220705_Concept Coalitieakkoord Tubbergen.pdf

- concept -

Voorwoord Voor u ligt het Coalitieakkoord van de gemeente Tubbergen. Een akkoord dat tot stand is gekomen door gesprekken tussen de drie politieke partijen CDA, Gemeentebelangen/VVD en Keerpunt22. Een akkoord dat onze richting voor de komende vier jaar verwoord: Samen en vooruit! We zijn ons bewust van de omvangrijke en complexe opgaven waar we voor staan. Deze zien we in het buitengebied, op het vlak van de energietransitie, de zorg, wonen en bedrijvigheid, leefbare kernen en het centrumgebied van de kern Tubbergen. Deze opgaven vragen om een krachtige aanpak. Daar willen wij als coalitie samen met de andere partijen in de gemeenteraad, met onze inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, het college van burgemeesters en wethouders en de organisatie Noaberkracht mee aan de slag. We gaan hierbij uit van de kracht in de samenleving. We stellen onze inwoners centraal bij alles wat we doen. Daar waar het kan, werken we samen en daar waar de gemeente een verantwoordelijkheid heeft, nemen we deze. We leveren hierbij maatwerk. Bij iedere vraag of nieuwe uitdaging denken we na hoe we onze inwoners betrekken bij het realiseren van onze opgaven. Dit doen we vanuit een open en betrokken insteek en we zijn hierbij realistisch en duidelijk. We willen als gemeente proactief zijn. Opgaven zelf oppakken, met de blik op de toekomst.

Samen werken aan een leefbaar, gezond, duurzaam en toekomstbestendig Tubbergen waar het goed vertoeven is. Hierbij past de titel van het akkoord:

“En noe, met mekaar, vedan!’’ Wij willen de formateurs Jolanda Waaijer en Wout Wagenmans hartelijk bedanken voor de begeleiding van het formatieproces en de totstandkoming van het coalitieakkoord. Onze dank gaat tevens uit naar de medewerkers van de organisatie Noaberkracht die ons hierbij hebben ondersteund.

Tubbergen, 1 juli 2022 Christel Luttikhuis-Nijhuis, CDA

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

Noortje Haarman, Gemeentebelangen/VVD

Stijn Hesselink, Keerpunt22

2

Inhoudsopgave Samenlevingsgerichte bestuursstijl .......................................................................................... 4 Leefbare kernen ....................................................................................................................... 7 Centrumplan ......................................................................................................................... 7 Wonen .................................................................................................................................. 7 Wonen, welzijn en zorg ......................................................................................................... 9 Wonen en buitengebied........................................................................................................ 9 Economie, Arbeidsmarkt en Onderwijs, Ondernemen & Overheid (3 O’s) ........................... 9 Recreatie en vrijetijdseconomie .......................................................................................... 10 Ruimte en maatschappelijk vastgoed.................................................................................. 11 Integrale veiligheid ..............................................................................................................

11 Buitengebied in balans ........................................................................................................... 12 Gebiedsgerichte Aanpak (GGA) ........................................................................................... 13 Agrarische sector: Perspectief bieden aan de agrarische sector ......................................... 14 Landschap en natuur ........................................................................................................... 14 Leefomgeving van de toekomst ............................................................................................. 16 Duurzaamheid ..................................................................................................................... 17 Duurzame opwek ................................................................................................................ 18 Op weg naar aardgasvrij...................................................................................................... 18 Klimaatakkoord – visie en ambitie ...................................................................................... 19 Positieve gezondheid.............................................................................................................. 20 Iedereen kan en mag meedoen ..........................................................................................

21 Gezond in je hoofd en in je vel ............................................................................................ 22 Zorg dichtbij en op orde (lokaal zorglandschap) ................................................................. 22 Toekomstbestendige gemeente Tubbergen en ambtelijke organisatie Noaberkracht ........... 23

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

3

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

4

Samenlevingsgerichte bestuursstijl Om de opgaven waar we voor staan het hoofd te bieden, is een krachtige aanpak nodig. Wij willen hier als coalitie mee aan de slag. Dit doen we samen met de andere partijen in de gemeenteraad, met onze inwoners , ondernemers, maatschappelijke organisaties, met het college van burgemeester en wethouders en met de organisatie Noaberkracht.

Onze bestuursstijl is hierbij als volgt. We willen onze opgaven samen met onze inwoners, ondernemers, maatschappelijk organisatie aanpakken. Dit doen we door onze inwoners centraal te stellen bij alles wat we doen. We hanteren een meedenkende houding en leveren maatwerk. Bij iedere vraag of nieuwe uitdaging denken we na hoe we onze inwoners betrekken bij het bouwen aan de gemeente Tubbergen. Dit doen we vanuit open en betrokken insteek. En we zijn realistisch en duidelijk. Daar waar het kan, werken we samen en daar waar de gemeente een verantwoordelijkheid heeft, nemen we deze. We hanteren hierbij het motto: ‘Ja, mits…’ We gaan in ons werk uit van de zelfredzaamheid, de professionaliteit en de kracht van onze eigen inwoners. We zijn als gemeente proactief. Opgaven zelf oppakken, met de blik op de toekomst. Samen werken aan een leefbaar, gezond, duurzaam en toekomstbestendig Tubbergen waar het goed vertoeven is.

