Yuverta mbo Adviesrapport Berkel-Enschot 2024

1

Inhoud 1. Voorwoord ..................................................................................................................................................................... 4 2. Persoonlijke motivatie ................................................................................................................................................... 4 3. Dankwoord .................................................................................................................................................................... 4 4. Inleiding ......................................................................................................................................................................... 4 5. De opdracht ................................................................................................................................................................... 5 5.1 De opdracht ............................................................................................................................................................. 5 5.2 De opdrachtgever ....................................................................................................................................................

5 5.3 Opbouw adviesrapport ............................................................................................................................................ 5 5.4 Samenvatting adviesrapport ................................................................................................................................... 5 5.5 Geschiedenis .......................................................................................................................................................... 7 5.5.1 Geschiedenis Tilburg ........................................................................................................................................ 7 5.5.2 Geschiedenis Berkel-Enschot .......................................................................................................................... 7 6. De probleemstelling ...................................................................................................................................................... 8 6.1 Het probleem ........................................................................................................................................................... 8 6.1.1 Doelgroep analyse: ..........................................................................................................................................

9 6.2 Persona’s .............................................................................................................................................................. 10 6.3 De hoofdvraag ....................................................................................................................................................... 13 6.4 Deelvragen ............................................................................................................................................................ 13 6.4.1 Deelvraag 1 .................................................................................................................................................... 13 6.4.2 Deelvraag 2 .................................................................................................................................................... 13 6.4.3 Deelvraag 3 .................................................................................................................................................... 13 6.4.4 Deelvraag 4 .................................................................................................................................................... 13 6.5 Onderzoeksmethodes ........................................................................................................................................... 14 7.

Deskresearch .............................................................................................................................................................. 16 7.1 Stakeholderanalyse ............................................................................................................................................... 16 7.2 Leefbaarheid ......................................................................................................................................................... 17 7.2.1 Fysiek ............................................................................................................................................................. 17 7.2.2 Sociaal............................................................................................................................................................ 17 7.3 Gemeentelijke visiestukken................................................................................................................................... 18 7.4 Huidige vrijetijdsactiviteiten ................................................................................................................................... 18 7.5 Trends en ontwikkelingen......................................................................................................................................

19 7.6 Wetten van toepassing .......................................................................................................................................... 21 7.7 Succesverhalen ..................................................................................................................................................... 21 8. Fieldresearch .............................................................................................................................................................. 22 8.1 Focusgroepen ....................................................................................................................................................... 22 8.2 Werkvormen: ......................................................................................................................................................... 23 8.3 Analyse van de fieldresearch ................................................................................................................................ 24 8.4 Interviews .............................................................................................................................................................. 29 8.5 Concrete aandachtspunten en adviezen .............................................................................................................. 29 9.

Conclusie researchen ................................................................................................................................................ 30 9.1

Analyseschema.............................................................................................................................................. 30

9.1.1 Deelvragen ..................................................................................................................................................... 30 2

9.1.2 Hoofdvraag ..................................................................................................................................................... 31 10. Het advies ................................................................................................................................................................. 32 10.1 Het algemene advies .......................................................................................................................................... 32 10.1.1 Korte termijn ................................................................................................................................................. 33 10.1.2 Lang termijn.................................................................................................................................................. 33 10.1.3 Promotie ....................................................................................................................................................... 33 11 Bibliografie .................................................................................................................................................................. 34 12 Bijlages: ......................................................................................................................................................................

37 12.1 Leerdoelen: .................................................................................................. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 12.2

Samenwerkingsovereenkomst................................................................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

12 . 2. 1 Co n tac tg e gev e ns .................................................................................. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 12 . 2. 2 B as is v a n S am en w er k in g ................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 12 . 2. 3

Re g els ................................................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

12 . 2. 4 Re g e ls ov e r de aa n wez i gh e i d ........................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 12 . 2. 5 Re g e ls ov e r v er ga d er in g en ............................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 12 . 2. 6 Re g e ls ov e r de ad l i nes ........................................................................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 12 . 2. 7 Co ns eq u e nt i es ....................................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 12 . 2. 8 Ver wac h t in g en gr o e ps le d en .............................................................. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 12 . 2. 9 Vers l a gl e gg i n g ....................................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 12.3

Uitnodiging ..................................................................................................................................................... 37

3

1. Voorwoord In dit project is het doel om een adviesrapport te schrijven aan de Gemeente Tilburg. In dit adviesrapport staan adviezen beschreven voor hoe de jongeren van tien tot en met achttien jaar van Berkel-Enschot een geschikte vrijetijdslocatie kunnen krijgen. Ook is in dit rapport het voorafgaande onderzoek beschreven.

2. Persoonlijke motivatie De persoonlijke motivatie ligt erg hoog bij dit project. Dit komt door de nieuwsgierigheid van de studenten die dit adviesrapport schrijven. De studenten zijn erg benieuwd naar hoe zij de jongeren in Berkel-Enschot kunnen helpen. De studenten leren op school over duurzaamheid in de vrijetijd. Hierdoor zijn de studenten erg gemotiveerd voor dit project.

3. Dankwoord Voor dit adviesrapport worden veel verschillende partijen bedankt. Zo te beginnen bij de Gemeente Tilburg voor de opdracht. In het specifiek Anke Vosters. Ook Arbie’s Beach House voor de burgeravond en het mogelijke contact met de jongeren. R-Newt voor de nodige informatie voor het adviesrapport en het organiseren van de burgeravond. Als laatste de docenten van Yuverta MBO Tilburg in het speciaal Gerjan de Ruiter, Steven Linkels en Pascalle Cup.

4. Inleiding In dit adviesrapport staat beschreven hoe er van een probleemstelling een advies is opgesteld. Aan het begin van deze periode is er een gesprek gevoerd samen met de gemeente Tilburg. Hieruit is een opdracht ontstaan. Deze opdracht staat in het adviesrapport beschreven bij de probleemstelling (zie 6 De probleemstelling). Nadat de probleemstelling duidelijk beschreven is, is er vanuit daar verder onderzoek gedaan tot een uiteindelijk advies. Dit valt te lezen in dit adviesrapport.

4

5. De opdracht 5.1 De opdracht De opdracht vanuit gemeente Tilburg is ‘’Onderzoek de behoeften en voorkeuren van jongeren tussen tien en de achttien jaar in Berkel-Enschot met betrekking tot een vrijetijdsplek. Vertaal deze inzichten naar een geschikte locatie’’. Na het bezoek aan de gemeente Tilburg is eruit gekomen dat het drie aparte groepen worden.

5.2 De opdrachtgever Op grote schaal is de opdrachtgever Gemeente Tilburg. Maar specifiek gezien Anke Vosters. Anke Vosters is omgevingsmanager bij Gemeente Tilburg, dit doet Anke al vanaf 2019. Naast dat is Anke nu ook bezig in Berkel-Enschot, en is Anke ook bezig in Biezenmortel en Udenhout.

5.3 Opbouw adviesrapport In dit adviesrapport worden de behoeften en voorkeuren van de jongeren tussen tien en achttien jaar in Berkel-Enschot onderzocht met betrekking tot een vrijetijdsplek. Op basis van deze inzichten wordt advies gegeven voor een kort en lang termijn. Als eerste is gekeken naar de geschiedenis van Tilburg en Berkel-Enschot. Het onderzoek is uitgevoerd Figuur 1: Anke Vosters in opdracht van de gemeente Tilburg. Tijdens het gesprek met de gemeente is er een probleem uitgekomen, dit was dat de jongeren te weinig vrijetijdsvoorzieningen hadden. Na dit gesprek zijn een hoofdvraag en deelvragen bedacht, waar aan het eind van het project antwoord op gegeven wordt. Het onderzoek is uitgevoerd door middel van Desk- en Fieldresearch. Zo is de doelgroep in kaart gebracht en daarnaast is er ook gekeken naar wat er nodig is voor een leefbare omgeving. Daarnaast zijn ook interviews en enquêtes afgenomen met de jongeren om zo achter de behoeftes te komen. Na deze informatie te hebben verzameld zijn de hoofdvragen en deelvragen beantwoord waarna ook het advies is vormgegeven.

