zonnestudie 1

Hopliedenkade te Tilburg Bezonningsonderzoek

Hopliedenkade te Tilburg Bezonningsonderzoek Opdrachtgever Contactpersoon opdrachtgever

Rho Adviseurs Hans van Zitteren

Projectnummer

2025032-1-B

Rapportversie

1.1

Status

Definitief

Datum

11 juli 2025 ©2025 Actiflow BV

Auteur

Controleur

ir. Daan Jongerius

ir. Reinier Maas

Actiflow BV Tramsingel 5 4814 AB Breda +31 (0)76 5422 220 contact@actiflow.com www.actiflow.com

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Verantwoording

ii

Inhoudsopgave 1.

Introductie

4

2.

Normstelling

6

3.

Resultaten

7

A

Schaduwanalyse

14

3.1 Schaduwanalyse 3.2 Directe zonuren analyse

4.

Conclusie

13

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Inhoudsopgave

iii

1 Introductie Voorliggende rapportage omschrijft een bezonningsonderzoek uitgevoerd door Actiflow in opdracht van Rho Adviseurs. Dit onderzoek is uitgevoerd voor de ontwikkeling aan de Hopliedenkade te Tilburg en heeft tot doel de bezonning in de huidige en de toekomstige situatie te analyseren om zo inzichtelijk te maken hoe de inpassing van deze ontwikkeling de nabije omgeving zal beïnvloeden. Het plangebied van de ontwikkeling bevindt zich aan de zuidkade van de Piushaven in Tilburg. Ten noordwesten van het plangebied ligt het centrum van Tilburg (zie figuur 1.1). Op het plangebied wordt het huidige wooncomplex gefaseerd gesloopt, waarna het wordt vervangen door een nieuwe ontwikkeling. Dit rapport beschrijft de situatie die ontstaat nadat alle fasen zijn afgerond.

Figuur 1.1: Impressie van de locatie van het nieuwbouwproject (Google Earth)

Centrum Tilburg

Hopliedenkade

Piushaven

N

Dit onderzoek brengt de beschaduwing in de openbare ruimte en de directe bezonning op gevels rondom het plangebied in kaart, waarbij 19 februari wordt gehanteerd als referentiedag volgens de Handreiking Hoogbouw van de gemeente Tilburg (2017). In dit onderzoek wordt de bestaande situatie met de toekomstige situatie vergeleken, zie figuur 1.2. Hoofdstuk 2 gaat kort in op de normstelling, waarna in hoofdstuk 3 de resultaten worden geven en geanalyseerd. Tot slot volgt een conclusie in hoofdstuk 4.

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Introductie

4

Figuur 1.2: Impressie van het model van de toekomstige situatie Zicht vanuit het zuidwesten

N (a) Bestaande situatie

(b) Toekomstige situatie

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Introductie

5

2 Normstelling De beoordeling van bezonning of beschaduwing van gebouwen als gevolg van nieuwbouw is niet expliciet vastgelegd in wetgeving. Wel staat er in de Handreiking Hoogbouw van de gemeente Tilburg enkele aspecten waaraan hoogbouw getoetst kan worden. Onder 'projectprofiel punt 2' staat het punt schaduwwerking: Schaduwwerking: hoe groot is het effect van schaduwwerking in de directe omgeving en hoe worden eventuele negatieve effecten beperkt? Hoogbouw beïnvloed de lichttoetreding in de omgeving. Aangezien de zon in Nederland in de zomer hoog staat en in de winter extreem laag worden de periodes in voor- en najaar als maatgevend beschouwd. Als norm wordt hier de zogenaamde Haagse bezonningsregel gehanteerd. Dit houdt in dat in de periode van 19 februari tot 21 oktober op zijn minst 2 uur zon verkregen wordt in de woonkamer van naburige bebouwing en openbare ruimte, uitgaande van een zonshoogte van 10°. Gevraagd wordt om op basis hiervan schaduwberekeningen op te stellen voorzien van een toelichting.

Aanvullend aan bovenstaande toetsing wordt in het document "Handreiking Hoogbouw, mei 2017, reparatie juni 2023" het volgende gesteld: "De gemeenteraad kan gemotiveerd afwijken van deze norm. Daarbij moet voldaan worden aan het volgende criterium: Het plan draagt kwalitatief en/of kwantitatief bij aan de verdichtingsopgave voor woningen binnen de bestaande stedelijke contouren én een acceptabel woon- en leefklimaat voor de directe omgeving is gewaarborgd."

