20250629 Quick Scan Rekenkamer NOT - PerspectiefnotaTubbergen.pdf
Tekst van het document
Quick Scan Perspectiefnota Tubbergen 2026 Rekenkamer Noordoost Twente
Quick scan bij de perspectiefnota Tubbergen 2026 De rekenkamer Noordoost Twente heeft in het jaarplan een quick scan bij de perspectiefnota's die gemeenten ter voorbereiding op de komende begroting maken opgenomen. Voor dit jaar gebeurt dat voor Losser en Tubbergen. Een quick scan heeft als doel de gemeenteraad handvatten te bieden voor het stellen van vragen op basis van mogelijke financiële risico's. Een quick scan heeft een korte doorlooptijd omdat die moet worden gemaakt tussen het moment van publiceren van de perspectiefnota en de raadsbehandeling. Een concept van de tekst is op 23 juni voor ambtelijke feitencheck voorgelegd. Hier is op 27 juni geen reactie op terug ontvangen. Paragraaf 1 gaat in op landelijke ontwikkelingen. Daarna volgen opmerkingen over het Soci aal domein (par. 2), andere lokale taken (par. 3), investeringen (par. 4) en vormgeving (par. 5) 1. Rijksbeleid algemeen. Het kabinet heeft bij de voorjaarsnota besloten om voor de korte termijn extra middelen voor gemeenten beschikbaar te stellen. Feitelijk betekent dit dat het zogenaamde 'ravijnjaar' op schuift naar 2028. Dat is ook terug te zien op pagina 11 van de perspectiefnota waar sprake is van een verslechtering van het saldo in de jaren 2028 en 2029.
Voor het sociaal domein is van belang dat de Tweede Kamer het voorstel om de eigen bijdrage Wmo inkomensafhankelijk te maken controversieel heeft verklaard. Als het college in de perspectiefnota rekening heeft gehouden met inkomensafhankelijke eigen bijdragen, dan raakt dat de baten (worden mogelijk lager) en de lasten (door hogere vraag mogelijk hoger). 2. Sociaal domein Tubbergen. Bij de jaarstukken 2024 zijn drie factsheets over Wmo, jeugdzorg en participatiewet toegevoegd. Lang niet alle gemeenten maken dergelijke documenten. Het helpt wel om zicht te houden op wat er in het sociaal domein gebeurt. U kunt de informatie ook gebruiken om na te denken wat de getoonde ontwikkelingen betekenen voor het gebruik van sociaal domein voorzieningen in de toekomst. Het college stelt voor de stelpost bezuinigingen voor jeugdzorg te laten vervallen (p. 6-7). Dat gaat om ruim € 400.000. De redenering lijkt logisch vanwege de veranderingen in de rijksbijdragen. Tegelijkertijd roept het de vraag op of hiermee een prikkel om na te denken over maatregelen om jeugdzorg slimmer of goedkoper te organiseren niet wegvalt. Dat kan ook
20250629_QS_PerspectiefnotaTubbergen.odt
1 van 3
Quick Scan Perspectiefnota Tubbergen 2026 Rekenkamer Noordoost Twente
van belang zijn als een toekomstig kabinet toch weer met bezuinigingen op de budgetten voor jeugdzorg komt. Het college stelt ook voor om de prognose op basis van de gegevens over de tweede helft van 2024 voor de lasten bij de Wmo structureel met ruim € 100.000 naar beneden bij te stellen (p. 10). In de factsheet Wmo valt op dat de groep 70-74 jarigen duidelijk groter is dan de groep 75-79. Rond deze leeftijdsgroepen ontstaat veel druk op Wmo-uitgaven. Hier is de vraag of op basis van een half jaar ervaringsgegevens het mogelijk is om een meevaller al structureel in te boeken of dat een iets voorzichtiger benadering van alleen inboeken in 2026 denkbaar is. Dat neemt niet weg dat net als bij jeugdzorg nadenken over beheersingsmaatregelen nodig blijft. Tot slot valt de verlaging van de subsidie aan de Stichting Welzijn (SWTD, p. 17) vanwege overlap met de dorpsondersteuners op. Op zichzelf is de redenering logisch, maar kan en gaat het college de opdracht aan SWTD dan in 2026 ook veranderen? 4. Overige onderwerpen voor begroting 2026 en verder. Over de versterking van bibliotheekfunctie wordt op pagina 7 een stelpost van € 100.000 opgenomen. Daarbij wordt ook aangegeven dat gemeenten op termijn een structurele bijdrage uit het gemeentefonds zullen ontvangen.