5.4 Samenvatting adviesrapport Als eerst wordt de geschiedenis van Tilburg en Berkel-Enschot onderzocht. De grootste ontwikkelingen van Tilburg waren openbare wegen naar Tilburg, Spoorzone in herontwikkeling en groeiende Universiteit. Uit het onderzoek van Berkel-Enschot blijkt dat in 1997 dorpen Berkel en Enschot bij elkaar zijn gevoegd en deelnamen aan gemeente Tilburg. Op 28 augustus is er een bezoek gebracht aan de gemeente Tilburg. Bij dit onderzoek is meer uitleg verkregen van Anke Vosters over de opdracht. Als eerste is er wat achtergrondinformatie gegeven over waarom er gekozen is voor dit project en wat het probleem was. Het probleem dat steeds meer naar boven kwam (volgens Anke) is dat er steeds meer jongeren zijn die problemen veroorzaken en steeds meer middelen gebruiken. De jongeren uit Berkel-Enschot vervelen zich steeds meer en hebben geen fijne plek om te chillen. Dit kan allemaal leiden tot persoonlijke gevolgen voor de jongeren, maatschappelijke schade veroorzaken, vandalisme, geluidsoverlast, geweld, mishandeling en criminaliteit. Nadat dit bekend is geworden, wordt er een onderzoek gedaan naar de behoeftes van de jongeren en dat op gebied van vrijetijdsvoorzieningen. Voor een onderzoek begin je met een doelgroep analyse. De doelgroep is geworden jongeren tussen de tien en de achttien jaar.

Hoewel deze doelgroep heel breed is het gemakkelijker om deze groep te splitsen in meerdere groepen. Zo is het verdeeld in drie groepen. Basisschool tien-twaalf, middelbare school dertien-vijftien en Mbo-Hbo zestien tot achttien. Voor deze doelgroep zijn er ook persona’s gemaakt om de doelgroep beter in kaart te brengen ( zie vanaf pagina 9). Doordat er een heldere doelgroep in kaart is gebracht zijn er daarbij hoofdvragen en deelvragen opgesteld. Hierbij de hoofdvragen en deelvragen: Hoofdvraag is hoe kan de gemeente Tilburg een duurzame vrijetijdsvoorziening creëren voor jongeren van tien tot en met achttien jaar uit Berkel-Enschot? Door middel van de conclusies van de deelvragen wordt daarmee de hoofdvraag beantwoord. Deze conclusies zijn samengevoegd tot een advies voor de gemeente Tilburg. In dit advies is te lezen hoe de gemeente Tilburg een duurzame vrijetijdsvoorziening kan creëren voor jongeren van tien tot en met achttien jaar uit Berkel-Enschot. Deze vraag wordt ook duidelijker beantwoord in de adviezen. De antwoorden van de deelvragen zijn terug te lezen op pagina 29. Door de deelvragen te kunnen beantwoorden worden er interviews afgenomen bij de focusgroepen, hierna worden ook enquêtes verstuurd voor een breder beeld. Om jongeren laagdrempelig mee te laten doen worden er tijdens de fieldresearch gesprekken gehouden met de jongeren over hun mening.

Jongeren zijn van grootste belang van dit project aangezien het om hen draait. Verder zijn er ook andere belangrijke stakeholders namelijk gemeente Tilburg, R-Newt, dorpsraad en studenten van Yuverta mbo Tilburg. Daarnaast is het voor de sociale leefbaarheid in een wijk belangrijk dat de jongeren zich veilig en prettig voelen. Sociale leefbaarheid is belangrijk voor de jongeren vanwege dat dit hun sociale vaardigheden verbetert, het bij draagt aan het versterken van de sociale cohesie en zorgt voor veiligheid in een wijk. 5

Uit onderzoek is gebleken dat de gemeente Tilburg al eerder een poging heeft gedaan voor een openbare ruimte, maar dit nooit tot actie is gekomen door meerdere factoren. Bij de gemeentelijke visie stukken is uitgekomen dat ze bezig zijn met een openbare ruimte, alleen dat het vastloopt op financiële redenen. Ook al is er nog geen openbare ruimte voor de jongeren zijn er wel genoeg vrijetijdsmogelijkheden in en rondom Berkel-Enschot. Zo is er scouting, bibliotheek, sport, jongerenwerk en algemene activiteiten rondom feestdagen. Ook blijkt het dat jongeren meer tijd besteden op sociale media. Digitalisering heeft effecten op de gezondheid en ontwikkeling van de jongeren, zowel fysiek als mentaal. Toenemend scherm gebruik draagt ook bij aan bewegingsarmoede en gebrek aan sociale interactie. Sociale media spelen tegenwoordig ook een rol in online leren. Jongeren leren beter met een visueel beeld of spel mogelijkheden. Om een uiteindelijk advies te komen is het verstandig om eerst te kijken naar succesverhalen. Zo is er deskresearch gedaan naar succesverhalen en wordt dit uiteindelijk meegenomen naar de adviezen. Op 25 september om 17:00 is er in Berkel-Enschot een fieldresearch uitgevoerd. Dit was bij een plaatselijk bedrijf Arbies Beach House. Waar een aantal jongeren naar toe kwamen, om mee te werken aan het onderzoek.

Zo zijn er vragen gesteld zoals: hobby’s en interesses? Wat mis je in je vrije tijd? En wat zou je voor een vrijetijdsvoorziening willen? Deze vragen zijn allemaal beantwoord door te werken met de werkvorm post-it mindmap. Hierna is er ook een enquête rondgegaan om nog een duidelijker beeld te krijgen. Hieruit is gebleken dat er veel interesse is bij sport, creatief bezig zijn, muziek en gamen. Daarnaast kwam er ver bovenuit dat de jongeren een chill plek missen. Ook is het dat als er een vrijetijdsvoorziening zou komen dat veel jongeren er gebruik van zouden maken en zeggen dat het kan helpen tegen de verveling. De jongeren vinden het erg belangrijk dat hun vrijetijdsvoorziening goede openingstijden heeft, want dit kan bijdragen aan of ze wel of niet deelnemen. Ook vinden de jongeren het belangrijk dat het op een algemene makkelijk te bereiken locatie is. Na ons onderzoek is er gebrainstormd voor adviezen er is een algemeen advies, korte termijn advies en lange termijn advies. Voor het algemene advies is het vooral een openbare ruimte waar de jongeren kunnen chillen en onder toezicht gehouden kunnen worden. Bij deze openbare ruimte is het belangrijk om de buurtbewoners te betrekken, zo kunnen hun vrijwilligers worden om de jongeren onder toezicht te houden op de locatie.

