VerslagRaad 06112025
Tekst van het document
•
in de Programmabegroting 2026 de transitie in het sociaal domein staat aangemerkt als één van de twee grote transities in Tilburg;
•
met name de groeiende tekorten op de jeugdzorg zodanig zijn dat deze moeten worden teruggedrongen (pagina 12, PB 2026);
•
er in de programmabegroting rekening wordt gehouden dat de aan Crossroads opgedragen interventies enigszins zullen renderen gedurende 2026 (pagina 195, PB 2026);
overwegende dat: •
de raad vorig jaar al 6.682.000 euro aanvullend budget beschikbaar heeft gesteld;
•
de raad vorig jaar van mening bleek dat er meer aandacht moet zijn voor monitoring van onze jeugdhulp zodat de raad tijdig bij kan sturen;
•
er gelijktijdig dit besluit vorig jaar ook brede steun bleek voor nota bene een vrij zeldzame verenigde vergadering;
•
tijdens de verenigde vergadering uitvoerig werd benadrukt dat er verbetering moet optreden rondom de monitoring en sturing;
•
“De aan Crossroads opgedragen interventies enigszins zullen renderen” dan ook volstrekt ontoereikend is gezien de grote opgave waarvoor we staan;
•
de raad voor de zomer een herziene versie van de Regeling grote projecten heeft vastgesteld;
•
de voorwaarden van de Regeling Grote Projecten van toepassing zijn: •
er is sprake van een niet-routinematige, grootschalige en in de tijd begrensde activiteit;
Raadsvergadering gemeente Tilburg 6 november 2025
pagina 94
•
de gemeente Tilburg draagt alleen of grotendeels de verantwoordelijkheid voor het project;
•
er is sprake van substantiële financiële gevolgen;
•
er is sprake van substantiële maatschappelijke gevolgen;
•
er is sprake van substantiële potentiële risico's bij de uitvoering en/of besturing;
besluit de raad: •
de jeugdhulp zoals uitgevoerd door Crossroads aan te merken als groot project;
draagt het college op: •
het voorgenoemde besluit uit te werken conform de Regeling Grote Projecten.
Namens de CDA-fractie: Ineke Couwenberg. De heer Molenaar (D66) vraagt waarom het CDA van mening is dat jeugd aan alle criteria voor de Regeling grote projecten voldoet. Het eerste criterium is dat een project niet routinematig is en in tijd begrenst moet zijn, waarover hij stelt dat dat bij jeugd niet van toepassing is. Hij wil weten welk probleem men oplost door jeugd toe te voegen aan de Regeling grote projecten, omdat de raad al zeer regelmatig daarover wordt geïnformeerd. Mevrouw Spinnewijn (LT) ziet mogelijkheden om wel aan het eerste criterium te voldoen, omdat de raad een project zelf in tijd kan begrenzen. Zij herkent zich niet in het beeld dat de raad tijdig geïnformeerd wordt. Althans, de raad staat op grote afstand. Jeugd zit in een regionale regeling en zij is benieuwd hoe de indienster daarnaar kijkt. Mevrouw Schellekens (GroenLinks) constateert dat de raad het gedeelde gevoel heeft te weinig grip op jeugd te hebben, waarmee D66 het blijkbaar niet eens is. Zij vraagt ook of de Regeling grote projecten zin heeft bij een regionale regeling. Wethouder Kok ontraadt de motie, omdat de uitvoering van jeugdhulp een regionale verantwoordelijkheid is en niet voldoet aan de criteria van een groot project, welke regeling als financieel beheersinstrument bedoeld is voor gemeentelijke projecten met een duidelijke tijdsgrens. Een duidelijke tijdsgrens ontbreekt hier.