Dit doen we door de komende vier jaar verder in te zetten op samenlevingsgericht werken. Telkens vanuit maatwerk en de juiste balans. De gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders, gemeenteraad en de organisatie Noaberkracht staan hierbij midden in de samenleving. We willen initiatieven uit onze kernen faciliteren en investeren waar nodig. De huidige aanpak met het Maatschappelijk Akkoord Tubbergen gaan we herijken. Het opdrachtgeverschap ligt hiervoor bij de voltallige gemeenteraad. Indien nodig willen we inwoners breed in de samenleving betrekken bij grote keuzes die de samenleving raken.

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

5

We gaan in gesprek en halen de beelden op die in de samenleving leven. Na een traject waarin we ophalen, toetsen we of de opbrengst goed is vertaald en wegen we op basis van draagvlak. Uiteindelijk ligt de besluitvorming bij de gemeenteraad of het college van burgemeester en wethouders.

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

6

Leefbare kernen Wij werken aan kernen waar het aangenaam wonen is. Waar bedrijvigheid is en waar mensen werk kunnen vinden. Ruimte voor jeugd en ontwikkeling van talent. Maar vooral ook kernen waar ruimte is om elkaar te ontmoeten en om samen te komen. Kernen met een veilige leefomgeving. We zien onze leefomgeving veranderen. Het wordt moeilijker om voorzieningen in stand te houden. Dit geldt voor winkels, horeca, kerken, kulturhusen, sportvoorzieningen en scholen. Aan de andere kant zien we initiatieven uit de kernen waarbij nieuwe plannen en combinaties van functies ontstaan. Dit maakt de kernen krachtiger. Van oudsher zijn onze inwoners gewend om de leefbaarheid van hun omgeving in eigen hand te nemen en te zorgen dat het er goed vertoeven is. Het versterken van de leefbaarheid van onze kernen wordt door inwoners en gemeente samen opgepakt.

Centrumplan Met het centrumberaad is een participatief traject ingezet voor de doorontwikkeling van het centrumgebied in de kern Tubbergen. De elementen die hier in zitten ‘gastvrijheid, ontmoeting en dienstverlening’ willen wij behouden als dragers voor de toekomst. De wijze waarop de participatie met inwoners heeft plaatsgevonden, geeft veel vertrouwen voor draagvlak in de samenleving. Deze werkwijze willen wij voortzetten, waarbij wij de verwachting uitspreken dat het toekomstige scenario voor het centrum functioneel, betaalbaar en duurzaam is. Ten aanzien van de gemeentelijke dienstverlening in dit gebied zien wij een meerwaarde in de clustering met enkele maatschappelijke functies. Voor ons is het belangrijk om te duiden dat het gemeentehuis meer is dan een stapeling van stenen; het is een laagdrempelige plek voor alle inwoners. Het gaat ons daarbij vooral om de synergie tussen partijen. Wij zijn niet op zoek naar een gebouw waarin alle mogelijke functies onder één dak samenkomen. Wij zijn op zoek naar een plek waarin dienstverlening en maatschappij samenkomen, zodat het een meerwaarde heeft voor de inwoner. De uiteindelijke behoefte aan ruimte en oppervlakte is hierin volgend. In de nieuwe coalitieperiode neemt de gemeente een besluit over het toekomstige scenario voor het centrum van de kern Tubbergen.

Dit besluit vervangt het oorspronkelijke besluit dat op 26 april 2021 is genomen. Nadat de gemeenteraad een besluit heeft genomen over het toekomstige scenario voor het centrum van Tubbergen, begint een fase van uitwerking. Het scenario wordt concreet uitgewerkt tot een inrichtings- en ontwikkelplan. In de navolgende jaren verwachten wij de visie op hoofdlijnen en het toekomstscenario uit te kunnen voeren.

Wonen Wij willen dat het aantal en het type woningen in onze kernen passen bij de vraag. Het uitgangspunt is daarbij dat inwoners voor hun woning zoveel mogelijk in hun eigen gemeente terecht kunnen. Ook is het belangrijk dat woningen voor elke doelgroep bereikbaar en toegankelijk zijn. Vanuit de gemeente willen we bouwen binnen de grenzen van een kern. In de meeste gevallen gaat het om plekken die verbeterd moeten worden of plekken waarvan de bestaande functie vervalt. Denk hierbij aan het verdwijnen van een bedrijf, het transformeren van bestaand vastgoed of het slopen van oude woningen. Als er binnen de kern geen plekken zijn om te bouwen, kijken we naar bouwmogelijkheden aan de rand van een kern. Inbreiding waar het kan, uitbreiding waar het moet.

