VerslagRaad 17 en 20 juni en 1 juli 2024 PPN

gemeente Tilburg Verslag van de vijfde vergadering van de raad Maandag 17 juni 2024, donderdag 20 juni 2024 en maandag 1 juli 2024 Aanvang: 10.00 uur (17 juni), 10.00 uur (20 juni) en 11.00 uur (1 juli)

Agenda 17 juni 2024

1a. Opening van de vergadering 1b. Vaststellen van de agenda 1c. Algemene Beschouwingen Perspectiefnota 2025 1d. Reactie van het college op de algemene beschouwingen 1e. Schorsing tot 20 juni, 10.00 uur

Agenda 20 juni 2024 en 1 juli 2024

1.

Opening van de vergadering

2.

Behandeling ingediende moties

2.1

Duurzame stad

2.2

Vitale Stad (inclusief grote projecten)

2.3

Inclusieve stad

2.4

Samen en Dichtbij

3.

Raadsvoorstel Perspectiefnota 2025

AANWEZIG: de heren F.J.C.M. van Aarle, N. Agoviç (alleen 17 en 20 juni) en M.J.M. Antens, mevrouw A. Aboulkacem, de heren H.F. van den Berg, K.W.R.M. Blokker, O.H.T. Broeders en J. Buijvoets (alleen 17 en 20 juni), mevrouw I.M.E.A. Couwenberg, de heer R.R.H. Cremers, de dames A. Dunning en Y.B.A. Heutmekers-Linders (alleen 20 juni), de heren D.J.P. Heuvelmans en P.H.J.M. van den Hoven, mevrouw A.C.M. van Huffel (alleen 17 en 20 juni), de heren S.J.A. Jansen, P.M. Janssen, J.M.A. Kokke, P. Kooke, A.J.F. Kramer, S.M. Koster, F.A.M. Kriellaars en Th. Kruiver, mevrouw P.L.R. Mieris, de heer J.A.C. Molenaar, mevrouw L.E.C.P.M. Oerlemans, de heer I.F.J.M. Otten, de dames M. Pals, S.C.M. Schampers, F. Schellekens en E.P.J.M. Smit, de heer H.A.J. Smolders, mevrouw K. Sol, de heer R. Spieringhs, mevrouw S. Spinnewijn, de heren N.J.L. van Stappershoef, J.F.M. Sweep en H.C.A.M. van Tilborg, mevrouw A. Vlasveld, de heren M.F.L. Vriens en N. van Wanrooij, mevrouw P. Wijnans, de heren B. Yilmaz en A.A.H. Zegers en mevrouw A. Zouridis. VOORZITTER: de heer Th.L.N. Weterings, burgemeester. GRIFFIER: mevrouw N. Kanters, griffier. TEVENS AANWEZIG: de heren M. van Asten, Y. Çelik en H.J. Grashoff, de dames M.T.M. Hendrickx en E. Kostermans en de heer B.W.W. van der Pol, wethouders. AFWEZIG: de heer J.M.J. Zieleman (alleen 1 juli). 1a.

Opening van de vergadering De voorzitter opent de vergadering met een kort moment van bezinning en heet vervolgens allen welkom. De heer Kriellaars zal vanaf een later moment de vergadering bijwonen, terwijl de heer Blokker tot 11 uur in de vergadering aanwezig zal zijn.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 1

1b. Vaststellen van de agenda De voorzitter wijst op een lunchpauze omstreeks 12.00 uur, welke pauze ook is bedoeld om de reactie van het college voor te bereiden. De fracties hebben in deze vergadering vandaag elk 12 minuten spreektijd, inclusief de spreektijd voor de reflectieblokken. Er mag bij de algemene financiële beschouwingen geïnterrumpeerd worden, waarvoor er extra spreektijd beschikbaar is. Voor de spreekvolgorde hanteert hij het uitgangspunt van het om en om spreken en in zetelaantal van groot naar klein van coalitie- en oppositiefracties. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 1c. Algemene Beschouwingen Perspectiefnota 2025 De heer Spieringhs (GroenLinks) ziet in de perspectiefnota een duidelijke en heldere koers, waarbij ambities op groen en sociaal hooggehouden worden en er geïnvesteerd blijft worden in de gemeente en haar inwoners, waarbij iedereen mee mag doen en er mag zijn. Dat kan gelukkig ook, omdat de gemeente financieel gezond is. Er ligt een perspectiefnota voor die wat hem betreft recht doet aan een gemeente volop in ontwikkeling en die tegelijkertijd kiest om zaken ook betaalbaar en uitvoerbaar te houden. Dat er keuzes gemaakt moeten worden is hem helder. De keuzes zijn soms om te faseren, te prioriteren, slimmer om te gaan met personele inzet en ook te kijken naar subsidies. Wat GroenLinks betreft is dat logisch en verstandig.

Hij vraagt het college om de raad goed mee te nemen bij de uitwerking van deze keuzes, zodat die ook zijn controlerende rol kan vervullen. Mevrouw Couwenberg (CDA) vraagt of daadwerkelijk wordt gekozen of wordt opgeschreven dat er gekozen gaat worden. De heer Spieringhs (GroenLinks) antwoordt dat is opgeschreven dat er gekozen gaat worden. Zijn vraag is om de raad mee te nemen in de te maken keuzes. De heer Kokke (SP) vraagt welke keuze GroenLinks zelf voor de komende jaren gaat maken. De heer Spieringhs (GroenLinks) antwoordt dat wat GroenLinks betreft deze benadering niet gaat knellen op het sociaal domein, in de dorpen, de buurten en de wijken. Ook als hij deze perspectiefnota langs het akkoord “Meer voor elkaar” legt zien hij dat de gemeente nog steeds stevig investeert in groen in en om de stad. Er wordt onder andere verder gegaan met het aan elkaar verbinden van natuur, bijvoorbeeld met de aanleg van de recropassage. De heer Kokke (SP) informeert wat de heer Spieringhs bedoelt met ‘niet knellen’. De heer Spieringhs (GroenLinks) bedoelt met niet knellen dat in wijken, dorpen en buurten de sociale basis overeind wordt gehouden en daar stevig wordt doorgegaan met het aansluiten bij de behoeften. De heer Kokke (SP) interpreteert dat er wat GroenLinks betreft geen bezuinigingen zullen komen in wijken en dorpen.

De heer Spieringhs (GroenLinks) gaat kijken hoe de dingen slimmer en efficiënter kunnen. Hij gaat er van uit dat dat allemaal kan zonder effect op het sociaal domein. Vanwege steeds extremere weersomstandigheden is het van groot belang om ook te blijven investeren in klimaatadaptatie. Op duurzaamheid mag er van de GroenLinks fractie echt een tandje bij. Op dat onderwerp komt hij later nog terug. De ontwikkeling van de basisbaan zonder terugval naar de bijstand is heel mooi, met een positieve impact op het leven van de deelnemers. Hij juicht de ophoging van het subsidieplafond toe om zo nog meer impact te kunnen maken op bestaanszekerheid. Het is fijn dat er een onderzoek komt naar het gebruik van de Meedoenregeling. GroenLinks wil graag de drempels wegnemen zodat iedereen mee kan doen.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 2

Tilburg is een plek waar iedereen zich vrij moet kunnen voelen. GroenLinks is daarom blij met de anti-discriminatie agenda en met de inzet op de dak- en thuisloosheid. Om de samenleving hier nog meer te versterken kondigt hij de motie ‘Sunflower’ en een motie ter versteviging van de aanpak van dak- en thuisloosheid aan. De heer Kokke (SP) wil ook vernemen wat de ambities van GroenLinks zijn op het gebied van het terugdringen van kinderarmoede in Tilburg. De heer Spieringhs (GroenLinks) wijst op de ophoging van het subsidieplafond, dat veertien organisaties aangaat, wat te lezen was in de raadsbrief van 14 mei jl. Daarin wordt kinderarmoede ook meegenomen. Wat GroenLinks betreft pakt de gemeente kinderarmoede dus nog steeds stevig aan. De heer Kokke (SP) ziet niets in de perspectiefnota staan over de ambitie om de kinderarmoede te verminderen en hij vraagt of de heer Spieringhs het met hem eens is dat dat juist wel in die nota thuishoort, om aan te geven dat de gemeente Tilburg de kinderarmoede wil tegengaan. De heer Spieringhs (GroenLinks) vindt het mooi dat de perspectiefnota een beknopt stuk is geworden. Een aantal dingen op bestaanszekerheid gaat door, zoals onderzoek naar alle regelingen en een verbeterplan voor alle sociale regelingen, inclusief een verbeterplan op het beleid voor bestaanszekerheid. Hij hoopt dat hij de SP daarbij aan zijn zijde vindt.

