VerslagRaad 02022026

gemeente Tilburg Verslag van de tweede vergadering van de raad Maandag 2 februari 2026 Aanvang: 19.30 uur

Agenda

1.

Opening van de vergadering

2.

Vaststellen van de agenda

3.

Vaststellen van de notulen van de vorige raadsvergaderingen (15 december 2025 en 19 januari 2026)

4.

Raadsvoorstel Afhandeling ingekomen stukken

5.

Raadsvoorstel Afhandeling openstaande moties

6.

Raadsvoorstel Vaststellen omgevingsplan "TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22o, Nieuwstraat 274"

7.

Raadsvoorstel Aanwijzingsbesluit Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer

8.

Raadsvoorstel Bommenregeling 2025

9.

Raadsvoorstel Uitwerking motie 24-137 Criteria onttrekkingen reserves concretiseren

10. Raadsvoorstel Meerkosten Voorhof 11. Raadsvoorstel Adviesrecht raad aanvraag omgevingsvergunning Rielseweg 861 12. Raadsvoorstel Verlenging kadernota's Inclusieve Stad 13. Raadsvoorstel gemeentelijke bijdrage Vincentius 14. Raadsvoorstel vaststellen grondexploitatie en investeringskrediet Westermarkt 15. Raadsvoorstel wensen en bedenkingen Ontwerp-Uitvoeringsprogramma Economische Strategie 2026-2028 op hoofdlijnen 16. Raadsvoorstel Verbetering monitoring bestaanszekerheid 2025-2029 17. Raadsvoorstel Omgevingsvisie deel A 18. VERVALLEN: Raadsvoorstel Verordening bestuurlijke boete overlast openbare ruimte 19. Raadsvoorstel uitvoeringskrediet Tijdelijke Parkeergarage Noordhoekring 20. Raadsvoorstel voorbereidingskrediet Koepelhal-Wagenmakerij 24. Raadsvoorstel Inleidend verzoek referendum netwerkanalyse 2040, variantenonderzoek Ringbaan-West 21. Raadsvoorstel project Volkshuisvestingsfonds Tilburg Noord 22. Raadsvoorstel oprichting stichting Energiehuis Hart van Brabant 23. Raadsvoorstel Hoogbouwbeleid 25. Raadsvoorstel Inleidend verzoek referendum netwerkanalyse 2040, variantenonderzoek Ringbaan-West 23. Anti-discriminatie bij horecazaken Tilburg (met Artikel 1 Grondwet) 27. Smartphonevrij opgroeien AANWEZIG: de leden F.J.C.M. van Aarle, A. Aboulkacem, N. Agović, M.J.M. Antens, H.F. van den Berg, K.W.R.M. Blokker, O.H.T. Broeders, I.M.E.A. Couwenberg, R.R.H.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 2 februari 2026

pagina 1

Cremers, A. Dunning, Y.B.A. Heutmekers, D.J.P. Heuvelmans, P.H.J.M. van den Hoven, A.C.M. van Huffel, S.J.A. Jansen, P.M. Janssen, J.M.A. Kokke, P. Kooke, S.M. Koster, J.F. Kramer, F.A.M. Kriellaars, H. Mandemaker, P.L.R. Mieris, J.A.C. Molenaar, L.E.C.P.M. Oerlemans, I.F.J.M. Otten, M. Pals, S.C.M. Schampers, F. Schellekens, E.P.J.M. Smit, H.A.J. Smolders, K. Sol, R. Spieringhs, S. Spinnewijn, N.J.L. van Stappershoef, J.F.M. Sweep, H.C.A.M. van Tilborg, A. Veldhoven, A. Vlasveld, M.F.L. Vriens, N. van Wanrooij, P. Wijnans, B. Yilmaz, A.A.H. Zegers, J. Zieleman VOORZITTER: F. Gräper - van Koolwijk, burgemeester GRIFFIER: N. Kanters TEVENS AANWEZIG: Y. Çelik, P. Kok, E. Kostermans en B.W.W. van der Pol, wethouders, M. van Dam en C. Wagenaar, Referendumcommissie AFWEZIG: -1. Opening De voorzitter memoreert dat het voor haar een bijzondere avond is. Zij opent de vergadering met een moment van bezinning en heet alle aanwezigen en de mensen die thuis kijken van harte welkom. Er zijn geen afmeldingen. De voorzitter deelt mede dat de heer Cremers heeft aangegeven zich bij agendapunt 10 van stemming te zullen onthouden. 2.

Vaststellen van de agenda

De voorzitter stelt vast dat er zestien hamerstukken zijn en dat agendapunt 18 komt te vervallen. Dan zijn er drie B-stukken met een of meerdere moties en er is een Cstuk. Verder is er een motie actueel ingediend, waarover wat ordevoorstellen zijn ingediend. De heer Molenaar (D66) deelt mede dat hij graag samen met een aantal collega's de motie Smartphonevrij Opgroeien op de agenda te willen zetten, omdat ouderinitiatieven tegen verschillende problemen aanlopen. De voorzitter is van mening dat het een onderwerp betreft dat zich goed leent voor een normaal agenderingsverzoek, en stelt voor de motie vanavond, mede gezien de volle agenda, niet te behandelen. Mevrouw Spinnewijn (LT) sluit zich aan bij de heer Molenaar en weet uit eerste hand dat het onderwerp momenteel bij scholen besproken wordt. Lokaal Tilburg steunt het ordevoorstel. De heer Jansen (PvdA) deelt mede dat zijn fractie het ordevoorstel steunt. Mevrouw Vlasveld (PvdD)deelt mee het ordevoorstel te steunen om dezelfde reden die mevrouw Spinnewijn gaf. GroenLinks steunt bij monde van de heer Spieringhs (GroenLinks) het ordevoorstel. De voorzitter stelt voor om de rest van de stemming te laten verlopen via de stemapp. Er zijn 42 stemmen voor het bespreken van de motie en 3 stemmen tegen. De voorzitter laat de motie toevoegen aan het eind van de agenda en daarmee wordt het agendapunt 27.

Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) verzoekt een motie actueel over de starterslening toe te voegen aan de agenda. De motie is volgens mevrouw Oerlemans actueel omdat de starterslening vanwege het ontbreken van dekking voor drie maanden niet beschikbaar is. De voorzitter stelt dat er afgelopen vrijdag een brief is ontvangen waarin staat dat de raad voor 9 maart zal worden geïnformeerd over hoe jet college hoopt de starterslening voort te kunnen zetten. De heer Van den Hoven (LST) denkt dat de raad nu even geduld moet hebben. De voorzitter stelt voor het voorstel in stemming te brengen, waarop de heer Van Tilborg (50PLUS) opmerkt dat er ooit een reglement is opgesteld voor dit soort gevallen. De heer Van Tilborg vraagt zich af of het reglement misschien aangepast moet worden omdat het op deze

Raadsvergadering gemeente Tilburg 2 februari 2026

pagina 2

manier geen enkel nut heeft. De voorzitter geeft aan het de voorstellen conform het reglement van orde te beoordelen, maar dat de raad de orde van de agenda bepaalt. Het ordeverzoek van mevrouw Oerlemans wordt in stemming gebracht wordt verworpen met 37 stemmen tegen en 8 stemmen voor. Het ordevoorstel wordt derhalve niet aan de agenda toegevoegd. De heer Jansen (PvdA) verklaart goed geluisterd te hebben en zijn motie bij het Cstuk van het referendum aan te houden. De heer Jansen roept de andere raadsleden op om ook alles wat met de evaluatie te maken heeft aan te houden en niet vandaag te behandelen. De voorzitter stelt vast dat er instemmend wordt geknikt en dankt de raadsleden voor de versoepeling van de agenda. De voorzitter deelt mede dat door het presidium is besloten om eerst alle A-stukken te behandelen. Vervolgens komt er een korte toelichting op het advies door de voorzitter van de referendumcommissie, gevolgd door een vragenronde. Bij de eerste termijn krijgt iedere fractie vier minuten spreektijd, zonder de mogelijkheid tot interrupties. De tweede termijn biedt iedere fractie maximaal twee minuten spreektijd en hierbij zijn interrupties toegestaan. Als deze beraadslagingen zijn geschorst worden de B-stukken behandeld, waarna de besluitvorming voor het Cstuk plaatsvindt. Hierbij zal er in een enkele termijn over worden gesproken.