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

7

Kernen zijn verschillend in de behoefte aan woningen. Daarom blijven we in gesprek om te kijken wat bij elke kern past. We willen diversiteit in woningbouw. Het gaat hierbij om huur en koop voor verschillende doelgroepen, door elkaar heen gebouwd. We willen inzetten op een nog actiever grondbeleid en gaan de mogelijkheden hiervoor in beeld brengen. Er is verschil in hoeveel en welk soort woningen nu nodig en gewenst zijn en wat de vraag over 15 jaar is. Huidige knelpunten zijn bijvoorbeeld betaalbare woningen voor starters en woningen voor ouderen. In onze Woonvisie kijken we op basis van onderzoek en gesprekken met alle betrokkenen vooruit op de vraag naar woningen. We proberen te sturen op het aanbod van woningen dat daarop aansluit. Hierbij houden we de behoeften op de lange termijn en de bestaande voorraad in het oog. Voor de periode 2020-2030 gaan we uit van een woningbehoefte van 640 woningen (Woonvisie 2021+). Gezien de huidige druk op de woningmarkt willen we deze woningbouwopgave zoveel mogelijk in de periode tot 2026 realiseren. Tevens willen wij de statushouders een (t)huis bieden binnen onze wettelijke verplichting. Wij houden onze starterslening, starterskavels, blijvers-lening en stimuleringsregeling in stand. Dit zijn goede regelingen om de starters en senioren te faciliteren.

Ten aanzien van de stimuleringsregeling woningbouw hebben wij gezien dat de financiële steun van plannen met een onrendabele top het verschil kan maken om een particulier initiatief van de grond te krijgen. De komende periode willen wij de stimuleringsregeling van nieuwe dekking voorzien (middels andere vormen van financiering).

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

8

Wonen, welzijn en zorg Op het gebied van wonen, welzijn en zorg willen we toewerken naar strategisch beleid dat een doorwerking krijgt in een woonzorgvisie. Hierin wordt de toekomstige woon-zorgvraag in beeld gebracht. Dit doen we samen met inwoners, zorgpartijen en overige partners in dit beleidsveld. We willen een actueel en zo volledig mogelijk inzicht in de verwachte ontwikkeling van de vraag naar wonen met zorg voor verschillende doelgroepen. Enerzijds op basis van demografische ontwikkelingen, anderzijds op basis van maatschappelijke (regionale en lokale) trends. We zetten deze ontwikkeling af tegen het huidige aanbod aan wonen met zorg voor de verschillende doelgroepen in de gemeente. Op basis daarvan verwachten wij inzicht te krijgen in de toekomstige huisvestingsopgave. We kijken daarbij breder dan alleen woonvormen. We willen ook de relatie leggen tussen het voorzieningenniveau in de kernen en de kansen voor ontmoeting en positieve gezondheid.

Wonen en buitengebied Het buitengebied kenmerkt zich door een mix van functies, zoals landbouw, natuur, toerisme en bedrijvigheid, recreatie en wonen. Al deze functies vragen om ruimte. We streven daarbij naar een aantrekkelijk en vitaal buitengebied met een goede balans tussen landgebruik, ruimtelijke kwaliteit, leefbaarheid en economische activiteiten. Op dit gebied zijn verschillende regelingen van kracht onder de noemer ‘Buitengebied met Kwaliteit' (Rood voor Rood, Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving, Schuur voor Schuur, VAB+ beleid, Plattelandswoningen en Nieuwe Landgoederen). Deze regelingen zijn vandaag de dag actueel, maar wij ambiëren om deze regelingen doorlopend actueel te houden. Een grote opgave waar wij als gemeente de komende jaren mee te maken krijgen, is het vrijkomen van agrarische bebouwing. Het vrijkomen van agrarische bebouwing gaat naar verwachting een grote impact hebben op de ruimtelijke kwaliteit, de vitaliteit en de sociaaleconomische kwaliteit van het buitengebied. Wij hebben nadrukkelijk aandacht voor dit thema en willen ons sterk maken voor een leefbaar en veilig buitengebied. We willen voorkomen dat het buitengebied een voedingsbodem wordt voor ondermijnende activiteiten. Daarnaast stellen wij ons op als partner voor stoppende agrariërs en leveren wij een bijdrage aan een beter toekomstperspectief.

Bij het vrijkomen van de agrarische bedrijfsbebouwing speelt tevens de asbestproblematiek. Voor asbest volgen we de landelijke en provinciale ontwikkelingen.

Economie, Arbeidsmarkt en Onderwijs, Ondernemen & Overheid (3 O’s) Het bieden van een economisch perspectief en werkgelegenheid heeft een nauwe relatie met voldoende ontwikkelruimte voor bedrijven en voor locaties waar bedrijven zich kunnen vestigen. Daarbij ligt de nadruk op het behouden en versterken van het lokale bedrijfsleven. Goede vestigingsmogelijkheden voor het bedrijfsleven betekent voldoende en passende bedrijventerreinen in de drie grote kernen. We geven lokale ondernemers in alle kernen de ruimte door in te zetten op maatwerk. Wij verbinden partijen aan elkaar en helpen met het vinden van de juiste routes. Centraal staan het behoud en de versterking van de bedrijvigheid, de werkgelegenheid en ons verdienvermogen. Er is een collectief belang voor het versterken van de brede economie in Tubbergen en in Twente. Twente in zijn geheel als aantrekkelijke en bereikbare regio voor wonen, werken en recreëren. Hierbij wordt ingezet op samenwerkingen met de ondernemers(verenigingen), verbindingen tussen de 3 O’s en het collectieve belang van een brede welvaart. Hierbinnen is veel ruimte voor onze lokale arbeidsmarkt, vrijetijdseconomie en ontwikkeling van talent.