De heer Kokke (SP) staat daarvoor zeker aan de zijde van GroenLinks, maar begrijpt niet dat enerzijds de PvdA en GroenLinks in Den Haag hard roepen iets te moeten doen aan kinderarmoede en dat die moet verminderen, maar anderzijds in de perspectiefnota van o.a. GroenLinks en de PvdA niets staat over het terugbrengen van kinderarmoede in Tilburg in de komende jaren. Hij wil samen de uitdaging oppakken en dat punt toch in de perspectiefnota laten opnemen, zodat zeker is dat allen de kinderarmoede in Tilburg willen terugbrengen. De heer Spieringhs (GroenLinks) hoopt dat de SP zich ook zal verdiepen in alle stukken naast de perspectiefnota, zoals over bestaanszekerheid, waarover het de komende maanden nog veelvuldig zal gaan. Grote conflicten zijn van invloed op de samenleving. Hij heeft grote zorgen over het gebrek aan perspectief in delen van de wereld. GroenLinks wil stil staan bij hen die lijden onder oorlog en onderdrukking. Hij is dankbaar te kunnen wonen in een sociale, inclusieve en duurzame stad. De heer Van Aarle (LT) vraagt wat GroenLinks wil doen aan degenen die nu kampen met wateroverlast vanwege extreme langdurige regenval. De heer Spieringhs (GroenLinks) constateert dat weersomstandigheden steeds extremer worden en staat aan de zijde van Lokaal Tilburg als het gaat om het verbeteren van de klimaatadaptatie in Tilburg en het bestrijden van weersextremen.

De heer Van Aarle (LT) is geconfronteerd met maanden achtereen extreem langdurige regenval, de oorzaak van de problemen, waarover hij niets terugleest in de stukken over klimaatadaptatie. Hij vraagt of GroenLinks en het college bereid zijn om daarin mee te bewegen en dat probleem ook serieus op te pakken. De heer Spieringhs (GroenLinks) zou wat meer controle over het weer willen hebben en erkent het complexe probleem. Gezamenlijk zou men moeten kijken hoe daarmee om te gaan. De heer Janssen (LST) constateert dat minder bedeelden en werkzoekenden in steeds meer hokjes worden opgedeeld, waarnaar vervolgens apart onderzoek wordt gedaan en daarna apart beleid voor wordt ontwikkeld. Dat gaat oneindig door. Hij ziet zo steeds meer onderzoeken, pilots, experimenten en proeftuinen die veel tijd en geld kosten. Dat resulteert in vertraging bij het aanpakken van reeds bekende problemen en de uitkomst is bijna altijd voorspelbaar. Zo was er ooit het peperdure vertrouwensexperiment, waaruit bleek dat vertrouwen werkt. Het was overigens nog moeilijk om voldoende deelnemers daarvoor te vinden. Aan dat experiment heeft de gemeente de beweging van vertrouwen en het Vertrouwensspeldje overgehouden.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 3

Via de pilot ‘Geld en gezin’ konden 300 geselecteerde gezinnen in de bijstand gedurende tweeënhalf jaar meer geld krijgen. Zo wilde men testen of meer geld gelukkiger en gezonder gemaakt. De uitslag wist hij al tevoren. Ook hier bleek het moeilijk om voldoende deelnemers te vinden. Wethouder Lahlah ging een maand de bijstand in om te ervaren hoe dat voelt en waar men tegenaan loopt. Al snel kwam ze geld tekort om voldoende eten te kunnen kopen. Hij vond het vreemd dat ze geen beroep deed op gesubsidieerde partners en organisaties, die zeggen hiervoor te kunnen zorgen. Wellicht wist ze de weg niet in het oerwoud van regelingen en voorzieningen. Dezelfde wethouder introduceerde de basisbanen, waarin 50 mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt tijdelijk een gesubsidieerde baan werd aangeboden. Het was een miljoenenproject. En dit terwijl er bij de Diamantgroep zogenaamde ontwikkelbanen zijn, waar deelnemers ook kunnen instromen. De eerste gecreëerde banen waren eigenlijk voor iedereen geschikt. Ook hier was het vinden van voldoende deelnemers niet eenvoudig. Na een kostbare pilot met 50 personen moet de opzet nu duurzaam gemaakt worden en wil de wethouder naar 150 deelnemers toe. De LST moet er niet aan denken wat de deels structurele kosten voor deze basisbanen zullen zijn.

De heer Spieringhs (GroenLinks) vraagt wat de LST vindt van het verbeterplan waardoor regelingen eenvoudiger worden en door betere communicatie makkelijker te vinden zijn. Er worden automatismes ingebouwd en er wordt ingezet op verbetering van de dienstverlening. Hij vraagt zich af of de raad hierover enkele jaren weer zal horen dat het allemaal beter had gemoeten. Hij wil weten of de LST daar nu wel enthousiast over is. De heer Janssen (LST) heeft daaraan zelf meegewerkt en hanteert het principe van eerst zien en dan geloven. Hij houdt dus de vinger aan de pols en komt op een aantal zaken in de vervolgvergadering van 20 juni a.s. nog terug. Wat soms een effectieve of sympathieke aanpak lijkt, blijkt in de praktijk vaak symboolpolitiek. Zijn fractie hoopt dat het college nu eindelijk eens doorpakt met het vereenvoudigen en vindbaar maken van alle regelingen en voorzieningen. Hij raadt aan alle regelingen en voorzieningen goed tegen het licht te houden en kritisch naar impact, effectiviteit, efficiency en betaalbaarheid te kijken. Het college kijkt ook naar zogenaamde dubbelingen en overlappende activiteiten. De LST juicht het toe niet meer te doen wat niet nodig is. Mevrouw Spinnewijn (D66) hoort de heer Janssen zich enkele malen tegenspreken. Enerzijds gaat hij voor de impact, maar anderzijds gelooft hij niet in het onderzoek.

Zij vraagt hoe de LST naar het beleid van de hefbomensystematiek uit de afgelopen jaren kijkt, waarmee aantoonbare verschillen zijn gemaakt in de gemeente. De heer Janssen (LST) vindt dat hij zichzelf niet tegenspreekt, maar hij doet een beroep op de raad om minder te laten onderzoeken. Soms weet men de uitkomst daarvan namelijk al, evenals het probleem. Hij geeft echter niet aan nooit meer onderzoek te willen doen. Er zijn hefbomen, maar hij is ervan overtuigd dat het vaak gaat om voorspelbare uitkomsten. De heer Jansen (PvdA) gaat in op de opmerking van de heer Janssen over de ontwikkel- en basisbanen. Een groep Tilburgers moet kunnen meedoen in hun eigen tempo, wat niet lukt met een reguliere baan. De LST is tegen het doorontwikkelen van banen waardoor mensen als volwaardige Tilburgers kunnen meedoen, maar hij vraagt zich af wat dan het alternatief van de LST is. Dat alternatief kan volgens hem nooit zijn om deze mensen geen stap vooruit te laten zetten en niet te laten meedraaien in de maatschappij. De heer Janssen (LST) dient daarover een motie in, die op 20 juni a.s. aan de orde komt. Bij de behandeling daarvan kan hij verder uitleggen hoe de LST hierover denkt. Hij begrijpt dat het oorspronkelijke voorstel al bijgesteld is en erkent dat men mensen niet moet loslaten en ze zo lang mogelijk aan het werk moeten zijn. Hij wil hen niet laten terugvallen in de bijstand.