De motie zou strijdig zijn met eerder gemaakte afspraken. De wens om meer inzicht in het sociaal domein te krijgen herkent het college en is opgepakt binnen de raadsklankbordgroep, waaraan hij ook bij de motie ‘Lokale impact met stijging maatschappelijke problemen’ refereerde. In die klankbordgroep kan de raad inbreng hebben. Dat is de juiste plek met voldoende ruimte om het gesprek te voeren over wat aanvullend nodig is en wat wordt gevraagd voor de uitvoering. Mevrouw Spinnewijn (LT) vraagt hoe het tijdscriterium dan van toepassing is voor heel lang lopende projecten, zoals de Spoorzone. Zij betreurt het antwoord over het voldoende grip hebben op de huidige regionale regeling en heeft het gevoel ver van die regeling af te zitten, zodat zij zich afvraagt of die dan wel afdoende is. De heer Jansen (PvdA) denkt dat die afdoende is. Er moet een duidelijke tijdsgrens zijn voor grote projecten, wat bij jeugdhulp niet het geval is. Hij snapt het verzoek om meer inzicht in cijfers te hebben, waarover regionale afspraken zijn gemaakt. De raad krijgt vanuit de regio periodiek informatie, gelijktijdig met andere tien gemeenteraden. Er is ook een raadsklankbordgroep monitoren en sturen in he sociale domein, waar raadsleden hun vragen kunnen stellen.
De heer Kokke (SP) vraagt of de wethouder vindt dat de raad over voldoende informatie beschikt om te kunnen sturen als die de klankbordgroep noemt. Die is niet openbaar en krijgt om de zoveel tijd cijfers. Het gevoel bij de wethouder zou kunnen zijn om de raad meer te betrekken, zodat er meer duidelijkheid over de
Raadsvergadering gemeente Tilburg 6 november 2025
pagina 95
cijfers is. Dan zou het toepassen van de Regeling grote projecten ook kunnen, omdat de brede vraag van de raad is die beter in positie te brengen. Wethouder Kok antwoordt dat de raad de cijfers van de regio over jeugdhulp ontvangt. Recentelijk is er vanuit de regio nog een tweede prognose gekomen, waarover de raad vragen kan stellen. De raad kan verder zelf in de klankbordgroep ook met vragen terecht. De Regeling grote projecten is hier dus overbodig en het toepassen van die regeling op jeugdhulp daarvan voldoet niet aan de eigen raadscriteria. Mevrouw Couwenberg (CDA) had graag gezien dat de wethouder reflecteerde op de stelling dat de door de raad ontvangen informatie in het kader van jeugdhulp niet afdoende is. Er was namelijk een verenigde vergadering nodig om in de regio vast te stellen dat er behoefte is aan meer. Daarover is de raden op kwartaalbasis een set met kpi’s beloofd. Kpi’s zijn indicatoren om knelpunten te signaleren om gerichte verbeteringen toe te passen. Die kwartaalcijfers bevatten de totale uitgaven op basis van de segmenten. In het eerste kwartaal waren de aantallen wat lager en in het tweede kwartaal wat hoger. Gezien de problematiek, het verleden en de controlerende taak van de raad kan men de motie haars inziens niet afdoen met het vragen kunnen stellen in een klankbordgroep.
Gezien wat er het afgelopen jaar is gebeurd vindt zij de wijze waarop de raad nu geïnformeerd wordt niet afdoende. Zij wil daarom de Regeling grote projecten inzetten. Een voorwaarde daarvan is dat een project tijdelijk moet zijn. Het gaat in dezen over een transitie. Er is een nieuw inkooptraject gestart. In de kwartaalrapportages wordt gerefereerd aan de periode van 2023 tot nu. Die periode gaat nog twee jaar verder. Die kan men zien als een tijdelijke periode. Tilburg betaalt meer dan de helft van de jeugdhulplasten. De centrumgemeente zou juist de verantwoordelijkheid moeten nemen om een stap te zetten om meer inzicht te krijgen in op welke manier geld wordt uitgegeven, de resultaten daarvan en hoe dat te verbeteren is. De heer Jansen (PvdA) herkent de genoemde behoefte, maar is het ook eens met D66 dat de Regeling grote projecten niet op jeugdhulp past. De raad moet zijn eigen regels op een goede manier hanteren als men die serieus neemt. Hij informeert daarom naar alternatieven, waardoor de raad de informatievoorziening toch verandert en vermeerdert, zonder dat de Regeling grote projecten wordt toegepast. Mevrouw Couwenberg (CDA) stelt dat het aan de raad is om te bepalen of iets een groot project is.