De voorzitter benadrukt dat er, mocht de vergadering uit de tijd dreigen te lopen, eerst zal worden geprobeerd het C-stuk af te ronden met als consequentie dat er Bstukken mogelijk niet aan de orde zullen komen. Aldus wordt besloten en de agenda wordt conform vastgesteld. 3.

Vaststellen van de notulen van de vorige raadsvergaderingen (15 december 2025 en 19 januari 2026)

Beide verslagen worden ongewijzigd vastgesteld. 4.

Raadsvoorstel Afhandeling ingekomen stukken

Er zijn geen stemverklaringen en de raad besluit unaniem de ingekomen stukken volgens de aangegeven afdoeningsvoorstellen van burgemeester en wethouders af te doen. 5.

Raadsvoorstel Afhandeling openstaande moties

Er zijn geen stemverklaringen. Het voorstel wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem aangenomen. 6.

Raadsvoorstel Vaststellen omgevingsplan "TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22o, Nieuwstraat 274"Motie M 16-1 ‘Beheergroep Arbeidsmigranten Rielseweg’

Er zijn geen stemverklaringen. Het voorstel wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem aangenomen. 7.

Raadsvoorstel Aanwijzingsbesluit Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer

Er zijn geen stemverklaringen. Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 44 stemmen voor en 1 stem tegen aangenomen. 8.

Raadsvoorstel Bommenregeling 2025

Raadsvergadering gemeente Tilburg 2 februari 2026

pagina 3

Er zijn geen stemverklaringen. Het voorstel wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem aangenomen. 9.

Raadsvoorstel Uitwerking motie 24-137 Criteria onttrekkingen reserves concretiseren

De heer Jansen (PvdA) spreekt aan de ambtelijke organisatie waardering uit voor de goede uitwerking van de motie en deelt mee dat zijn fractie voor zal stemmen. Het voorstel wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 43 stemmen voor en 2 stemmen tegen aangenomen. 10. Raadsvoorstel Meerkosten Voorhof De voorzitter deelt nogmaals mede dat de heer Cremers zich bij dit agendapunt van stemming onthoudt en wijst de overige raadsleden erop dat zij geacht worden zonder last te stemmen. Er zijn geen stemverklaringen. Het voorstel wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 44 stemmen voor en 1 onthouding aangenomen. De voorzitter vraagt de heer Cremers om weer toe te treden tot de raad. 11. Raadsvoorstel Adviesrecht raad aanvraag omgevingsvergunning Rielseweg 861 Er zijn geen stemverklaringen. Het voorstel wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 43 stemmen voor en 2 stemmen tegen aangenomen. 12. Raadsvoorstel Verlenging kadernota's Inclusieve Stad Er zijn geen stemverklaringen. Het voorstel wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 38 stemmen voor en 7 stemmen tegen aangenomen. 13. Raadsvoorstel gemeentelijke bijdrage Vincentius De heer Vriens (50PLUS) deelt mede dat zijn fractie het voorstel van harte zal steunen. Volgens 50PLUS komt in het voorstel alles samen wat voor Udenhout belangrijk is.

Met deze investering in wonen, erfgoed en leefbaarheid tegelijk maakt de gemeente het verschil tussen stilstand en vooruitgaan. Er zijn geen stemverklaringen. Het voorstel wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem aangenomen. 14. Raadsvoorstel vaststellen grondexploitatie en investeringskrediet Westermarkt Mevrouw Schampers (D66) noemt het voorstel een stevige doorbraak voor de Westermarkt en denkt dat het een vliegwiel kan zijn voor de ontwikkelingen in het kenniskwartier en West. D66 zal vol overtuiging voor het raadsvoorstel stemmen. Mevrouw Mieris (PvdA) constateert dat de herontwikkeling van de Westermarkt al tientallen jaren speelt. De PvdA ziet een aanwas van grotendeels betaalbare woningen, revitalisering van het winkelcentrum en het realiseren van allerlei maatschappelijke functies en een bewaakte fietsenstalling. Daarnaast wordt de openbare ruimte vergroend en de PvdA-fractie stemt van harte voor. De heer Kramer (GroenLinks) is blij en trots met deze investering na jarenlange stilstand. Het is een forse investering, maar de Tilburgers gaan profiteren van nieuwe woningen, een nieuw economisch hart voor West en nieuwe voorzieningen. Met een compliment aan het college zal GroenLinks voor het voorstel stemmen.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 2 februari 2026

pagina 4

De heer Van Aarle (LT) is blij dat hij dit nog mag meemaken en geeft alle complimenten aan de organisatie en de wethouders die hier hard aan hebben gewerkt. Mevrouw Vlasveld (PvdD)deelt mede dat haar fractie voor het voorstel zal stemmen. De Partij voor de Dieren is benieuwd hoe het ontwerpprincipe van bestaand groen vorm gaat krijgen naast een parkeerstalling voor auto's en ziet dat er veel groen bij gaat komen in deze toch al groene wijk. De heer Smolders (LST) stelt vast dat het lang heeft geduurd, maar dat deze ontwikkeling goed en hard nodig is. Zijn fractie is daar zeer verheugd over. De voorzitter geeft de raadsleden mee het positieve gevoel de rest van de dag vast te houden en brengt het voorstel in stemming. Het voorstel wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem aangenomen. 15. Raadsvoorstel wensen en bedenkingen Ontwerp-Uitvoeringsprogramma Economische Strategie 2026-2028 op hoofdlijnen Mevrouw Vlasveld (PvdD)vindt dat de economische strategie zo mooi had kunnen zijn, maar dat het op met name de punten circulair en duurzaamheid in het basisstuk al tekortschoot. In het uitvoeringsprogramma komt hier nog minder van terug en daarom zal de Partij voor de Dieren tegenstemmen.

Mevrouw Mieris (PvdA) brengt in herinnering dat de PvdA als doel voor het uitvoeringsprogramma had meegegeven om niet alleen in de top-10 innovatieclusters te willen komen, maar ook in de top-10 van inclusieve economieën. Met name vraagt de PvdA daarbij aandacht voor fatsoenlijke banen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, voor statushouders, Oekraïners, studenten en voor mensen uit de regio. Omdat dit is toegezegd zal de PvdA voor het voorstel stemmen. Het voorstel wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 34 stemmen voor en 11 stemmen tegen aangenomen. 16. Raadsvoorstel Verbetering monitoring bestaanszekerheid 2025-2029 Er zijn geen stemverklaringen. Het voorstel wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 44 stemmen voor en 1 stem tegen aangenomen. 17. Raadsvoorstel Omgevingsvisie deel A De heer Van den Hoven (LST) stelt vast dat het voorstel voor een groot deel aansluit bij de wensen van zijn fractie, maar op een aantal essentiële onderdelen niet. De heer Van den Hoven memoreert dat zijn fractie vaak herinnerd wordt aan stemgedrag voor een totaalplaatje als er over individuele onderwerpen nog gepraat moet worden. Lijst Smolders Tilburg stemt om die reden tegen het voorstel.

