Yuverta mbo Adviesrapport Berkel-Enschot 2024

Ten slotte draagt digitaliseren ook bij aan sociale verbindingen, digitale platforms zoals Facebook of Instagram kunnen sociale verbindingen bevorderen door mensen met elkaar te verbinden, ongeacht hun fysieke locatie. Dit kan vooral bruikbaar zijn in stedelijke gebieden, waar inwoners via sociale media en online gemeenschappen makkelijker contact kunnen leggen met gelijkgestemden en elkaar kunnen ondersteunen. Een goed voorbeeld van het gebruik van sociale media in bijvoorbeeld een woonwijk is het hebben van een Buurt preventie app, wat het gevoel van verbonden- en veiligheid vergroot. Ook kunnen bewoners bijvoorbeeld een online petitie delen en ondertekenen als er iets komt waar zij het niet mee eens zijn. Een voorbeeld is een petitie over afval naast de containers waar de gemeente Arnhem niks aan doet (smartmicro, 2023) (Paulinus O. Ugwoke, Abubakar Abdubsalam, Chukwuemeka C. Ejiofor, 2024) (Hopman, sd).

Ook zijn er negatieve gevolgen van digitalisering in een stad. Ten eerste vermindert dit de fysieke activiteit in een stad, vooral bij jongeren. Dit komt omdat zij meer tijd online doorbrengen en dus minder gebruik maken van openbare ruimtes zoals parken en sportvelden, wat de sociale cohesie, gezondheid en vitaliteit in een stad kan verminderen en dus ook direct de leefbaarheid in een stad negatief beïnvloed. Ten tweede zorgt digitalisering voor ongelijkheid en een digitale kloof, omdat digitalisering ongelijkheden in een stad kan versterken, vooral als het gaat om toegang tot technologie en digitale vaardigheden. Inwoners zonder toegang tot internet of digitale middelen lopen het risico achterop te raken in bijvoorbeeld onderwijs en werkgelegenheid. Deze kloof kan uiteindelijk de leefbaarheid voor een groep inwoners verkleinen omdat zij niet het gevoel hebben dat ze mee komen en erbij horen. Tenslotte zorgt digitalisering ook voor minder directe sociale interactie, omdat jongeren vaker online interactie boven face-to-face contact verkiezen. Dit zorgt ervoor dat de gemeenschap verzwakt omdat mensen steeds minder directe sociale interacties hebben en dit belangrijk is voor het gevoel van verbondenheid in een wijk, dorp of stad.

Zonder directe sociale interacties gaat de leefbaarheid achteruit (Joost Oude Groeniger, Willem de Koster, Jeroen van der Waal, 2020) (Liselotte Heesters, 2020) (Paul Notelteirs, 2021).

20

7.6 Wetten van toepassing Er is een algemene vorderingswet voor de gedragscode voor onderzoeken. Dit bevat de volgende regels: Kinderen vanaf zestien jaar mogen zelfstandig benaderd worden, Kinderen tussen twaalf en zestien jaar mogen na toestemming van ouders benaderd worden en kinderen tot twaalf jaar mogen nooit zelfstandig benaderd worden. Wel gelden deze regels alleen voor als er via de mail contact wordt gezocht voor een onderzoek. Het betekent wel als er een onderzoek wordt gemaakt in samenwerking met jongeren dat ze zich niet geforceerd mogen voelen. De jongeren moeten zich veilig voelen en er zelfstandig zijn en antwoorden geven. Wel wordt er aanbevolen twaalf jaar als leeftijdsgrens te nemen voor onderzoeken. Met deze wetten moet rekening houden worden voor het onderzoek in Berkel-Enschot. Voorafgaand van de onderzoeken op de Burgeravond moeten de jongeren toestemming hebben gekregen van hun ouders/verzorgers om mee te werken aan het onderzoek (Tevreden, n.d.).

7.7 Succesverhalen In dit kopje zijn succesverhalen te vinden die over de hele wereld gelukt zijn om jongeren te vermaken en van de straat te houden. Succesverhaal 1: De Mobile Spot Dit is een project van verschillende gemeentes (Bergeijk, Bladel, Eersel, Reusel- de Mierden) en Kempenbranie waarin ze gezamenlijk een ‘mobiele’ jongerenruimte hebben gecreëerd. Deze bus wordt gebruikt door verschillende jongerenwerkers die deze meenemen naar verschillende plekken. De Mobile Spot is een rondrijdende ontmoetingsplek speciaal voor jongeren in de Kempenregio. Het idee komt voort uit de jongerenruimte in Eersel die al bestond, genaamd ‘De Spot’. Het initiatief wordt geleid door jeugdwerkers van Kempenbranie en ondersteund door een team van jeugd-, sport- en preventiecoaches maar ook andere medewerkers die jongeren ambulant begeleiden. De planning van de Mobile Spot sluit aan op de jaarlijkse activiteitenagenda van Kempenbranie. Alle updates en aankondigingen van activiteiten worden actief gedeeld via sociale media om de doelgroep goed te bereiken. Ook heeft de Mobile Spot vaste plekken, zo staan ze elke dinsdagmiddag tijdens de pauze van het praktijkonderwijs bij het Pius X College in Bladel en elke donderdagmiddag van twaalf tot zes bij een basisschool in Eersel-zuid (Kempenbranie, sd).

Succesverhaal 2: Cruyff Courts De laatste jaren zijn er steeds meer Cruyff Courts bij gekomen. Cruyff Courts zijn een onderdeel van de Johan Cruyff Foundation. Deze organisatie steunt en ontwikkelt over de hele wereld sport- en spelprojecten. De Cruyff Courts is een project waar ze in verschillende steden en dorpen wereldwijd openbare voetbalspeelveldjes met kunstgras implementeren. Deze kunnen gebruikt worden door de jeugd om op te sporten en te recreëren op een veilige plek. Ook omdat er steeds minder ruimte is voor kinderen en jongeren om te kunnen spelen op straat, omdat er veel auto’s zijn. Inmiddels is dit project zo succesvol dat er over de hele wereld in totaal 262 voetbalveldjes in 21 verschillende landen zijn geplaatst. Deze veldjes zijn er voor ontmoeting, sport en ontwikkeling van de gebruiker (Cruyff-foundation, sd).

Succesverhaal 3: IJslandse preventiemodel Het IJslandse preventiemodel is een aanpak uit IJsland die het middelengebruik (alcohol, tabak en drugs) onder jongeren voorkomt en het mentale, fysieke en sociale welzijn van de jongeren verbeterd. Het opgroeien in een kansrijke omgeving staat hierin centraal. Dit is een model wat in de jaren 90 is gebruikt in IJsland toen er ook sprake was van toenemend middelengebruik bij jongeren dat gebaseerd is op de samenwerking van verschillende belanghebbenden, zoals ouders, leraren, buurtcentra, sportclubs en andere partijen in de directe omgeving van kinderen en jongeren. Bij het ontwikkelen van het IJslandse model is gebruikgemaakt van zowel internationaal onderzoek als het werk van onderzoekers op basis van lokale bevindingen. Het resultaat was een gemeenschapsgerichte aanpak waarbij de nadruk lag op het bereiken en mobiliseren van de betrokken partijen in de directe omgeving van kinderen. Dit betekent dat de lokale gemeenschap wordt gemobiliseerd om de kans te vergroten dat jongeren hun tijd op een positieve, constructieve manier gebruiken. Dit gebeurt bijvoorbeeld door de ondersteunende rol van ouders en scholen te versterken en de mogelijkheden voor jongeren om deel te nemen aan georganiseerde vrijetijdsactiviteiten te vergroten. Door deze aanpak zagen zij in IJsland snel verbetering (planetyouth, 2024).