Een grote groep zal echter daarin blijven. Hen kan men activeren, maar hij wil ook graag weten hoe dat er precies zal uitzien,

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 4

wat dat zal kosten en hoe de samenwerking met de Diamantgroep zal plaatsvinden. Wellicht dat men de term ‘basisbanen’ moet laten vallen en moet spreken over een vangnet. De heer Jansen (PvdA) meent dat hetgeen de heer Janssen zegt precies de bedoeling is van ontwikkelbanen. Hij vraagt zich daarom af waarom de heer Janssen zich zo sterk afzet tegen de collegeplannen in plaats van te proberen ze te nuanceren en elkaar proberen te vinden. Hij zou het fijn vinden als de LST een andere toon daarover zou aanslaan. De heer Janssen (LST) noemt het in de politiek niet ongebruikelijk om eerst hard van leer tegen plannen te trekken. Aanvankelijk had de LST moeite met het voorliggende plan. Inmiddels was in de krant te lezen dat het enkele tonnen gaat kosten. Hij wil nu weten welke kant het opgaat en hoe het zit, waarna de LST haar standpunt gaat bepalen. De LST wil weten wat plannen gaan kosten. Wel wil hij mensen zo lang mogelijk helpen. De communicatie tussen burgers, hulpverleners en de overheid verloopt moeizaam. De media berichten met grote regelmaat over misstanden en schrijnende situaties. Als het fout gaat wordt de verantwoordelijkheid als een hete aardappel naar een ander bord doorgeschoven. De Wmo dreigt totaal vast te lopen in een verstikkende bureaucratie in een systeem dat al tijden niet goed functioneert.

Toch blijft het college inzetten op het bijschaven van dit falende systeem. Er zijn nog steeds klachten over de zorgcoalitie Siem, De Toegang, de aanpak rond hulp aan huis, de jeugdzorg en de aandacht voor ouderen. De LST maakt zich daarom grote zorgen, omdat in de toekomst met relatief minder geld meer zorg geleverd zal moeten worden. Men mag volgens de LST niet alle heil van de sociale basis verwachten. Speciale aandacht vraagt hij voor de mensonterende omstandigheden, waarin daklozen in de gemeente moeten leven. De LST is blij dat vorig jaar de motie om daken thuislozen te gaan tellen is aangenomen. Alle mensen en betrokken organisaties hebben eraan meegewerkt, met uitzondering van één subsidiepartner. De verwachting is dat de uitkomsten schokkend zullen zijn. De LST is teleurgesteld over uitwerking van de vorig jaar aangenomen motie over sanitaire voorzieningen voor daklozen. Dit kan en moet beter. De heer Kokke (SP) vraagt wat de LST voorstelt op het gebied van zorg en huishoudelijke hulp in het kader van de Wmo. De heer Janssen (LST) denkt hierbij aan out of the box-oplossingen, waarover de LST een motie heeft ingediend. Men kan kijken of mensen iets kunnen bijdragen en dat de gemeente daarop een beroep doet. Het gaat niet om een werkverplichting, maar wel om hulp in huis. Hij weet dat mensen bij anderen thuis kunnen meehelpen.

Hij weet ook dat er door op de ingeslagen weg doorgaan te weinig mensen zijn. Mantelzorgers zijn overbelast en mensen vallen weg. Daarom wil de LST een beroep kunnen doen op iedereen die kan meehelpen om dingen voor elkaar te krijgen. Alle instanties moeten daarvoor worden ingezet. Natuurlijk wil hij daarvoor geld beschikbaar stellen. De heer Kokke (SP) is niet met dat antwoord tevreden, omdat het erop neerkomt dat mantelzorgers meer een beroep op de sociale basis moeten doen. Het kernpunt van de kritiek van de mantelzorgers is dat zij alles al hebben geprobeerd en de gemeente om hulp vragen, bijvoorbeeld door meer uren huishoudelijke hulp te bieden. De LST wil alles oplossen via de sociale basis en het ook doen met het nu beschikbare geld. Als de SP voorstelt om de uren huishoudelijke hulp te verhogen en daarvoor meer geld te vragen, is hij benieuwd of de SP dan op de LST kan rekenen. Mevrouw Spinnewijn (D66) hoorde dat de heer Janssen wel aan haar zijde staat als het gaat om realisme, inhoudend dat de gemeente niet zomaar extra geld kan geven. Zij vraagt of de LST het met D66 eens is dat oplossingen op een innovatieve manier gevonden moeten worden en er experimenteerruimte nodig is om die manieren te vinden. De heer Janssen (LST) stelt dat experimenteren ook gewoon doen kan zijn. Hij wil bij mensen een ander bewustzijn creëren en hen laten zien dat ze niet gevangen zitten

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 5

in wetten en regels. Zij kunnen de vrijheid krijgen om mee te helpen. Als zij out of the box-oplossingen aandragen wil hij die gewoon laten uitvoeren. Als er extra geld nodig is voor huishoudelijke hulp, dan moet dat er gewoon komen, evenals meer uren. In die zin is hij het dus eens met de SP. Het actieplan ‘Iedereen een thuis’ kan hij pas na de resultaten van de telling goed beoordelen. Een aantal zaken wil hij echter al aanpakken. Mevrouw Spinnewijn (D66) verwacht vandaag tijdens de behandeling van de perspectiefnota vanuit verschillende perspectieven lichte of soms forse kritiek te horen. Zij is trots, omdat de raad koersvast is in woelige tijden, zich niet laat afleiden van langetermijndoelen én omdat de gemeente financieel al jarenlang een goed doordacht beleid voert. De inleiding van de perspectiefnota stelt terecht dat de geopolitieke situatie onzeker is. Dit klinkt soms als ver weg, maar de realiteit is dat internationale crises en oorlogen rechtstreeks worden gevoeld binnen de gemeentegrenzen. En helaas gaat het nog verder dan dat. Ook landelijk is er sprake van een hoogst onzekere politieke situatie, waarbij de economie en het klimaat onder druk staan en plannen gebouwd worden op financieel drijfzand.

Hoewel de opschalingskorting van de baan is en extra geld beschikbaar komt voor de Wmo-zorgkosten, maakt zij zich flink zorgen over de mate waarop het Rijk de gemeente daadwerkelijk structureel gaat helpen bij de uitdagingen van nu en de toekomst. Inmiddels is bekend dat de zon op het vlak van onder meer onderwijs of cultuur, van menswaardige opvang van vluchtelingen, zéker niet gaat schijnen in Nederland. Graag hoort zij hoe het college zich gaat verhouden tot deze nieuwe politieke realiteit, waarbij de ambities van de gemeente voor al haar inwoners op diverse fronten lijkt te botsen met de onverstandige koers van de nieuwe regering. Maar gelukkig laat Tilburg met deze perspectiefnota opnieuw zien dat zij het optimistische alternatief in Nederland is. De heer Kokke (SP) vraagt welke botsingen D66 ziet tussen Den Haag en de gemeente Tilburg. De heer Van Aarle (LT) vraagt zich af of het debat gaat over de landelijke of gemeentelijke perspectiefnota. Mevrouw Spinnewijn (D66) licht toe dat de politieke en financiële realiteit in de gemeente in belangrijke mate afhankelijk is van het geld dat vanuit het Rijk naar de gemeente komt. Zij vindt bezuinigingen op onderwijs en verhoging van het btw-tarief op boeken en cultuur niet te rijmen, omdat het belangrijke elementen zijn in de vorming van kinderen in de maatschappij.

Alle grote opgaven beginnen in Den Haag en vinden hun weg naar de gemeente. Volgens D66 breekt er echt een heel moeilijke tijd aan. Gelukkig heeft Tilburg wel jarenlang een lobby naar Den Haag laten zien. De gemeente moet opnieuw een signaal aan het Rijk afgeven dat die de gemeente met de juiste middelen moet helpen. In die zin maakt D66 zich stevige zorgen. Gelukkig laat Tilburg met deze perspectiefnota opnieuw zien dat zij het optimistische alternatief in Nederland is. De daadkracht die inwoners nodig hebben wordt in lijn met het bestuursakkoord ook de komende jaren doorgezet. Er is het lef om op zijn Tilburgs te blijven investeren in plaats van te bezuinigen. Voor ligt een logisch vervolg op een jarenlange gezonde en doordachte financiële beleid, waarbij men door slim investeren ook niet in de financiële problemen komt. Gekozen wordt om het voorzieningenniveau hoog te houden en daartoe wordt een lichte stijging van de woonlasten geaccepteerd. D66 staat vol achter deze keuze, waarbij zij ook constateert dat Tilburg in vergelijking met andere steden zelfs nog voor een gematigde lijn kiest. Zij snapt de voorgelegde keuzes om met de blik op gezonde financiën anders te kijken en anders te werken.