De heer Vriens (50PLUS) deelt mede dat 50PLUS het voorstel zal steunen omdat het is gericht op duurzame groei, betere leefkwaliteit, slimme woningbouw, groen, nabijheid van voorzieningen en integrale samenwerking met inwoners. De heer Kramer (GroenLinks) noemt deze omgevingsvisie misschien nog wel belangrijker dan de Omgevingsvisie 2040. GroenLinks ziet dat er een energie heerst in de stad waarbij er wordt gewerkt aan een stad waar iedereen meedoet en meetelt en waar brede welvaart het onderliggende principe is. GroenLinks ziet diezelfde energie aanwezig in dit deel A en hoopt dat die aanwezig blijft in het deel B en is van harte voor. Mevrouw Vlasveld (PvdD)is blij dat op basis van de Omgevingswet ook dieren worden geschaard onder Tilburgers. Verder sluit mevrouw Vlasveld zich aan bij de

Raadsvergadering gemeente Tilburg 2 februari 2026

pagina 5

wijze woorden van de heer Kremers. GroenLinks hoopt dat de mooie groene plannen uit plan A terug gaan komen in plan B. Het voorstel wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 38 stemmen voor en 7 stemmen tegen aangenomen. 18. VERVALLEN: Raadsvoorstel Verordening bestuurlijke boete overlast openbare ruimte Dit agendapunt is vervallen. 19. Raadsvoorstel uitvoeringskrediet Tijdelijke Parkeergarage Noordhoekring Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) deelt mede dat haar fractie tegen het voorstel zal stemmen. ONS Tilburg is van mening dat de geplande locatie niet de juiste plaats is om iets van deze omvang tegen zulke kosten tijdelijk te plaatsen. De fractie vindt het jammer dat het college geen andere plekken wilde onderzoeken. De heer Kramer (GroenLinks) zegt dat zijn fractie normaal gesproken liever ruimte maakt voor groen, lopen en fietsen dan voor parkeergarages. In dit geval zal de fractie voor het voorstel stemmen, omdat het de bouw van nieuwe woningen en stadsnatuur aan het Louis Bouwmeesterplein mogelijk maakt. GroenLinks roept het college wel op om te zorgen voor een zo hoogwaardige en groen mogelijke inpassing, door bestaande bomen te sparen en groene gevels te realiseren. De heer Smolders (LST) noemt het voorstel kapitaalvernietiging.

Hij wijst op de nabijheid van de Knegtelgarage en de Zwijsengarage en vindt dat de buurt niet lastig moet worden gevallen met zo'n kolos van een parkeergarage. Mevrouw Vlasveld (PvdD)vertelt dat haar fractie in eerste instantie van plan was om voor het voorstel te stemmen, omdat de bomen langs de brandweer zouden blijven staan. Naar aanleiding van de inspraak van omwonenden heeft de Partij voor de Dieren echter besloten om tegen te stemmen, om dezelfde redenen als ONS TILBURG. Het voorstel wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 31 stemmen voor en 14 stemmen tegen aangenomen. 20. Raadsvoorstel voorbereidingskrediet Koepelhal-Wagenmakerij Mevrouw Schampers (D66) noemt de transformatie van de Koepelhal-Wagenmakerij het sluitstuk van de spoorzone. D66 ziet hierin een bruisende vervlechting van industrieel erfgoed, nieuwe buitenruimte, betaalbaar en een kraamkamer voor evenementen. De fractie van D66 roept de organisatie op bij de uitwerking van dit voorstel ambitie en lef te tonen en stemt voor het voorstel. Het voorstel wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 44 stemmen voor en 1 stem tegen aangenomen. C-stuk 24. Raadsvoorstel Inleidend verzoek referendum netwerkanalyse 2040, variantenonderzoek Ringbaan-West De voorzitter vertelt nogmaals dat de voorzitter van de referendumcommissie een korte toelichting zal geven.

Daarna is er de mogelijkheid tot het stellen van maximaal twee vragen per fractie, waarna zal het debat aan zal vangen met een eerste termijn. De heer Van Dam (Voorzitter Referendumcommissie) dankt de raad voor de mogelijkheid om de brief toe te lichten en heeft zijn collega mevrouw Wagenaar meegenomen. De heer Van Dam vertelt dat de Referendumcommissie een

Raadsvergadering gemeente Tilburg 2 februari 2026

pagina 6

commissie van deskundigen is, die de taak heeft de orde rondom een referendum te bewaken. De verordening van de gemeente zelf is hierbij uitgangspunt. De Referendumcommissie geeft geen advies, maar geeft overwegingen mee die zijn voortgekomen uit het bestuderen van het voorstel. De afweging die de raad moet maken is niet juridisch, maar politiek en de heer Van Dam vindt het cruciaal dat de raad zich dit realiseert. De Referendumcommissie heeft vastgesteld dat aan de formele vereiste is voldaan. De heer Van Dam noemt het bijzonder dat het voorliggende referendum een initiatief is van een raadslid, terwijl het instrument bedoeld is voor de participatie van inwoners. De grondslag wordt een punt van discussie. In juni is door de raad besloten tot een herinrichting en in december is besloten hoe dat te doen. De heer Van Dam wijst erop dat dit twee verschillende zaken zijn. Dat het gebeurt staat niet ter discussie, maar wel de wijze waarop een referendum gehouden kan worden. Ook is er tussen het eerste en het tweede besluit een variant bijgekomen. De heer Van Dam wijst erop dat er vanuit het perspectief van de commissie, dat het perspectief van de verordening als uitgangspunt heeft, terughoudendheid geboden is ten aanzien van de dringende redenen.

Er kan zich wellicht een dringende reden voordoen om uiteindelijk geen referendum te houden, maar de raad heeft er bewust voor gekozen om dit instrument in te zetten. Noblesse oblige, volgens de heer Van Dam, dus de raad is gehouden om terughoudend te zijn met redenen om het referendum wellicht niet te houden en ook met de besluiten tot het aangaan van onomkeerbare verplichtingen. Voor meer overwegingen en een uitgebreidere toelichting verwijst de heer Van Dam naar de brief. De voorzitter bedankt de heer Van Dam voor de toelichting. Vragenronde De heer Smolders (LST) vraagt of het geoorloofd is dat een raadslid een referendumverzoek doet en verwijst naar een soortgelijk geval uit 2021. Verder staat er in het raadsvoorstel van 30 juni dat er twee varianten zullen worden onderzocht, waarbij expliciet is vermeld dat die betrekking hebben op het noordelijke wegvak. Op 15 december bleek dat er een derde variant is bijgekomen die de hele Ringbaan West betreft en dus veel verstrekkender is. De heer Smolders wil graag van de voorzitter van de Referendumcommissie horen of hij het eens is met de stelling dat het raadsbesluit van 15 december zijn grondslag niet vindt in het eerder genomen raadsbesluit van 30 juni. De heer Kramer (GroenLinks) is benieuwd of de commissie heeft overwogen om toch een formeel advies te geven.

Het referendumverzoek was vanaf het begin af aan politiek en een advies zou het depolitiseren. Verder vraagt de heer Kramer zich af in hoeverre de commissie de politieke implicaties rondom de aanstaande verkiezingen heeft meegenomen. De heer Sweep (50PLUS) vraagt of de commissie heeft overwogen om zelf juridisch advies in te winnen omtrent deze zaak. Verder wil de heer Sweep graag weten waarom er geen advies is gegeven. De heer Zieleman (D66) vraagt, in het verlengde van de vraag van de heer Sweep, waarom er geen second opinion is gevraagd op het juridisch advies. De heer Zieleman verwijst naar het referendum in 2021, waar een juridisch advies lag, waar op verzoek van de oppositie een second opinion op is aangevraagd. Verder ziet de heer Zieleman dat er in het advies veel waarde wordt gehecht aan het feit dat het juridisch advies vanuit het college komt. De heer Zieleman vraagt hoe de heer Van Dam het ziet als de raad in de toekomst zelf opdrachtgever zou zijn voor een juridisch advies, omdat dat immers in de onderbouwing nodig is. De heer Van Aarle (LT) complimenteert de Referendumcommissie voor het degelijke stuk.