21

8. Fieldresearch 8.1 Focusgroepen Tijdens de burgeravond gaan er vragen gesteld worden aan de doelgroep in de focusgroepen. Vooraf is er een doelgroep analyse gemaakt en ook drie persona’s. Op basis van deze gegevens zijn er vragen opgesteld die gevraagd gaan worden tijdens de burgeravond. Ook wordt er deze avond een post-it brainstorm gehouden met de jongeren. Dit wordt gedaan voor de jongeren die liever niet in gesprek willen. Vaak is het zo dat jongeren die niet willen praten wel bereid zijn om iets om te schrijven. Daarom wordt er deze avond gekozen voor een post-it brainstorm. De burgeravond vindt plaats op 25 September om 17:00 uur in Berkel-Enschot. Hieronder zijn de vragen te vinden die gesteld gaan worden (Tevreden, n.d.).

Leeftijdsgroep tien tot en met twaalf jaar: - Wat zijn je hobby’s en interesses? - Waar kom je graag, waar ga je graag heen? - Wat mis je in de huidige vrijetijdsplek? - Wat is voor jou belangrijk in een vrijetijdsplek? - Hoe zou een vrijetijdsplek voor jou leuk kunnen worden om er met vrienden af te spreken? - Wat zou je absoluut niet willen zien bij een nieuwe vrijetijdsplek?

Leeftijdsgroep dertien tot vijftien jaar: - Wat zijn je hobby’s en interesses? - Waar kom je graag, waar ga je graag heen? - Wat mis je in de huidige vrijetijdsplek? - Wat is voor jou belangrijk in een vrijetijdsplek? - Hoe zou een vrijetijdsplek voor jou leuk kunnen worden om er met vrienden af te spreken? - Wat zou je absoluut niet willen zien bij een nieuwe vrijetijdsplek?

Leeftijdsgroep zestien tot en met achttien jaar: - Wat doe je op dit moment graag in je vrijetijd? - Welke sporten of activiteiten zou je graag vaker willen doen als je dat kon? - Hoeveel tijd besteed je gemiddeld per week/dag aan gamen, televisiekijken of sociale media? - Wat doe je als je je verveelt? - Heb je soms het gevoel dat er te weinig te doen is in de omgeving? - Wat zou er dan toegevoegd kunnen worden om dat te verbeteren?

22

8.2 Werkvormen: Op de burgeravond 25 september gaan de studenten van Yuverta mbo Tilburg in gesprek met de jongeren om erachter te komen wat de jongeren nou eigenlijk vinden van hun vrijetijd en wat de jongeren graag verandert willen zien. De studenten willen de jongeren activeren om leuk mee te doen en nuttige informatie te geven. Hierdoor hebben de studenten wat werkvormen bedacht die mogelijk gebruikt kunnen worden. Zoals: Post-It brainstorm: Een Post-it brainstorm is een creatieve werkvorm waarbij de jongeren ideeën opschrijven op post-its en deze op een bord of muur kunnen plakken. Voordelen van deze werkvorm is dat het zorgt voor het stimuleren van creativiteit, maar ook is het makkelijk en ben je vrij om zo veel ideeën op te plakken als je wil. Voor de studenten is het heel fijn vanwege dat alles visueel gedeeld wordt (idea sandbox, sd). Stellingsspel: Een Stellingsspel is een interactieve werkvorm waarbij deelnemers reageren op verschillende stellingen door hun mening te geven. Dit spel kan op verschillende manieren worden gespeeld, maar het basisprincipe is dat een begeleider een stelling voorleest en de deelnemers vervolgens positie kiezen: voor of tegen de stelling. Deze werkvorm is goed vanwege dat het kritisch denken stimuleert, maar het is ook heel laagdrempelig (sbcm, sd).

Mentimeter: Mentimeter is een geweldige tool voor interactieve presentaties en kan perfect worden gebruikt om stellingen te presenteren en reacties te verzamelen. Deze werkvorm werkt goed vanwege dat mensen anoniem deel kunnen nemen en omdat je ook hier visuele weergave hebt (blijvenleren.net, sd). Op de avond is ervoor gekozen om de werkvorm Post-it brainstorm en een Mentimeter (Enquête) te gebruiken. Er is voor deze werkvorm gekozen, omdat we hierdoor makkelijk in gesprek konden met de jongeren. Daarnaast hebben de studenten hierdoor ook alle antwoorden visueel staan.

Figuur 12: Fieldresearch Post-it

23

8.3 Analyse van de fieldresearch Op 25 september 2024 is er een burgeravond georganiseerd. Hier zijn dertien jongeren uit Berkel-Enschot tussen de leeftijd van tien en achttien jaar op af gekomen. De deelnemers van de avond hebben door middel van een Post-it brainstorm, interviews met de focusgroep en een enquête antwoorden gegeven die van toepassing zijn om erachter te komen wat de wensen van de jongeren zijn. Hieronder is een analyse van de fieldresearch uitgewerkt in grafieken.

HOBBY'S EN INTERESSES Sport

Creatief

Muziek

23%

Gamen

Overig

26%

9% 21% 21%

Figuur 13: Hobby's en interesses

In dit cirkeldiagram staan de hobby’s en de interesses van de jongeren in Berkel-Enschot. 26% van de jongeren geeft aan dat ze vaak bezig zijn met sport, zoals voetbal maar ook dansen en hockey. 21% geeft aan dat ze graag creatief bezig zijn, voorbeelden hiervan zijn schilderen en tekenen. Ook geeft 21% aan dat ze graag bezig zijn met muziek, dit kan het beoefenen van muziekinstrument zijn maar ook het luisteren van muziek. 9% geeft aan dat ze graag gamen. 23% is overig, hier vallen activiteiten als bijvoorbeeld scouting, tv kijken en sociale media.

WAT MIS JE IN JE VRIJETIJD? Chillplek

Activiteiten algemeen

Plek om muziek te maken

Skatepark

Sporten

Plek om te leren

Activiteiten tijdens carnaval 6% 13% 6% 6% 6%

50%

13%

Figuur 14: Missen in vrije tijd

50% van de jongeren geven aan een chillplek te missen in Berkel-Enschot. Daarna mist 13% een plek om te leren en voor algemene activiteiten. Nog 6% van de jongeren geven aan een plek om muziek te maken, sporten, activiteiten tijdens carnaval en een skatepark te missen.