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

9

Recreatie en vrijetijdseconomie Er zit nog veel potentie in het economisch perspectief van de recreatief toeristische sector en de vrijetijdseconomie. Om dit te kunnen verzilveren, willen we blijvend inzetten op het verbeteren van de kwaliteit van de sector en de producten die worden geleverd. Elementen die hierbij een rol spelen zijn: • • • •

een goede balans tussen de landschapskwaliteiten van ons gebied, de leef- en werkomgeving voor inwoners en de groeimogelijkheden van de toeristische sector; bieden van mogelijkheden voor marktconforme en gebiedspassende bedrijvigheid; verwelkomen van projecten en ideeën die gericht zijn op toerisme of dagrecreatie als ze een aanvulling zijn op het bestaande aanbod, gericht zijn op interessante doelgroepen of zorgen voor seizoensverlenging; inrichten van toeristisch interessante locaties in de kernen en in het buitengebied.

Op basis van voorgaande elementen willen we specifiek beleid ontwikkelen voor het faciliteren van een ontwikkelingsgerichte vrijetijdssector. We willen in de regio blijven samenwerken aan het behoud van een goede balans tussen de economische voordelen van het toerisme, de druk en beleving van het landschap en het woonplezier voor inwoners.

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

10

Ruimte en maatschappelijk vastgoed Vanuit het perspectief van leefbaarheid is het van belang dat er in de kernen ruimte is om elkaar te ontmoeten. Maatschappelijk vastgoed (cultuur, sport, onderwijs) voorziet hierin, maar staat vaak onder druk door een moeizame exploitatie, verouderd vastgoed of kwetsbaarheden in bestuur of beheer. Er is een trend waarneembaar dat maatschappelijk vastgoed in kernen wordt geclusterd op één locatie om voldoende toekomstbestendig te zijn en kruisbestuiving (in zowel organisatie als bezoekers) te bewerkstelligen. Wanneer deze beweging vanuit de samenleving zelf komt, moedigen wij dat aan. De bestaande initiatieven blijven we ondersteunen. Wij horen graag welke ideeën leven en welke opgaven men in de kernen wil aanpakken. Een breed draagvlak is een vereiste. Daarbij vinden wij het belangrijk dat het niet om de stenen zelf gaat, maar vooral om het maatschappelijk effect dat tot stand wordt gebracht als functies worden gecombineerd. Ten aanzien van het maatschappelijk vastgoed herkennen wij de opgaven rondom herbestemming van kerkelijk vastgoed. Als wij een vraag krijgen uit de dorpen, kunnen we het proces faciliteren. Hierbij vinden wij draagvlak in de kernen belangrijk.

Integrale veiligheid Tubbergen is al jarenlang een van de veiligste gemeentes van ons land. Dit willen we graag zo houden. Op het gebied van veiligheid spelen uiteenlopende vraagstukken, van woonoverlast en jeugdcriminaliteit tot verkeersveiligheid, huiselijk geweld en ondermijnende criminaliteit. Dit complexe terrein kent niet alleen veel vraagstukken, partijen en instrumenten, maar ook tal van verbindingen met ander gemeentelijk en regionaal beleid. We hebben de behoefte om focus aan te brengen in dit speelveld en de speerpunten in nieuw integraal veiligheidsbeleid met een uitvoeringsprogramma vorm te geven. Daarbij zien wij als gemeente een regierol. Wij zorgen voor afstemming met onze inwoners en (veiligheids)partners, zoals politie en het openbaar ministerie. Afhankelijk van het onderwerp worden ook andere partijen betrokken, zoals scholen, sociale (wijk)teams, ondernemers en de brandweer. Op het vlak van veiligheid is een verschuiving gaande naar andere criminaliteitsvormen, zoals ondermijning (inclusief zorgfraude) en cybercriminaliteit. Om te zorgen dat de gemeente Tubbergen hoog blijft scoren op het gebied van veiligheid, zal ook in de aankomende periode op het thema ondermijning worden ingezet. Naast de doorontwikkeling van de lokale aanpak ondermijning is een gemeentegrensoverschrijdende aanpak nodig.

Wij willen als samenleving weerbaarder worden en onze inwoners daarover informeren. Wij houden de voedingsbodem voor ondermijnende activiteiten zo klein mogelijk. Daarnaast willen we onderzoeken of buurtbemiddeling in de gemeente Tubbergen een geschikt instrument is ter ontlasting van politie, handhaving en gemeente. Hierbij beogen we meer het gesprek aan de voorkant te faciliteren.