0°

Feb 19

Zonsopkomst 07:45 107° OZO

Meridiaan 12:53 180° Z

Zonsondergang 18:02 253° WZW

Figuur 2.1: Zonnepad op 19 februari in Tilburg Bron: www.timeanddate.com

In dit onderzoek wordt de bezonning getoetst aan de hand van de regels zoals omschreven in de 'Haagse bezonningsregel'. Binnen de periode van 19 februari tot en met 21 oktober worden de bezonningsuren bepaald, uitgaande van een minimale zonshoogte van 10°. Binnen deze periode wordt specifiek gekeken naar de referentiedatum 19 februari, en aanvullend naar 21 maart en 21 juni. Vanwege de symmetrie in de zonnebaan zijn de resultaten van 19 februari en 21 oktober identiek. Voor dit onderzoek wordt in eerste instantie een schaduwanalyse uitgevoerd om de impact van het projectgebouw op de omgeving te bepalen. Aansluitend wordt een analyse van de directe zonuren uitgevoerd op het betreffende gebied en op de geveldelen waarop het projectgebouw invloed uitoefent.

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Normstelling

6

3 Resultaten Figuur 3.1: Schaduwanalyse 19 februari

3.1 Schaduwanalyse In figuur 3.1 is de schaduwanalyse voor 19 februari weergegeven, met intervallen van een half uur. Voor deze datum, evenals voor 21 maart en 21 juni, zijn tevens afzonderlijke schaduwanalyses uitgevoerd met intervallen van twee uur. De resultaten hiervan zijn opgenomen in bijlage A.

Boven: Bestaande situatie Onder: Toekomstige situatie

Uit de analyse blijkt onder meer dat de beschaduwing voornamelijk impact heeft op het gebied direct ten noorden van de nieuwbouw, zoals weergegeven in figuur 3.1. De gebouwen in dit gebied hebben overwegend andere functies dan wonen. Voor de woningen die wel in dit gebied gelegen zijn wordt in paragraaf 3.2 een nadere analyse uitgevoerd. De impact wordt verder inzichtelijk gemaakt in de directe zonurenanalyse, zoals beschreven in paragraaf 3.2.

N

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Resultaten

7

3.2 Directe zonuren analyse

3.3 Aanvullende directe zonuren analyse

Uit de analyse in paragraaf 3.1 blijkt dat de invloed van de schaduwwerking van het projectgebouw op de omliggende gebouwen beperkt is. In deze paragraaf wordt aan de hand van een directe zonurenanalyse weergegeven op welke locaties in de omgeving het projectgebouw invloed uitoefent en dan specifiek voor woonruimtes. Figuur 3.2 tot en met 3.4 tonen de directe zonurenanalyse van 19 februari voor de gevels ten noorden van het plangebied. De resultaten per meetpunt zijn opgenomen in bijlage B. De maximale afname is 1uur en 50minuten en treedt op bij de zuidgevel van de woning aan de Piushaven 12. Ondanks deze afname blijft het aantal zonuren aan de Piushaven 6 t/m 22 boven de drempelwaarde van 2 uur, zoals gesteld in de "Handreiking Hoogbouw".

Een aanvullende analyse is uitgevoerd om inzichtelijk te maken wanneer de omliggende bebouwing wel voldoet aan de gestelde eisen. Hierbij is voornamelijk gekeken naar de woningen aan de Barkstraat 29b, 27, 25 en 23, de Piushaven 31c en het meest zuidelijk gelegen appartement aan de Koopvaardijstraat. Uit deze analyse blijkt dat er een maand later, op 21 maart, alle woningen ruimschoots voldoen aan de gestelde norm van 2 bezonningsuren. Aanvullend voldoen nu ook alle appartementen in de woontoren aan de Schoenerstraat aan de gestelde eis. Ten slotte neemt het aantal bezonningsuren, logischerwijs toe in alle andere woningen. Er kan dus gesteld worden dat op 21 maart alle woningen voldoen aan de gestelde eis.