Tilburg kiest er met deze perspectiefnota voor om een helder signaal te geven aan het Rijk in de lopende discussie om de taken en middelen in balans te brengen op de middellange termijn. De komende paar jaar houdt de gemeente echter de koers door hetzelfde beleid efficiënter in te richten.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 6

Wel zijn er een aantal zaken waar D66 aandacht voor vraagt. Zij roept het college op om goed na te denken of kostprijsdekkend werken wenselijk is in alle sectoren. Zeker nu het Rijk onbegrijpelijke btw-verhogingen heeft aangekondigd voor bepaalde sectoren kan de invoering van een dergelijke maatregel net even teveel zijn. Om die reden zal D66 ten aanzien van evenementen een motie indienen. Ook wil zij niet dat het ontdubbelen ertoe zal leiden dat cruciale brugfuncties te veel worden samengevoegd. Zeker waar dit het verstevigen van de sociale basis in de wijken betreft. Hoe gaat het college voorkomen dat ontdubbelen leidt tot het beperken van de noodzakelijke speelruimte voor professionals, of een verminderde slagkracht en herkenbare gezichten in de wijken? D66 is deze bestuursperiode ingegaan met het verkiezingsprogramma ‘Durf te dromen’. De bestuursperiode is op de helft en zij ziet dat haar dromen gerealiseerd worden door maatwerk en uitvoering voorop te stellen. Met die uitvoering in het achterhoofd hoopt zij dat zowel het college als de raad durft te kiezen om niet alle ambities die vandaag en 20 juni op de raad worden afgevuurd te omarmen. Wat D66 betreft blijft men optimistisch en ziet zij uit naar een programmabegroting waarin een stabiele koers voorwaarts ten volle is verwerkt. De heer Van Tilborg (50PLUS) vindt het financiële kader van de perspectiefnota duidelijk.

Goed nieuws voor hem is dat de opschalingskorting van de baan is , maar de gemeente blijft wel interen. Hij vraagt er aandacht voor om niet steeds het aantal medewerkers van de gemeente uit te breiden, maar ook meer te kijken naar wat de gemeente niet moet doen en wat mogelijk efficiënter kan. Het betreft namelijk kosten die jaarlijks blijvend terugkomen en waar komende generaties de gevolgen van moeten dragen. 50PLUS mist in de perspectiefnota de aandacht voor de vergrijzing en de dubbele vergrijzing. Eenmaal is het woord ‘dubbel grijs’ in de inleiding van de perspectiefnota genoemd. Over een aantal jaren is een op de vier Tilburgers ouder dan 65 jaar en in de perspectiefnota ziet hij daar weinig van terug. Enkele jaren geleden is prima gestart met het project GGoud, maar op dat project is het nu heel stil. Tweemaal zijn geplande sessies met de raad uitgesteld. Afgelopen weekend is ‘Vandaag voor later’ formeel van start gegaan. De vraag aan het college is dan ook hoe de raad op de hoogte blijft van GGoud en wat er nog aan komt Tilburg moet weer een stad worden van omzien naar elkaar en van eerlijk delen en saamhorigheid. 50PLUS is er van overtuigd dat het gaat lukken met het verder uitbouwen van GGoud. Tilburg is officieel dementievriendelijk, waarmee 50PLUS blij is.

De wethouder liet in het Brabants Dagblad optekenen dat de vergrijzing en dubbele vergrijzing een hoog aantal Tilburgers met dementie met zich meebrengen en dat dat wel een uitdaging wordt. Hij informeert of het college al een idee heeft hoe de gemeente dat probleem gaat aanpakken, bijvoorbeeld door het bouwen van extra verzorgingshuizen. 50PLUS ziet verder dat woningen bouwen voor jong en oud steeds achterblijft. Iedereen roept dat er gebouwd moet worden, senioren en Tilburgers moeten doorstromen, jonge mensen huisvesting moet worden geboden en ouderen die niet meer thuis kunnen verblijven geplaatst moeten kunnen worden. Hij vraagt zich echter af hoe dat alles in zijn werk moet gaan. Het is hem gebleken dat ouderen net zo snel hun baan kunnen verliezen als jongeren. 50+’ers die hun baan verloren hebben komen in verhouding tot jongeren, steeds minder snel weer aan de slag. Ook binnen de gemeente is te zien dat het procentuele aandeel oudere werkenden is afgenomen. Hij vraagt of het college daarmee rekening zal houden bij het in dienst nemen van medewerkers. 50PLUS is verder blij met het opstellen van een anti-discriminatieagenda. Daarbij wil hij ouderen niet laten vergeten. Voor men het weet is er namelijk een nieuwe groep gediscrimineerden, bijvoorbeeld op het gebied van digitalisering. 50PLUS rekent erop dat dit punt zeker meegenomen wordt in de anti-discriminatieagenda.

Hij is content met het verschenen onderzoek naar de rol van Tilburg in de koloniale tijd. De vraag aan het college is hoe het nu verder gaat en hoe men zal zorgen dat de Tilburger de inhoud van dit boek tot zich neemt.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 7

Ontmoeten in de stad is belangrijk. In de wijken moet het gebeuren. Er zijn volgens hem te weinig ontmoetingsplekken voor zowel jong als oud. Daar moet de gemeente naar zijn mening zeker iets aan doen. In de stad is ook veel sprake van wateroverlast en hij maakt zich zorgen over de aanpak daarvan. De blijvende inzet voor een veilig Tilburg vindt hij fijn. Ook is het goed dat de inzet van de boa’s verbreed wordt naar het weekend. De vraag of die inzet het ergens anders zal doen knellen. Ten slotte hoopt hij dat het vuurwerkverbod de komende jaarwisseling veel aandacht krijgt, zodat de beoogde nieuwe traditie handen en voeten te geven is voor zowel jong als oud. 50PLUS gaat er dan ook voor om de vuurwerkshows om 19 uur ’s avonds bij Oud en Nieuw door te laten gaan. De heer Janssen (LST) hoort steeds meer signalen dat gemeentelijke medewerkers zuchten onder werkdruk en hij vraagt welke oplossing 50PLUS daarvoor ziet. Hoe kan men het ambtenarenapparaat ontlasten? De heer Van Tilborg (50PLUS) benadrukt creatief te zijn met oplossingen. Sommige dingen moet men niet meer doen en daarover zou men keuzes moeten maken. Hij wil dus laten kijken naar wat de gemeente minder zou kunnen doen. De heer Jansen (PvdA) erkent dat de organisatie in balans moet zijn en er soms dingen slimmer kunnen.

Hij wil echter 50PLUS een spiegel voorhouden en ziet het grote aantal moties en vragen dat deze fractie indient. Die fractie heeft heel veel goede plannen. De PvdA pleit zelf ook voor een ontwikkelorganisatie, maar 50PLUS wil eigenlijk beide. De heer Van Tilborg (50PLUS) meent ook dat zaken kunnen samengaan en pleit ervoor om keuzes te maken om dingen niet meer te doen, zodat er ruimte komt voor andere zaken. 50PLUS heeft haar best gedaan om het aantal moties te beperken. Dat aantal is gedaald van 14 naar 7. De heer Kokke (SP) vraagt welke dingen 50PLUS niet meer wil doen. De heer Van Tilborg (50PLUS) vindt het gevaarlijk om daarvan voorbeelden te noemen, het is namelijk niet zijn rol om voorstellen te doen. 50PLUS wil stadswinkels open houden. Als elke ambtenaar een halve dag per week in een stadswinkel gaat werken bespaart men capaciteit aldaar. De heer Kokke (SP) constateert dat 50PLUS een opdracht aan het college geeft om een probleem op te lossen en zelf geen keuzen maakt. De heer Van Tilborg (50PLUS) geeft als tweede bezuinigingsvoorbeeld om 10% van de activiteiten niet meer te doen en daarop te besparen. Het is meer een rol van het management om daarover na te denken. De voorzitter vermeldt dat de heer Kooke van Forum voor Democratie de vergadering heeft verlaten, omdat die zich niet goed voelt.