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

11

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

12

Buitengebied in balans Buitengebied in Balans gaat in essentie over de economische ontwikkelingen in het buitengebied, in samenhang met de leefbaarheid. Tubbergen zet de komende jaren in op een realistische balans tussen een duurzame, toekomstgerichte agrarische sector, de kwaliteit van natuur, landschap en biodiversiteit en economische potenties van de toeristische sector. De optelsom van alle ontwikkelingen leiden de komende decennia tot een transitie van het landelijk gebied. Uiteindelijk laten we ons buitengebied er in alle opzichten sterker uit komen.

Gebiedsgerichte Aanpak (GGA) We voorzien de ambitie met betrekking tot het buitengebied en de hieraan verbonden GGA van een dynamische agenda. Dit doen we in een samenspel met onze inwoners, onze partners en de gebruikers. Frequent leiden nieuwe inzichten en regelgeving tot aanvullingen en wijzigingen op deze agenda. Indien nodig worden deze ook financieel vertaald. We vertalen onze ambities naar twee themalijnen: de agrarische sector en naar landschap en natuur.

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

13

Agrarische sector: Perspectief bieden aan de agrarische sector De landbouw is een belangrijke economische drager in onze gemeente en verdient een toekomstperspectief. Wij willen de agrariërs in Tubbergen half staan. Dit doen we door als gebiedspartner de komende jaren een substantiële bijdrage te leveren voor de agrarische sector in het bijzonder aan en een economisch perspectief voor het buitengebied en de leefbaarheid in het algemeen. We betrekken hierbij ook de opgaven voor water, stikstof en klimaat. De toekomst van de agrarische sector en daarmee het landelijk gebied en de leefbaarheid wordt voor een aanzienlijk deel gestuurd en bepaald door Europese wet- en regelgeving. Op rijksniveau is dit uitgewerkt in het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). Dit is door de provincie vertaald in het Provinciaal Programma Landelijk Gebied (PPLG, besluitvorming Q3 2023). Het kabinet investeert fors in de opgaven voor water, natuur en klimaat en in de verduurzaming van de landbouw. De keuzes en investeringen in de landbouw worden gekoppeld aan verduurzaming, kringlooplandbouw, nieuwe verdienmodellen en verbetering van de positie van de agrarisch ondernemer in de keten. Tubbergen maakt deel uit van de Gebiedsgerichte Aanpak NoordoostTwente (GGA-NOT). Waar nodig dragen we financieel bij aan processen en projecten.

We willen als gemeente als volgt werken aan een toekomstbestendige agrarische sector: •

•

•

•

•

Aan het stuur zitten. We spannen ons maximaal in om daar waar mogelijk mee te sturen aan beleidskeuzes en uitvoeringsagenda’s. We zitten expliciet aan het stuur en bedienen de knoppen om invulling te geven aan de brede opgaven die er spelen in het buitengebied. We nemen deel aan elke relevante ‘tafel' waar we de belangen van onze inwoners kunnen behartigen. De keukentafel is voor ons de plek waar we het maatwerk willen leveren voor gezinsbedrijven. We zien hier een belangrijke faciliterende en stimulerende rol voor onze agroconsulent, de ervencoach, het onderwijs en andere erfbetreders. Aan de keukentafel gaat het ook over de sociaal maatschappelijke kant: de mentale gezondheid en ondersteuning van de agrariërs die in een moeilijke situatie terecht zijn gekomen. We zetten als gemeente extra in op een ‘ervencoaches-plus’ die bij de begeleiding ook dit aspect invullen. Samenlevingsgericht werken met gebieden en doelgroepen. We bouwen aan duurzame relaties in een krachtenveld waar de belangen ver uit elkaar liggen. We zoeken voortdurend de dialoog met de Tubbergse samenleving, maatschappelijke partners en alle andere belanghebbenden. In het bijzonder hebben we aandacht voor de transitiekansen en het bieden van een perspectief. Verdienmodellen ontwikkelen. De landbouw is een belangrijke economische drager in onze gemeente.

Als onderdeel van het toekomstperspectief van de gezinsbedrijven willen wij op bedrijfs- en erfniveau ondernemers, indien nodig via maatwerk, zoveel mogelijk ruimte geven om eigen, nieuwe verdienmodellen te ontwikkelen. We zien deze ontwikkeling voor zowel stoppende als blijvende ondernemers. Daar waar relevant zetten we actief in op lobby.

Landschap en natuur De GGA geldt ook voor het landschap en de natuur. We willen de landschapskwaliteiten van Noordoost-Twente en dus ook van Tubbergen behouden en ontwikkelen. We maken ons sterk voor het behoud van ons veelzijdige cultuurlandschap, de natuur en de biodiversiteit. We conformeren ons aan de Europese doelen: het in goede staat van instandhouding brengen, hebben en houden van de huidige Natura 2000 gebieden. Dit doen we in afstemming met onze eigen wensen en inzichten.