24

WAT VIND JE NIET BELANGRIJK IN JE VRIJETIJD? Tv kijken

Uiterlijk/Make-up

Sociale media

Leren

Sporten

Telefoon

9% 9%

28%

18% 18% 18% Figuur 15: Niet belangrijk in vrije tijd

In dit cirkeldiagram staat wat jongeren uit Berkel-Enschot tussen de tien en achttien jaar niet belangrijk vinden in de vrijetijd. 28% van de jongeren geven aan tv-kijken niet belangrijk te vinden voor in hun vrijetijd. Daarna komen drie onderwerpen die de jongeren aangeven ook niet belangrijk te vinden. Dit zijn uiterlijk/make-up, sociale media en leren. Deze drie onderwerpen zijn allemaal 18%. Daarna komen nog twee onderwerpen die allebei 9% zijn. Dit is sporten en de telefoon die de jongeren niet belangrijk vinden.

Wat vind je belangrijk in je vrijetijd? 15% 8% 8% 8%

23% 15%

23%

Bezig zijn (creatief)

Met vrienden zijn

Plezier maken

Andere mensen leren kennen

Playstation 5

Film kijken

Ruimte voor ontwikkeling Figuur 16: Belangrijk in vrije tijd

Als laatste bij de Post-it brainstorm is de vraag gesteld over wat de jongeren juist wel belangrijk vinden in de vrijetijd. De jongeren vinden het belangrijkste in de vrijetijd om creatief bezig te zijn en plezier te maken. Deze twee onderwerpen steken erboven uit met 23%. Daarna komen met 15% met vrienden zijn en ruimte voor ontwikkeling. Als laatste staan er drie onderwerpen onderaan met 8%. Hierin komen aan bod film kijken, PlayStation 5 en andere mensen leren kennen.

25

Het doel van enquête was om erachter te komen wat de jongeren missen in Berkel-Enschot op het gebied van vrije tijd. In deze enquête zijn meerdere vragen gesteld. Wat de hobby’s en interesses zijn van de jongeren, wat de jongeren doen tegen verveling, hoe vaak ze gebruik maken van een vrijetijdsvoorziening, is er genoeg te doen in Berkel-Enschot, zouden de jongeren gebruik maken van de nieuwe vrijetijdsplek, wat de jongeren tegen zou houden van de plek en of de plek zou helpen tegen verveling. Dit zijn een aantal vragen die er gesteld zijn bij de enquête. De eerste vraag die gesteld is gaat over de leeftijd van de jongeren. In dit cirkeldiagram is te zien dat de doelgroep goed verdeeld was op de avond toen deze enquête is ingevuld. Van de dertien antwoorden was 30,8% tien tot en met twaalf jaar oud. De leeftijd van dertien tot en met vijftien jaar was 30,8%. De leeftijd van zestien tot achttien jaar was 38,5%.

Figuur 17: Leeftijden

De eerste deelvraag is ‘’wat zijn de huidige vrijetijdsbestedingen van jongeren van tien tot en met achttien jaar in Berkel-Enschot?’’. Hieronder staan diagrammen die hierbij relevant zijn.

In het cirkeldiagram met de titel ‘’hoe vaak maak je gebruik van een vrijetijdsplek? Bijv. speeltuin of sportvoorziening?’’. Hierin is te zien dat 23,1% van de jongeren 0x gebruik maakt van een vrijetijdsplek. 23,1% maakt 1-2 keer per week gebruik. 30,6% maakt 3-5 keer per week gebruik van een vrijetijdsplek. 23,1% maakt elke dag er gebruik van.

Figuur 18: Gebruik vrije tijdsvoorzieningen

In het cirkeldiagram “wat doe je tegen verdeling?” komen er veel verschillende antwoorden uit. Zo zegt 7,7% dat ze creatief en met sociale media bezig zijn, dat ze van alles doen en dat ze bezig zijn met sport. Daarnaast zijn de meeste deelnemers zo’n 38,5% bezig zijn met sociale media en hangen met vrienden

Figuur 19: Tegen verveling

In het cirkeldiagram met de titel “waar liggen je hobby’s en interesses?” Komt vooral uit dat de deelnemers allebei met 30,8% het meest geïnteresseerd zijn in sociaal bezig zijn en sporten. 23,1% zegt het liefst creatief bezig te zijn. Het minste 7,7% zegt meeste bezig te zijn met sociale media en vechten. Figuur 20: Hobby's en interesses

26

In het staafdiagram is de vraag gesteld ‘’als er een nieuwe vrijetijdsplek zou komen wat zouden jullie er dan bij willen?’’. 69,2% zou sport erbij willen en chill plekken. 46,2% wil meer gaming. 38,5% wil een gezellige ruimte. 30,8% wil meer groen. 23,1% wil spelletjes en een ruimte om te kunnen werken. 7,7% wil horeca erbij willen.

Figuur 21: Nieuwe vrijetijds voorziening

In het cirkeldiagram ‘’vind je dat er genoeg te doen is in Berkel-Enschot?’’ zegt 78,9% nee te weinig. 7,7% zegt ik ben blij met wat er is maar er zouden wel dingen bij kunnen.

Figuur 22: Te doen in Berkel-Enschot

De tweede deelvraag is ‘’ wat zijn fysieke en sociale obstakels die jongeren van tien tot en met achttien jaar uit BerkelEnschot ervaren tijdens het gebruik van vrijetijd voorzieningen?’’. Hieronder staan de bijbehorende diagrammen.

In het cirkeldiagram met de titel “wat zou je tegenhouden om gebruik te maken van de plek”. Hierin staat dat de meeste deelnemers zo’n 53,8% tegen wordt gehouden door de openingstijden. 30,8% wordt tegengehouden door de locatie. En minst 7,7% zegt worden tegengehouden door vrienden en of aanwezigheid van een begeleider.

Figuur 23: Obstakels

De derde deelvraag is ‘’ wat zijn de verschillende behoeftes van jongeren van tien tot en met achttien jaar uit BerkelEnschot op het gebied van vrije tijd?’’. Hieronder staan diagrammen die van toepassing zijn op de deelvraag.

In het cirkeldiagram met de titel “waar liggen je hobby’s en interesses?” Komt vooral uit dat de deelnemers allebei met 30,8% het meest geïnteresseerd zijn in sociaal bezig zijn en sporten. 23,1% zegt het liefst creatief bezig te zijn. Het minste 7,7% zegt meeste bezig te zijn met sociale media en vechten.

Figuur 24: Hobby's en intresses

27

In het cirkeldiagram “wat doe je tegen verdeling?” komen er veel verschillende antwoorden uit. Zo zegt 7,7% dat ze creatief en met sociale media bezig zijn, dat ze van alles doen en dat ze bezig zijn met sport. Daarnaast zijn de meeste deelnemers zo’n 38,5% bezig zijn met sociale media en hangen met vrienden Figuur 25: Tegen verveling

Hieronder zijn nog enkele cirkeldiagrammen te vinden. Dit zijn overige enquête vragen die op de avond ingevuld zijn. Deze zijn niet te plaatsen bij een deelvraag en daarom staan de overige enquête vragen los hieronder. Deze vragen gaan voornamelijk al over een nieuwe vrijetijdsplek voor de jongeren. Hierdoor zijn de enquête vragen dus wel relevant voor ons advies en worden deze vragen wel meegenomen.