Op één meetpunt op de rest van de Piushaven daalt het aantal zonuren wel onder deze norm. Dit betreft de woning aan de Piushaven 31c. Hier wordt opgemerkt dat er op de achtergevel voor deze woning geen bezonningsuren ontvangen worden. Dit kan komen doordat de positie van het meetpunt direct in de schaduw van een uitbouw van een naastgelegen woning ligt. In de Barkstraat wordt enkel aan de zuidzijde van de oneven huisnummers niet voldaan aan de gestelde norm van 2 uur. Hier voldoen de Barkstraat 29b, 27, 25 en 23 niet aan de gestelde eis. De overige woningen aan de Barkstraat voldoen allen aan de gestelde eis. Voor de woningen aan de Koopvaardijstraat geldt dat alle woningen in de toren ruimschoots meer dan 2 uur bezonning ontvangen. Voor de appartementen aan de noordzijde van de toren geldt dat enkel het meest zuidelijk gelegen appartement minder dan 2 uur zon ontvangt. Hierbij zijn de bezonningsuren op de voor- en de achtergevel reeds opgeteld. Voor de onderste bouwlaag van de woontoren aan de Schoenerstraat geldt dat er geen verdere afname in het aantal ontvangen bezonningsuren is.

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Resultaten

8

r ijst ard va op Ko t aa

Verschil uren

n ve a sh u i P

Directe Bezonningsuren

Toekomstige situatie

Piu sha ven

t aa

t aa

n ve a sh u i P

at a r t ks r Ba

r ijst ard va op Ko

r ijst ard va op Ko

Bestaande situatie

Figuur 3.2: Directe zonuren analyse - 19 februari

en v ha s u Pi

at a r t ks r Ba

Piu sha ven

at a r t ks r Ba

Piu sha ven

Bezonningsuren > 2, in bestaande en toekomstige situatie Bezonningsuren > 2 in de bestaande situatie en bezonningsuren < 2 in de toekomstige situatie Bezonningsuren < 2, in bestaande en toekomstige situatie

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Resultaten

9

n ve a sh u i P

Verschil uren

traat Koopvaardijs

Toekomstige situatie

Ba rks tra at

Directe Bezonningsuren

Bestaande situatie

Figuur 3.3: Directe zonuren analyse - 19 februari

Ba rks tra at n ve a sh u i P traat Koopvaardijs

Ba rks tra at n ve a sh u i P traat Koopvaardijs

Bezonningsuren > 2, in bestaande en toekomstige situatie Bezonningsuren > 2 in de bestaande situatie en bezonningsuren < 2 in de toekomstige situatie Bezonningsuren < 2, in bestaande en toekomstige situatie

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Resultaten

10

Verschil uren

n ve a sh u i P

Toekomstige situatie

Sc ho en ers tra at

Directe Bezonningsuren

Bestaande situatie

Figuur 3.4: Directe zonuren analyse - 19 februari

Sc ho en ers tra at

n ve a sh u i P

Sc ho en ers tra at

n ve a sh u i P

Bezonningsuren > 2, in bestaande en toekomstige situatie Bezonningsuren > 2 in de bestaande situatie en bezonningsuren < 2 in de toekomstige situatie Bezonningsuren < 2, in bestaande en toekomstige situatie

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Resultaten

11

4 Conclusie Dit rapport beschrijft een bezonningsonderzoek dat door Actiflow is uitgevoerd voor de ontwikkeling aan de Hopliedenkade te Tilburg. In het onderzoek wordt de bestaande situatie vergeleken met de toekomstige situatie om het nettoeffect van de ontwikkeling inzichtelijk te maken. Er is een schaduwanalyse uitgevoerd voor 19 februari, 21 maart en 21 juni, met als doel inzicht te verkrijgen in de mate en het moment waarop de nieuwbouw het directe zonlicht op de omliggende gebouwen en buitenruimte vermindert. Daarnaast is een analyse gemaakt van de directe zonuren op de gevels die door de ontwikkeling worden beïnvloed. Uit de resultaten blijkt dat de nieuwbouw invloed heeft op de directe bezonningsuren op de gevels van woningen in de Piushaven, Barkstraat, Koopvaardijstraat en de Schoenerstraat. Voor de woningen aan de Piushaven 31c, Barkstraat 23-29b en het meest zuidelijk gelegen appartement aan de Koopvaardijstraat geldt dat er door toedoen van de ontwikkeling aan de Hopliedenkade niet voldaan wordt aan de gestelde eis van 2 bezonningsuren. Voor alle andere getoetste woningen wordt voldaan aan de gestelde eisen. Een maand later, op 21 maart, voldoen alle getoetste woningen wel aan de gestelde eis. Er kan dus geconcludeerd worden dat er enkel een korte periode in het jaar is waarin niet voldaan wordt aan de eisen.