De eerste stap in de Regeling grote projecten is dat er een bijeenkomst komt, waarin wordt gedefinieerd op welke manier en op grond van welke indicatoren de raad wordt geïnformeerd. De stappen van de regeling kunnen worden gezet, maar het project niet groot te noemen. De heer Jansen (PvdA) vindt dat een semantische discussie, waardoor men de Regeling grote projecten ondermijnt. Met de motie aanpassen, waardoor er een informatiesessie komt, waarin de raad duidelijk de informatiebehoefte over jeugdhulp en Crossroads aangeeft en die anders inregelen, is de PvdA het eens. Mevrouw Couwenberg (CDA) houdt de motie aan. Motie M 25-187 ‘Realisatie van een asielzoekerscentrum in Tilburg’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op donderdag 6 november 2025; constaterende dat: •
Nederland te maken heeft met een voortdurende opvangcrisis, waarbij de druk op de asielketen groot blijft;
•
de gemeente Tilburg volgens de Spreidingswet een wettelijke taakstelling heeft van 985 opvangplekken voor asielzoekers, maar door regionale afspraken binnen de Regiodeal Midden-Brabant slechts 350 plekken hoeft te realiseren;
•
Tilburg in ruil voor een lagere taakstelling aan reguliere opvangplekken voor asielzoekers, meer Oekraïense ontheemden en ook AMV’ers opvangt, daarbij ook achterloopt in het realiseren van voldoende opvang;
Raadsvergadering gemeente Tilburg 6 november 2025
pagina 96
•
Tilburg per 1 juli 2025 slechts 215 asielzoekers opvangt, en daarmee achterblijft bij zowel de wettelijke als morele opgave;
•
het Rijk gemeenten nadrukkelijk stimuleert om bovenregionaal of aanvullend opvangcapaciteit te creëren;
•
de gemeente Arnhem met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) afspraken heeft gemaakt over de realisatie van 1.700 langdurige opvangplekken, bedoeld om minimaal dertig jaar in gebruik te blijven — een voorbeeld van structurele en toekomstgerichte opvang;
overwegende dat: •
Tilburg zich profileert als een barmhartige, inclusieve en solidaire stad, waar mensen in nood welkom zijn;
•
de opvang van asielzoekers een verantwoordelijkheid is voor het hele land, die vraagt om lokale inzet en bestuurlijke moed;
•
een groter asielzoekerscentrum (AZC) niet alleen bijdraagt aan verlichting van de landelijke opvangdruk, maar ook zorgt voor structurele samenwerking met COA, maatschappelijke organisaties en buurtinitiatieven;
•
een stevig opvangbeleid helpt om de polarisatie rond asiel en migratie te doorbreken omdat het een positief alternatief kan bieden voor het beeld dat asielzoekers een probleem zijn;
•
de ervaring namelijk leert dat opvang van asielzoekers in meerderheid van de gevallen zelden tot overlast leidt op enkele locaties nagelaten;
•
Tilburg, als grote stad met een sterke sociale traditie, een voorbeeldfunctie kan vervullen in Brabant en daarbuiten door verantwoordelijkheid te nemen in de opvang van mensen op de vlucht;
draagt het college op om: 1.
samen met het COA en de provincie Noord-Brabant te onderzoeken op welke locatie in Tilburg een regulier meerjarig asielzoekerscentrum met substantiële capaciteit dat bovenop de huidige opgave komt (bij voorkeur 300–500 plaatsen) kan worden gerealiseerd;
2.
hierbij nadrukkelijk te verkennen of dit AZC (naar voorbeeld van Arnhem) kan worden opgezet als langdurige en structurele voorziening, met afspraken voor ten minste 20–30 jaar gebruik;
3.
dit onderzoek uiterlijk voor de zomer van 2026 aan de raad te presenteren, inclusief mogelijke locaties, financiële consequenties, veiligheidsaspecten en draagvlakmaatregelen;
4.
actief in te zetten op communicatie en participatie met inwoners, organisaties en omwonenden om draagvlak te versterken en misverstanden te voorkomen;
5.
in de tussentijd, in overleg met COA en regiogemeenten, te verkennen hoe Tilburg tijdelijk extra opvangplekken kan aanbieden om aan de regionaal afgesproken opgave te voldoen, zolang een structurele locatie nog niet gerealiseerd is.