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

14

We dragen als gebiedspartner bij aan het versterken en uitbreiden van de kwantiteit en kwaliteit van landschapsversterkende elementen. Dat doen we in het kader van en relatie tot het totale transitieproces. We willen als gemeente als volgt werken aan de borging van de kwaliteiten van landschap en natuur: • • •

Huidige Natura 2000. We werken samen met vele partners en belanghebbenden aan de realisatie van de huidige Natura 2000 opgaven. Agrariërs onderhouden het landschap. We onderzoeken of de agrariërs een rol in het landschapsbeheer kunnen vervullen. Inpassen energieprojecten. We werken samen met diverse partijen aan hoge kwaliteit van ontwerp, aanleg en beheer van de landschappelijke inpassing van energieprojecten. Aan deze landschappelijke inpasbaarheid stellen we hoge eisen.

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

15

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

16

Leefomgeving van de toekomst Wij willen een fijne leefomgeving die ook voor onze komende generaties duurzaam, veilig en gezond is. De bodem, het water en de lucht, de natuur, gebouwen en wegen en paden zijn allemaal onderdeel van onze leefomgeving. We willen anders omgaan met energie en grondstoffen. We gebruiken teveel en we gebruiken vooral grondstoffen die op raken. Dat willen we graag anders. Hoe we dat gaan aanpakken, onderzoeken we vooral proactief en samen; de gemeente met haar inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Ook het Rijk en provincie Overijssel ontwikkelen beleid op dit vlak. Dit past niet altijd bij onze voorkeuren. Soms hebben we hier echter geen keuze en moeten we het Rijksbeleid of Provinciaal beleid volgen.

Duurzaamheid Prioriteit De doelstellingen voor de energietransitie zijn ambitieus. Hiervoor moeten we de komende jaren de nodige inspanningen leveren. We geven hier samen met inwoners, organisaties en andere gemeenten invulling aan. We zetten in op een sterke lobby om ruimte te creëren voor alternatieven voor windenergie binnen de opgave van de Regionale Energie Strategie (RES). We bundelen de krachten aan de hand van het samenwerkingsverband Energie van Noordoost Twente en in de regio Twente.

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

17

We zetten in op nieuwe technieken en ontwikkelingen. Voldoende netcapaciteit is een belangrijke randvoorwaarde om projecten te realiseren. Tubbergen loopt echter tegen de grenzen aan. We gaan in samenwerking met andere gemeenten en de RES Twente in gesprek met de netbeheerder voor mogelijke oplossingen. Nieuwe technieken en ontwikkelingen De ontwikkelingen binnen het thema duurzaamheid gaan razendsnel. Nieuwe technieken, zoals bijvoorbeeld waterstof of geothermie zijn in opkomst. We volgen de ontwikkelingen en zullen inspringen en bijsturen op kansen die zich via nieuwe ontwikkelingen en technieken voordoen. Biogas biedt eveneens kansen voor een agrarische gemeente als Tubbergen. We sluiten aan bij de oprichting van een beheersentiteit en zetten in op aansluiting en het uitbreiding van de biogashub’s in onze gemeente. Duurzaamheid en inwoners Het thema duurzaamheid staat steeds meer op de agenda in de verschillende kernen. Werkgroepen en coöperaties die in kansen denken, zijn in opkomst. We faciliteren en ondersteunen kansrijke lokale duurzame initiatieven. Daarbij blijven we de regie voeren binnen participatieprocessen. Het Regionaal Energiebedrijf is in samenwerking met lokale coöperaties de motor van ontwikkeling van lokale projecten en initiatieven.

We kiezen voor een coördinator duurzaamheid die in gesprek gaat met inwoners, werkgroepen, initiatiefnemers en dorpsraden over de projecten en initiatieven. In het geval van windenergie willen we draagvlak koppelen aan de afstand tot de windmolens. Naarmate inwoners dichter bij de windmolen wonen, weegt hun stem zwaarder in onze afweging draagvlak versus algemeen belang.

Duurzame opwek Wij haken aan bij de landelijke doelstelling dat in 2050 100% van de elektriciteit duurzaam is opgewekt en committeren ons aan de uitgangspunten en opgave vanuit de RES. We gaan verder invulling en uitwerking geven aan de RES Twente 2.0 waarin we de noodzakelijke mix van wind en zon voor onze gemeente verder definiëren. We herijken onze ambitie en aanpak. Daarbij beperken we ons tot de opgave die minimaal noodzakelijk is, met een maximale inzet op zon op dak. Conform de routekaart wind en zon geven we invulling aan het wind- en zonneveldenbeleid, waar het belang en de gezondheid voor onze inwoners centraal blijft staan. We stellen hiervoor windbeleid vast, omdat we het belangrijk vinden om zelf de regie te kunnen blijven voeren. Uitkomsten uit het onderzoek van het RIVM en andere deskundigen maken deel uit van de routekaart. Lasten lokaal, dan ook lusten lokaal is een belangrijk uitgangspunt. We streven naar een maximale participatiegraad van inwoners / omgeving binnen eventuele toekomstige projecten.