De heer Van Stappershoef (VVD) is tevreden over de ingezette koers en kijkt positief naar de toekomst. Hij licht in zijn algemene beschouwingen een drietal onderwerpen eruit: een financieel gezond, veilig en economisch welvarend Tilburg. Er is jaren bewust geïnvesteerd en er is een groei van de woonlasten te zien, waartegenover voorzieningen staan. Investeren blijft de gemeente gecontroleerd doen en hand in hand met besparingen. Andere gemeenten sluiten zwembaden, terwijl Tilburg het zwembad De Groene Wellen kan behouden. De woonlasten stijgen ook in 2025, maar blijven de laagste van alle 100.000 plus gemeenten. Vanuit de ambitie om niet meer uit je portemonnee dan nodig te halen steunt de VVD dat principe. De investeringen zetten de gemeentelijke financiële positie onder druk. Daarom is de financiële positie aangescherpt en over die nota wordt na de zomer een gesprek gevoerd. Zo houdt men de vinger aan de pols en kan de raad zijn controlerende taak goed uitvoeren. De investeringen in een veilig Tilburg stemmen de VVD tevreden. Extra investeringen gebeuren in handhavers, zodat ze ook ’s avonds en in het weekend extra kunnen worden ingezet.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 8

Mevrouw Couwenberg (CDA) vraagt om uitleg waarom het nodig is om de woonlasten te verhogen als het jaarrekeningresultaat jaarlijks positief is. De heer Van Stappershoef (VVD) wijst op het verschil tussen incidenteel en structureel geld. Hij wil met het extra geld investeren in De Groene Wellen en sportaccommodaties. Met de lastenverhoging van 2,5 miljoen euro gaat de VVD akkoord en zij is daarmee tevreden. De extra investering in handhavers en in de brede aanpak van ondermijnende criminaliteit voorkomt dat jongeren de criminelen van de toekomst worden. Ook zijn er extra investeringen in de aanpak van cybercriminaliteit, een programma in Noord. Wat hem betreft komen er in 2025 minder personen met verward gedrag, welk aantal steeg van 1.500 in 2022 naar 1.900 in 2023. Dat baart hem zorgen. Hij vraagt wat het college daaraan gaat doen en om een stevige Tilburgse aanpak in 2025. De heer Kokke (SP) vraagt wat de belangrijkste oorzaken zijn van de toename van het aantal verwarde personen. De heer Van Stappershoef (VVD) wijst op multiproblematiek, arbeidsmigranten die terug naar hun eigen land moeten en degenen die vanuit de jeugdzorg doorstromen en die psychische zorg nodig hebben. De verwarden drukken op de politiecapaciteit, vandaar zijn vraag hoe het college dit probleem wil oplossen.

De heer Kokke (SP) meent dat juist een extra investering in een opvanglocatie en geestelijke gezondheidszorg nodig is. De heer Van Stappershoef (VVD) verzucht dat de oplossing niet zo simpel is. Hij ziet een enorm capaciteitstekort in de zorg, die nu een uitwerking heeft in extra benodigde politiecapaciteit. Een extra investering in de sociale basis is dus nodig en behoeft voortzetting, om te zorgen dat dit soort incidenten minder wordt en minder drukt op de politiecapaciteit. De heer Kokke (SP) noemt het vrij naïef om multiproblemen op te lossen in de basis en die vragen volgens hem om specialismen en goede opvang. Hij wil daarentegen investeren in de geestelijke gezondheidszorg in plaats van in de sociale basis. De heer Van Stappershoef (VVD) meent dat het wel begint met investeren in de sociale basis en zorgen dat mensen niet in deze situaties terechtkomen, naast investeringen in de geestelijke gezondheidszorg. De heer Jansen (PvdA) meent dat het goed is de volgorde om te draaien: beginnen met de zorg voor mensen, zodat de overlast afneemt en ook de politie daarvan minder last heeft. De VVD noemt echter als oplossing investeren in de sociale basis, zoals in voorschoolse opvang en buurtontmoetingsplekken. Hij vraagt de VVD wat er lokaal zou kunnen gebeuren waardoor het aantal verwarde personen in Tilburg zou kunnen afnemen.

De heer Van Stappershoef (VVD) denkt aan grootschalige huisvesting voor arbeidsmigranten, afspraken maken met uitzendbureaus en ervoor zorgen dat mensen na stoppen met werken kunnen wonen of teruggaan naar hun eigen land. Tegenwoordig komt een op de tien jeugdigen in aanraking met jeugdzorg, zodat daarin ook een investering nodig is. De heer Kokke (SP) merkt op dat arbeidsmigranten zonder werk ook geen plek meer hebben om te wonen. Ook uitzendbureaus hebben na ontslag van arbeidsmigranten geen zorgplicht meer, zodat dat geen oplossing is. De heer Van Stappershoef (VVD) meent dat dat wel deel is van de oplossing. In Tilburg hoeft niemand buiten te slapen en hij vindt dat er zeker een rol is voor de uitzendbureaus. De heer Kokke (SP) is blij te horen dat de VVD tegen de raad zegt dat de huisvesting voor arbeidsmigranten beter op orde moet komen. Ook hij vindt dat arbeidsmigranten niet zomaar op straat moeten komen te staan en dat uitzendbureaus daarin een grotere rol hebben. Hij gaat er daarom vanuit dat de VVD de plannen van de SP in dezen zal steunen.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 9

De heer Janssen (LST) weet dat er in Tilburg wel mensen op straat slapen, omdat ze bij een instantie geweigerd worden aan de deur. De heer Van Stappershoef (VVD) is van opvatting dat dat niet zo hoeft te zijn. Er worden stappen gezet naar een nieuwe economie. Er wordt gestart met revitalisering van bedrijventerreinen, werken aan een economische strategie en visie. Een economisch welvarend Tilburg in 2025 en verder is er een van realisatie, uitvoeren en doen. De vraag is hoe men start-ups en initiatieven verder krijgt en hoe men zorgt voor voldoende ruimte, maatwerk en medewerking vanuit de gemeente. Ook is het zijn vraag hoe kan worden gezorgd voor behapbare regelgeving die niet beklemmend werkt. Voor de VVD is het helder dat het MKB de motor van de economie is, die werkgelegenheid en middelen biedt, zodat de raad over de perspectiefnota kan praten en alle ambities kan verwezenlijken. Dat wil hij laten koesteren. Hij kondigt moties over paspoorten, netcongestie bij het MKB, de markt voor elektrische busjes en studentenhuisvesting aan. Die moties passen in het bestaande beleid en kosten niet veel extra capaciteit of middelen. Daarop beoordeelt hij ook andere moties.

De VVD gaat hard werken voor Tilburg, om zo meer voor elkaar te krijgen in het derde bestuursjaar van deze periode De heer Kokke (SP) feliciteert zijn fractiegenoot Kruiver met diens verjaardag en complimenteert het college en de ambtelijke organisatie, omdat hij fietsend langs het Stuivestantplein een mooie opgeknapte speeltuin zag. Dat is een mooie plek geworden, waarin de buurt kan samenkomen. College en organisatie zijn druk aan de slag om andere speelplekken aan te pakken en te verbeteren. Vervolgens draagt hij het gedicht ‘Een mens is meer’ van schrijver en activist Karel Glastra-van Loon voor. Een dier is meer dan een lap vlees. Een mens is meer dan een consument. Een land is meer dan een bv. Wat je doet is wat je bent. De school is toch geen markt, en de zorg toch geen product. Wie rijkdom niet kan delen, is als mens totaal mislukt. Het rijke westen is geen eiland, en Europa is geen fort. Wie bang is voor wat vreemd is, doet vooral zichzelf tekort. Blijf niet mokkend aan de kant staan. Stel een daad en toon je moed. Laat je woede hand in hand gaan, met het goede dat je doet. Dit gedicht vermeldt precies hoe de SP de wereld en Tilburg beziet. Met die woorden in gedachten heeft hij ook de perspectiefnota gelezen, van welk stuk hij best wel is geschrokken, omdat dat op hem vrij koud en kil overkwam.