Voor jongeren was het ook belangrijk om binnen en buiten voorzieningen te hebben, vooral richting de weersomstandigheden en winter. Het is belangrijk om bij de openbare ruimte in te spelen op de behoeftes van de jongeren. Zo moeten er mogelijkheden zijn voor creatief bezig zijn, sport, muziek en gamen. Om de balans te houden tussen de offline en online wereld zijn er speciale uren en inschrijflijsten voor het gamen. Dit om in de gaten te houden hoeveel en welke jongeren gamen. Omdat de openingstijden voor de jongeren belangrijk waren, is het door de weeks open van 15:00 tot 21:00 en in het weekend van 11:00 tot 19:00. Er is ook materialen hok op locatie voor buiten activiteiten, hiervoor is er een sleutel voor de vrijwilligers. R-Newt heeft goed contact met de jongeren zo hebben hun ook de jongeren uitgenodigd voor de burgeravond. Dit kan van toepassing zijn om jongeren te laten weten waar en wanneer er een openbare ruimte komt. Op korte termijn advies gaat het erom als er nog geen openbare ruimte is. Om de jongeren betrokken te kunnen houden tot er een vrijetijdsvoorziening is worden er activiteiten georganiseerd. Hoewel er al Stichtingen jongerenwerk Berkel-Enschot is organiseren hun voornamelijk activiteiten rondom feestdagen, maar om jongeren betrokken te kunnen houden is dit niet genoeg.

Het beste is om een keer in de twee weken een activiteit te doen rondom de interesses van de jongeren zoals creatieve activiteiten, sporten en buiten zijn. De activiteiten worden ook begeleidt door vrijwilligers of medewerkers van R-Newt. Om de jongeren te informeren over de activiteiten is het handig om een sociale media-account op te stellen, om via deze manier de jongeren te bereiken. Via hier kunnen de jongeren te weten krijgen waar, wanneer en wat de volgende activiteit worden. Tijdens de activiteiten gaat er benoemd worden waar en wanneer er een openbare ruimte komt. Op het langer termijn advies is het gebaseerd op een succesverhaal uit de Kempen. Dit is een omgebouwde bus die inzetbaar is als mobiele jongerenruimte. In deze bus liggen dan verschillende sport en spel artikelen, maar ook bijvoorbeeld kleine muziekinstrumenten en knutsel spullen om te kunnen voldoen aan zoveel mogelijk behoeften. Ook is er een kleine zithoek aanwezig. Een mobiele jongerenruimte op verschillende plekken in Berkel-Enschot is een goed idee, omdat het flexibel en handig is voor iedereen. Jongeren hoeven niet steeds naar dezelfde plek, wat het leuker maakt. Ook is het fijn voor de buurt, want de bus staat niet altijd op dezelfde plek en zo worde het niet te druk op één locatie. Hierdoor kunnen jongeren uit verschillende wijken meedoen en ontstaan er leuke activiteiten in de buurt.

Het zorgt voor een betere sfeer tussen de jongeren en de buurtbewoners. De locatie van de mobiele ruimte kan ook gecommuniceerd worden door het social media-account. Hiervoor kunnen ook posters met planning in de openbare ruimte opgehangen worden. De nieuwe locatie wordt ook vermeld op de locatie waar de bus staat.

6

5.5 Geschiedenis 5.5.1 Geschiedenis Tilburg Tilburg in 1997: -De openbare weg werd steeds belangrijker. Het inwonersaantal werd steeds meer en meer, zo moeten er dus ook goede voorzieningen zijn om overal te kunnen komen, voornamelijk van de dorpen naar de stad. Hierdoor werden er veel nieuwe openbare wegen en paden aangelegd. Ook werden er meerdere pleinen, stoepjes, gangen en passages aangelegd. Wel werd er rekening gehouden met de omliggende parken, bossen en andere natuurgebieden (Lokaleregelgeving, n.d.). -In de jaren ’90 werd de spoorzone in herontwikkeling gebracht. De plek waar vroeger aan de treinen werd gewerkt is een echt industrieel stuk Tilburg. Tegenwoordig is dit een jongeren hotspot geworden met het mooiste gebouw van Nederland, de Lochal (Inbrabant, n.d.). -In de jaren ’90 groeide de Universiteit van Tilburg flink. Er kwamen meer studenten en meer studierichtingen bij. De universiteit werd een belangrijk onderdeel van de economie en cultuur van de stad. Het hielp Tilburg om een echte kennisstad te worden (Tilburguniversity, n.d.).

5.5.2 Geschiedenis Berkel-Enschot Berkel: In 1214 werd begonnen met het proces waarbij bosgebieden in de vroege middeleeuwen werden gekapt en omgevormd tot landbouwgrond. Dit vormde de basis voor de huizen. De kapel, die later werd herbouwd in 1540, stond op de plek van de huidige St. Willibrord-kerk en was het centrum van de nederzetting. Rondom de kapel ontstonden boerderijen, waarvan sommige teruggaan tot de 14e eeuw. Na de splitsing van de parochie (onderdeel van een bisdom en geleid door een pastoor) in 1852 begon Berkel zich verder te ontwikkelen, met een nieuwe infrastructuur en op de opkomst van een dorp rondom de kerk. In de 20e eeuw groeide Berkel snel, met lintbebouwing langs de Dorpsstraat en een bevolking die in 1929 de 2000 bewoners bereikte. Na de Tweede Wereldoorlog volgde een verdere groei, waarbij de ruimte tussen Berkel en Enschot werd volgebouwd en het aantal inwoners sterk toenam (020.apps.nl, 2024). Enschot: Voor het eerst in 1164 had Enschot in de 9e en 10e eeuw een kerk. Het dorp laag strategisch tussen Oost- en WestTilburg en was tot 1317 een zelfstandige parochie. Rond de kerk was in de middeleeuwen enige bebouwing, waaronder de Torentjeshoef. De Torentjeshoef was een historische boerderij in Enschot, de loop der tijd verloor het zijn aanzien en werd het een eenvoudige traditionele boerderij die diende als werk- en woonplaats.

De boerderij die deel uitmaakte van het landgoed “De Oude Schouw” werd in 1971 gesloopt. In 1672 werd een schuurkerk gebouwd, gewijd aan St. Cecilia, die in 1898 werd vervangen door een neogotische kerk. Vanaf 1900 ontstond er meer stedelijke ontwikkeling in de Kerkstraat en de Bossche weg, waar inwoners van Tilburg zich vestigden. Na de oorlog werden uitbreidingswijken ontwikkeld langs bestaande wegen, waardoor het dorp verder groeide (020.apps.nl, 2024). Berkel-Enschot is een samensmelting van twee oude boerendorpen van 1811 tot 1997 waren het twee losse dorpen, Berkel en Enschot. In 1997 werd Berkel-Enschot deel van gemeente Tilburg. Berkel-Enschot is een aantrekkelijk dorp voor gezinnen met jongere kinderen of 60-plussers, het is een dorp dat dicht bij de grote stad ligt maar alle voordelen heeft van een rustig dorp (Tilburg, n.d.).

7

6. De probleemstelling 6.1 Het probleem Op 28 augustus 2024 is een bezoek gebracht aan de gemeente Tilburg. Bij dit bezoek is meer uitleg verkregen van Anke Vosters over de opdracht. Als eerste is er wat achtergrondinformatie gegeven over waarom er gekozen is voor dit project en wat het probleem was. Een zorgwekkend probleem die Anke besproken heeft, is dat er een toenemend gebruik van middelen is ontstaan onder de jongeren, die niet alleen vaker en meer gebruiken, maar ook steeds jonger beginnen. Dit is een groot probleem omdat jongeren hierdoor meer risico lopen op lichamelijke problemen, aangezien hun lichaam en hersenen nog niet volgroeid zijn. Daarnaast kan het gebruik van middelen ook leiden tot gedragsproblemen, concentratieproblemen, depressie, angsten en psychoses (nji.nl, 2024). De impact op het dagelijkse leven van jongeren is aanzienlijk. Zo kan het regelmatige gebruik van middelen invloed hebben op hun dagelijks functioneren, waardoor het afronden van een opleiding en het behouden van een baan moeilijker wordt. Daarnaast verliezen jongeren vaak de motivatie om te sporten of hobby’s te beoefenen, wat kan leiden tot mentale of fysieke problemen. Ook komen de relaties met dierbaren onder druk te staan, wat kan leiden tot isolement of het hebben van vrienden die ook middelen gebruiken. In sommige gevallen worden zelfs familiebanden verbroken.