De heer Van Aarle vraagt of de Referendumcommissie ervan op de hoogte is dat het college in 2008 zelf het initiatief heeft genomen voor een referendum over de komst van een shoppingmall in Tilburg Noord en dat in 2015 een zittend raadslid het initiatief heeft genomen voor een referendum over de ontwikkelingen rond het Stadhuis. Verder refereert de heer Van Aarle naar de opmerking van de heer Van Dam over het betrachten van terughoudendheid. De heer Van Aarle vraagt of dit

Raadsvergadering gemeente Tilburg 2 februari 2026

pagina 7

hetzelfde betekent als de eerder gemaakte opmerking tijdens de Algemene Beschouwingen dat de uitzonderingsgronden restrictief dienen te worden uitgelegd. De heer Van Stappershoef (VVD) bedankt de Referendumcommissie. De VVD sluit zich aan bij de reeds gestelde vraag over de second opinion. De heer Van Stappershoef vraagt hoe het komt dat de Referendumcommissie wel zegt een volledig beeld te hebben gekregen op basis van alle opgehaalde informatie, maar geen advies kan geven. De heer Kokke (SP) vraagt of er formeel aan alle eisen die aan het referendum zijn gesteld is voldaan. De heer Jansen (PvdA) wil graag weten waarom de commissie er niet alleen voor heeft gekozen om geen second opinion te vragen, maar ook niet is in te gaan op het gegeven juridisch advies. Verder memoreert de heer Jansen dat de heer Van Dam heeft opgemerkt dat het al dan niet voor een referendum stemmen een louter politieke afweging is. De heer Jansen vraagt of de heer Van Dam het niet met hem eens is dat er eerst een juridische afweging is en pas als daar ruimte is dat er vervolgens een politieke afweging kan zijn. Mevrouw Veldhoven (CDA) deelt mede dat het CDA wat minder gelukkig is met het feit dat er geen advies is uitgebracht en sluit zich ook aan bij de vragen over de juridische contra-expertise.

Mevrouw Veldhoven vraagt hoe de commissie zou oordelen als de initiatiefnemer geen raadslid zou zijn en het juridisch advies niet van het college zou komen. Mevrouw Oerlemans (ONS TILBURG) vraagt of de heer Van Dam kan uitleggen wat er staat in de referendumverordening over het feit dat de referendumcommissie een advies moet uitbrengen over het wel of niet door laten gaan van een referendum en of dat getoetst moet zijn met een juridisch advies. Mevrouw Oerlemans stelt vast dat de commissie kritisch is over de rol die de heer Smulders en het college hebben gespeeld rondom dit referendum. Zij wil graag weten waarom de commissie het belangrijk heeft gevonden om dit te vermelden. De heer Kooke (FvD) vraagt met betrekking tot de afbakening hoe de agendacommissie binnen de context van de verordening hanteert en hoe die definitie verhoudt tot besluiten, verschillen in fase, concreetheid en ruimtelijke impact. Beantwoording De heer Van Dam (Voorzitter Referendumcommissie) legt uit dat de Referendumcommissie in het politieke speelveld zou zijn terechtkomen als het op het advies van het college was ingegaan. Dat is echter niet de positie voor de commissie en de heer Van Dam meent dat de raad dat ook niet zou moeten willen.

De Referendumcommissie probeert vanuit deskundigheid op afstand overwegingen mee te geven en zou het liefst een advies uitbrengen, maar omdat het stuk van het college er ligt ziet de commissie geen andere mogelijkheid dan zich te onthouden van advies. De heer Van Dam noemt het juridisch advies een niet-bindende verzameling juridische inschattingen. Juist omdat het niet bindend is, heeft de commissie ervoor gekozen om geen second opinion te laten doen omdat er dan wellicht nog meer juridische inschattingen bij zouden komen. De commissie is van mening dat de raad daarmee niet geholpen is en heeft daarom gekozen voor de bredere benadering. Wat betreft de relatie tussen de besluiten van juni en december licht de heer Van Dam toe dat er in juni in de kern is besloten om over te gaan tot een herinrichting. Hoe die zou worden ingevuld was toen nog niet duidelijk. De mogelijkheid voor inwoners om hier een mening over te geven, anders dan via een participatietraject, is een referendum. Om deze reden vindt de Referendumcommissie het niet eenduidig dat het besluit van december een nadere invulling is binnen de kaders die in juni zijn geschetst. Het accent op het feit dat het referendum door een raadslid is geïnitieerd is het gevolg van het feit dat het hier een correctief referendum betreft.

De commissie vindt dat de raad ervoor moet waken dat het correctief referendum als politiek instrument wordt ingezet. Normaliter wordt door de gemeenteraad een

Raadsvergadering gemeente Tilburg 2 februari 2026

pagina 8

raadplegend referendum ingezet, en dat verschil is volgens de heer Van Dam cruciaal. Het is echter wel geoorloofd. De naderende verkiezingen hebben geen rol gespeeld bij het opstellen van de brief van de Referendumcommissie. Op de vraag van mevrouw Veldhoven kan de heer Van Dam geen antwoord geven, omdat het een als-vraag betreft. De voorzitter dankt de Referendumcommissie voor de aanwezigheid en nodigt de heer Van Dam en mevrouw Wagenaar uit te blijven zitten om het debat bij te wonen. Eerste termijn De heer Smolders (LST) stelt vast dat de Referendumcommissie geen formeel advies heeft kunnen geven, omdat ze zich onder druk gezet voelde door het college van B&W. De heer Smolders vindt dit een schoffering van de commissie met schandalige powerplay. De heer Smolders noemt het stuk omstreden en vindt dat het vandaag geen rol zou mogen spelen, omdat het college hiermee wordt beloond voor wangedrag. De heer Smolders ziet dat de ondersteuning van het inleidend verzoek is gehaald en benadrukt dat hij als de indiener van het inleidend verzoek conform de regels van de referendumverordening heeft gehandeld. Als men dat in de toekomst anders wil, zal de verordening moeten worden aangepast.

De heer Smolders is van mening dat er geen uitzonderingsgronden zijn, omdat er tussen het eerste besluit op 30 juni en het tweede besluit op 15 december een variant is bijgekomen die de scope van alleen het noordelijk deel van de Ringbaan West uitbreidt naar de gehele Ringbaan West. Over dit verschil is eerder geen besluit genomen en daarom zijn er volgens de heer Smolders geen uitzonderingsgronden. Ook de Referendumcommissie heeft geen argumenten gegeven om het referendum eventueel niet door te laten gaan en de heer Smolders zou het minachting van de democratie vinden als het instrument vandaag terzijde zou worden geschoven. De heer Smolders sluit af met het uitspreken van de hoop dat er vandaag geen politieke spelletjes worden gespeeld opdat de inwoners van de gemeente Tilburg binnenkort van zich kunnen laten horen. De voorzitter verzoekt de mensen op de politieke tribune om zich te onthouden van boodschappen aan de raad. De raad hoort zonder last te kunnen spreken met een neutrale publieke tribune. De heer Kramer (GroenLinks) betoogt dat het raadgevend referendum een instrument is dat inwoners van de gemeente Tilburg kunnen gebruiken als ze het niet eens zijn met een besluit dat is genomen door de gemeenteraad. De heer Smolders heeft volgens de heer Kramer tijdens het hele proces zijn zegje kunnen doen als raadslid.

Omdat hij zijn zin niet heeft gekregen, heeft hij het instrument gekaapt van de inwoners om zelf een referendum aan te vragen. GroenLinks ziet hierin een verkiezingsstunt en vindt dit niet alleen onwenselijk, maar bovendien onbehoorlijk en zal tegen het referendumverzoek stemmen. De heer Kramer vindt dat het referendumverzoek met alle bombarie geen recht doet aan het proces dat er gevoerd is door de raad en met de stad. Er zijn veel gesprekken en bijeenkomsten geweest, die goed en constructief waren en de heer Kramer merkt op dat er bij de inspraakbijeenkomsten meer voorstanders dan tegenstanders waren. Bovendien hadden ze allen respect voor elkaars mening en de heer Kramer heeft meermaals vernomen dat mensen zich in het proces gehoord voelden. Zorgen zijn opgepakt en uitgezocht, er kwamen moties en amendementen en uiteindelijk lag er een gebalanceerd besluit. GroenLinks betreurt dat dit proces nu gekaapt wordt vanwege de aankomende verkiezingen en vindt het jammer dat er geen formeel advies ligt van de Referendumcommissie. De heer Kramer vindt dat de raad op basis van de documenten die er liggen wel degelijk kan besluiten het referendum af te wijzen en ziet uitzonderingsgrond in artikel 3f en waarschijnlijk artikel 3i van de verordening.