Namens de Fractie Agoviç: Nermin Agoviç. Wethouder Çelik ontraadt de motie en heeft al een plan. De gemeente organiseert de opvang in Tilburg met de regio Hart van Brabant, als ware de regio één gemeente. Er is daarover een regiodeal gesloten. De opdracht is 350 asielzoekers, 50 amv’ers en meer dan 1.000 Oekraïense ontheemden op te vangen. Dat gebeurt samen met de regio. De solidariteit met de regio wil het college zo houden, teneinde te werken aan het lange termijnperspectief, dat uitgaat van meer spreiding en kleinschalige voorzieningen. De motie zou betekenen het op een andere manier doen, die alleen maar zou vertragen.
Raadsvergadering gemeente Tilburg 6 november 2025
pagina 97
De heer Kramer (GroenLinks) wijst erop dat het nog niet hard genoeg gaat en wil daarop de wethouder laten reflecteren. Wethouder Çelik bevindt zich in een afrondende fase voor de haalbaarheid en zal de raad daarover binnenkort informeren. Het college wil harder gaan, maar informeert ook vanaf het eerste moment de omwonenden middels zeven informatieavonden. Vervolgens gaat het om een onderzoek naar de financiële en ruimtelijke haalbaarheid. Binnenkort volgt finale besluitvorming daarover. De heer Agoviç (Fractie Agoviç) stelt dat de motie moet worden gezien als een links en humaan tegengeluid, refererend aan het voorbeeld van Arnhem. De gemeente haalt haar opgave niet. Arnhem wil de komende dertig jaar 1.700 mensen extra opvangen, wat lef en durf uitstraalt. De motie is een tegengeluid op demonstraties met geweld, die veel mensen angst inboezemen. De heer Agoviç (Fractie Agoviç) trekt de motie in. Motie M 25-225 ‘Een woningcorporatie voor arbeidsmigranten’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 3 november 2025; constaterende dat: •
er in de gemeente Tilburg zo’n 18.000 arbeidsmigranten leven;
•
veel arbeidsmigranten een kwetsbare positie hebben op de woningmarkt, o.a. doordat hun huurcontract nog steeds (indirect) afhankelijk is van hun arbeidscontract;
•
dit mede komt doordat aanbieders van huisvesting voor arbeidsmigranten vaak contracten hebben met maar één specifieke werkgever of uitzendbureau;
•
gesprekken met arbeidsmigranten en de FNV het beeld bevestigen;
•
initiatieven nu aan particuliere initiatiefnemers worden gelaten en recent vastgestelde initiatieven voor arbeidsmigranten vooral bestemd zijn voor kort verblijf (maximaal zes maanden);
•
de gemeente heeft uitgesproken een actievere rol te willen gaan spelen in de huisvesting van arbeidsmigranten. Er wordt naar aanleiding van de motie PPN25-029 gewerkt aan 1) een lokaal convenant met werkgevers en huisvestende partijen en 2) de oprichting van een klankbordgroep;
•
er een integrale strategie rondom arbeidsmigranten wordt opgesteld;
overwegende dat: •
arbeidsmigranten net als alle andere Tilburgers recht hebben op fatsoenlijke huisvesting;
•
we uitbuiting en dakloosheid willen tegengaan en dus de koppeling tussen huurcontracten en arbeidscontracten verder willen verminderen;
•
veel arbeidsmigranten langer dan zes maanden in onze stad leven en werken en we zoveel mogelijk willen voorkomen dat arbeidsmigranten moeten verhuizen van tijdelijke plek naar tijdelijke plek;
•
huisvesting van arbeidsmigranten ook in publiek eigendom ontwikkeld en gestimuleerd kan worden;
•
woningcorporaties zorgen voor structurele, fatsoenlijke, betaalbare huisvesting;
•
er al voorbeelden zijn van corporaties die voor specifieke doelgroepen bouwen, zoals studenten;
•
er in de informatiesessie over de integrale sessie arbeidsmigranten niet werd gesproken over de mogelijkheid tot het oprichten van een woningcorporatie voor arbeidsmigranten;
vraagt het college om:
Raadsvergadering gemeente Tilburg 6 november 2025
pagina 98
•
de komst of oprichting van een woningcorporatie voor arbeidsmigranten te onderzoeken;
•
hiervoor diverse scenario’s te onderzoeken, met bij voorkeur de oprichting van een aparte woningcorporatie of anders de opgave opbrengen bij een bestaande woningcorporatie;
•
te onderzoeken hoe de financiering van een dergelijke corporatie tot stand kan komen;
•
de resultaten van dit onderzoek bij de integrale strategie arbeidsmigranten voor te leggen aan de gemeenteraad.