Naast de persoonlijke gevolgen voor de jongeren, kan middelen gebruik ook maatschappelijke schade veroorzaken, zoals geluidsoverlast, vandalisme, geweld, mishandeling en criminaliteit (nji.nl, 2024). Het andere probleem dat besproken is, is dat de jongeren volgens de inwoners van Berkel-Enschot ook voor meer overlast zorgen op verschillende plekken, zoals op sportverenigingen, veldjes en op middelbare scholen. Zoals hierboven staat, zorgt middelengebruik ook voor meer geluidsoverlast, vandalisme enzovoort. Dit is dan ook de reden dat de gemeente het belangrijk vindt dat er iets aan gedaan wordt en er een plek komt waar ze bij elkaar kunnen komen zonder veel overlast te veroorzaken. De geluidsoverlast begon volgens Anke erg onschuldig, ook al liep het snel uit de hand met meer afval en het stichten van brandjes. Daarnaast waren er ook een paar jongeren binnengedrongen in de Schalm in Berkel-Enschot. Toen de jongeren binnen waren, was de tap geopend en ook veel rommel gemaakt. Toen dit gebeurd was, is Anke er samen met de gemeente achter gekomen dat er weinig vrijetijdsvoorzieningen zijn voor de jongeren in Berkel-Enschot. En dat jongeren daarom misschien ook sneller dit soort dingen zijn gaan doen. Daarom is de opdracht vanuit de gemeente om de behoeftes van de jongeren te achterhalen en deze te onderzoeken.

Daarna kan er een toekomstplan worden opgesteld voor de gemeente om ervoor te zorgen dat er genoeg vrijetijdsvoorzieningen komen. Met dit onderzoek wordt bereikt dat er onderzoek is gedaan naar de behoeftes van de jongeren. En dat op de behoeftes van de jongeren een vrijetijdsplek wordt gecreëerd.

8

6.1.1 Doelgroep analyse: Aangezien de opdracht van het onderzoek een brede doelgroep heeft namelijk jongeren tussen de tien tot en met achttien jaar oud, is het gemakkelijker om de doelgroep in drie delen op te delen. Zo is het verdeeld in tien tot en met twaalf, dertien tot en met vijftien en zestien tot en met achttien. Dit is zo gedaan zodat de doelgroepen gemakkelijker te bereiken zijn en verdeeld zitten in schoolcategorieën. Zo zitten de kinderen van tien tot en met twaalf nog op de basisschool, jongeren tussen de dertien en vijftien op de middelbare school en jongeren tussen de zestien en de achttien op studies. Figuur 2: Doelgroep analyse De doelgroep is in deze groepen opgedeeld omdat de groepen nog in andere levensfases zitten en dus andere meningen en doelen hebben. Ook hebben jongeren vaak nog een of meerdere personen die hun op zouden kunnen vangen zoals leerkrachten en/of ouders. Dit geldt ook voor de groep twaalf tot en met zestien, omdat zij op de middelbare school zitten en zo dus dezelfde dingen meemaken. Ook hebben ze nog docenten. Voor de laatste groep wordt dit dus wat anders, iedereens leven verandert steeds meer verschillende kanten op en ze krijgen meer eigen meningen. Ze gaan studeren waar de docenten vaak minder persoonlijke begeleiding geven. Voor de leeftijdsgroepen in Berkel-Enschot zijn er twee leeftijdsgroepen waar onderzoek op te doen is.

Zo is er de groep nul tot en met vijftien jaar oud waarvan er 2605 jongeren zijn. En er is de groep van vijftien tot en met vijfentwintig met een aantal van 1470 jongeren. Berkel-Enschot heeft een inwonersaantal van 13.855 per 2023. Dit betekent dat de jongeren 29,4% opnemen van het inwonersaantal. Grotendeels van de migratieachtergrond van bewoners van Berkel-Enschot komen van Westerse achtergrond, dit is namelijk 63,2% van de inwoners. 4,5% komt van Turkse afkomst, 3,8% van Surinaamse afkomst, 4,9% van de Antillen en 4,9% van Marokkaanse afkomst. Verder is er nog 18,8% dat van overige afkomst komt, dit betekent dat de inwoners van overige landen komen die niet hiervoor benoemd zijn. Deze cijfers komen vanuit bronnen tot 2022. In 2023 zijn er 351 misdrijven geweest in Berkel-Enschot. Dit is natuurlijk niet te berekenen of het door jongeren of volwassenen is gedaan, maar het neemt wel deel aan het veiligheidsaspect. Wel is het zo dat sinds de afgelopen drie jaar het aantal misdrijven met 3,84% is afgenomen. Grotendeels van de misdrijven die gepleegd wordt is diefstal vanaf motorvoertuigen, dit zijn namelijk 62 van de 351 misdrijven. Verder gebeuren er ook fraude, ongevallen, onder invloed op de weg, vernieling en mishandeling. Er was per 1.000 inwoners 11,476 misdrijven van diefstal gepleegd (Allecijfers, sd).

Jongeren vanaf negen jaar hebben steeds meer oog voor detail en willen zelfstandig dingen gaan ondernemen. Ook worden ze steeds kritischer, over tv-programma’s maar ook over ouders en ander jongeren. Door het zelfstandiger worden is er ook meer gebruik van sociale media. Gemiddeld Figuur 3: Misdaad cijfers gebruiken jongeren tussen de tien en twaalf jaar drie uur per dag hun telefoon, televisie of computer. Meiden gebruiken sociale media voornamelijk voor contacten en vermaak, jongens gebruiken het vooral voor games en contacten (NJi, n.d.). Jongeren tussen de twaalf en vijftien worden vaak gezien als een moeilijke leeftijd. Dit is dan ook omdat de jongeren beginnen met puberen en jongeren zelf eigenlijk ook niet weten wat ze willen. Voor jeugddiensten is het ook moeilijk om deze doelgroep te bereiken, voor activiteiten komen jongeren vaak niet opdagen en alles is saai in hun ogen. ‘Tussen twaalf en veertien vind je alles saai, dan wil je volwassen dingen proberen maar die vind je ook nog niet leuk. Je weet nog niet wat leuk is.’ Iedere tiener op deze leeftijd is anders en dat maakt het lastig om een oplossing te vinden voor ze. Ze zitten overal tussenin, ze willen wel alles maar niks is echt leuk. Voor de jongeren zelf is dit ook lastig en daarom is het belangrijk om op hun meningen en behoeftes aan te passen.

Rondhangen is ook populair onder jongeren, dit doen ze omdat ze nergens iets te doen hebben en ouders volgens hun vaak saai en moeilijk doen. 9

Rondhangen wordt voornamelijk gezien bij jongeren tussen de veertien en zeventien jaar oud, dit voorbeeld zien jongere kinderen dan ook en gaan dit na doen omdat dit hun voorbeeld is en het ‘stoer’ is (Samenleving, n.d.).

6.2 Persona’s Hieronder staan drie verschillende persona’s, de eerste van Nienke is voor de groep van tien tot en met twaalf. Ze is erg sociaal omdat je op die leeftijd nog vaak met alles en iedereen vrienden wilt worden en nog minder bezig bent met wat anderen van je vinden. Ze is erg zelfstandig en zit daardoor wel veel op haar telefoon en is ze kritisch op haar ouders. Verder is Nienke nog een avontuurlijke en sportieve jonge meid.

