via een separaat raadsvoorstel beschikbaar gesteld via de algemene reserve wat betekent dat de vergoeding via het regeerakkoord voor vier jaar lang als meevaller op de meerjarenbegroting kan worden aangemerkt.

Herverdeling effecten herijking gemeentefonds Eind december 2021 (dus na vaststelling van de begroting 2022) zijn de laatste cijfers over de herverdeeleffecten van de herijking gemeentefonds gepubliceerd. In deze publicatie heeft het Rijk een aantal onvolkomenheden, waar ze door een groep gemeenten uit het noorden van het land op werd gewezen, aangepast. Dit leverde een verschuiving op van de eerder gepubliceerde herverdeeleffecten. In de vastgestelde begroting 2022 van Tubbergen is uitgegaan van een herverdeel nadeel van € 34 per inwoner. Aan de hand van de laatste publicatie blijkt dat het nadeel voor Tubbergen naar verwachting uitkomt op ongeveer € 11 per inwoner. Aangezien de besluitvorming over dit onderwerp (met als ingangsdatum 1 januari 2023) nog moet plaatsvinden door 7

het nieuwe kabinet lijkt het voorsorteren op en voordeel niet verstandig. Wel kan overwogen worden niet langer rekening te houden met een nadeel van € 34 maar uit te gaan van een nadeel van € 15 per inwoner waarbij het maximale nadeel in het eerste jaar (2023) is beperkt tot € 7,50 per inwoner. Dit geeft voor de gemeenten Tubbergen het volgende beeld: Herverdeeleffect herijking gemeentefonds Verwerkt in begroting 2022 - € 34 per inwoner Uitgaan van nadeel van € 15 - 1e jaar max. nadeel van € 7,50 Voordeel

2022 0 0 0

2023 -315 -158 157

2024 -630 -315 315

2025 -718 -315 403

2026 -718 -315 403

Ad.7 Uitbreiding Griffie De afgelopen jaren is gebleken dat de griffie, met haar bestaande formatieplaatsen, kwetsbaar is. Met de wisseling van de griffier is een natuurlijk moment ontstaan om de griffie op een nieuwe manier te organiseren. Een organisatie die past bij de wensen en eisen van de huidige tijd. De griffie moet in staat worden gesteld om binnen de gestelde formatie, de gemeenteraad goede en passende wijze te adviseren en te ondersteunen. Ondersteuning die erop gericht is dat de raad haar volksvertegenwoordigende, kaderstellende en controlerende taken goed kan uitvoeren. In de afgelopen jaren is gebleken dat de formatie op de griffie niet voldoende was om op een reële manier (binnen de gestelde uren en formatie) alle taken uit te voeren. Begin 2022 heeft een formatieuitbreiding plaatsgevonden. Ad. 8 BTW compensatiefonds (BCF) en BTW jaar 2019 De gemeente heeft in 2020 een bezwaar ingediend bij de Belastingdienst tegen de beschikking BTWcompensatiefonds 2019 en tegen de jaarbeschikking omzetbelasting 2019. De Belastingdienst komt bij brief van 25 april jl. aan beide bezwaren tegemoet, wat leidt tot een teruggave van ongeveer € 130.000. Ad. 9 Verbonden partijen In de raadsvergadering van 31 mei zijn de begrotingen van de verschillende verbonden partijen behandeld.

De financiële effecten hiervan nemen we in meerjarig perspectief mee in deze financiële tussenrapportage 2022-2026. Ad.10 Noaberkracht Het betreft hier een aantal verschillende mutaties Noaberkracht – teruggave reserve De jaarrekening 2021 van Noaberkracht is vastgesteld door het bestuur en behandeld in de raadsvergadering van 31 mei 2022. Belangrijk punt uit deze jaarverantwoording 2021 van Noaberkracht is het terugbetalen van het surplus op de reservepositie binnen Noaberkracht aan de beide gemeenten. Het aandeel van de gemeente Tubbergen hierin bedraagt € 146.000. Noaberkracht – begroting 2023 en doorwerking 2023 De begroting 2023 van Noaberkracht is vastgesteld door het bestuur en behandeld in de raadsvergadering van 31 mei 2022. Aangezien het hier een beleidsarme begroting betreft worden de deelnemende gemeenten conform afspraak alleen geconfronteerd met hogere kosten als gevolg van loon- en prijsaanpassingen. Hiervoor kennen we binnen de gemeentebegroting van Tubbergen stelposten die kunnen worden ingezet. De nog resterende stelpost voor het jaar 2022 bleek niet voldoende om de doorwerking vanuit Noaberkracht op te kunnen vangen wat een tegenvaller in het jaar 2022 betekent van € 53.000. Noaberkracht – huur en verhuur buitendienst.