Namens de GroenLinks-fractie: Arne Kramer. Namens de PvdA-fractie: Bea Mieris. De heer Blokker (D66) vindt de motie mooi en wil daarvoor ook pleiten in het D66verkiezingsprogramma. Hij wil de motie specificeren naar de kwetsbare arbeidsmigrant, met name short stayers. Vaak is huisvesting gekoppeld aan een baan. Arbeidsmigranten durven zich niet op een andere manier te melden of te huisvesten. Hij wil een aanpak zien, die samen met de werkgevers wordt opgezet, zodat daar voor de arbeidsmigranten geen dreiging ontstaat om zich niet bij de woningcorporatie aan te sluiten. Hij adviseert de zinsnede ‘de opgave anders op te brengen bij bestaande corporaties’ te veranderen in ‘de opgave anders onder te brengen bij bestaande corporaties’. Mevrouw Vlasveld (PvdD) wil bij de eerste twee vragen van de heer Blokker wegblijven. Zij vraagt hoe een woningcorporatie voor arbeidsmigranten problemen oplost, of een woningcorporatie onafhankelijk is en welk type woningen de indieners voor zich zien. Mevrouw Veldhoven (CDA) worstelt behoorlijk met het dossier en is voor fatsoenlijke collectieve opvang van arbeidsmigranten, maar vindt te vaak de voorstellen waarmee marktpartijen komen niet voldoende passend in de wijk, bijvoorbeeld omdat die te grootschalig zijn. Marktpartijen geven al snel aan dat een bepaalde omvang nodig is, omdat zij anders financieel niet uitkomen.
Het CDA is bereid om alternatieven te onderzoeken, maar heeft moeite met het direct spreken over publiek eigendom. Het gaat haar om het zoeken naar een coöperatievorm met partijen in de stad. Wat haar betreft gaat het dan om maatschappelijk eigendom en maatschappelijke organisaties. Het kan niet zo zijn dat de motie een verkapte opdracht aan het college is om zelf opvang te organiseren en te financieren. De heer Kriellaars (VVD) gaat huisvesting van buitenlandse medewerkers aan het hart en wil die goed organiseren en de Roemer-norm goed hanteren voor mensen die minder dan zes maanden blijven. Als die verblijfsduur langer is moeten ze in fatsoenlijke huizen terecht komen. Hij wil weten welke woningen de indieners daartoe voorstaan en waarom een nieuwe woningbouwcorporatie daarin iets extra’s zou kunnen betekenen ten opzichte van de huidige woningcorporaties die hun stinkende best doen om zoveel mogelijk woningen te bouwen. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) vraagt waarom een nieuwe woningcorporatie moet worden opgericht, omdat het al moeilijk is om te bouwen. Wethouder Çelik adviseert positief over de motie en ziet aanleiding om te komen tot een betere positie voor arbeidsmigranten voor o.a. huisvesting en wonen. De integrale strategie rondom aanpak arbeidsmigratie zet zich daarvoor in en wil breed kijken naar de mogelijkheden.
De motie is creatief en helpt bij de verdere gedachtevorming. Het college is bereid om te kijken naar de (on)mogelijkheden. Het is goed om onderscheid te maken tussen enerzijds mensen die hier tijdelijk zijn en anderzijds degenen die zich langer vestigen. Voor laatstgenoemde groep is geen uitzonderingspositie in het woonbeleid opgenomen. De kwetsbaarheid is er bij tijdelijk verblijf. De heer Kokke (SP) vraagt om uitleg waarom onderscheid wordt gemaakt op verblijfduur, omdat het uiteindelijk om goede huisvesting gaat.