Figuur 4: Persona groep 10t/m12

10

Noah representeert de groep van dertien tot en met vijftien. Noah is bijna klaar met zijn middelbare school dus moet hij zichzelf gaan ontdekken om een opleiding te gaan vinden. Dit gaat natuurlijk samen met de puberteit en steeds meer zelf of met zijn vrienden aan het ontdekken. Soms ook wat vaker buiten de lijntjes omdat hij op de middelbare school al wat meer losgelaten wordt.

Figuur 5: Persona groep 13t/m15

11

Thomas representeer onze groep van zestien tot en met achttien. Hij is al een stuk volwassener geworden omdat hij bezig is met zijn opleiding. Ook heeft hij zijn rijbewijs gehaald en neemt hij zijn verantwoordelijkheden doormiddel van een baantje te hebben. Wel is hij vaak nog aan het hangen en skateboarden met zijn vrienden.

Figuur 6: Persona groep 16t/m18

12

6.3 De hoofdvraag De vraag van de gemeente is of er een onderzoek uitgevoerd kan worden naar hoe je de verveling tegen kan houden bij jongeren. Dus waar liggen de behoeftes en belemmeringen. Daarna is er vanuit school bijgekomen dat dit gedaan moet worden door een uiteindelijk advies op te stellen voor een vrijetijdsvoorziening, uit conclusie van onze onderzoeken. Dit heeft geleid tot de volgende hoofdvraag: Hoe kan Gemeente Tilburg een duurzame vrijetijdsvoorziening creëren voor jongeren van tien tot en met achttien jaar uit Berkel-Enschot?

6.4 Deelvragen Op basis van bovenstaande hoofdvraag zijn er ook vier deelvragen opgesteld. Deze vier deelvragen zullen een groot deel van het onderzoek zijn wat uitgevoerd gaat worden. Als er antwoord is op deze deelvragen zou er een geschikt antwoord op de hoofdvraag gegeven moeten kunnen worden, net als een geschikt advies. Ook wordt er per deelvraag uitgelegd welke onderzoeksmethode gebruikt gaat worden. 6.4.1 Deelvraag 1 Wat zijn de huidige vrijetijdsbestedingen van jongeren van tien tot en met achttien jaar in Berkel-Enschot? Deze deelvraag en deelvraag twee bouwen een goed en uitgebreid vooronderzoek. Omdat met deze twee vragen weten wij precies wat de situatie op het moment is, wat er dus niet werkt en wat de redenen daarachter ook zijn. Op deze manier gaat het advies niet in herhaling vallen met wat de gemeente zelf al heeft gedaan. Deze vraag kan beantwoord worden door het uitvoeren van deskresearch. 6.4.2 Deelvraag 2 Wat zijn fysieke en sociale obstakels die jongeren van tien tot en met achttien jaar uit Berkel-Enschot ervaren tijdens het gebruik van vrijetijd voorzieningen? Deze deelvraag is naast wat er al bij deelvraag een al benoemd is ook belangrijk voor het nog beter begrijpen van de doelgroep. Wat zijn de redenen voor de keuzes die ze maken, omdat die keuzes de aanleiding was om dit onderzoek te starten vanuit de gemeente.

Om antwoord te vinden op deze vraag gaan er interviews gehouden worden, deze interviews zijn met Anke, R- Newt en ook de jongeren zelf op de burgeravond in Berkel-Enschot (deze avond is voor jongeren georganiseerd door RNewt). 6.4.3 Deelvraag 3 Wat zijn de verschillende behoeftes van jongeren van tien tot en met achttien jaar uit Berkel-Enschot op het gebied van vrije tijd? De uitwerking van deze deelvraag gaat het meest uitgebreid worden, dit is omdat de conclusies van deze vraag een erg grote en belangrijke rol gaan spelen in het uiteindelijke advies en de vrijetijdsvoorziening. Bij deze vraag gaat er gebruik gemaakt worden van enquêtes afnemen onder onze doelgroep. 6.4.4 Deelvraag 4 Hoe gaat de nieuwe vrijetijdsvoorziening bijdragen aan de sociale leefbaarheid van Berkel-Enschot? In deze deelvraag wordt er onderzoek gedaan naar hoe de vrijetijdsvoorziening niet alleen verandering gaat brengen onder de jongeren maar ook hoe het een toegevoegde waarde kan hebben aan de leefbaarheid van Berkel-Enschot. Dit gaan we doen door middel van het doen van deskresearch naar leefbaarheid.

13

6.5 Onderzoeksmethodes Voor een kwalitatief onderzoek bij jongeren zijn er een aantal onderzoeksmethodes belangrijk om een goed resultaat te krijgen. Een kwalitatief onderzoek houdt in dat er analyse en niet-numerieke data (teksten, video’s of audio) verzameld wordt. Er worden meningen, concepten en ervaringen onderzocht en begrepen. Het wordt gebruikt om inzicht te krijgen in een situatie, voornamelijk bij een al vastgesteld probleem. Hierdoor is het ook voor dit onderzoek van toepassing. Kwalitatief onderzoek is het tegenovergestelde van een kwantitatief onderzoek, waarbij het onderzoek gaat over numerieke data en statistische analyses. Kwalitatief onderzoek wordt voornamelijk gebruikt bij sociale onderzoeken en persoonlijke wetenschappen (Pritha Bhandari/Julie Merkus, 2021). Bij een kwalitatief onderzoek onder jongeren is het ook belangrijk om andere onderzoeksmethoden toe te passen. Zo is het onder jongeren populair om sociale media te gebruiken en het is dan ook mogelijk om hier informatie of contact op te vinden. Met jongeren is de onderzoeksmethode die het meest oplevert persoonlijk contact. Zo is het beste om de jongeren te interviewen en met ze in gesprek te gaan. Jongeren vinden het gemakkelijker om op een laagdrempelige manier te praten over belangrijke zaken.

Jongeren willen interesse tonen in lokale gemeenschappen en omgevingen hoewel dit meestal onderling wordt afgewezen. Zo is het gemakkelijk om op een laagdrempelige manier deze meningen omhoog te halen voor een onderzoek. Dit wordt meestal gedaan door gemeenschappelijke avonden waar jongeren naar toe komen of om mensen op straat aan te spreken en snelle gesprekken te hebben (Graauw, Trends onder jongeren om toe te passen, 2015). Voor jongeren is het belangrijk om met de volgende elementen rekening te houden voor dat je een onderzoek gaat uitplannen. Het moet de jongeren niet te veel tijd kosten, hierdoor hebben de jongeren er gelijk al minder zin in en ga je geen antwoorden krijgen. Makkelijk en laagdrempelig, zoals al eerder benoemd. Een locatie waar jongeren zich fijn voelen en bekend zijn, zo zijn de comfortabeler om mee te werken aan het onderzoek. De jongeren moeten zich voelen dat ze serieus genomen worden, voornamelijk met onderzoeken is het vaak dat er niks mee gedaan wordt of dat hun meningen niet tellen, probeer dit te voorkomen door veel door te vragen en resultaten te tonen. Beloon ze voor de medewerking, jongeren willen er altijd iets voor terug zien om te zien dat het niet allemaal voor niets was. Om dit te kunnen voorkomen geef ze er dan iets voor terug (Graauw, Onderzoeksmethoden voor jongeren, 2021).