Op weg naar aardgasvrij In 2050 moeten alle huishoudens en bedrijven van het aardgas af zijn. Dat staat in het Klimaatakkoord. Samen met inwoners willen we werken aan haalbare en betaalbare oplossingen. Op basis van de opgedane ervaringen in de wijkuitvoeringsplannen, herijken we de aanpak om bestaande woningen/gebouwen van het aardgas af te halen.

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

18

Daarnaast zetten we ook maximaal in op besparen en het vergroten van het bewustzijn en de bereidheid bij onze inwoners en bedrijven tot het nemen van energiebesparende maatregelen. Immers, hoe minder we verbruiken, des te minder we moeten opwekken. Isoleren van de gebouwde omgeving is de beste investering in het terugdringen van het (fossiele) energieverbruik. Inzet op communicatie, advies en bewustwording is belangrijk. Het energieloket vormt de basis voor onze informatievoorziening. We schenken speciale aandacht aan het terugdringen van energiearmoede en het nemen van maatregelen voor de doelgroep die dit het meeste treft.

Klimaatakkoord – visie en ambitie Duurzaamheid is meer dan alleen de energietransitie. Met de ondertekening van het Klimaatakkoord hebben we ons gecommitteerd aan de bredere opgave om uiteindelijk in 2050 klimaatneutraal te zijn. Naast elektriciteit en warmte gaat het om thema's als mobiliteit, natuur en landschap, landbouw, de gebouwde omgeving, klimaatadaptatie, infrastructuur en circulaire economie. Wij willen onze inwoners de gewenste duidelijkheid geven over de rol van de (lokale) overheid in het Klimaatakkoord. Daartoe maken we heldere keuzes die we vertalen in een visie en uitvoeringsagenda: wat zijn we verplicht om te doen, waar ligt onze extra ambitie, wat is onze rol en wat kunnen de inwoners van ons verwachten? Hierin worden de kaders en middelen die vanuit het Rijk gesteld worden, meegenomen.

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

19

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

20

Positieve gezondheid Gezond zijn is veel meer dan niet ziek zijn. Gezondheid gaat over sociale, mentale, financiële en fysieke gezondheid. Met deze brede kijk op gezondheid, dragen onderwijs, sport, cultuur, huisvesting, bestaanszekerheid en leefomgeving ook bij aan de gezondheid van onze inwoners. Het is de kunst de factoren die gezondheid negatief kunnen beïnvloeden, zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken en de factoren die een positieve inslag hebben te stimuleren en ondersteunen. Dit doen wij samen met onze inwoners, partners en gebruikers. Met deze bredere benadering willen wij bijdragen aan het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan en mee te kunnen doen in de eigen omgeving. Én om zo veel mogelijk eigen regie te voeren: van jong tot oud, van welvarend tot arm, van vitaal tot hulpbehoevend. Zo houden we inwoners zo lang mogelijk gezond en de zorg bereikbaar en betaalbaar.

Iedereen kan en mag meedoen Voor een inclusievere samenleving doen wij een beroep op de verantwoordelijkheid van de inwoner zelf en de kracht van de samenleving. De kracht van de samenleving is groot en heeft veel waarde. Wij willen voorwaardenscheppend zijn, ontmoeting faciliteren, preventief en proactief te werk gaan.

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

21

Een toegankelijke en inclusieve samenleving betekent dat iedereen zo zelfstandig en gelijkwaardig mogelijk mee kan doen aan de samenleving. Elke inwoner moet de mogelijkheid hebben mee te kunnen en mogen doen en zich naar eigen vermogen te ontwikkelen. Wij zien vooral een opgave op het gebied van armoede om proactiever en zo vroeg mogelijk met onze partners armoede onder de inwoners te voorkomen. Dit willen we doen door eerder zicht te krijgen op de doelgroep, passende ondersteuning te bieden en in te zetten op een betere samenwerking in het gehele zorgnetwerk (preventie, vroegsignalering en maatwerk). Het armoedebeleid gaan we herijken. Hierbij betrekken we tevens eenzaamheid. De huidige verkenningsrapporten vormen de basis van waaruit wij een Inclusie agenda gaan opstellen. Het VN-manifest ‘Iedereen doet mee’ is hiervoor het vertrekpunt.

Gezond in je hoofd en in je vel We zetten in op een gezondere leefstijl voor onze jeugd en inwoners. Dit doen wij, samen met onze inwoners, organisaties en ondernemers door de leefomgeving gezonder te maken op het gebied van voeding, bewegen en ontspanning. Wij zien een forse opgave als het gaat om overgewicht en alcohol. We zetten samen met onze partners in op onder meer het IJslands model (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving). We gaan sport, bewegen en deelname aan cultuuractiviteiten stimuleren door bij te dragen aan een goede infrastructuur qua voorzieningen, beweegmogelijkheden in de openbare ruimte en vitale verenigingen. De eigen kracht van de samenleving staat hierbij voorop en willen we benutten. Tevens reiken we de helpende hand door passende ondersteuning te bieden daar waar nodig. Wij ontwikkelen sport- en cultuurbeleid, omdat wij sport, bewegen en cultuur als een belangrijk middel zien voor het bevorderen van de gezondheid van onze inwoners. Het eerder ingezette beleid continueren we vooralsnog. Dit geldt eveneens voor het evenementenbeleid. Het belang van tradities, evenementen, materieel en immaterieel erfgoed wordt onderschreven. Ze dragen bij aan de binding in de samenleving. We onderstrepen het belang hiervan voor de gemeente Tubbergen.