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Conclusie

12

19 Februari 10:00 Bestaande situatie

Toekomstige situatie

19 Februari 12:00 Bestaande situatie

Toekomstige situatie

A Schaduwanalyse

N

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Conclusie 13

N

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Conclusie 14

19 Februari 14:00 Bestaande situatie

Toekomstige situatie

19 Februari 16:00 Bestaande situatie

Toekomstige situatie

N

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Conclusie 15

21 Maart 8:00 Bestaande situatie

Toekomstige situatie

21 Maart 9:00 Bestaande situatie

Toekomstige situatie

N

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Conclusie 16

21 Maart 10:00 Bestaande situatie

Toekomstige situatie

21 Maart 12:00 Bestaande situatie

Toekomstige situatie

N

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Conclusie 17

21 Maart 14:00 Bestaande situatie

Toekomstige situatie

21 Maart 16:00 Bestaande situatie

Toekomstige situatie

Bestaande situatie

21 Maart 17:00

Toekomstige situatie

N

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Conclusie

18

N

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Conclusie 19

21 Juni 8:00 Bestaande situatie

Toekomstige situatie

21 Juni 9:00 Bestaande situatie

Toekomstige situatie

N

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Conclusie 20

21 Juni 10:00 Bestaande situatie

Toekomstige situatie

21 Juni 12:00 Bestaande situatie

Toekomstige situatie

N

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Conclusie 21

21 Juni 14:00 Bestaande situatie

Toekomstige situatie

21 Juni 16:00 Bestaande situatie

Toekomstige situatie

N

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Conclusie 22

21 Juni 17:00 Bestaande situatie

Toekomstige situatie

21 Juni 18:00 Bestaande situatie

Toekomstige situatie

Koopvaardij Toren

Koopvaardij

B Directe zonuren per meetpunt 1 2 3 4 5

6 7 8

Bestaande situatie Voorgevel Achtergevel 02:55 02:15 02:40 02:30 02:20 01:55 02:00 01:20 01:30 00:30

Bestaande situatie Voorgevel Achtergevel 06:40 00:00 07:05 00:00 07:35 00:00

Totaal 05:10 05:10 04:15 03:20 02:00

Directe bezonning op 19 februari [uur] Toekomstige situatie Voorgevel Achtergevel Totaal 02:55 02:15 05:10 02:30 02:30 05:00 01:40 01:55 03:35 01:00 01:20 02:20 00:30 00:30 01:00

Afname bezonning Voorgevel Achtergevel Totaal 00:00 00:00 00:00 00:10 00:00 00:10 00:40 00:00 00:40 01:00 00:00 01:00 01:00 00:00 01:00

Totaal 06:40 07:05 07:35

Directe bezonning op 19 februari [uur] Toekomstige situatie Voorgevel Achtergevel Totaal 06:05 06:05 00:00 06:00 06:00 00:00 06:25 06:25 00:00

Afname bezonning Voorgevel Achtergevel Totaal 00:35 00:00 00:35 01:05 00:00 01:05 01:10 00:00 01:10

Bezonningsuren > 2 Bezonningsuren < 2

N

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Conclusie

23

Piushaven

22 12_1 12_2 10 9 8 7 6

Bestaande situatie Voorgevel Achtergevel 07:45 00:00 07:45 00:00 07:45 00:00 07:45 00:00 07:45 00:00 07:45 00:00 07:45 00:00 07:45 00:00

Totaal 07:45 07:45 07:45 07:45 07:45 07:45 07:45 07:45

Directe bezonning op 19 februari [uur] Toekomstige situatie Voorgevel Achtergevel Totaal 05:00 05:00 00:00 05:55 05:55 00:00 06:25 06:25 00:00 06:35 06:35 00:00 06:40 06:40 00:00 06:50 06:50 00:00 07:00 07:00 00:00 07:05 07:05 00:00

Afname bezonning Voorgevel Achtergevel Totaal 02:45 00:00 02:45 01:50 00:00 01:50 01:20 00:00 01:20 01:10 00:00 01:10 01:05 00:00 01:05 00:55 00:00 00:55 00:45 00:00 00:45 00:40 00:00 00:40

Bezonningsuren > 2 Bezonningsuren < 2

N

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Conclusie

24

Piushaven

31a 31b 31c 31d 32 32a 33 34 35 36 37 38

Bestaande situatie Voorgevel Achtergevel 03:35 00:15 03:40 01:45 03:30 00:00 03:00 02:20 02:30 03:20 02:15 03:05 02:05 03:50 02:10 04:00 02:35 03:50 03:10 01:05 03:30 02:30 03:40 02:45