Toepassingen bij onderzoek onder jongeren, met voordelen en nadelen: - Focusgroepen Ga met de jongeren in contact, doe dit door te werken met focusgroepen of jeugdparticipaties. Hierdoor worden jongeren actief betrokken en kunnen de jongeren mee beslissen en meningen uiten over het onderzoek. Bij deze onderzoekmethode worden de jongeren gezien als mede onderzoekers en niet als subjecten waar informatie van nodig is. Wel is het belangrijk om rekening te houden met groepsdruk aangezien dit bij jongeren een grote rol speelt en het ervoor kan zorgen dat jongeren niet hun volledige of echte mening delen in het onderzoek. (Scribbr, sd) - Enquêtes Het is kleinschalig en gemakkelijk voor de jongeren, het kost de jongeren niet veel tijd en de antwoorden blijven (meestal) anoniem. Deze onderzoeksmethode is ook erg gemakkelijk voor het onderzoeksteam aangezien je hiermee gemakkelijk een groot aantal jongeren kan bereiken. Jongeren geven meestal oprechte antwoorden op enquêtes omdat ze het snel in hun vrijetijd en zelfstandig kunnen invullen. Ook wordt er de keuze gegeven of de jongeren de enquêtes negeren en niet invullen of er even te tijd voor nemen, zo heb je van de jongeren die er de tijd voor nemen echte antwoorden. Met de enquêtes moet er wel rekening gehouden worden dat er geen diepgang bij de antwoorden komt.

Er worden voornamelijk meerkeuze vragen gesteld en er dus gerichte antwoorden uit komen. Ook is het zo dat jongeren al vaak worden lastiggevallen met enquêtes en ze er meestal geen zin in hebben, zo is het handig om eerst uit te zoeken waar het over gaat en hoe de jongeren benaderd moeten worden. - Interviews Door interviews af te nemen bij de jongeren kan er specifieke informatie en inzicht verzameld worden. Zo kan er gelijk een goed gesprek gevoerd worden met de jongeren en kan er een direct onderzoek gedaan worden. Ook kan het ervoor zorgen dat er een flexibele kant is aan het onderzoek, omdat je tijdens interviews mee moet gaan met de antwoorden van de geïnterviewde persoon. Het grootste nadeel aan interviews is dat het veel tijd van het onderzoek inneemt en het is moeilijk om op grote schaal uit te voeren, zo moet het altijd klein gehouden worden en neemt het veel van je onderzoek in. Ook kan het voor de jongeren zorgen voor een oncomfortabel gevoel, om face-to-face geconfronteerd te worden met vragen over het onderzoek. Meestal is het zo dat er dan snelle en niet doorgedachte antwoorden uit het onderzoek komen.

14

Hoofdvraag: Hoe kan Gemeente Tilburg een duurzame vrijetijdsvoorziening creëren voor jongeren van 10 tot en met 18 jaar uit BerkelEnschot?

Deelvraag 1: Wat zijn de huidige vrijetijdsbestedingen van jongeren van 10 tot en met 18 jaar in BerkelEnschot?

Deelvraag 2: Wat zijn fysieke en sociale obstakels die jongeren van 10 tot 18 jaar uit Berkel-Enschot ervaren tijdens het gebruik van vrijetijd voorzieningen?

Deelvraag 3: Wat zijn de verschillende behoeftes van jongeren van 10 tot 18 jaar uit Berkel-Enschot op het gebied van vrije tijd?

Deelvraag 4: Hoe gaat de nieuwe vrijetijdsvoorziening bijdragen aan de sociale leefbaarheid van BerkelEnschot?

Onderzoeksmethode:

Onderzoeksmethode:

Onderzoeksmethode:

Onderzoeksmethode:

1: Deskresearch

1: Enquetes

1: Enquete

1: Deskresearch

2: Interviews

2: Interviews

2: Interviews

2: Interviews

Figuur 7: Opbouw onderzoek

15

7. Deskresearch 7.1 Stakeholderanalyse

Figuur 8: Stakeholderanalyse

De stakeholders die in het vak van toeschouwers staan, bevinden zich daar omdat ze geen invloed hebben op het project. Toeschouwers hebben wel te maken met de jongeren, er is vaak overlast van de jongeren of ze zijn lid van de stichting of vereniging. Dus vandaar dat de toeschouwers geen invloed/macht hebben en ook geen/matig belang hebben. Toeschouwers zijn niet nodig maar zijn wel aanwezig, dit betekent dat zij wel te maken krijgen met het probleem maar eigenlijk weinig invloed of belang hebben. De studenten van Yuverta mbo Tilburg zijn hoog van invloed/macht want de studenten schrijven dit adviesrapport. Hier kan de Gemeente Tilburg een advies van meenemen om de jongeren uit Berkel-Enschot een goede vrijetijdlocatie te geven. Studenten van Yuverta mbo Tilburg zijn nodig omdat de studenten dit onderzoek doen. De geïnteresseerde zijn hoog van belang doordat de geïnteresseerde baat hebben bij het project. De geïnteresseerde zijn laag/matig van invloed omdat de beslissing van de geïnteresseerde niet doorslaggevend is. Geïnteresseerde zijn gedeeltelijk het probleem en zijn degene die er last van hebben. De Gemeente Tilburg en R-Newt zijn sleutelfiguren. De sleutelfiguren zijn van hoog belang en hebben invloed/macht. Gemeente Tilburg en R-Newt hebben baat bij het project en hen stem is doorslaggevend. Sleutelfiguren zijn nodig om het probleem op te kunnen lossen.

De Gemeente Tilburg wordt op de hoogte gehouden via Teams en telefoongesprekken. Op deze manier wordt er gebeld om te overleggen. R-Newt wordt op de hoogte gehouden via telefoongesprekken en via de Gemeente Tilburg. De jongeren worden op de hoogte gehouden via sociale media. De dorpsraad wordt bereikt via de Gemeente Tilburg. De vertegenwoordigers van de Schalm en Arbie’s Beach House worden ook op de hoogte gehouden via de Gemeente Tilburg.

16

7.2 Leefbaarheid Leefbaarheid is volgens Rijksoverheid ‘de mate waarin de omgeving aansluit bij de eisen en wensen van de mensen die in de wijk/buurt wonen.’ Dit gaat over de fysieke omgeving, zoals de straten en het groen in de wijk. Ook de woningvoorraad, voorzieningen zoals winkels, sociale samenhang en overlast en (on)veiligheid horen bij de fysieke omgeving (Rijksoverheid, 2022). Vrije tijd speelt ook een rol in de leefbaarheid van een wijk of buurt. Een voorbeeld hiervan is de aanwezigheid van horeca in een buurt. Ook is een wijkcentrum waar mensen kunnen poolen, een ruimte kunnen huren of een drankje kunnen doen ook een voorbeeld van waar vrijetijd een rol speelt in de leefbaarheid van een wijk of buurt. Dit vergroot de leefbaarheid omdat Figuur 9: Leefbaarheid mensen door de aanwezigheid van dit soort voorzieningen kunnen ontspannen. Voor de doelgroep van dit project is het belangrijk dat zij voorzieningen hebben waar zij behoefte aan hebben, een voorbeeld van dit soort voorzieningen is een speelveld of tuin, een (sport)veldje of zwemgelegenheid. De aanwezigheid van voorzieningen kunnen ervoor zorgen dat de bewoners kunnen ontspannen en kunnen socialiseren, wat de leefbaarheid vergroot. Ook heeft veiligheid hier mee te maken, omdat de aanwezigheid van voorzieningen voor jongeren ervoor kan zorgen dat zij zich minder vervelen en daardoor meer naar buiten gaan.