Diverse keren spreekt het stuk over hefbomen, ruimtescheppende maatregelen en herijkingen, evenals zaken tegen het licht houden die mogelijk geen impact maken. Hij vraagt het college op welke zaken het zal bezuinigen. De angst van de SP is dat deze bezuinigingen zullen neerkomen op de kwetsbare Tilburgers, die het de afgelopen jaren al voor hun kiezen hebben gehad, zeker als men kijkt naar de zorg en huishoudelijke hulp. Het deel over bestaanszekerheid valt hem ontzettend tegen. Er staat niets in over perspectief bieden aan mensen of kinderen in armoede. GroenLinks en de PvdA zetten zich in Den Haag in om armoede bij kinderen terug te dringen. Coalitiepartijen in Tilburg hebben die ambitie blijkbaar niet en hebben die niet vermeld in de perspectiefnota. Daarom kondigt hij een motie aan om die ambitie wel duidelijk vast te leggen. Tilburg heeft altijd voorop gelopen met haar armoedebeleid en dat wil hij graag zo houden. De SP wil daarom een motie indienen om een pilot te starten om zoals in

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 10

Arnhem schulden van mensen over te nemen. Ook kondigt hij een motie aan om een groot aantal kinderen in armoede gratis te laten sporten. In Tilburg-Noord en West zal er de komende jaren volop gebouwd worden, wat hij toejuicht. Hij heeft daarover echter wel zorgen. Mevrouw Spinnewijn (D66) hoort in de SP-bijdrage veel teleurstelling, vooral over het abstractieniveau van de perspectiefnota. Zij vraagt of de heer Kokke de termen ‘hefboomwerking’ en ‘ruimtescheppende maatregelen’ onbekend zijn, die betekenen enerzijds slim geld investeren en anderzijds maatregelen nemen om meer geld over te houden. Zij hoort daarnaast de heer Kokke kritisch zijn dat er te weinig perspectief geschetst wordt voor het overeind blijven van bestaanszekerheid. Bepaalde zaken zijn niet opgeschreven, maar gebeuren zeker wel. Tot slot was de heer Kokke kritisch op het moeten maken van keuzes. Veel moties kosten echter veel geld en zij vraagt hoe de SP daarnaar kijkt. De heer Spieringhs (GroenLinks) hoort de teleurstelling van de heer Kokke over bestaanszekerheid en vraagt hem of de SP op de hoogte is van alle aankomende stukken over bestaanszekerheid en hoe die daarnaar kijkt. De heer Kokke (SP) is bekend met termen als ‘ruimtescheppende maatregelen’ en dergelijke, die hij heel veel in het stuk ziet terugkomen. Hij is bang dat die ruimtescheppende maatregelen terecht zullen komen bij kwetsbare burgers.

Enerzijds wordt gezegd de sociale basis te moeten verstevigen, maar anderzijds te moeten kijken wat de daadwerkelijk impact is en die tegen het licht houden. Zijn grootste angst is dat de ruimtescheppende maatregelen bij de kwetsbare burgers terecht komen. Hij denkt dat de door de SP ingediende moties wel impact zullen hebben, hoewel het wel lastig is om te zeggen wat die impact dan is. De motie over een groot aantal kinderen gratis laten sporten hoeft volgens hem niet veel te kosten, omdat ook is vermeld subsidie voor de Stichting Leergeld te verhogen. Die stichting kan prima de motie over gratis sporten uitvoeren. Schulden overnemen van mensen noemt hij juist een investering en kan geld opleveren. Hij is bekend met stukken over bestaanszekerheid en maatregelen daarvoor, maar dat zijn alleen de huidige maatregelen. Hij weet ook niet wat in de evaluatie staat. Het kan best zijn dat er regelingen afgeschaft worden. Hij is dus benieuwd naar de uitkomsten, maar ondertussen moet men ook perspectief aan inwoners bieden. De heer Spieringhs (GroenLinks) wijst erop dat de stukken al online staan en er na de zomer nog een evaluatie komt. Hij hoopt dat de SP meegaat met de plannen voor de verbetering van bestaanszekerheid.

De heer Kokke (SP) hoopt op verbeterplannen en zal die steunen, maar wil de raad ook zelf laten nadenken over dingen die in Nederland gebeuren en een verbetering van bestaanszekerheid kunnen zijn. Bouwen in Tilburg-West en Noord juicht hij toe, maar dat levert ook zorgen op, omdat het voorzieningenniveau ook op peil moet blijven. Tegelijk wil hij de sociaalmaatschappelijke uitdagingen met de bewoners in Noord en West laten aanpakken. De SP zal na de perspectiefnota een initiatiefvoorstel indienen voor het maken van een zorgbuurthuis in Tilburg-Noord, dit vanwege het uitstel van de woonzorgvisie. Gezondheid is voor de SP een belangrijk thema en dat zou men ook breder moeten zien dan alleen zorg. Zorg kan ook een thema zijn bij ruimtelijke projecten, klimaatmaatregelen en woningbouw. Ook hierover zal de SP een motie indienen. Nog steeds worden arbeidsmigranten gezien als een wetmatigheid en worden ze uitgebuit. Als ze niet meer nuttig zijn komen ze op straat te staan. Het college neemt daartegen maatregelen, maar hij mist de urgentie om echt door te pakken. Want er zijn genoeg maatregelen om de situatie van arbeidsmigranten te verbeteren en ook hen perspectief te bieden. Hij wil meer eisen stellen aan uitzendbureaus en bedrijven die gebruik van arbeidsmigranten maken. Daarom roept de SP het college op om die eisen te stellen.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 11

Het lijkt erop alsof basisbanen alweer verdwenen zijn eer ze daadwerkelijk zijn geïntroduceerd, wat hij jammer vindt, omdat de SP achter het idee stond. Het college komt met een ander plan en hij vraagt wanneer dat komt en wanneer mensen daadwerkelijk aan de slag kunnen gaan. Als hij ziet dat er nog veel jonge mensen zijn die een drive hebben om te protesteren bij Tilburg University heeft hij nog hoop en ziet hij genoeg perspectief bij de komende generatie. De SP is blij met het voorstel om De Groene Wellen in Udenhout voor de komende veertig jaar open te houden. De Groene Wellen is namelijk een belangrijke, sociale en sportieve ontmoetingsplek, waaraan hij zelf mooie herinneringen heeft, die hij anderen ook gunt. De heer Jansen (PvdA) hoort de SP tal van moties aankondigen die interessant zijn en daagt die uit om die met grote snelheid kenbaar te maken, zodat die snel beoordeeld kunnen worden. De moties kunnen namelijk op zijn positieve blik rekenen. De heer Kokke (SP) is blij met die vraag en laat de moties zo snel mogelijk doorsturen. De heer Jansen (PvdA) constateert dat zelfs Tilburg de broekriem iets moet gaan aanhalen. Hij wil eerst stil staan bij de inspanningen voor Tilburg. De PvdA ziet ontwikkelingen die goed op de rit staan. De forse woningbouwopgaven krijgen vorm. Van plannen en perspectieven komt steeds meer tot uitvoering.

Op Stappegoor en Koningswei worden al grote stappen gezet. Toch zal de krapte op de woningmarkt de komende jaren nog voelbaar zijn. De PvdA pleitte al eerder voor de aanpak van leegstand en de ombouw van kantoren. Ook nu dient de PvdA een motie mede in, die tot meer beschikbare woningen moet leiden. De plannen voor de energietransitie en het klimaat worden eveneens steeds concreter. Van het immense warmte-koudenet tot de grootschalige isolatie van buurt naar buurt. En van de one stop shop tot aan de witgoedregeling voor Tilburgse minima. De PvdA zal blijven wijzen op het belang van het meenemen van de mensen met lagere inkomens in de energietransitie. Ook het wijkgericht werken is in een volgende fase beland. De gebiedsteams zijn gereed. In de wijken zijn er steeds meer ontmoetingsplaatsen dichtbij de mensen, precies waar ze horen. Hij is benieuwd naar de langjarige borging van deze huiskamers van de buurt. Spreker vraagt of er al een concrete planning van de uitvoering van de PvdA-motie hierover is. Zorgen maakt hij zich over de arbeidsmarkt en het arbeidsmarktbeleid. De perspectiefnota geeft een doorkijkje naar de plannen. Hij ziet uit naar het gesprek over het strategisch personeelsbeleid en de ontwikkel- en basisbanen. Ook ziet hij uit naar de andere plannen die werkgevers en werkzoekenden in de stad meer gaan ondersteunen.