In het cirkeldiagram met de titel “zou je gebruik maken van de vrijetijdsplek?” Hierin is te zien dat 53,8% zegt dat ze zouden gaan en vrienden mee zouden nemen en zegt 46,2% zegt dat ze zouden gaan.

Figuur 26: Gebruik vrijetijds voorziening

In het cirkeldiagram met de titel “zou de vrijetijdsplek helpen tegen verveling?” Hierin staat dat het grootste deel 84,6% zegt ja een vrijetijdsplek helpt tegen verveling, maar 15,4% zegt dat ze het niet weten.

Figuur 27: Tegen verveling

Als laatste vraag is er gesteld of de jongeren nog iets kwijt wilden. Hierin kwam het meeste naar voren nee. Verder zegt ook één iemand maak het gratis, eén iemand zegt dat het moet komen, daarnaast wil één iemand dat er iets snel moet komen aangezien het koud gaat worden.

Figuur 28: Wil je nog iets kwijt

28

8.4 Interviews Tijdens de burgeravond is er in gesprek gegaan met de jongeren. Hieruit zijn er meerdere punten uit gekomen die van belang zijn voor het onderzoek. Zo te beginnen bij de locatie. De jongeren vinden het erg belangrijk dat er een centraal punt dat makkelijk te bereiken is. Daarbij willen de jongeren een plek die zowel binnen als buiten te gebruiken is. Daarnaast is er ook veel gesproken over dat de jongeren vrienden mee zouden nemen naar de nieuwe vrijetijdslocatie. Bovendien gaan de jongeren sneller naar de locatie toe als er vrienden mee gaan. Ook vinden de jongeren het belangrijk dat er creatieve mogelijkheden op de nieuwe vrijetijdslocatie aanwezig zijn. Op de avond zelf is er geobserveerd dat er sociale druk speelt. Er is een gesprek gevoerd met vier jongens. Twee jongens daarvan gaven antwoorden en wilden graag helpen met het onderzoek. De andere twee jongens waren alleen maar aan het lachen en de andere twee aan het uitlachen. Op dit moment zei de medewerker van R-Newt dat dit ook op school speelt. Dit bevestigde dan ook de docent van de middelbare school. In het gesprek met de docent en R-Newt kwam naar voren dat de jongeren ook het gevoel willen/moeten hebben om erbij te horen.

8.5 Concrete aandachtspunten en adviezen Tijdens de research zijn er meerdere aandachtspunten naar boven gekomen. Dit gaat onder andere over locatie, openingstijden, sociale druk, culturele mogelijkheden, begeleiding en activiteiten. Hierna zijn er concrete adviezen benoemd. De locatie is een belangrijk aandachtspunt. Jongeren willen alleen naar de plek toe komen als het centraal ligt en goed te bereiken is. Ook moet de plek zowel binnen als buiten openbaar toegankelijk zijn. Daarnaast zijn de openingstijden een belangrijk punt. Hierbij is het belangrijk voor de jongeren dat het na schooltijd en in de avonden geopend is. Bovendien vinden de jongeren het belangrijk dat het in vakanties en weekenden extra openingsuren heeft. Het is ook belangrijk dat de sociale druk onder de jongeren verminderd wordt. Daarnaast worden er activiteiten georganiseerd om de jongeren meer met elkaar te verbinden en zo dus de sociale druk af te laten nemen. In de fieldresearch is er naar boven gekomen dat de jongeren behoeftes hebben aan creatieve activiteiten. Denk hierbij aan muziek, kunst en cultuur. Verder is er aangegeven dat het fijn zou zijn als er begeleiding aanwezig kan zijn. Als laatste is een aandachtspunt activiteiten. Hierbij vinden de jongeren het belangrijk dat de activiteiten gevarieerd zijn, maar vooral dat er een focus komt op sport en chillplekken.

De chillplekken zijn zodat de jongeren tot rust kunnen komen. Deze aandachtspunten worden meegenomen in de adviezen. Zo wordt er bij de locatie dus rekening gehouden met de punten die hierboven staan beschreven. Bij de openingstijden worden flexibele tijden aangehouden zodat jongeren in hun vrijetijd hiervan gebruik kunnen maken. Door activiteiten te organiseren worden jongeren gestimuleerd om te netwerken en wordt hierdoor de sociale druk verlaagd. Voor de jongeren is het belangrijk dat ze creatief bezig kunnen zijn hier wordt dan ook rekening mee gehouden. Aangezien de jongeren graag begeleiding willen zien, kan er contact gezocht worden met R-Newt en vrijwilligers. Dit zou ook een mogelijkheid kunnen zijn om de activiteiten uit te voeren met toezicht van de begeleiders. Als laatste is er duidelijk aangegeven door de jongeren dat er behoefte is aan een plek waar gebruik van gemaakt kan worden.

29

9. Conclusie researchen 9.1 Analyseschema 9.1.1 Deelvragen 1 Wat zijn de huidige vrijetijdsbestedingen van jongeren van tien tot en met achttien jaar in Berkel-Enschot? Uit de uitvoering van de deskresearch is gebleken dat er al veel vrijetijdsmogelijkheden zijn in en rondom BerkelEnschot. Deze vrijetijdsmogelijkheden zijn in te delen in verschillende categorieën. Zo zijn er jaarlijkse activiteiten zoals de Sinterklaasintocht, creatieve en culturele activiteiten zoals de activiteiten in de Schalm, scouting zoals de vrijdagavondbijeenkomsten, sport en jongerenwerk zoals voetbal bij Ruiven, en feesten en sociale activiteiten zoals de dorpsquiz (pagina 17). Er is veel te doen voor allerlei interesses en hobby's. Maar wat zijn de huidige vrijetijdsbestedingen van de jongeren? Om hierachter te komen, zijn er interviews afgenomen met de focusgroep. Hieruit is gebleken dat de jongeren in de focusgroep uiteenlopende hobby's en interesses hebben in hun vrije tijd. Zo vermaken veel jongeren zich met gamen, terwijl anderen graag creatief bezig zijn (uitgewerkt vanaf pagina 22). De meeste jongeren zijn het erover eens dat plezier maken een belangrijk onderdeel is van hun vrije tijd, maar ze vinden het ook fijn om actief bezig te zijn, zowel op creatief, sociaal als sportief gebied.

Hieruit valt te concluderen dat er al een divers aanbod van vrijetijdsactiviteiten beschikbaar is in en rondom BerkelEnschot, variërend van culturele en creatieve evenementen tot sportieve en sociale activiteiten. Desondanks blijkt uit de focusgroep dat jongeren verschillende interesses en vrijetijdsbestedingen hebben, waarbij gamen en creatieve activiteiten veel voorkomen. Wat ze gemeen hebben, is de behoefte om plezier te maken, maar ze waarderen ook activiteiten waarbij ze actief bezig kunnen zijn, zowel sociaal, creatief als sportief. Het huidige aanbod sluit deels aan bij hun behoeften, maar verdere variatie kan gewenst zijn om meer jongeren te bereiken.