7.2.1 Fysiek Het is van groot belang dat de fysieke leefomgeving voor jongeren tussen tien en achttien jaar goed is. De fysieke leefomgeving omvat alles wat zichtbaar, voelbaar en ruikbaar is, zoals gebouwen, parken, schone lucht, sloten, rivieren en bossen. Dit brede begrip omvat dus een compleet en complex plaatje van de omgeving waarin jongeren opgroeien. Een gezonde en stimulerende fysieke leefomgeving kan jongeren op verschillende manieren positief beïnvloeden. Ten eerste kan een groene en schone omgeving jongeren aanmoedigen om meer buiten te spelen en te bewegen. Dit bevordert niet alleen hun fysieke gezondheid, maar ook hun mentale welzijn. Parken, Speeltuinen en sportvelden bieden de mogelijkheid om samen te komen, te spelen en sociale vaardigheden te ontwikkelen (Hanneke Kruize, 2024). Een goede fysieke leefomgeving kan ook bijdragen aan een gevoel van veiligheid. Schone en goed onderhouden openbare ruimtes verminderen het risico op ongevallen en criminaliteit, waardoor jongeren zich veiliger voelen en meer geneigd zijn om buiten te spelen en te verkennen (rivm.nl, 2024).

Figuur 10: Leefbaarheid fysiek

Kortom, een goede fysieke leefomgeving is essentieel voor de algehele ontwikkeling en het welzijn van jongeren. Het biedt hun de ruimte om te bewegen, te spelen, sociale contacten te leggen en een gezonde levensstijl te ontwikkelen. Door te investeren in een gezonde en stimulerende leefomgeving, wordt de basis gelegd voor een gelukkige en gezonde toekomst voor jongeren.

7.2.2 Sociaal Ook is de sociale leefomgeving voor de jongeren belangrijk. De Sociale leefomgeving verwijst naar de interacties en relaties die jongeren hebben met hun familie en vrienden. Een gezonde sociale leefomgeving kan jongeren op verschillende manieren positief beïnvloeden. Ten eerste bevordert een goede sociale leefomgeving de sociale samenhang en cohesie. Dit betekent dat jongeren zich verbonden voelen met hun omgeving en de mensen om hun heen. Een sterke sociale cohesie kan bijdragen aan een gevoel van veiligheid en welzijn. Onderlinge betrokkenheid en interactie is heel erg belangrijk voor de sociale ontwikkeling van de jongeren. Door interactie te hebben met de leeftijdsgenoten leren ze belangrijke vaardigheden zoals communicatie en samenwerking.

Figuur 11: Leefbaarheid sociaal

17

Maar ook het verenigingsleven is een belangrijk aspect van een gezonde leefomgeving. Door deel te nemen aan bijvoorbeeld een sportvereniging kan je in contact komen met andere leeftijdsgenoten en dit kan ook zorgen voor persoonlijke groei.

7.3 Gemeentelijke visiestukken Er zijn voor de jongeren van Berkel-Enschot maar twee visiestukken van de gemeente Tilburg van belang. Dit eerste visiestuk gaat over de Grote Zaal Berkel-Enschot. Er is al een ruime tijd een gesprek over de komst van een grote zaal tussen de gemeente Tilburg, Platform 533, De Schalm en ontwikkelaar Roozen van Hoppe. Deze zaal is voor sociaal-maatschappelijke en culturele activiteiten in Berkel-Enschot. Begin van 2023 is ontwikkelaar Roozen van Hoppe erachter gekomen dat het financieel niet haalbaar was door de hoge bouwkosten. Vervolgens is er een onderzoek gestart door het college om te verkennen of de Grote Zaal alsnog gerealiseerd kan worden. Het onderzoek is inmiddels afgerond door onderzoeksbureau Akro. Ook concludeert Akro dat dit plan financieel niet haalbaar is in verband met de gestegen bouwkosten, te weinig commercieel en maatschappelijk programma en te hoge exploitatiekosten. Voor Roozen van Hoppe zijn dit de grootste spelbrekers om de zaal te realiseren. Hierna is er aan aanbeveling gedaan door Akro om een vervolgonderzoek te starten. In dit onderzoek wordt aanbevolen om de realisatie van een multifunctionele zaal met ruimte voor grote groepen te onderzoeken. Deze multifunctionele zaal wil de gemeente Tilburg in het bestaande Ons Koningsoord.

Het college beraadt zich op conclusies en aanbevelingen uit het rapport van Akro Consult de komende periode. De vervolgstappen laat zich nog even wachten tot er een definitieve conclusie is (Gemeente Tilburg, sd). Dit is voor het onderzoek wat uitgevoerd wordt van belang. Hieruit blijkt dat in dit idee te groot is gedacht en daardoor dus uiteindelijk ook niet uitgevoerd kon worden. Hierdoor is het van belang dat er kleiner gedacht moet worden. Maar wel dat jongeren iets krijgen voor hun vrijetijdsbesteding. Het moet wel betaalbaar zijn voor de gemeente Tilburg. In de periode tot 2024 wil de gemeente Tilburg de natuur, het landschap en de lokale economie versterken. Ook wil de gemeente Tilburg de bereikbaarheid verbeteren en ongeveer 5000 betaalbare woningen grotendeels bouwen. Verder zijn er plannen voor een gezamenlijk circulair centrum voor Berkel-Enschot, Biezenmortel, Haaren, Heukelom, Moergestel, Oisterwijk en Udenhout (Gemeente Tilburg, sd).

7.4 Huidige vrijetijdsactiviteiten Voorafgaand aan dit onderzoek heeft op 4 juni 2024 een overleg plaatsgevonden tussen de gemeente en diverse belanghebbenden uit Berkel-Enschot. De gegevens die tijdens dit overleg zijn verzameld, zijn meegenomen in dit onderzoek. Het overleg richtte zich op signalen uit het dorp, de behoeften van jongeren, en de al bestaande activiteiten voor jongeren van 10 tot 18 jaar in Berkel-Enschot.

Activiteiten 10 -14 jaar Vanuit de gemeente is er aanbod voor verschillende vrijetijdsactiviteiten die er nu al zijn. Hieronder vallen leermogelijkheden zoals bibliotheek leesuurtjes, scouting, basisscholen eindfilmgroepen en KVK. Er zijn ook genoeg cultuurmogelijkheden zoals try out cultuur basisschool, muziektheater, De Schalm en veel activiteiten voor feestdagen zoals carnaval, paasweekenden en koningsdag. Verder zijn er ook nog overige mogelijkheden zoals sport, meidenweekenden en presentie op scholen van R-Newt. De Schalm is een cultureel centrum in Berkel-Enschot. Het is te gebruiken voor vergaderruimtes, organiseer een conferentie, bewonder een expositie, bezoek een film, concert, voorstelling of lezing, ga op bezoek bij filosofische of literaire avonden. De Schalm licht bij het Koningsoord van Berkel-Enschot. De Schalm wil ervoor zorgen dat ze een plek zijn waar alle inwoners zich welkom voelen. Waar ze kunnen ontmoeten, cultuur op kunnen snuiven en educatie kunnen volgen. Het wordt ook wel de huiskamer van het dorp genoemd omdat iedereen zich vrij kan voelen om binnen te lopen (De Schalm, n.d.). Voor de scouting in Berkel-Enschot is er Scouting Berkel-Enschot, met de slogan “Laat je uitdagen”. De scouting licht in het zuidoosten aan de rand van Berkel-Enschot. Het is een groot team met veel deelnemers.