Met ingang van 2022 wordt de gemeentewerf in Ootmarsum en de drie dislocaties (Weerselo, Denekamp en Tubbergen) niet langer om niet gebruikt door Noaberkracht maar zal Noaberkracht ook hier een marktconforme huur voor betalen welke conform de vaste verdeelsleutel, vastgelegd in het Verrekenmodel Tubbergen Dinkelland, in rekening wordt gebracht bij de beide gemeenten. Deze verrekening worden in de loop van het jaar 2022 verwerkt in de begrotingen van de drie bedrijven en dus ook die van Dinkelland. Noaberkracht – werken bij Noaberkracht / uitbreiding helpdesk en thuiswerkvergoeding 8

In December 2021 heeft het bestuur van Noaberkracht het besluit genomen om het werken bij Noaberkracht verder uit te rollen en te faciliteren. Hierbij moet gedacht worden aan het verstrekken van Lap Tops en mobiele telefoons en de ondersteuning daarvan via de helpdesk, het faciliteren en optimaliseren van thuiswerkplekken, het verder digitaliseren van de vergadertechnieken, en het verstrekken van thuiswerkvergoedingen. Een deel van deze kosten konden worden opgevangen binnen Noaberkracht (bestaande budgetten en herschikking) maar voor een deel wordt een beroep gedaan op de beide deelnemende gemeenten. Hierbij moet worden opgemerkt dat het verstrekken van de thuiswerkvergoeding een cao afspraak is waarvoor gemeenten naar verwachting ook (deels) worden gecompenseerd. Noaberkracht – uitbreiding gemeentewerf Door de toevoeging van de SPD vijf jaar geleden en de toevoeging van Soweco dit jaar ontstaat ruimte te kort op de gemeentewerf in Ootmarsum. Er is met name te weinig ruimte voor het materieel/de voertuigen. Hierdoor ontstaat het risico van een te volle gemeentewerf, te weinig ruimte om voertuigen te stallen en om te manoeuvreren. Door ruimtegebrek kunnen tevens onveilige situaties voor medewerkers ontstaat (te weinig vrije loopruimte en/of geschieden routes lopen/groot materieel).

Daarnaast is er te weinig ruimte voor voorraad en opslag van bijvoorbeeld plantmateriaal zoals bomen. De afgelopen jaren is hiervoor als nood een stuk industrieterrein achter de werf gebruikt. Dit is wegens bebouwing niet meer mogelijk en maakt het een urgent probleem. De noodzaak voor uitbreiding was er met de komst van de SPD vijf jaar geleden al, maar wordt nu met de komst van Soweco nog urgenter. Een oplossing zou zijn het aankopen van een terrein achter de gemeentewerf. Dit terrein is ongeveer 1500 m2 groot en zou voldoende zijn. Een deel kan dan gebruikt worden voor het inkuilen van plantmateriaal en een deel voor de stalling van voertuigen. Voor de stalling van voertuigen zal er een overkapping gebouwd moeten worden. De kosten hiervan (aankoop grond, aanleg verharding en een aanbouw overkapping worden ingeschat op € 212.500. De huurprijs (die in rekening wordt gebracht bij Noaberkracht) bedraagt naar verwachting € 28.000 per jaar. Aandeel Tubbergen ongeveer € 12.000. Ad.

11 Overige kleine verschillen Het betreft hier meerdere kleine(re) verschillen Voorgesteld wordt in te stemmen met de aangegeven en toegelichte mutaties bestaand beleid en deze te verwerken in het herziene meerjarige saldo Herzien meerjarig saldo Rekening houdend met de verschillende mutaties bestaand beleid zoals hiervoor beschreven en toegelicht ontstaat het volgende beeld van het herziene meerjarige saldo: Herzien meerjarig saldo Tubbergen Herzien meerjarig saldo begroting 2022 Totaal mutaties bestaand beleid Herzien meerjarig saldo na mutaties bestaand beleid

2022 458 458

2023 201 896 1.097

2024 38 1.076 1.114

2025 228 1.452 1.680

2026 617 459 1.076

Voor de duidelijkheid en om in samenvattende zin wat inzicht te krijgen volgt hierna in beknopte zin een overzicht van zaken die wel en niet zijn verwerk in dit herziene meerjarige  De (resterende) taakstelling uitvoeringsplan sociaal domein is volledig ingevuld.  Het dividend Cogas halveert met ingang van het jaar 2026  Een eerste doorrekening van de (financiële) gevolgen van het regeerakkoord is verwerkt waaronder: o Het schrappen van de oploop van de opschalingskorting. Zoals in de toelichting is te lezen en zoals ook valt af te leiden uit de tabel betreft het hier geen volledige afschaffing zodat gemeenten met ingang van het jaar 2026 worden geconfronteerd met een forse tegenvaller o De extra middelen voor de jeugdzorg nemen we voor 75% mee in onze meerjarenbegroting o Uitvoeringskosten omgevingswet  De herverdeeleffecten van de herijking van het gemeentefonds lijken aan de hand van de laatste informatie wat minder nadelig uit te pakken dan eerder werd verwacht en in de 9