2 Wat zijn fysieke en sociale obstakels die jongeren van tien tot en met achttien jaar uit Berkel-Enschot ervaren tijdens het gebruik van vrijetijd voorzieningen? Uit de uitvoering van de interviews is gebleken dat er veel sociale obstakels zijn onder jongeren. Voorbeelden hiervan zijn groepsdruk en de wens om erbij te horen. Ook tijdens de gesprekken met de focusgroep kwam dit naar voren. Zo was er een groep jongens (13-15 jaar) die elkaar uitlachten omdat het niet ‘stoer’ zou zijn om met serieuze ideeën te komen. Daarnaast kregen we van een docent van de middelbare school in Berkel-Enschot te horen dat dit vaker voorkomt, zelfs op grotere schaal. Fysieke obstakels zijn er ook: jongeren willen graag een plek die voor iedereen goed bereikbaar is en waar ze binnen kunnen zijn. Vooral in de winter hebben zij geen echte plek om naartoe te gaan, omdat het buiten te koud of te nat is. Dit werd door meerdere jongeren tijdens de interviews aangegeven (pagina 28). Ook geven veel jongeren aan dat zij zich vaak vervelen, omdat er volgens hen te weinig te doen is. Ze geloven dat een nieuwe vrijetijdsplek hen kan helpen tegen deze verveling. Tenslotte moet bij de nieuwe vrijetijdsplek rekening worden gehouden met de openingstijden, omdat jongeren vaak alleen 's avonds en in het weekend kunnen komen vanwege hun schoolverplichtingen doordeweeks.

Hieruit valt te concluderen dat jongeren zowel sociale als fysieke obstakels ervaren in hun vrijetijdsbesteding. Sociale druk, zoals groepsdruk en de angst om niet ‘stoer’ over te komen, remt jongeren af om serieuze ideeën in te brengen. Dit patroon komt op grotere schaal voor, volgens een middelbare schooldocent. Daarnaast verlangen jongeren naar een goed bereikbare, beschutte ruimte, vooral tijdens de wintermaanden. Verveling is voor veel jongeren een groot probleem, en er is behoefte aan een nieuwe, toegankelijke vrijetijdsplek die hen een zinvolle invulling van hun vrije tijd kan bieden, met openingstijden die aansluiten bij hun schoolverplichtingen.

30

3 Wat zijn de verschillende behoeftes van jongeren van tien tot en met achttien jaar uit Berkel-Enschot op het gebied van vrije tijd? Uit de interviews zijn de verschillende behoeften van de jongeren naar voren gekomen. Zo willen jongeren van tien tot en met achttien jaar graag een binnenruimte. Dit vinden ze erg belangrijk, vooral omdat de winter eraan komt. Daarnaast willen ze een binnen- en buitenruimte als chillplek. Ook vinden de jongeren het belangrijk dat er verschillende creatieve mogelijkheden aanwezig zijn in de nieuwe vrijetijdslocatie (pagina 28). Bij de enquêtes kwamen ook nog andere behoeften naar voren. Voor veel jongeren zijn sporten, muziek maken/luisteren, creatief en sociaal bezig zijn belangrijke vormen van vrijetijdsbesteding. Dit willen ze dan ook terugzien op de nieuwe vrijetijdslocatie. Op dit moment zijn veel jongeren bezig met sociale media en hangen ze rond met vrienden om verveling tegen te gaan. Echter, de meeste jongeren zouden in hun vrije tijd liever minder bezig zijn met sociale media. Het rondhangen met vrienden willen ze wel graag behouden bij de nieuwe vrijetijdslocatie. Verder vinden de jongeren het belangrijk dat er ruimte is voor persoonlijke ontwikkeling. Wat jongeren vooral missen in hun vrije tijd, is een goede chillplek (pagina 23-24).

Hieruit valt te concluderen dat jongeren van tien tot achttien jaar een duidelijke behoefte hebben aan een binnenruimte waar ze kunnen samenkomen, vooral met de winter in aantocht. Ze willen graag een chillplek die zowel binnen als buiten toegankelijk is. Daarnaast hechten ze veel waarde aan creatieve mogelijkheden op de nieuwe vrijetijdslocatie, evenals aan activiteiten zoals sport, muziek en sociale interactie. Hoewel veel jongeren nu tijd doorbrengen op sociale media of met vrienden rondhangen, geven ze aan dat ze liever minder tijd aan sociale media besteden. Een plek om te hangen met vrienden, gecombineerd met mogelijkheden voor persoonlijke ontwikkeling, wordt als essentieel gemist in hun huidige vrijetijdsbesteding.

4 Hoe gaat de nieuwe vrijetijdsvoorziening bijdragen aan de sociale leefbaarheid in Berkel-Enschot? Uit de deskresearch bleek dat jongeren door interactie met leeftijdsgenoten belangrijke vaardigheden zoals communicatie en samenwerking leren. Zonder een openbare ruimte is er meer kans op overlast door hangjongeren of herrie. Met een openbare ruimte is er een grotere kans om dit tegen te gaan door jongeren een plek te bieden. Een stad met een goede sociale leefbaarheid heeft een plek om te ontspannen en zorgt voor een veilige omgeving. Ook zijn er voldoende voorzieningen, zoals speelvelden, sportgelegenheden en vrijetijdsmogelijkheden. De aanwezigheid van deze voorzieningen kan ervoor zorgen dat bewoners kunnen ontspannen en socialiseren, wat de leefbaarheid vergroot (pagina 16). Een goede fysieke omgeving heeft veel voordelen voor jongeren. Het helpt hen om naar buiten te gaan, fysiek actief te zijn en draagt ook bij aan hun mentale welzijn. Een schone en goed onderhouden openbare ruimte vermindert bovendien het risico op ongevallen en criminaliteit, waardoor jongeren zich veiliger voelen. Uit de interviews is ook gebleken dat jongeren graag sociaal en fysiek actief willen zijn, maar dat ze geen geschikte plek hebben. Hoewel er al verschillende mogelijkheden bestaan, voelen ze zich daar nog niet echt thuis.

Na het gesprek met een docent van de middelbare school bleek ook dat meer participatie van ouders en bewoners kan bijdragen aan het realiseren van extra kansen. Met meer vrijwilligers kunnen er meer activiteiten georganiseerd worden en kunnen jongeren op meerdere plekken hun ding doen onder toezicht. Hieruit valt te concluderen dat jongeren baat hebben bij een openbare ruimte waar ze samen kunnen komen, omdat dit hen helpt belangrijke vaardigheden zoals communicatie en samenwerking te ontwikkelen. Zonder zo een ruimte is er een grotere kans op overlast door hangjongeren. Een goede fysieke en sociale omgeving, met voldoende voorzieningen zoals speelvelden en sportplekken, bevordert de leefbaarheid en biedt jongeren een veilige en stimulerende omgeving om actief en sociaal bezig te zijn. Hoewel er al enkele mogelijkheden bestaan, voelen veel jongeren zich daar nog niet thuis. Meer betrokkenheid van ouders en vrijwilligers kan helpen om extra kansen te creëren en de leefomgeving voor jongeren te verbeteren. 9.1.2 Hoofdvraag Hoe kan Gemeente Tilburg een duurzame vrijetijdsvoorziening creëren voor jongeren van tien tot en met achttien jaar uit Berkel-Enschot? Door middel van de conclusies van de deelvragen wordt daarmee de hoofdvraag beantwoordt. Deze conclusies zijn samengevoegd tot een advies voor de gemeente Tilburg.