Raadsvergadering gemeente Tilburg 6 november 2025
pagina 99
De heer Kriellaars (VVD) wil weten wat de nieuwe corporatie moet gaan doen en of marktpartijen dat niet goed doen en of huidige corporaties niet voldoende woningen bouwen. De heer Blokker (D66) denkt dat een woningcorporatie kan bijdragen aan het oplossen van tijdelijkheid. Het is niet de bedoeling om een corporatie op te richten voor tijdelijke rechten, maar mensen met tijdelijke contracten beter perspectief te bieden en een bepaalde voorrang te geven. Wethouder Çelik vertelt dat verblijf van arbeidsmigranten vaak tijdelijk is, waarin ook is voorzien. Woningcorporaties bevinden zich nu in een andere positie dan in 2019. Toen zag men verdringingseffecten en hadden woningcorporaties bepaalde mogelijkheden niet. Nu hebben zij een andere positie. Hij wil graag met woningcorporaties in gesprek gaan. Met grootschalige vergunde logiesvergunningen kan men komen tot 2.700 plekken, wetende dat de opgave 3.500 plekken is. Particuliere initiatieven vanuit de stad zijn opgedroogd. Bezien moet worden hoe de behoefte op een goede manier in te lossen is, waaraan het idee in de motie kan bijdragen. De heer Kokke (SP) stelt dat mensen min of meer gedwongen worden om een keuze voor tijdelijkheid te maken. Na zes maanden moeten ze naar een andere plek of terug naar een thuisland. Een langer verblijf is dan ook beter voor hen, omdat hun perspectief dan beter is.
Wethouder Çelik vindt dat in eerste instantie aan de arbeidsmigrant zelf. De heer Kramer (GroenLinks) blijkt uit de huisvesting van arbeidsmigranten kwetsbaarheid bij de koppeling tussen huur en arbeidscontract. Met de ontwikkeling van het wetsvoorstel in Den Haag wordt het er niet beter op. Daarom is het idee van een corporatie ontstaan, die het probleem van één huisvester en de koppeling met één werkgever of één uitzendbureau oplost. Gevraagd is of de motie ook kan gelden voor kenniswerkers. Het probleem zit bij de lagere inkomens en niet bij de kenniswerkers, maar de corporatie kan voor alle arbeidsmigranten werken. De spelfout in de motie moet worden gewijzigd in ‘onderbrengen’. Er kan ook sprake van een woonbestemming in plaats van een logiesvoorziening. Het idee is dat bestaande corporaties hun handen al vol hebben aan bestaande huisvesting. De directeur van Tiwos gaat ook akkoord met het onderbrengen van arbeidsmigranten bij een van de bestaande corporaties. Hij wil in reactie op mevrouw Vlasveld af van één werkgever die een afspraak heeft met één huisvester, waarbij men bij ontslag ook huisvesting kwijt is. Het gaat hem ook om maatschappelijk eigendom in plaats van privaat initiatief. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) vraagt of de tekst ‘bij voorkeur een nieuwe corporatie’ zal worden gewijzigd als huisvesting ook bij een bestaande corporatie kan plaatsvinden.
De heer Kramer (GroenLinks) verklaart zich bereid om enkele zaken aan te passen en de motie daarna opnieuw rond te sturen. Gewijzigde motie M 25-225 ‘Een woningcorporatie voor arbeidsmigranten’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 3 november 2025; constaterende dat: •
er in de gemeente Tilburg zo’n 18.000 arbeidsmigranten leven;
•
veel arbeidsmigranten een kwetsbare positie hebben op de woningmarkt, o.a. doordat hun huurcontract nog steeds (indirect) afhankelijk is van hun arbeidscontract;
•
dit mede komt doordat aanbieders van huisvesting voor arbeidsmigranten vaak contracten hebben met maar één specifieke werkgever of uitzendbureau;
•
gesprekken met arbeidsmigranten en de FNV het beeld bevestigen;
Raadsvergadering gemeente Tilburg 6 november 2025
pagina 100