begroting 2022 is verwerkt. In dit herziene meerjarige saldo wordt uitgegaan van een nadeel van € 15 per inwoner met een maximaal herverdeeleffect in het jaar 2023 van € 7,50 per inwoner waar in de begroting 2022 nog werd uitgegaan van een nadeel van € 34 per inwoner. Het voordeel oplopend tot ruim € 400.000 is verwerkt. Voorgesteld wordt in te stemmen met het herziene meerjarige saldo en het voordelige saldo van de jaarschijf 2022 ten bedrage van € 458.000 te storten in de algemene reserve Specifieke mutaties In deze paragraaf staan we stil bij ontwikkelingen die verder gaan dan het bestaande (dus vastgestelde) beleid maar wel degelijk omvangrijke financiële consequenties (kunnen) hebben en ook zeker gezien de politiek bestuurlijke impact de nodige toelichting behoeven. In deze financiële tussenrapportage betreft jet de stelpost Corona Corona Zoals we hebben toegezegd komen we in elk van onze P&C documenten met een voortgang en actualisatie van de stelpost Corona. Dit doen we dus ook in deze financiële tussenrapportage 20222026. Hierbij nemen we de eindstand van de stelpost Corona uit de jaarverantwoording 2021, als vertrekpunt. Daarnaast is er in de eerste maanden van het jaar 2022 een beroep gedaan op deze stelpost. Deze mutaties brengen we nu in beeld zodat het meest recente beeld van de stelpost Corona ontstaat.

Stand stelpost Corona uit jaarverantwoording 2021 Bij: Coronasteunpakket Bijzondere Bijstand (sept. 21) Bij: Coronasteunpakket verkiezingen (dec. 21) Af: Extra kosten verkiezingen Af: compensatie reclamebelasting 2022 Herziene stand

458.000 29.000 43.000 -41.000 -54.000 435.000

Zowel in de septembercirculaire 2021 en in de decembercirculiare 2021 heeft het rijk extra compensatie beschikbaar gesteld voor de gevolgen van Corona voor het jaar 2022. Deze extra middelen voegen we zoals met de gemeenteraad afgesproken in eerste instantie toe aan de stelpost. Vanuit deze stelpost kan daarna een beroep worden gedaan op deze stelpost om de opgetreden gevolgen van Corona het hoofd te bieden Als gevolg van corona zijn de kosten voor het organiseren van de verkiezingen in 2022 fors hoger geweest. Het college heeft begin 2022 besloten deze meerkosten ten laste te brengen van de stelpost Corona omdat we als gemeente ook gecompenseerd zijn voor deze hogere kosten. De compensatie van het rijk is zelfs wat hoger dan de gemaakte hogere kosten. Als laatste heeft het college besloten de belastingplichtigen voor de reclamebelasting eenmalig te compenseren voor de te betalen belasting 2022. Ook hiervoor geldt dat de betrokkenen omzetverlies hebben geleden doordat ze hun deuren moesten sluiten als gevolg van de door het Rijk opgelegde coronamaatregelen. De hierna resterende stelpost Corona bedraagt € 435.000. Het college zou deze stelpost graag reserveren in afwachting van meer duidelijkheid over de gevolgen van Corona. Zeker tot dit najaar omdat er ook al weer geluiden rondgaan over een mogelijke opleving van het virus.

In het programmajourbaal 2022 dat in het najaar 2022 zal verschijnen zal de stelpost Corona opnieuw aan de orde komen. Voorgesteld wordt in te stemmen met de aangegeven en toegelichte mutaties op de stelpost Corona en het restant van de stelpost ten bedrage van € 435.000 voorlopig nog te reserveren in afwachting van meer duidelijkheid.

10

Incidenteel beschikbare middelen waaronder de (belangrijkste) reserves In deze paragraaf zoeken we aansluiting bij de gepresenteerde cijfers uit de begroting 2022. Met deze cijfers als uitgangspunt gaan we daarna de mutaties benoemen en toelichten zodat het meest recente beeld van de incidenteel beschikbare algemene middelen waaronder de (belangrijkste) reserves ontstaat. Zoals aangegeven nemen we cijfers uit de begroting 2022 als vertrekt punt