GroenLinks vindt dat de vooruitgang van Tilburg naast visie vooruitkijken en serieuze besluiten vergt en vindt dat het hier gaat om het serieus nemen van inwoners, van de stad en van de raad zelf. De voorzitter verzoekt de raad om niet andere fracties woorden in de mond te leggen en zich te houden aan wat ze zelf van zaken vinden.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 2 februari 2026

pagina 9

De heer Sweep (50PLUS) spreekt waardering uit voor de manier waarop de onafhankelijke commissie haar rol invult. Hij vindt het wel jammer dat er nu geen advies ligt. Voor 50PLUS speelt de principiële vraag of de raad het recht serieus neemt dat hij zelf aan inwoners gegeven heeft. Het vertrouwen in de Tilburgse politiek is laag en loopt mogelijk een nieuwe deuk op als een referendum ontraden wordt. De heer Sweep vindt dat de raad het instrument ook moet durven gebruiken als het spannend wordt. Het inleidend verzoek voldoet aan alle eisen en het proces is zorgvuldig verlopen, iets dat 50PLUS belangrijk vindt. De heer Sweep wijst op het feit dat inwoners wel wisten dat de Ringbaan West heringericht gaat worden, maar nu pas kunnen zien wat er daadwerkelijk op tafel ligt. Voor 50PLUS wordt het besluit hiermee inhoudelijk zelfstandig en dus referendabel en de heer Sweep wijst erop dat de commissie heeft gezegd dat uitzonderingsgronden terughoudend moeten worden toegepast. Het feit dat grote projecten per definitie complex zijn en altijd risico's kennen mag geen reden zijn om inwoners buitenspel te zetten en 50PLUS vertrouwt op het vermogen van de Tilburgers om een oordeel uit te spreken over deze kwestie.

50PLUS deelt de zorg dat het instrument niet gepolitiseerd mag worden, maar vindt dat de commissie ondanks de spanning kans heeft gezien de raad op een evenwichtige manier handvatten te geven om zelf een afweging te maken. Het gaat hier niet alleen over asfalt of mobiliteitsmodellen, maar over vertrouwen en 50PLUS is om die reden voor het houden van een referendum. De heer Zieleman (D66) meldt dat D66 het spijtig vindt dat de commissie geen formeel advies heeft uitgebracht. D66 had gehoopt op een gedegen toetsing van het referendumverzoek aan de verordening en begrijpt niet waarom deze toetsing niet plaats zou kunnen vinden. Er ligt een juridisch advies en de commissie heeft ook aangegeven dat de beoordeling niet louter juridisch is. Een verordening is een juridisch document en een juridische toets zou volgens D66 altijd onderdeel moeten uitmaken van een onderbouwd antwoord op de vraag of een referendumverzoek aan de verordening voldoet of niet. Overigens heeft het de voorkeur van D66 om een dergelijk juridisch advies aan te vragen in opdracht van de raad of van de commissie. D66 heeft wegens het uitblijven van een advies zelf het verzoek getoetst op drie aspecten. Het eerste aspect is het benodigde aantal handtekeningen en dat is gehaald. Het tweede aspect betreft de uitzonderingsgronden.

De heer Zieleman memoreert dat de verordening in 2021 is verhelderd op het gebied van uitzonderingen en dat er wordt vermeld dat een referendum niet georganiseerd wordt als een uitzondering aanwezig is en wel georganiseerd wordt als er geen uitzondering aanwezig is. In het juridisch advies van AKD staat, onderbouwd met jurisprudentie, dat uitzondering 3f van toepassing is, namelijk dat het besluit zijn grondslag vindt in een eerder genomen beslissing waarover een referendum is gehouden of kon worden gehouden. Het derde aspect dat D66 heeft bekeken is het instrument zelf. Volgens de heer Zieleman is de commissie helder over de wijze waarop het raadgevend referendum in het voorliggende geval wordt gebruikt. De commissie stelt dat dit schuurt met het karakter en de bedoeling van het referenduminstrument, en meent dat als een raadslid het initiatief neemt, het raadgevend instrument de facto verwordt tot een instrument van politici. D66 onderschrijft de oproep van de commissie aan de raad om met enige urgentie te bezien hoe deze situatie in de toekomst kan worden voorkomen. Het raadgevend referendum is volgens D66 bedoeld voor inwoners die zichzelf intrinsiek mobiliseren in plaats van dat ze door de politiek gemobiliseerd worden. D66 is van oordeel dat niet voldaan is aan de vereiste voor het indienen van een inleidend verzoek, aangezien er een uitzonderingsgrond van toepassing is.

Daarnaast wordt het raadgevend referendum expliciet ingezet in strijd met de geest en de bedoeling van de verordening. De heer Van Aarle (LT) benadrukt namens zijn fractie het recht van de inwoners van Tilburg op een transparante en democratisch zuivere procedure. Zeker bij besluiten die van grote invloed kunnen zijn voor de kwaliteit van het leven van de inwoners is volgens Lokaal Tilburg inwonersparticipatie van groot belang. Volgens de heer Van Aarle valt het college ernstig te verwijten dat de onafhankelijkheid van de commissie onder druk is komen te staan door het initiatief om de stadsadvocaat een

Raadsvergadering gemeente Tilburg 2 februari 2026

pagina 10

ongevraagd advies uit te laten brengen. Volgens de referendumverordening heeft het college in dit deel van het proces namelijk geen rol en hierdoor heeft het college nadrukkelijk de schijn van oneigenlijke manipulatie tegen. Dit beeld wordt volgens de heer Van Aarle bevestigd door de tekst en toonzetting van de collegebrief aan de Referendumcommissie. Lokaal Tilburg begrijpt de belangen en de mogelijke gevolgen voor de ambities van raad en college, maar het democratische proces mag daar nooit ondergeschikt aan zijn. De heer Van Aarle vindt dat er een groot verschil bestaat tussen de woorden en de daden van het college als het om participatie gaat en ziet in de krampachtige opstelling van het college een gebrek aan vertrouwen in de uitkomst van het referendum. De heer Van Aarle meent dat het college in het referendum ook een kans kan zien om Tilburg te overtuigen van de juistheid van het raadsbesluit en roept op tot wat meer zelfreflectie bij het college. De voorzitter herhaalt het verzoek aan de raadsleden om bij hun eigen standpunten te blijven en andere partijen geen woorden in de mond te leggen. De heer Van Aarle (LT) vervolgt zijn oproep aan het college door te verzoeken nog eens kritisch te kijken naar de impact van het besluit en meer draagvlak te creëren door de kritiek en zorgen over het gemaakte keuzes serieus te nemen.

De heer Van Aarle wijst op de opkomst van slechts 40 procent bij het referendum in 2021 en stelt vast dat een groot deel van de inwoners zich niet betrokken voelt. Lokaal Tilburg ziet in een referendum een niet te ontnemen kans om alle stemgerechtigden hun mening te kunnen laten geven over een ingrijpend besluit, en is voor het faciliteren van een referendum. De voorzitter wijst erop dat is afgesproken dat het college geen rol speelt in dit debat en stelt voor de vragen over zelfreflectie door te geleiden naar de evaluatie van het proces. De heer Van Stappershoef (VVD) stelt dat de Tilburgse VDD geen voorstander is van referenda, omdat besluitvorming thuishoort bij gekozen volksvertegenwoordigers die integraal afwegen, verantwoordelijkheid dragen en daar ook op kunnen worden aangesproken. De VVD was en is, ondanks dat die inhoudelijke vraag nu niet voorligt, tegen de plannen om de Ringbaan West te versmallen en zal altijd blijven strijden voor een bereikbare stad en bereikbare dorpen. De heer Van Stappershoef meent dat een referendum een soort handrem voor inwoners is om besluitvorming bij te sturen, maar niet een middel dat dient als politiek instrument voor raadsleden die alsnog proberen hun gelijk te halen. De heer Van Stappershoef wijst erop dat de Referendumcommissie heeft gesteld dat het instrument is verworden tot een politieke speelbal.