De arbeidsmarkt wordt dé uitdaging van 2025, omdat er steeds meer moet met minder mensen. De gemeente speelt daarin een belangrijke stimulerende en sturende rol. Hij vraagt of de uitrol van het vernieuwende arbeidsmarktbeleid, waarin de PvdA alle vertrouwen in heeft, echt in het derde of vierde kwartaal naar de raad toe komt. Het aantal huishoudens met lage inkomens neemt af, wat hij een succes noemt. Niet iedereen profiteert van de ontwikkelingen in de stad. Er is een toename van het aantal dak- en thuislozen, het aantal verwarde personen, het aantal meldingen van huiselijk geweld, het aantal migranten dat het moeilijk heeft en het aantal huishoudens die zeggen moeilijk rond te kunnen komen. De PvdA dient daarom moties in voor het maken van heldere afspraken voor de inzet van arbeidsmigranten, over het ondersteunen van minima in het OV-gebruik en over het nemen van extra maatregelen, waardoor werken vanuit de bijstand echt kan gaan lonen. De PvdA wil ervoor oppassen dat Tilburg geen stad wordt van zij die het goed hebben en hen die niet kunnen mee kunnen komen. Inwoners moeten elkaar blijven ontmoeten om elkaar te kunnen begrijpen, wat niet vanzelfsprekend is. Een ongedeelde stad begint voor hem bij het onderwijs. Daarom dient de PvdA een motie in om de segregatie in het onderwijs te monitoren en waar nodig tegen te gaan.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 12

Hij meent dat er op termijn een kentering nodig is van het financiële beleid. De gemeente moet structureel meer ruimte maken om te sparen, omdat er op termijn onvoldoende middelen beschikbaar zijn om de nodige investeringen te doen. De gemeente kan haar vermogen niet langjarig blijven aanspreken. Daarbij moet de gemeente ook prioriteren en temporiseren. Mevrouw Spinnewijn (D66) stelt dat het financieel beleid juist laat zien dat niet sparen iets heeft opgeleverd en gerendeerd. De heer Jansen (PvdA) is het daarmee eens en staat helemaal achter het in de afgelopen jaren gevoerde financiële beleid. Hetzelfde investeringsniveau vasthouden kan de gemeente vanaf 2026 of 2027 echter niet meer waar maken. Als de gemeente door wil gaan met woningbouw, het nastreven van klimaatambities en een sociale stad wil blijven moet men op een gegeven moment met andere middelen gaan werken. Dan moet men zorgen dat er voldoende binnenkomt om grootschalige incidentele uitgaven te kunnen blijven doen. De heer Van Aarle (LT) deelt de ambitie van de aanpak van leegstand en vraagt of de PvdA bereid is om de Leegstandsverordening daarvoor actief in te zetten. Die verordening ligt namelijk nu in de koelkast. De heer Jansen (PvdA) weet dat het college met een update van de Leegstandsverordening zal komen. De raad moet ook spreken over de inzet op handhaven.

Het begint echter met die Leegstandsverordening herzien en vervolgens een gesprek voeren over welke handhaving daarbij past. De heer Kokke (SP) informeert of de PvdA aan de zijde van de SP staat als het gaat om de woningopgave, het op peil blijven van het voorzieningenniveau en de opgave voor het oplossen van sociaal-maatschappelijke problemen, zoals in West en Noord. De heer Jansen (PvdA) doet dat uiteraard. De PvdA heeft aandacht gevraagd voor het kloppen van de hele balans in een wijk, zoals huisartsen, basisscholen en sport in wijken. In het derde of vierde kwartaal koppelt het college naar de raad terug over sociaal-maatschappelijke voorzieningen, zeker bij inbreidingsprojecten. De PvdA is tevreden over de perspectiefnota en ziet dat de lijn naar een sociale en duurzame stad dichtbij inwoners wordt voortgezet. De plannen daarvoor steunt de PvdA van harte. Mevrouw Vlasveld (PvdD) stelt dat men een probleem niet kan oplossen met dezelfde denkwijze die dat probleem veroorzaakt heeft. De afgelopen twee jaar heeft haar fractie gezien dat college en raad echt vaak de goede richting op denken om de gemeente toekomstbestendig te maken. Het probleem is echter dat de status quo met alle beperkingen gehandhaafd blijft, wat jammer is. Haar fractie heeft in de aanloop naar de algemene beschouwingen een brainstormsessie gehouden, waarin zij raad en college wil meenemen.

In die brainstormsessie waren de deelnemers op zoek naar het perfecte dier om als mens bij af te kijken. De conclusie was dat er geen perfect dier is, wat ook prima is, omdat niets of niemand perfect is. De symbiose van een systeem of collectief kan wel perfect zijn, een bubbel waarin alles vlekkeloos samenwerkt en alles los wellicht geen functie of waarde heeft, maar wel nut en waarde heeft voor het grotere geheel. Zo’n ecosysteem kan uit balans raken, wat dan niet ligt aan het individu, maar aan het collectief, dat niet gewend is aan onverwachte externe invloeden. De Westerse mens heeft een systeem ontworpen, dat eigenlijk niet bij de mens en diens behoeften past. De huidige inrichting van de maatschappij gaat uit van de negatieve eigenschappen van de mens: agressie, hebzucht, hedonisme. Geld, status en macht zijn de belangrijkste drijfveren, zo wordt mensen geleerd. Zij hebben zichzelf wijs gemaakt dat dat de ware aard is. Veel positieve eigenschappen van de mens worden minder gezien, zoals behulpzaamheid, naastenliefde, vindingrijkheid en creativiteit. Die eigenschappen hebben veel te bieden, maar leveren nauwelijks zichtbare euro’s op. Doordat systemen en processen zijn gebaseerd op het negatieve mensbeeld wordt er steeds minder in de basisbehoeften van de mensen voorzien.

Als je alleen maar hoort over oorlog, geld en ellende is er bijna geen oog meer voor de mooie kanten van de mens. Er is armoede, maar er zijn ook heel veel mensen die

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 13

belangeloos hun geld, spullen en tijd delen. Daarom zou men meer focus moeten leggen op mededogen en naastenliefde en minder op wat in geld uit te drukken is. Zo doorbreekt men de vicieuze cirkel. Basisbehoeften zijn universeel, zoals huisvesting, voeding, water, gemeenschap, aansluiting en zingeving. Het huidige systeem verschaft slechts een deel van de mensen deze behoeften, ten koste van de ander. De heer Van Stappershoef (VVD) vraagt wat het concrete perspectief van de Partij voor de Dieren voor 2025 en verder is. Wat gaat zij doen om het MKB overeind te houden en hoe zorgt zij voor het betaalbaar houden van voorzieningen? Mevrouw Vlasveld (PvdD) brengt eerst een visie naar voren waar haar partij naartoe wil. Het hoe dat gebeurt komt op 20 juni aan de orde. De heer Van Stappershoef (VVD) vindt dat een iets te makkelijk antwoord en wil weten wat de Partij voor de Dieren voor 2025 en verder wil. Wat gaat zij zeggen tegen de inwoners en MKB’ers? Mevrouw Vlasveld (PvdD) streeft een ander economisch systeem na, waarbij zij focust op het genoeg in plaats van economische groei. Een betekenis voor een MKB’er kan zij niet specifiek pinpointen, daarvoor kan de vragensteller beter bij de VVD terecht. Zij heeft moties gezien over ondersteuning bij de energietransitie, waarin zij in bepaalde mate mee kan gaan.

Zij hoopt heel veel stappen te zetten om het huidige systeem los te laten en door te gaan naar een maatschappij waarbij mensen in mededogen naar elkaar kijken en niet in euro’s. De heer Van Stappershoef (VVD) wijst erop dat alles uiteindelijk wel betaalbaar en haalbaar moet zijn, zodat hij de Partij voor de Dieren uitdaagt om haar verhaal concreet te houden. Mevrouw Vlasveld (PvdD) vindt het bijvoorbeeld geen heel goede besteding van geld om een half miljoen euro uit te geven aan vuurwerkshows. De heer Kokke (SP) wil weten wat de Partij voor de Dieren vindt van het in de perspectiefnota geboden perspectief aan de kwetsbare Tilburgers. Mevrouw Vlasveld (PvdD) had na het lezen van de nota het gevoel van hoe alles zou moeten gebeuren. De nota vindt zij relatief algemeen van aard. De heer Kokke (SP) is benieuwd welk perspectief de Partij voor de Dieren voor de komende jaren voorstelt voor de kwetsbare Tilburger. Mevrouw Vlasveld (PvdD) kan wat dat betreft meegaan in de visie van de SP. De heer Janssen (LST) vraagt mevrouw Vlasveld of de politiek in staat is om het gedrag van de Tilburger te veranderen. Mevrouw Vlasveld (PvdD) denkt dat de maatschappij dat gezamenlijk moet doen en de politiek daarin een belangrijke rol heeft. Door de inrichting van het politieke systeem zou men mensen de mogelijkheid moeten geven om naar hun ware aard te leven.