Het laatst terug te vinden aantal deelnemers is in 2019, dit waren toen 2200 deelnemers (Robben, 2019). De Bibliotheek is te vinden bij het Koningsoord. Hier is ook altijd plek voor jongeren en worden er veel activiteiten georganiseerd om kinderen betrokken te houden en iets bij te leren (Bibliotheek Midden Brabant, n.d.). Verder heeft R-Newt een actieve rol in het vermaken en een fijne plek bieden voor de jongeren. Zo worden er activiteiten aangeboden zoals muziek maken, kickboksen, huiswerkbegeleiding en een fijne plek en een mogelijkheid 18

om nieuwe mensen te leren kennen (mogelijk met begeleiding als dit nog moeilijk is). R-Newt heeft geen vaste locatie in Berkel-Enschot maar organiseren de activiteiten op centrale en bezochte locaties voor jongeren (Gemeente Tilburg, n.d.).

Activiteiten 15 – 18 jaar Voor deze leeftijdsgroep zijn er verschillende activiteiten in Berkel-Enschot. Deze zijn op te delen in verschillende categorieën. Dit zijn jaarlijkse evenementen, creatieve en culturele activiteiten, scouting, sport en jongerenwerk en feesten en sociale activiteiten. Onder jaarlijkse evenementen vallen onder andere de sinterklaasintocht waarbij jongeren vanaf 13 jaar als vrijwilliger kunnen helpen. Rond Halloween organiseert de scouting een spooktocht en is er elk jaar met Koningsdag een vrijmarkt met verschillende spellen waar jongeren naartoe kunnen gaan. Ook worden er in Berkel-Enschot elk jaar verschillende creatieve en culturele activiteiten georganiseerd. Deze activiteiten gebeuren onder andere in de Schalm, zij spelen een centrale rol in het culturele aanbod voor jongeren. In de Schalm worden acteerlessen en danslessen georganiseerd waar weinig belangstelling voor is en worden er verschillende andere activiteiten georganiseerd. Goede voorbeelden hiervan zijn de jeugdkooroptredens (4 – 25 jaar) en optredens van studenten van het AMPA. Daarnaast worden er ook filmtrainingen gegeven. Tijdens het Open Podium kunnen jongeren van alle leeftijden hun talenten tonen tijdens een gezellige borrel.

Ook door de scouting worden verschillende activiteiten georganiseerd, zo hebben ze elke vrijdagavond bijeenkomsten waar jongeren samenkomen voor verschillende activiteiten. Daarnaast zijn er enkele weekenden per jaar uitjes of kampen vanuit de scouting en wordt er in de zomervakantie een zomerkamp georganiseerd. Naast de reguliere activiteiten organiseert de scouting ook de eerdergenoemde jaarlijkse Halloween spooktocht. R-Newt, het lokale jongerenwerk, heeft ook een actieve rol in het betrekken van de jongeren, zij organiseren bijvoorbeeld voetbalactiviteiten bij Ruiven waar jongeren samen kunnen sporten. Verder zijn er ook verschillende sportclubs in Berkel-Enschot waar jongeren lid van kunnen worden. Ook wordt er een meidenavond voor meiden van tien tot vijftien jaar georganiseerd. De jongerenwerkers van R-Newt zoeken jongeren actief op straat op en zijn ook aanwezig op scholen ter ondersteuning. Tenslotte zijn er ook nog verschillende feesten en sociale activiteiten in omliggende dorpen, zo trekt het jaarlijkse jeugdfeest in Udenhout ook veel jeugd uit Berkel-Enschot. In Berkel-Enschot zelf wordt er elk jaar een dorpsquiz georganiseerd waar veel jeugd op af komt.

Daarnaast zijn er ook nog overige activiteiten die de jongeren kunnen ondernemen, denk bijvoorbeeld aan het bezoeken van verschillende horecagelegenheden in Berkel-Enschot (de schalm, sd) (scoutingberkel, sd) (jeugdwerkberkelenschot, sd) (Gemeente Tilburg, n.d.).

7.5 Trends en ontwikkelingen Het is algemeen bekend dat jongeren veel tijd doorbrengen op sociale media, zoals online platforms, community ’s en games. Uit onderzoek van het Netwerk Mediawijsheid blijkt dat jongeren van zestien tot vijfentwintig jaar gemiddeld zeven uur per dag achter een scherm doorbrengen. Het is al langer bekend dat digitale omgevingen invloed hebben op de gezondheid en het welzijn van jongeren. Steeds vaker kiezen jongeren ervoor om binnen te blijven en te gamen, in plaats van eropuit te gaan met vrienden. Digitalisering blijft een groeiend onderwerp en is niet meer weg te denken. De digitale leefwereld ontwikkelt zich steeds sneller. Deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat de online en offlinelevens steeds meer door elkaar heen lopen. Toch blijkt dat het beperken van toegang tot de digitale wereld geen structurele oplossing is. Internetgebruik kan namelijk veel betekenen voor onderliggende ongelijkheden, zoals inkomen, onderwijsniveau, taalvaardigheden en gender. Dit geldt vooral voor jongeren. De toenemende digitalisering heeft ook effect op de gezondheid en ontwikkeling van jongeren, zowel fysiek als mentaal. Door digitalisering neemt het schermgebruik toe, wat bijdraagt aan bewegingsarmoede en sedentair gedrag, met nieuwe gezondheidsproblemen als gevolg.

Ook de slaap van jongeren lijdt onder sociale media; het versterkt slaapgebrek en verstoort een goede nachtrust. Dit is vaak een moeilijk onderwerp tussen ouders en jongeren. Datzelfde geldt voor gameverslavingen. Voor veel jongeren gaan activiteiten in de onlinewereld ten koste van belangrijke activiteiten in de buitenwereld. Ze voelen weinig tot geen controle over hun tijdsbesteding en blijven vaak te lang bezig. Sociale media spelen hierin een grote rol. Voor jongeren lijkt alles tegenwoordig online te gebeuren, wat ook leidt tot een toename van pestgedrag. Steeds meer jongeren worden onzeker en krijgen negatieve gedachten door nare ervaringen in de onlinewereld. 19

Het is daarom belangrijk dat jongeren een balans vinden tussen de online en offlinewereld. Ouders kunnen hierbij een ondersteunende rol spelen door een open communicatie met hun kinderen te ontwikkelen. Gezamenlijke afspraken over schermtijd en het actief promoten van offlineactiviteiten kunnen bijdragen aan een gezondere en meer evenwichtige levensstijl. (Breens, 2023).

Ook heeft digitalisering negatieve en positieve gevolgen op de leefbaarheid in de stad. Goede voorbeelden van positieve gevolgen zijn verbeterde stedelijke planning en infrastructuur. Digitalisering stelt steden in staat om slimme technologieën te verwerken in hun infrastructuur, dit betekent dat zij efficiënter openbaar vervoer, beter energiebeheer en verkeersstromen kunnen regelen. Steden kunnen ook gebruik maken van data om beslissingen te nemen die de uiteindelijke levenskwaliteit van de bewoners verbeterd waardoor de leefbaarheid wordt vergroot. Een goed voorbeeld hiervan is een systeem wat helpt bij het optimaliseren van de verkeerslichten wat leidt tot een vlottere doorstroming van het verkeer, vermindering van verkeersopstoppingen en een lager brandstofgebruik wat resulteert in een verbeterde luchtkwaliteit. Daarnaast vergemakkelijkt de toegang tot informatie en diensten voor bewoners. Via apps en platforms zoals verschillende (overheid)sites kunnen inwoners eenvoudiger toegang krijgen tot gemeentelijke diensten, verschillende evenementen en/of activiteiten en (lokale) voorzieningen. Dit vergroot de betrokkenheid en participatie van de bewoners omdat zij relatief makkelijk informatie op kunnen zoeken, wat de leefbaarheid kan vergroten.