In de cijfers op pagina 6 staat de stelpost alleen voor 2025 en 2026 genoemd terwijl de strekking van de tekst suggereert dat er structurele baten en lasten zullen ontstaan. U heeft op 26 maart gesproken over de vraagstukken bij de stichting Sport (SSRT). De reken kamer heeft daar geen kennis van kunnen nemen. Op basis van de tekst in de perspectiefnota komt over het zwembad de vraag op of er is onderzocht hoe de toegangsprijzen van het zwembad zich verhouden tot die in de regio en of dat ruimte zou bieden om een deel van de exploitatieproblemen van SSRT op te lossen. Op pagina 19 staat een voorstel om de OZB te verhogen. Op basis van landelijke informatie is af te leiden dat Tubbergen relatief weinig eigen vermogen per inwoner (2023: € 1.314 tegenover gemiddeld in Overijssel € 1.819 per inwoner) heeft en vanaf 2017 in vrijwel alle jaren 4% of meer onderbenutte OZB-capaciteit had. Op pagina 8 staat een opmerking over uitvoeren van toezicht op de Wet betaalbare huur. Gelet op de arbeidsmarkt kan dit tot de vraag leiden of het lukt om het benodigde personeel te vinden. Dat kan als dat niet lukt twee kanten op: via inhuur en hogere kosten of er blijft vaca20250629_QS_PerspectiefnotaTubbergen.odt
2 van 3
Quick Scan Perspectiefnota Tubbergen 2026 Rekenkamer Noordoost Twente
tureruimte en geld over. Dit raakt ook een bredere vraag of Noaberkracht altijd voldoende capaciteit heeft om taken uit te voeren. De kostenstijgingen bij verbonden partijen worden betaald uit een daarvoor beschikbare stelpost. Uit het overzicht op pagina 5 valt af te leiden dat er per jaar meer geld (tussen 23.000 en 33.000) uit de stelpost wordt gehaald dan voor de geraamde kostenstijging nodig is. Uit de stukken valt tot slot af te leiden dat de reserve coalitie-akkoord na verwerking van de nu in de perspectiefnota opgenomen voorstellen nog € 2,8 miljoen groot is. Feitelijk loopt het coalitie-akkoord in maart 2026 af. Dat betekent dat de genoemde € 2,8 miljoen niet meer on der de noemer coalitie-akkoord kan worden ingezet. Had hier niet eerder de vraag moeten worden gesteld of de ambities haalbaar waren? 5. Investeringen U heeft een beleidsplan civiele kunstwerken voor de komende vier jaar vastgesteld (p. 9). Bezie of het mogelijk is veel verder vooruit te kijken en dat te gebruiken bij college-onderhandelingen straks. In algemene zin is de vraag of er uitvoeringscapaciteit bij de gemeente en marktpartijen is om investeringen tot stand te brengen of dat er risico's op vertraging in procedures zijn. Dat kan aanleiding zijn om kritisch te kijken naar toekomstige kapitaallasten. 6.
Vormgeving en overig Het college merkt op pagina 3 op dat wanneer u eerder gesuggereerde alternatieven om tot een sluitende begroting uitgewerkt zou willen zien, dit bij de behandeling van de perspectiefnota te vragen. De tabel op pagina 5 biedt een totaal overzicht. Wellicht helpt het om te ordenen naar gevolgen van landelijk beleid, budgettair neutrale wijzigingen (bijvoorbeeld migratie en Noaber kracht-indexatie) en gevolgen van keuzes van het college. Dat helpt wellicht om focus aan te brengen in het politieke debat.
20250629_QS_PerspectiefnotaTubbergen.odt
3 van 3