Zij vervolgt met te vertellen over de brainstormsessie van de Partij voor de Dieren. De vraag was vervolgens wat de mens kan leren van andere dieren om het systeem weer in balans te brengen. Men kwam uit bij de wolf, die veel lijdt onder het roodkapjessyndroom. Het ecosysteem van de wolf is eigenlijk een schoolvoorbeeld van een goed georganiseerde samenleving, met een duidelijke rolverdeling, met ruimte voor mannen en vrouwen, een leerschool voor de welpen en aandacht en zorg voor de zwakkeren van de roedel. De veiligheid is geregeld, er zijn heldere communicatiestrategieën en er wordt samengewerkt met andere diersoorten, zoals de raaf met betrekking tot voedsel. Door de manier waarop de roedel is ingericht is het in het grotere geheel een circulair systeem, iets waaraan de mens een voorbeeld kan nemen. De kracht van de roedel is de wolf. En de kracht van de wolf is de roedel. Mevrouw Spinnewijn (D66) ziet mevrouw Vlasveld heel mooie metaforen en beeldspraken in haar verhaal gebruiken. De wolf zorgt momenteel ook voor een andere problematiek en zij informeert hoe de Partij voor de Dieren wil dat er in

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 14

Tilburg zaken anders zullen gaan. De Partij voor de Dieren wil de complete economie anders ingericht zien, vanuit een beter mensbeeld. Dat het systeem in Tilburg alleen maar om macht en kapitalisme draait herkent zij niet. Zij is benieuwd naar de initiatieven van de Partij voor de Dieren over waar het anders moet. Mevrouw Vlasveld (PvdD) ziet inderdaad dat college en raad heel veel stappen zetten naar een maatschappij van mededogen. Zij bedoelt niet dat de gemeente vooral draait op kapitalisme. Zij bedoelt daarmee de maatschappij in het algemeen. Tilburg doet het niet echt zo verkeerd, maar men mag nog een stap de andere kant op zetten. Op de economie komt zij terug bij het onderdeel Vitale Stad. Het is naar haar mening heel jammer dat de gemeente als doel economische groei nastreeft. Men kan namelijk zo veel meer doen dan alleen maar groeien in geld. Zij beseft wel dat er voor bepaalde zaken geld nodig is, maar het gaat haar om een andere verdeling. Volgens haar wil de Tilburger vooral goed onderwijs en goede wegen etc. Daarin kan de gemeente veel beter geld investeren in plaats van in een feestje met vuurwerk. Het geld zou dus anders besteed moeten worden. Mevrouw Couwenberg (CDA) memoreert dat in de Begroting 2024 werd afgesproken voor 2,3 miljoen euro aan beleid stop te zetten: dat heette oud voor nieuw.

Halverwege 2024 is er nog geen keuze gemaakt en nog nergens is iets stopgezet. Ambitie is mooi en nodig. Alle Tilburgers verdienen naar haar oordeel een ambitieus bestuur. De werkdruk is hoog. Het absorptievermogen van de organisatie staat onder druk. Het college maakt voor 8 miljoen euro nieuw beleid en schrijft op wat er nog allemaal meer moet gebeuren om de ambities uit het bestuursakkoord voor elkaar te krijgen. De perspectiefnota is een kort document van twaalf pagina’s met heel veel abstracte zinnen, waarbij men zich bij elke zin de vraag kan stellen wat er staat en wat er in de praktijk gebeurt. Er is een oplossing bedacht, maar zij vraagt of daarmee ook echt een probleem wordt opgelost. Het geld is misschien wel te vinden, maar vervolgens ontbreekt het aan realisatiekracht. Elke perspectiefnota en elke begroting leest de CDA-fractie altijd door de bril van de familie Bertens. Dat is die warme Tilburgse familie met een middeninkomen, twee kinderen en anderhalve baan, wonend in de Reeshof. Marieke Bertens wil ook van alles, maar dat kan niet. Omdat ze niet alles kan betalen, maar ook omdat ze niet altijd alle ballen in de lucht kan houden. En dat geldt evengoed voor haar kinderen. Ze moeten zo veel.

Voor school, omdat ze goede cijfers willen halen, voor sport omdat je je team niet in de steek kunt laten, voor je werk omdat je moet laten zien wat je kan, voor vrienden omdat ze er voor hen willen zijn en soms er gewoon bij willen horen, voor familie omdat ze loyaal zijn, voor social media omdat ze toch ook een leuk leventje willen kunnen laten zien. Die druk herkent men allemaal, evenals de uitwerking die dat op kinderen heeft. De oplossing is te focussen op wat echt belangrijk is en prioriteiten te stellen. Het gaat om stoppen met rennen, nee durven zeggen en besluiten durven nemen. Marieke Bertens heeft een goede vriendin. Ook al ziet ze haar niet vaak, ze kan altijd bij haar terecht als ze het even niet meer ziet zitten. Dan praten ze, zijn ze er voor elkaar en kan ze even uithuilen. Die vriendin stelt de goede vragen en daardoor durft Marieke keuzes te maken, legt ze de lat minder hoog en is ze liever voor zichzelf en een betere moeder. Zij gunt de wethouders en ambtenaren ook een spreekwoordelijke vriendin. Iets of iemand waardoor zij met elkaar daadwerkelijk keuzes durven maken. Het gaat om focus en prioriteiten stellen. Dat is zo gemakkelijk opgeschreven, maar zo moeilijk om te doen. Niet door nog meer externen in te huren of door dure adviesbureaus.

Die helpen niet, want daardoor worden doorlooptijden alleen maar langer, wordt het inefficiënter en stijgt de werkdruk. Maar wel door te ontdubbelen op het stadhuis. Mevrouw Spinnewijn (D66) vraagt wat het CDA inhoudelijk van de perspectiefnota vindt. Mevrouw Couwenberg (CDA) vindt die heel abstract met heel veel ambities, terwijl men al op voorhand weet die niet allemaal te kunnen realiseren. Zij stelt daarom vast dat er nog geen keuzen zijn gemaakt en alleen is opgeschreven dat de gemeente

Raadsvergadering gemeente Tilburg 20 juni en 1 juli 2024

pagina 15

keuzen moet maken. Zij wil dus ontdubbelen op het stadhuis. Precies zoals wordt voorgesteld voor projecten en activiteiten in de wijk, die gericht zijn op dezelfde doelgroep. Daar gaat de gemeente zaken kritisch tegen het licht houden, kijken wat effectiever kan en stoppen met initiatieven die dubbelop zijn. Dat kan ook op het stadhuis. In een motie zal het CDA daarvan een eerste voorbeeld geven. Zij roept het college op om in de komende begroting keuzes te durven maken, omdat er grenzen zijn aan wat de organisatie kan. Net zoals er grenzen zijn aan wat Marieke Bertens aan kan. Een perspectiefnota gaat ook over geld. Het CDA-standpunt is bekend. Het is een politieke keuze om geen enkele ambitie los te laten en de rekening, via een verhoging van de ozb, bij inwoners te leggen. Dat is niet haar keuze. Maar er is geleerd van de begroting en een meerderheid van de gemeenteraad wil dat wel. Maar als blijkt dat ambities niet gerealiseerd kunnen worden, waardoor er een positief resultaat op de jaarrekening ontstaat en het geld dus naar de algemene middelen vloeit, dan haalt de raad extra geld op bij inwoners, dat vervolgens niet wordt uitgegeven, maar in de gemeentelijke spaarpot wordt gestopt. Om volgend jaar weer bij diezelfde inwoners aan te kloppen dat de gemeente extra geld nodig heeft om de voorzieningen in de stad op niveau te houden.