Totaal 03:50 05:25 03:30 05:20 05:50 05:20 05:55 06:10 06:25 04:15 06:00 06:25

Directe bezonning op 19 februari [uur] Toekomstige situatie Voorgevel Achtergevel Totaal 02:20 02:05 00:15 03:40 01:55 01:45 01:40 01:40 00:00 04:00 01:40 02:20 05:00 01:40 03:20 04:45 01:40 03:05 05:30 01:40 03:50 05:45 01:45 04:00 05:50 02:00 03:50 03:25 02:20 01:05 05:20 02:50 02:30 06:15 03:30 02:45

Afname bezonning Voorgevel Achtergevel Totaal 01:30 00:00 01:30 01:45 00:00 01:45 01:50 00:00 01:50 01:20 00:00 01:20 00:50 00:00 00:50 00:35 00:00 00:35 00:25 00:00 00:25 00:25 00:00 00:25 00:35 00:00 00:35 00:50 00:00 00:50 00:00 00:00 00:40 00:10 00:00 00:10

Bezonningsuren > 2 Bezonningsuren < 2

N

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Conclusie

25

Barkstraat

29b 27 25 23 21 19 17 15 13 11 9 7 5 3

Bestaande situatie Voorgevel Achtergevel 02:55 00:00 02:55 00:00 02:50 00:00 02:50 00:00 02:55 00:00 02:45 00:00 02:00 00:00 02:35 00:00 02:40 00:00 02:35 00:00 02:40 00:00 02:40 00:00 02:40 00:00 02:40 00:00

Totaal 02:55 02:55 02:50 02:50 02:55 02:45 02:00 02:35 02:40 02:35 02:40 02:40 02:40 02:40

Directe bezonning op 19 februari [uur] Toekomstige situatie Voorgevel Achtergevel Totaal 01:35 01:35 00:00 01:40 01:40 00:00 01:45 01:45 00:00 01:55 01:55 00:00 02:20 02:20 00:00 02:45 02:45 00:00 02:00 02:00 00:00 02:35 02:35 00:00 02:40 02:40 00:00 02:35 02:35 00:00 02:40 02:40 00:00 02:40 02:40 00:00 02:40 02:40 00:00 02:40 02:40 00:00

Afname bezonning Voorgevel Achtergevel Totaal 01:20 00:00 01:20 01:15 00:00 01:15 01:05 00:00 01:05 00:55 00:00 00:55 00:35 00:00 00:35 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00

Bezonningsuren > 2 Bezonningsuren < 2

N

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Conclusie

26

Barkstraat

26 24 22 20 18 16 14 12 10 8 6 4

Bestaande situatie Voorgevel Achtergevel 04:05 00:00 02:35 00:00 02:35 00:00 03:05 00:00 02:50 00:00 02:50 00:00 02:50 00:00 02:45 00:00 02:40 00:00 02:40 00:00 02:40 00:00 02:45 00:00

Totaal 04:05 02:35 02:35 03:05 02:50 02:50 02:50 02:45 02:40 02:40 02:40 02:45

Directe bezonning op 19 februari [uur] Toekomstige situatie Voorgevel Achtergevel Totaal 04:05 04:05 00:00 02:35 02:35 00:00 02:35 02:35 00:00 03:05 03:05 00:00 02:50 02:50 00:00 02:50 02:50 00:00 02:50 02:50 00:00 02:45 02:45 00:00 02:40 02:40 00:00 02:40 02:40 00:00 02:40 02:40 00:00 02:45 02:45 00:00

Afname bezonning Voorgevel Achtergevel Totaal 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00

Bezonningsuren > 2 Bezonningsuren < 2

N

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Conclusie

27

Schoenerstraat

1 2

Bestaande situatie Voorgevel Achtergevel 02:50 00:00 01:55 00:00

Totaal 02:50 01:55

Directe bezonning op 19 februari [uur] Toekomstige situatie Voorgevel Achtergevel Totaal 02:50 02:50 00:00 01:55 01:55 00:00

Afname bezonning Voorgevel Achtergevel Totaal 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00

Bezonningsuren > 2 Bezonningsuren < 2

Hopliedenkade te Tilburg - Bezonningsonderzoek Conclusie

28

Actiflow BV Tramsingel 5 4814 AB Breda +31 (0)76 5422 220 contact@actiflow.com www.actiflow.com