In dit advies is te lezen hoe de gemeente Tilburg een duurzame vrijetijdsvoorziening kan creëren voor jongeren van tien tot en met achttien jaar uit Berkel-Enschot. Dit advies is te lezen in het volgende hoofdstuk (10 Het advies). 31

10. Het advies 10.1 Het algemene advies . Na alle onderzoeken die zijn uitgevoerd en de conclusies die hieruit getrokken zijn, is er op basis daarvan een advies opgesteld voor de Gemeente Tilburg om te helpen met het probleem dat zij hebben voorgelegd (zie 6.1 het probleem). Het advies: Het creëren van een openbare ruimte die multifunctioneel gebruikt kan worden door jongeren. Deze ruimte bestaat uit een binnen- en buitengedeelte. Het binnen gedeelte bestaat uit een aantal chillplekken, met bijvoorbeeld zitzakken en andere fijne zitplekken. Ook is er een tafel en een kast met bordspellen, om de ontwikkeling van digitalisering (zie 7.5 trends en ontwikkelingen) tegen te gaan. Verder wordt de kast aangevuld met verschillende soorten knutselspullen, zoals verf en andere materialen. Daarnaast wordt er een gaming-installatie toegevoegd, omdat de vraag daarvoor erg groot was (zie 8.3 analyse fieldresearch). Wel worden de gebruiksuren hiervan beperkt door middel van een formulier met tijdsloten, waarop jongeren zich moeten aanmelden. Dit wordt gecontroleerd door vrijwilligers uit de wijk, wat ook bijdraagt aan de sociale leefbaarheid (zie 7.2.2 sociaal & zie 9.1 analyse schema deelvraag 4). Verder worden er een paar muziekboxen geïnstalleerd, met een iPad die daaraan gekoppeld is.

Jongeren kunnen muziek afspelen en hun Figuur 29: Voorbeeld advies eventuele passie voor muziek verder ontwikkelen (zie 9.1 analyse schema deelvraag 3). De vrijwilligers worden ook ingezet voor het toezicht op de materialen voor het buitengedeelte. Er komt een hok waarin al het materiaal wordt opgeslagen, zodat het niet zomaar meegenomen kan worden. Wanneer jongeren gebruik willen maken van deze materialen, heeft de vrijwilliger de sleutel van het hok. De persoon die het materiaal gebruikt, moet een soort borg inleveren, bijvoorbeeld een fietssleutel, om te garanderen dat het materiaal wordt teruggebracht. Het buitengedeelte bestaat uit een klein voetbalveldje, waar ook andere buitenspellen gespeeld kunnen worden. De materialen hiervoor liggen in het hok. Daarnaast is er een pumptrack waarop gereden kan worden met stepjes uit het hok. Jongeren die zelf skeelers, een BMX of een skateboard hebben, mogen die natuurlijk ook meenemen om te gebruiken. De openingstijden van het binnen gedeelte zijn niet 24/7. Veel jongeren gaan overdag naar school, en het zou te veel vragen van de vrijwilligers om de hele dag beschikbaar te zijn. Om de motivatie van de vrijwilligers hoog te houden, is de binnenruimte geopend van maandag tot en met vrijdag van 15:00 tot 21:00.

Dit is omdat de meeste scholen tot ongeveer 15:00 duren en veel jongeren daarna nog verplichtingen hebben, zoals sport of helpen thuis. Door de ruimte open te houden tot 21:00, krijgt iedereen de kans om er gebruik van te maken. In het weekend is de ruimte geopend van 11:00 tot 19:00, zodat het een groot deel van de dag toegankelijk is zonder de vrije weekendavonden van de vrijwilligers af te nemen. De belangrijkste punten zijn dat er een binnen gedeelte komt (zie 9.1 analyse schema deelvraag 3) en dat er prioriteit ligt bij het creëren van plekken waar jongeren simpelweg kunnen chillen met hun vrienden (zie 9.1 analyse schema deelvraag 3).

32

10.1.1 Korte termijn Op de korte termijn is het advies om een activiteitenclub op te richten. Aangezien het niet direct mogelijk is om een ruimte beschikbaar te stellen, kan de activiteitenclub alvast een oplossing bieden voor het probleem. Dit helpt jongeren uit hun verveling te halen en fungeert tegelijkertijd als promotie voor de toekomstige ruimte. De activiteitenclub houdt in dat er elke twee weken een activiteit wordt georganiseerd voor de jongeren. Deze activiteiten worden geleid door vrijwilligers of werknemers van R-Newt. De activiteiten variëren sterk: de ene keer staat er iets sportiefs op het programma, terwijl de volgende keer de focus ligt op creatieve activiteiten. Zo blijft het programma afwisselend en aantrekkelijk voor verschillende interesses. Elke activiteit vindt plaats op een andere, centrale locatie die goed bereikbaar is voor de jongeren. Dit zorgt ervoor dat ze, ongeacht waar ze wonen, makkelijk kunnen deelnemen. Dit flexibele en toegankelijke model biedt niet alleen een tijdelijke oplossing, maar stimuleert ook sociale interactie en betrokkenheid, wat op de lange termijn zal bijdragen aan het succes van de multifunctionele ruimte. Op deze manier kan al snel een positieve impact worden gemaakt, ook al is de fysieke ruimte nog niet beschikbaar.

10.1.2 Lang termijn Op de lange termijn is het advies gebaseerd op een succesverhaal dat eerder in dit adviesrapport is genoemd: De Mobile Spot (zie 7.7 Succesverhalen). Dit succesverhaal gaat over een bus die is omgebouwd tot een 'mobiele jongerenruimte'. In deze bus bevinden zich verschillende sport- en spelmaterialen, evenals knutselspullen, spelletjes en kleine muziekinstrumenten. Ook wordt er een zithoek gecreëerd, zodat jongeren zich kunnen ontspannen en rustig kunnen zitten. In de zomer kunnen er zitzakken buiten de bus worden geplaatst om extra zitruimte te bieden. Het grote voordeel van deze mobiele jongerenruimte is dat de bus gemakkelijk op verschillende locaties in Berkel-Enschot kan worden geplaatst. Dit biedt flexibiliteit en zorgt ervoor dat jongeren niet steeds naar dezelfde plek hoeven te gaan. Het regelmatig wisselen van locatie biedt bovendien variatie in activiteiten, omdat verschillende plekken verschillende mogelijkheden bieden. Hierdoor krijgen jongeren meer te doen en blijft de belangstelling voor de activiteiten groter. Een bijkomend voordeel is dat jongeren uit verschillende wijken niet telkens naar dezelfde buurt hoeven te reizen, wat de afstand verkleint en het voor hen makkelijker maakt om deel te nemen.