Het is aangevraagd door een raadslid, het college heeft ongevraagd een juridisch advies ingebracht en de Referendumcommissie is niet in staat een objectief advies aan de raad te presenteren en dat was precies waarvoor ze was ingesteld. Volgens de VVD vertroebelt dit de democratische processen en hoewel de fractie het inhoudelijk eens is met de indiener, gaat het proces nu voorbij aan waar de partij voor staat en hoe haar leden invulling geven aan hun rol als volksvertegenwoordigers. De VVD verzoekt aan de burgemeester om na afronding van het proces een evaluatie uit te voeren en met de raad in gesprek te gaan over de wenselijkheid van dit middel. Ten overvloede meldt de heer Van Stappershoef dat zijn fractie tegen de versmalling van de Ringbaan West is, tegen referenda in het algemeen en tegen het inleidende verzoek. De heer Kokke (SP) deelt mee dat zijn fractie voor een referendum is. Hij stelt vast dat het formeel kan zoals het nu gebeurt en dat de raad naar zichzelf moet kijken voor het maken van een referendumverordening die dit mogelijk maakt. Ook de acties van het college zijn toegestaan, maar van de vraag of het allemaal netjes is vindt de SP wel wat en de heer Kokke steunt het voorstel om een evaluatie te doen. Desalniettemin is het allemaal toegestaan en de SP vindt dat de raad daar dan mee moet omgaan.

De SP hoort graag de mening van de inwoners en steunt met overtuiging het voorstel. De heer Kokke vindt dat op dit soort avonden politieke afweging moeten worden gemaakt over waar men staat en benadrukt dat de SP voor een referendum is. Ondanks de subjectieve vraag of het netjes is verlopen of niet kan

Raadsvergadering gemeente Tilburg 2 februari 2026

pagina 11

het op deze manier. De heer Kokke hoopt dat nu snel duidelijk wordt of er een referendum komt en de inwoners kunnen spreken. De heer Jansen (PvdA) zet uiteen dat de raad instrumenten tot zijn beschikking heeft die alleen de gekozen volksvertegenwoordigers toekomen. In vergadering neemt de raad informatie tot zich, wordt er gedebatteerd en worden er besluiten genomen, waarbij men soms tot de meerderheid behoort en soms tot de minderheid. Het referendum als instrument behoort volgens de heer Jansen niet toe aan de raad, maar aan de inwoners. De PvdA vindt het fundamenteel onjuist dat een raadslid ervoor heeft gekozen om het instrument van de burgers in te zetten als een verlengd raadsinstrument nadat zijn fractie tot de democratische minderheid behoorde bij de stemming over het besluit over de versmalling van de Ringbaan West. De PvdA vraagt zich af welk precedent dit schept, omdat alle instrumenten voor burgers, als inspraak bij raadsvergadering of als burger het woord voeren bij inwonersavonden in principe open zijn voor raadsleden. De heer Jansen benadrukt dat het feit dat iets kan niet altijd betekent dat je het moet doen en voor de PvdA is dit voorstel moreel niet juist. De PvdA zal hierover een motie indienen, die wordt aangehouden tot de evaluatie van dit punt.

De heer Jansen meent dat er sprake is van een slechte verliezer en ziet dat de aandacht verlegd is van de Ringbaan West naar Hans Smolders. De heer Jansen benadrukt dat het hem niet om de persoon gaat en dat het verhaal hetzelfde zou zijn bij eender welk raadslid dat een referendum zou starten. Inhoudelijk vindt de PvdA dat er, naast de politieke redenen, voldoende juridische onderbouwing is in uitzonderingsgrond 3f om tegen het houden van het referendum te stemmen. Mevrouw Vlasveld (PvdD)vertelt dat haar partij een groot voorstander is van referenda als stem van de burger in een vrije en transparante democratie. Per definitie is het referendum dan ook een instrument voor burgers, die niet het instrumentarium tot hun beschikking hebben dat er voor raadsleden wel is. Omgekeerd hoort het referendum niet thuis in het instrumentarium van raadsleden. Mevrouw Vlasveld leest het deel voor uit de brief van de Referendumcommissie, waar het gaat om de vermenging van de rollen van de raadslid als inwoner en als volksvertegenwoordiger en de spanning die dat kan oproepen. In de ogen van de Partij voor de Dieren is het duurste en meest invloedrijke burgerinstrument gekaapt als een verkiezingsstunt, waarmee het wordt uitgehold en ontdaan van haar eigenlijke betekenis. Ondanks dat de Partij voor de Dieren groot voorstander is van referenda, zal de fractie om deze reden tegenstemmen.

Mevrouw Veldhoven (CDA) verklaart dat haar partij principieel tegen referenda is, en een van de belangrijkste redenen daarvoor is dat het referenda tegenstellingen in de samenleving vergroten en verscherpen. Desondanks was de CDA-fractie voornemens om het advies van de Referendumcommissie vanavond te volgen. Vanuit het oogpunt van betrouwbaar bestuur vindt de fractie dat ze zich aan een verordening moet houden die door de raad democratisch is vastgesteld. Het referendum is op een volgens de verordening geoorloofde wijze aangevraagd. Ook het juridische advies ligt er nu eenmaal, ook al vindt het CDA wel wat van de manier waarop dat tot stand is gekomen. Het CDA vindt het erg jammer dat er geen helder advies ligt van de Referendumcommissie en meent dat deze keuze heeft geleid tot vertroebelen en politisering van het proces. Aangezien de verordening geen mogelijkheid biedt het besluit uit te stellen tot er een nieuw advies is, ziet het CDA zich voor een lastige keuze gesteld. Het CDA begrijpt de zorgen van de inwoners en is blij dat op 15 december een amendement van de fractie is aangenomen dat zorgt dat de versmalling kan worden teruggedraaid als blijkt dat hij niet goed functioneert. Het feit dat een kleine 4000 Tilburgers hun handtekening onder het verzoek tot een referendum hebben geplaatst, weegt voor het CDA zwaar.

De fractie ziet zonder een helder negatief advies van de commissie derhalve geen grond om het verzoek te blokkeren. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) stelt dat de heer Smolders de inwoners van Tilburg het enige middel ontneemt waarmee ze iets aan de kaak kunnen stellen, namelijk het referendum. Mevrouw Oerlemans benadrukt dat de fractie van ONS

Raadsvergadering gemeente Tilburg 2 februari 2026

pagina 12

Tilburg voor het referendum is, maar vindt dat het referendum een recht van inwoners is en geen campagnemiddel. Mevrouw Oerlemans is het niet eens met voorgaande sprekers die vinden dat de Referendumcommissie haar werk niet goed zou hebben gedaan omdat ze geen advies heeft gegeven. Dat is echter niet de rol van deze commissie, die politiek orgaan noch juridisch adviesbureau is. De Referendumcommissie toetst aan de regels zoals de raad die heeft vastgesteld en geeft overwegingen mee en regels zijn er volgens mevrouw Oerlemans niet voor de makkelijke momenten, maar juist voor de lastige. Mevrouw Oerlemans memoreert dat is afgesproken dat het college in het referendumproces geen rol meer zou spelen, om de onafhankelijkheid van het proces te waarborgen. Met het aandragen van het juridisch advies heeft het college een rol in het proces naar zich toegetrokken, en ONS Tilburg vindt dat niet goed omdat daarmee de zuiverheid van het proces wordt geraakt. De fractie vindt dat het referendum nu inzet is geworden van een politiek spel, doet daar niet aan mee en kiest voor democratische betrouwbaarheid. De heer Otten (VT013) vertelt dat zijn fractie het erg belangrijk vindt dat de gemeenteraad eerlijk kan werken en beslissingen neemt die goed zijn voor de gemeente.