Zorg dichtbij en op orde (lokaal zorglandschap) Als het gaat om het zorglandschap volgen wij in principe de regio bij regionale en bovenlokale vormen van zorg. Hierbij zullen wij scherp toezien op kwalitatieve zorgaanbieders die vooraf goed worden gecontroleerd op fraude en blijven hierop monitoren. Daar waar onze invloed het grootst is, zetten we op in. Dat is de lokale zorg. Onze ambitie is om de zelfredzaamheid en de eigen regie van de inwoner te ondersteunen. Daar waar nodig door proactiever, preventief en zo vroeg mogelijk met onze partners en inwoners te werken aan gezondheid. Wat een inwoner wél kan, staat hierbij voorop. Wij starten een heroriëntatie op onze lokale zorg en ondersteuningslandschap om onder meer de verbinding tussen Schakel en de samenleving te verbeteren. We gaan onderzoeken of een zogenaamde dorpsondersteuner hierbij kan helpen. Doel is: menselijker zorg, efficiënter, effectiever en dichtbij. Verder investeren we in de Praktijkondersteuner GGZ-jeugd, de coördinator externe verwijzer en de Wijk GGD om zorg betaalbaar en bereikbaar te houden. We ondersteunen mantelzorgers zo goed mogelijk. Daarom gaan we ons huidige mantelzorgbeleid evalueren en waar nodig bijstellen. Doel is om de druk op mantelzorgers te verlagen.

Lokaal richten wij ons op het verbeteren van korte lijnen door middel van een gebiedsgerichte aanpak van de zorg en ondersteuning (of van de algemene voorzieningen). Wij sluiten aan en ondersteunen initiatieven uit de dorpen. We richten een leefbaarheidsfonds in voor initiatieven uit de dorpen die een bijdrage leveren aan het bevorderen van de gezondheid (in brede zin).

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

22

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

23

Toekomstbestendige gemeente Tubbergen en ambtelijke organisatie Noaberkracht Er komen steeds meer vragen op gemeenten af. De complexiteit in vraagstukken neemt toe, de samenleving verandert en het goed betrekken en laten participeren van de inwoners wordt steeds belangrijker. Om als gemeente toekomstbestendig te blijven, is het belangrijk om de zaken financieel op orde te hebben en een organisatie te hebben die in staat is om de taken op een goede manier uit te voeren.

Tubbergen is een gemeente waar het goed wonen is. Mensen zien nog naar elkaar om en leven in een prachtige omgeving met een rijk verenigingsleven. Dit willen we graag zo houden. Wij hechten daarbij aan onze eigen autonomie en hebben het volste vertrouwen in onze bestuurskracht om als Tubbergen bestuurlijk zelfstandig te blijven. De zaken financieel op orde hebben, betekent dat ons uitgangspunt is dat we begrotingen maken die structureel en meerjarig in evenwicht zijn en ervoor zorgen dat de financiële middelen worden gebruikt waarvoor ze bedoeld zijn: de goede dingen doen voor onze samenleving. De meerjarige saldi uit de financiële tussenrapportage gemeente Tubbergen 2022-2026 (juli 2022) zijn hiervoor de basis. Het uitgangspunt is om de lastendruk voor inwoners zo laag mogelijk te houden. Veranderingen in wet- en regelgeving en maatschappelijke trends en ontwikkelingen, vragen van de organisatie Noaberkracht om te blijven werken aan de eigen ontwikkeling om organisatorisch de zaken op orde te hebben en houden. Voorbeelden die veel en soms ook een andere inzet vragen zijn ‘de veranderende rol van de overheid op het vlak van democratie en participatie’, ‘digitalisering’, ‘de veranderende arbeidsmarkt’ en ‘de trend naar meer werken in netwerken’. Deze ontwikkelingen vragen veel en soms ook een andere inzet en meer strategisch vermogen binnen de ambtelijke organisatie.

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

24

Om de organisatie Noaberkracht toekomstbestendig te houden, zetten we in op het samen met de gemeente Dinkelland versterken van deze ambtelijk (strategische) capaciteit van de organisatie Noaberkracht. Tevens zetten we in op het samen met de gemeente Dinkelland doorontwikkelen van de organisatie Noaberkracht, inclusief het uitwerken van een actieprogramma. Het BMC-rapport 2020 gaf richting om de samenwerking met de NOT-gemeenten verder te verkennen. We participeren actief in het verkennende onderzoek naar de samenwerking tussen de organisatie Noaberkracht en de ambtelijke organisatie van de gemeente Oldenzaal en sturen op concrete uitkomsten. Verder onderstrepen we de samenwerking op diverse andere terreinen binnen Twente.

Concept Coalitieakkoord Tubbergen

25