Beschikbare algemene incidentele middelen - begroting 2022 - Weerstandcapaciteit ratio 1,5 (algemene reserve en reserve grondbedrijf) - Extra weerstandsvermogen Sociaal Domein - Programmagelden duurzaamheid - Project- en procesgelden maatschappelijk vastgoed in relatie tot demografi e - Programmagelden inbreiding voor uitbreiding - Reserve incidenteel beschikbare algemene middelen Totaal Beschikbare algemene incidentele middelen

miljoen € 4,050 0,513 0,063 0,000 0,404 8,418 13,448

Algemene reserve Rekening houdend met een aantal mutaties op grond van bestaand beleid (grondexploitaties) en een aantal specifieke raadsbesluiten ontstaat het volgende beeld van de algemeen reserve

Stand algemene reserve volgens begroting 2022 Bij: resultaten grondexploitaties 2021 Bij: voordelig resultaat septembercirculaire 2021 Bij: voordelig resultaat jaarverantwoording 2021 Bij: voordelig saldo jaarschijf 2022 uit fi nanciele tussen rapportage Herziene stand algemene reserve per 1-1-2022 Benodigd weerstandsvermogen ratio 1,5 (€ 2.700.000) surplus

4.050.000 -145.000 185.000 1.052.000 458.000 5.600.000 4.050.000 1.550.000

De mutaties op de algemene reserve spreken voor zich zodat geen nadere toelichting wordt gegeven. Rekening houdend met het benodigde weerstandsvermogen gebaseerd op de, door de gemeenteraad vastgestelde, ratio van 1,5 moet de algemene reserve minimaal € 4.050.000 bedragen. Het meerdere (het zogenaamde surplus) kan worden onttrokken aan de algemene reserve en worden gestort in de reserve Incidenteel beschikbare algemene middelen. Voorgesteld wordt in te stemmen met de mutaties op de algemene reserve en het hierdoor ontstane surplus ten bedrage van € 1.550.000 te onttrekken aan de algemene reserve en te storten in de reserve incidenteel beschikbare algemene middelen Extra weerstandsvermogen sociaal domein In de begroting 2022 hadden we nog de beschikking over een bedrag aan extra weerstandsvermogen sociaal domein van € 513.000. In de onlangs vastgestelde jaarverantwoording hebben we voor een bedrag van € 136.000 een beroep moeten doen op dit extra weerstandsvermogen. Dit had te maken met het feit dat in 2021 niet de gehele taakstelling op het uitvoeringsplan sociaal domein was ingevuld. Op zichzelf niet vreemd omdat deze reserve ook bedoeld is om eventuele faseringsverschillen in de realisatie van het uitvoeringsplan sociaal domein en de daaraan gekoppelde taakstelling te kunnen opvangen.

Nu de taakstelling uitvoeringsplan sociaal domein meerjarig en structureel kan worden ingevuld (zie mutaties bestaand beleid) komt ook de noodzaak voor dit stuk extra weerstandsvermogen te vervallen. Voor de reguliere risico’s binnen het sociaal domein beschikken we immers over het weerstandsvermogen in de algemene reserve. Dit betekent dat dit extra weerstandsvermogen ten bedrage van € 377.000 (€ 513.000 -/- € 136.000) kan komen te vervallen en kan worden toegevoegd aan de reserve incidenteel beschikbare algemene middelen. 11

Voorgesteld het extra stuk weerstandsvermogen Sociaal Domein ten bedrage van € 377.000 te laten vervallen en toe te voegen aan de reserve incidenteel beschikbare algemene middelen Programma- en projectgelden Deze waren bedoelt voor de ambities uit de vorige coalitieperiode. Feitelijk zouden deze nu moeten vrijvallen zodat het geld beschikbaar komt voor de (werkbudgetten van de) nieuwe ambities. Dit betrekken we bij het opstellen van het eerstvolgende P&C document. We weten nu al wel dat het “oude” werkbudget landelijk gebied voor een deel kan komen te vervallen. Gezien de forse uitdagingen op het terrein van het landelijk gebied wordt uiteraard nog wel een nieuwe aanvraag voor een werkbudget verwacht. Reserve Incidenteel Beschikbare Algemene Middelen (RIBAM)

stand RIBAM volgens begroting 2022 Bij: vrijval budget cultuur corona Bij: overige vrijval van kleinere budgetten Bij: werkbudget landelijk gebied Af: IJslands model Bij: Lagere kosten gebiedsontwikkeling Geesteren Af: Herinrichting Almeloseweg Harbrinkhoek / Mariaparochie Af:Integratie Heilig Hartschool in kulturhus De Spil in Fleringen Af: Plaatselijk Extra beheer en Onderhoud Openbare Ruimte Bij: restant extra weerstandsvermogen sociaal domein Bij: surplus algemene reserve Af: Plan van aanpak omgevingswet Herziene stand

8.418.000 87.000 28.000 20.000 -49.000 143.000 -313.000 -954.000 -34.000 377.000 1.550.000 -590.000 8.683.000

Voorgesteld wordt in te stemmen met de aangegeven (en toegelichte) mutaties op de reserve incidenteel beschikbare algemene middelen

12