Door de bus afwisselend in verschillende wijken te plaatsen, wordt ook voorkomen dat één specifieke buurt de ‘last’ van de jongerenactiviteiten draagt. Dit helpt om spanningen te verminderen tussen buurtbewoners en jongeren, die in het verleden mogelijk veroorzaakt zijn door overlast of een gevoel van onveiligheid door hangjongeren. De mobiele jongerenruimte bevordert ook sociale interactie. Jongeren kunnen hun vrienden meenemen naar de bus en nieuwe mensen ontmoeten, wat de sociale druk en verveling vermindert. Het biedt een veilige en toegankelijke plek waar jongeren zich kunnen vermaken en ontspannen, terwijl het ook de samenhang tussen jongeren uit verschillende wijken versterkt.

10.1.3 Promotie Maar hoe krijgen te jongeren te weten waar de activiteiten en de bus te vinden zijn? Of hoe krijgen ze te weten wanneer en waar een openbare ruimte komt? Dit is natuurlijk belangrijk als je de jongeren ook echt betrokken wil hebben/houden. In het begin is het belangrijk om samen met R-Newt goed contact te houden met de jongeren. Hun hebben ze ook kunnen bereiken om te komen naar de burgeravond. Ook kan het helpen om een sociaal mediakanaal te maken om ook via deze manier de jongeren te kunnen bereiken. Als eenmaal de activiteiten groep op vaste dagen bezig is weten de jongeren wanneer het is, waar het dan de volgende keer is wordt de keer ervoor gezegd en kan ook nog benoemd worden op sociale media. Tijdens te middagen kan er ook benoemd worden waar en wanneer de openbare ruimte er komt. Als de openbare ruimte eenmaal goed in gebruik is kan de mobiele jongeren ruimte worden toegepast. Dit kan gepromoot worden met posters in de openbare ruimte en op het sociale mediakanaal. Als de jongen al enthousiast zijn over de afgelopen ontwikkelingen gaan ze het volgende waarschijnlijk ook interessant vinden en het er al met andere vrienden en buurtbewoners over hebben.

Over de locatie van de bus wordt vermeld op de keer ervoor bij de vorig plek, bij de openbare ruimte is er een poster met een planning waar het wanneer staat en het is terug te vinden bij het sociale media kanaal.

33

11 Bibliografie 020.apps.nl. (2024, Augustus 30). Berkel. Opgeroepen op Augustus 30, 2024, van https://020apps.nl/mip/beschrijvingen/Berkel-Enschot.pdf: https://020apps.nl/mip/beschrijvingen/BerkelEnschot.pdf 020.apps.nl. (2024, Augustus 30). Enschot. Opgeroepen op Augustus 30, 2024, van https://020apps.nl/mip/beschrijvingen/Berkel-Enschot.pdf: https://020apps.nl/mip/beschrijvingen/BerkelEnschot.pdf Allecijfers. (sd). wijk/berkel-enschot-tilburg. Opgeroepen op September 9, 2024, van allecijfers.nl: https://allecijfers.nl/wijk/berkel-enschot-tilburg/ Bibliotheek Midden Brabant. (sd). Activiteiten Berkel-Enschot. Opgeroepen op 10 3, 2024, van Bibliotheek Midden Brabant: https://bibliotheekmb.op-shop.nl/ingang/berkel-enschot/11261/kinderboekenweek-eigenwijzedierenshow/06-10-2024 blijvenleren.net. (sd). docenten/interactie-met-mentimeter. Opgeroepen op Oktober 11, 2024, van blijvenleren.net: https://blijvenleren.net/docenten/interactie-met-mentimeter/ Breens. (2023, 02 23). Invloed van digitalisering bij jongeren. Opgehaald van Breens: https://breens.nl/themas/digitale-vaardigheden/de-invloed-van-digitalisering-op-de-fysieke-en-mentalegezondheid-van-jongeren/ Cruyff-foundation. (sd). jaarverslag/cruyff-courts/. Opgeroepen op September 26, 2024, van cruyff-foundation.org. de schalm. (sd). activiteiten.

Opgeroepen op 10 3, 2024, van deschalm: https://www.deschalm.net/activiteiten.html De Schalm. (sd). De Schalm. Opgeroepen op 10 3, 2024, van De Schalm: https://www.deschalm.net/ Gemeente Tilburg. (sd). Activiteiten en hulp voor jongeren (R-newt). Opgeroepen op 10 3, 2024, van T-helpt: https://www.t-helpt.nl/detail/activiteiten-en-hulp-voor-jongeren-r-newt/ Gemeente Tilburg. (sd). gemeente/gebiedsontwikkeling/berkel-enschot. Opgeroepen op September 17, 2024, van www.tilburg.nl: https://www.tilburg.nl/gemeente/gebiedsontwikkeling/berkel-enschot/ Graauw, C. d. (2015, 9 4). Trends onder jongeren om toe te passen. Opgehaald van Onderzoek onder jongeren: https://www.claudiadegraauw.nl/jongeren-een-moeilijk-te-bereiken-doelgroep/ Graauw, C. d. (2021, 9 4). Onderzoeksmethoden voor jongeren. Opgehaald van Onderzoek onder jongeren: https://www.claudiadegraauw.nl/jongeren-een-moeilijk-te-bereiken-doelgroep/ Hanneke Kruize, F. A. (2024, September 6). fysieke leefomgeving op gezond gedrag. Opgehaald van https://www.gezondeleefomgeving.nl/sites/default/files/2022-05/Factsheet%20Fysieke%20leefomgeving.pdf: https://www.gezondeleefomgeving.nl/sites/default/files/2022-05/Factsheet%20Fysieke%20leefomgeving.pdf Hopman, P. (sd). Stop diftar in Arnhem: de straten vervuilen. Opgeroepen op 10 3, 2024, van petities.nl: https://stopdiftararnhem.petities.nl/ idea sandbox. (sd).