Volgens de heer Otten lijkt het voorliggende voorstel voor een referendum niet bedoeld om inwoners te betrekken, maar een manier van een fractie om de aandacht te trekken. Het referendum is een serieus middel dat er is voor inwoners en niet voor politieke reclame. (VT013) vindt dat stemmen over het voorstel betekent dat er wordt meegewerkt aan een marketingtruc van de Lijst Smolders Tilburg, en staat hier niet achter. (VT013) zal om deze reden niet meedoen aan een stemming over het voorstel. De heer Kooke (FvD) meent dat er in deze vergadering niet alleen over de Ringbaan West wordt gesproken, maar over de fundamentele kwestie van het vertrouwen van de Tilburgers in de lokale democratie. Volgens Forum voor Democratie voldoet het inleidende referendumverzoek aan alle eisen, en de fractie vindt dit een mooi voorbeeld van participatie en levende democratie. Voor de fractie is de toelichting helder en Forum voor Democratie vindt dat het referendum het instrument is van alle Tilburgers en geen gunst vanuit de raad. Volgens de heer Kooke mag dringende redenen nooit een containerbegrip worden om iets dat ongemakkelijk aanvoelt te omzeilen en is het grootste risico dat kan worden opgelopen niet vertraging, maar verlies bij de Tilburgers die gebruik maken van hun recht.

Forum voor Democratie kiest ervoor om ruimte te geven aan het referendum en heeft vertrouwen in de democratische kracht voor de stad en de omliggende dorpen. De heer Agović (Fractie Agović) stelt het bijzonder jammer te vinden dat er geen advies voorligt van de Referendumcommissie. Een referendum is volgens de heer Agović een groot goed dat hoort bij een goed functionerende democratie. De heer Agović vindt dat dat echter niet geldt voor het complexe vraagstuk dat nu voorligt, in het kader van stedelijke ontwikkeling. De versmalling van de Ringbaan West is niet los te koppelen van de grote ontwikkelopgave waar Tilburg voor staat. Het reduceren van het geheel van 30.000 nieuw te bouwen woningen, snel en goed openbaar vervoer en een goed bereikbare binnenstad tot een simpele ja-of-neevraag over de ringbaan en die beslissing bij inwoners neer te leggen, vindt de heer Agović geen verantwoord bestuur. De heer Agović memoreert dat hij, net als veel andere raadsleden, vele uren heeft gestoken in dit onderwerp, beschouwt zichzelf nog steeds niet als expert en vraagt zich af hoe dit complexe vraagstuk in simpele vorm bij de bevolking kan worden neergelegd. De heer Agović wijst erop dat er participatie is geweest en dat er in de samenleving geen brede onrust is over het onderwerp.

Volgens de heer Agović wordt de onrust vooral veroorzaakt door een aantal mensen en partijen in de zaal en hij noemt het moreel verwerpelijk dat een raadslid gebruik maakt van een instrument dat bedoeld is voor inwoners. De heer Agović vindt dat deze werkwijze, hoewel niet verboden, de kern van het werk van de raad ondermijnt en hij zal tegen het houden van een referendum stemmen. Tweede termijn

Raadsvergadering gemeente Tilburg 2 februari 2026

pagina 13

De voorzitter brengt in herinnering dat er per fractie twee minuten spreektijd geldt en dat interrupties mogelijk zijn. De heer Smolders (LST) heeft zijn naam nog nooit zoveel horen zeggen in een bijeenkomst. Hij betoogt dat hij alleen maar de burgers aan het woord wil laten en er geen politiek van wil maken. De heer Smolders vindt dat vooral de coalitiepartijen er een politiek toneelstuk van maken en dat GroenLinks blijkbaar in paniek is. De heer Smolders heeft volgens eigen zeggen niets gekaapt, maar wil alleen maar de burgers aan het woord laten. Hij heeft geen inhoudelijke argumenten gehoord, alleen dat de partijen zich verschuilen achter het rapport van AKD, waar het college mee beloond wordt. Volgens de heer Smolders houdt na het initiëren van een referendum de rol van de indiener op en hij vraagt of de raad wel tevreden was geweest als hij het zijn echtgenote had laten doen. De heer Smolders voorziet dat de kiezer de partijen op 18 maart om de oren gaan draaien en dat zij dat aan zichzelf te danken hebben. Volgens de heer Smolders is de infrastructuur nu al een grote puinhoop, die nog erger gaat worden als er versmald gaat worden. De heer Kokke (SP) vraagt in een interruptie of de heer Smolders niet alle fracties over een kam wil scheren, omdat de SP juist steun aan hem heeft gegeven.

Verder vindt de heer Kokke dat de heer Smolders met zijn verwijzingen naar 18 maart wel degelijk met politiek bezig is. De heer Smolders (LST) meent dat hij duidelijk heeft aangegeven dat hij het over de coalitiepartijen had. Zijn verwijzingen naar de gemeenteraadsverkiezingen komen voort uit wat hij vandaag in de vergadering heeft meegemaakt. De heer Smolders vertelt dat zelfs op de flyers die de Lijst Smolders Tilburg wilde gaan uitdelen geen partijlogo staat, omdat hij er geen politiek van wil maken maar alleen wil voorkomen dat de infrastructuur teloor gaat. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) wijst er in een interruptie op dat op de social media van de Lijst Smolders Tilburg de oproep om het referendum te steunen vergezeld gaat van het partijlogo. Mevrouw Oerlemans vraagt of de heer Smolders het niet met haar eens is dat het daarmee toch een politiek middel is. De heer Smolders (LST) is het daar niet mee eens en stelt dat de oproep alleen bedoeld was om handtekeningen te verzamelen. De flyers zijn te laat aangekomen vanwege de sneeuw. De heer Agović (Fractie Agović) vraagt in een interruptie of een melding op Facebook niet per definitie politiek is, zeker als dat wordt verbonden aan 18 maart. De heer Agović ziet dat dat bij iedere post op de Facebookpagina van de Lijst Smolders Tilburg gebeurt.

De heer Smolders (LST) antwoordt dat hij al bij het eerste besluit in juni heeft aangekondigd een referendum aan te willen vragen als de twee varianten hem niet zouden bevallen en dat de verkiezingen destijds nog geen issue waren. Momenteel is het verkiezingstijd en dan zijn de verkiezingen een onderwerp. De heer Smolders noemt zichzelf geen politicus maar volksvertegenwoordiger en wijst er nogmaals op dat op de flyer geen partijlogo is afgedrukt. De heer Agović (Fractie Agović) is in een vervolginterruptie benieuwd of de heer Smolders van plan is om ook een referendum te houden over zijn petitie rondom de azc's. De voorzitter zegt dat dit onderwerp buiten de orde van de vergadering is. De heer Agović (Fractie Agović) meent dat het te verbinden is aan het politieke opereren van de heer Smolders en herhaalt de vraag. De voorzitter stelt dat dit onderwerp niet behandeld gaat worden. De heer Kokke (SP) vraagt in een vervolginterruptie of de heer Smolders het goed zou vinden als de mogelijkheid dat raadsleden een referendum aan kunnen vragen uit de referendumverordening wordt gehaald. De heer Smolders (LST) begrijpt de vraag, maar stelt dat de raad het referendum als instrument iet misbruikt. De heer Smolders wijst erop dat het twee keer eerder is gebeurd en dat niemand destijds heeft geprotesteerd.

Nu is iedereen volgens de heer Smolders van slag en hij herhaalt dat hij er geen persoonlijk belang bij heeft, wat volgens hem door de voorzitter van de raad is bevestigd. De heer Smolders vertelt dat sommige partijen zeggen dat de Griffie zijn werk niet goed heeft gedaan, inclusief hun staf.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 2 februari 2026

pagina 14

De voorzitter wijst erop dat ze meerdere malen aan de raadsleden heeft gevraagd om anderen geen woorden in de mond te leggen. De voorzitter heeft niemand horen zeggen dat de Griffie zijn werk niet goed heeft gedaan en vraagt of de heer Smolders anderen geen woorden meer in de mond wil leggen. De heer Smolders (LST) verklaart dat het zijn bedoeling was te zeggen dat de Griffie hem wel had gewaarschuwd als hij iets deed dat niet kon. Dat wilde hij tegen de partijen zeggen die allemaal vonden dat het niet zou kunnen. De heer Smolders vindt het triest dat men zich tot dit soort debatjes verlaagt. De heer Sweep (50PLUS) betreurt het dat de bewoners niet kunnen worden betrokken bij prangende zaken in de stad, want zijn fractie heeft altijd veel vertrouwen gehad in de bewoners. De heer Sweep verwacht dat het raadgevend referendum van de baan is en denkt dat met de weigering om een referendum te houden alle energie en geld die zijn gestoken in het betrekken van de burgers bij de politiek voor niets zijn geweest. 50PLUS vindt dit een gemiste kans. De heer Sweep dankt in ieder geval de Referendumcommissie voor de inzet en vraagt aan D66 hoe hun beslissing zou zijn uitgevallen als niet de heer Smolders het referendum had aangevraagd, maar zijn buurvrouw. De heer Zieleman (D66) antwoordt dat zijn partij het belangrijk vindt dat er van tevoren goede afspraken worden gemaakt.