Brainstormen met plaknotities. Opgeroepen op 10 11, 2024, van idea sandbox: https://ideasandbox.com/worldview-1/inventory-making/sticky-note-brainstorming/ Inbrabant. (sd). Inbrabant. Opgeroepen op 08 30, 2024, van Tilburg: https://www.inbrabant.nl/en/library/tilburg jeugdwerkberkelenschot. (sd). sinterklaas. Opgeroepen op 10 3, 2024, van jeugdwerkberkelenschot: https://jeugdwerkberkelenschot.nl/sinterklaas/ Joost Oude Groeniger, Willem de Koster, Jeroen van der Waal. (2020, 8 31). Slot op tv en pc kan sociale ongelijkheid in obesitas bij kinderen verminderen. Opgeroepen op 10 3, 2024, van Socialevraagstukken: https://www.socialevraagstukken.nl/slot-op-tv-en-pc-kan-sociale-ongelijkheid-in-obesitas-bij-kinderenverminderen/#:~:text=Kinderen%20besteden%20hun%20vrije%20tijd,ongelijkheid%20in%20obesitas%20ond er%20kinderen. Kempenbranie. (sd). de-mobile-spot. Opgeroepen op September 26, 2024, van kempenbranie.nl: https://www.kempenbranie.nl/de-mobile-spot

34

Liselotte Heesters. (2020, 12 4). Digitale ongelijkheid vergroot sociale ongelijkheid. Opgeroepen op 10 3, 2024, van demens: https://demens.nu/2020/12/04/digitale-ongelijkheid-vergroot-socialeongelijkheid/#:~:text=De%20toenemende%20digitalisering%20van%20de%20samenleving%20brengt%20vee l%20kansen%20met,groepen%20in%20de%20samenleving%20dieper. Lokaleregelgeving. (sd). Lokaleregelgeving. Opgeroepen op 08 30, 2024, van Nieuwe wedregels: https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR82713/1 NJi. (sd). Mediagebruik 9-12 jarigen. Opgeroepen op 09 06, 2024, van NJi: https://www.nji.nl/mediaopvoeding/toolbox/mediagebruik-9-12jarigen#:~:text=Gemiddeld%20besteden%20kinderen%20van%209,berichten%20via%20media%20te%20ver sturen. nji.nl. (2024, September 3). Dagelijkse gevolgen middelenmisbruik . Opgehaald van https://www.nji.nl/middelenmisbruik-en-verslaving/gevolgen#dagelijkse-gevolgen-middelenmisbruik%C2%A0: https://www.nji.nl/middelenmisbruik-en-verslaving/gevolgen#dagelijkse-gevolgen-middelenmisbruik%C2%A0 nji.nl. (2024, Septembet 3). Psychische en lichamelijke gevolgen middelengebruik.

Opgeroepen op September 3, 2024, van https://www.nji.nl/middelenmisbruik-enverslaving/gevolgen#:~:text=Jongeren%20lopen%20meer%20risico%20op,%2C%20depressie%2C%20angst en%20en%20psychoses.: https://www.nji.nl/middelenmisbruik-enverslaving/gevolgen#:~:text=Jongeren%20lopen%20meer%20risico%20op,%2C%20depressie%2C%20angst en%20en%20psychoses. Paul Notelteirs. (2021, 9 28). Digitalisering zorgt voor minder sociaal contact: Welke gevolgen hebben Uber en Zoom op ons sociaal gedrag? Opgeroepen op 10 3, 2024, van Demorgen: https://www.demorgen.be/techwetenschap/digitalisering-zorgt-voor-minder-sociaal-contact-welke-gevolgen-hebben-uber-en-zoom-op-onssociaal-gedrag~b42ee70c/?referrer=https://www.google.com/ Paulinus O. Ugwoke, Abubakar Abdubsalam, Chukwuemeka C. Ejiofor. (2024, 3 18). Internet Of Things: The Key Enabler of Smart City Development. Opgeroepen op 10 3, 2024, van Intechopen: https://www.intechopen.com/chapters/89591 planetyouth. (2024, 9 24). icelandic prevention model. Opgehaald van planetyouth: https://planetyouth.org/theicelandic-prevention-model/ Pritha Bhandari/Julie Merkus. (2021, 7 6). Kwalitatief onderzoek. Opgehaald van Scribbr: https://www.scribbr.nl/onderzoeksmethoden/kwalitatiefonderzoek/#:~:text=Bij%20kwalitatief%20onderzoek%20verzamel%20en,te%20doen%20voor%20nieuw%20o nderzoek. Rijksoverheid. (2022, 4 14).

Meeste wijken in Nederland prettig om te wonen; grote verschillen in de steden. Opgeroepen op 8 30, 2024, van Rijksoverheid.nl: https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2022/04/14/meeste-wijken-in-nederland-prettig-om-te-wonengrote-verschillen-in-desteden#:~:text=De%20leefbaarheid%20van%20een%20buurt,overlast%20en%20(on)veiligheid. rivm.nl. (2024, September 6). Gezonde Leefomgeving. Opgehaald van https://www.rivm.nl/gezondeleefomgeving: https://www.rivm.nl/gezondeleefomgeving Robben, R. (2019, 09 28). Dream Team Berkel-Enschot. Opgehaald van Brabants Dagblad: https://www.bd.nl/tilburge-o/sok-dream-team-wint-kortere-maar-moeilijke-dorpsquiz-berkelenschot~ae01d7d0/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F#:~:text=BERKEL%2DENSCHOT%20 %2D%20Met%20100%20teams,Dream%20Team%20won%20deze%20editie. Samenleving, K. &. (sd). Tieners en hun vrijetijd. Opgeroepen op 09 06, 2024, van Kind&Samenleving: https://ks.be/spelen-en-vrije-tijd/tieners/tieners-en-hun-vrije-tijd-een-moeilijke-doelgroep/ sbcm. (sd). Voer een mooi gesprek met de stellingenkaartjes. Opgeroepen op 10 11, 2024, van sbcm. scoutingberkel. (sd). home. Opgeroepen op 10 3, 2024, van scoutingberkel: https://www.scoutingberkel.com/ Scribbr. (sd). wat is een focysgroep (focusgroep interview)? Opgeroepen op 10 11, 2024, van Scribbr: https://www.scribbr.nl/veel-gestelde-vragen/wat-is-een-focusgroep-focusgroep35

interview/#:~:text=Een%20focusgroep%20(ook%20wel%20focusgroep,waaraan%20meerdere%20respondent en%20tegelijkertijd%20deelnemen. smartmicro. (2023, 10 27). How adaptive traffic light control benefits smart cities. Opgeroepen op 10 3, 2024, van smartmicro: https://www.smartmicro.com/press-media/detail/how-adaptive-traffic-light-control-benefits-smartcities Tevreden. (sd). Kinderen en onderzoek. Opgeroepen op 10 3, 2024, van Tevreden: https://www.tevreden.nl/blog/kinderen-en-onderzoek/ Tevreden. (sd). Kinderen en onderzoek, vanaf welke leeftijd? Opgeroepen op 09 25, 2024, van Tevreden.nl: https://www.tevreden.nl/blog/kinderen-en-onderzoek/ Tilburg, G. (sd). Gemeente Tilburg. Opgeroepen op 08 30, 2024, van Berkel-Enschot: https://www.tilburg.nl/gemeente/stad-en-dorpen/en-dorpen/wijken/wijk-en-dorpsagendas/wijkagenda-berkelenschot/#:~:text=Berkel%2DEnschot%20is%20een%20dorp,Berkel%2DEnschot%20bijna%2013.000%20inw oners Tilburguniversity. (sd). History and acdemic heritage. Opgeroepen op 08 30, 2024, van Tilburguniversity: https://www.tilburguniversity.edu/about/history-and-academic-heritage/history

36

12 Uitnodiging Gemeente Tilburg en R-Newt hebben gevraagd of er een uitnodiging gemaakt kon worden voor de burger-avond. Hieronder is de uitnodiging te vinden die verstuurd is naar de jongeren in Berkel-Enschot.

37