Hij heeft het voorstel getoetst, en vervolgens nog uitgesproken en onderbouwd dat er in zijn optiek niet in de geest van de verordening is gehandeld. In die zin denkt de heer Zieleman niet dat zijn conclusie anders zou zijn met een andere aanvrager, omdat zijn conclusie over de uitzonderingsgronden overeind blijft. De heer Smolders (LST) vraagt in een interruptie waarom de heer Zieleman vindt dat er niet in de geest van de verordening is gehandeld. De heer Zieleman (D66) antwoordt dat er in 2017 door de raad expliciet is gekozen om het raadplegend referendum uit de verordening te halen omdat de raad niet langer wilde dat vanuit de politiek referenda zouden worden geïnitieerd. De gevallen waar de heer Smolders naar verwees waren van voor die tijd of waren geïnitieerd door inwoners. De onderbouwing van het raadsvoorstel uit 2017 was dat het instrument expliciet voor inwoners moet zijn om te initiëren, of voor kiesgerechtigden die zich niet vertegenwoordigd voelen. De heer Zieleman had ook veel meer mensen op de publieke tribune verwacht als de weerstand tegen het plan zo groot zou zijn. Hij memoreert dat de inwoners die hij heeft gehoord over het plan heel gelaagde reacties hebben gegeven en dat geldt zowel voor de voorstanders als voor de tegenstanders. Dit alles is de reden waarom de heer Zieleman vindt dat er niet in de geest van de verordening is gehandeld.

De heer Zieleman voegt er nog aan toe dat ook de partijen die voor het referendum zijn net als de commissie vinden dat het beter niet politiek ingezet kan worden en hij vindt dat daar best wat reflectie op kan worden getoond, ook door de heer Smolders. De voorzitter merkt op dat het laatste een punt is voor de evaluatie en vindt het niet wenselijk dat raadsleden elkaar op deze manier over en weer vragen stellen in plaats van te interrumperen wanneer dat past. De heer Smolders (LST) stelt in een tweede interruptie dat er geen mensen op de tribune zitten omdat er ook honderdduizend Tilburgers niet meer gaan stemmen. Hij wijst erop dat niet uit de verordening is gehaald dat raadsleden referenda kunnen initiëren en betoogt nogmaals dat hij geen persoonlijk belang heeft bij deze kwestie. De heer Van Aarle (LT) wijst op de terughoudendheid waartoe de Referendumcommissie heeft gemaand en vraagt of de heer Zieleman denkt dat het negatieve oordeel van D66 uiteindelijk bijdraagt aan een levendige democratie en een hogere opkomst bij de komende verkiezingen. De heer Zieleman (D66) antwoordt dat dat zal blijken en dat D66 vindt dat er strijd is met de geest van de verordening. Wat betreft het restrictief gebruik van de uitzonderingsgronden verwijst de heer Zieleman naar de discussie die in 2021 heeft plaatsgevonden.

De evaluatie daarvan heeft hij grondig doorgelezen om te duiden hoe de uitzonderingsgronden gelezen moeten worden en op basis daarvan en van het

Raadsvergadering gemeente Tilburg 2 februari 2026

pagina 15

juridisch advies was hij overtuigd. Zo is de heer Zieleman tot zijn redenering gekomen. De heer Zieleman vervolgt zijn tweede termijn met de constatering dat er een soort consensus lijkt te zijn over de manier waarop het instrument is ingezet en hij denkt dat het goed is om daar het gesprek over aan te gaan. Hij verwijst naar een motie die hierover door de heer Jansen en D66 is ingediend. De heer Smolders (LST) bestrijdt dat raadsbreed gedragen wordt dat zijn rol in het proces niet zou kloppen, zoals de heer Zieleman stelde. De voorzitter wijst de heer Smolders op het feit dat interrupties bedoeld zijn om vragen te stellen. De heer Zieleman (D66) denkt dat het woord raadsbreed misschien niet het goede woord was, maar dat een heel aantal partijen die voor het verzoek stemmen hebben aangegeven het ongemakkelijk te vinden omdat het politiek is gemaakt. De heer Van Aarle (LT) betoogt dat zijn fractie het recht van inwoners om een referendum te organiseren hoger acht dan technische regels in de referendumverordening en hij denkt dat de Referendumcommissie dat ook heeft bedoeld te zeggen met de opmerking over terughoudendheid. De heer Van Aarle kondigt een motie aan die het college oproept tot zelfreflectie op het eigen handelen omtrent het referendumverzoek en dit uiterlijk op 6 maart naar de raad te sturen.

De voorzitter stelt voor de motie naar het college te geleiden voor een reflectie en geeft mee dat volgens de referendumverordening een verplichting geldt om binnen drie maanden gezamenlijk met de Referendumcommissie te evalueren. De voorzitter weet niet of het haalbaar is om deze evaluatie voor 9 maart plaats te laten vinden, maar zegt toe te kijken wat haalbaar en mogelijk is. Het lijkt de voorzitter zinvol om de motie te betrekken bij het evaluatiedebat. De heer Van Aarle (LT) vult nog aan dat de motie mede ingediend wordt door mevrouw Oerlemans van ONS TILBURG). De heer Van Stappershoef (VVD) herhaalt dat het instrument om de eerder genoemde redenen is verworden tot een politieke speelbal en verklaart dat de VVD deze bal laat liggen. Het brengt de VVD terug naar het principiële standpunt om tegen een referendum te zijn, en het overtuigt de fractie nu om tegen het inleidende verzoek te zijn. De VVD kijkt uit naar de evaluatie. De heer Smolders (LST) stelt in een interruptie dat de raadsvergadering een politieke arena is, maar de inzet van het instrument niet. Het is raadsleden niet expliciet verboden om het in te zetten. De voorzitter herhaalt dat interrupties bedoeld zijn om vragen te stellen en niet om de tweede termijn te herhalen. De heer Smolders (LST) vraagt of de achterban van de VVD hier blij mee is.

De heer Van Stappershoef (VVD) zet uiteen dat er binnen de fractie uitgebreid gesproken is over dit punt en dat er ook met de achterban is overlegd. Uiteindelijk is door de fractie de lijn bepaald zoals hij nu is. De heer Kokke (SP) vindt het jammer dat andere partijen, die bewust de beslissing over de Ringbaan West hebben genomen niet toelaten dat Tilburgers daar iets over mogen zeggen. Tegelijkertijd vindt de heer Kokke dat het debat best aardig gaat en hij is benieuwd wat de burgemeester gaat voorstellen. De heer Jansen (PvdA) sluit aan op de opmerking van de heer Kokke en vindt dat het de raad siert dat er veel verschillende verhalen zijn gehoord en dat per politieke partij duidelijk is of men voor of tegen een referendum is. Dat heeft volgens de heer Jansen niets te maken met polarisatie, maar met politieke lijnen en idealen. De heer Jansen noemt het wel een klein smetje op de vergadering als er vooruitlopend op de brede evaluatie alvast op een onderdeel een reflectie van het college wordt gevraagd. De heer Jansen roept op om de evaluatie op dezelfde goede en ordentelijke manier te doen als dat deze vergadering verloopt. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) verklaart in een interruptie ook voorstander te zijn van een brede evaluatie.