Verslag Gemeenteraad 11.11.2024

gemeente Tilburg Verslag van de tiende vergadering van de raad Maandag 11 november 2024 Aanvang: 10.00 uur

Agenda

1.

Opening van de vergadering

2.

Vaststellen van de agenda

3.

Algemene beschouwingen

4.

Reactie van het college op de algemene beschouwingen van de raad

5.

Sluiting.

AANWEZIG: de heren F.J.C.M. van Aarle, N. Agoviç en M.J.M. Antens, mevrouw A. Aboulkacem, de heren H.F. van den Berg, K.W.R.M. Blokker en O.H.T. Broeders, mevrouw I.M.E.A. Couwenberg, de heer R.R.H. Cremers, de dames A. Dunning en Y.B.A. Heutmekers-Linders, de heren P.H.J.M. van den Hoven, S.J.A. Jansen, P.M. Janssen, P. Kooke, A.J.F. Kramer, S.M. Koster, F.A.M. Kriellaars, J.M.A. Kokke en Th. Kruiver, mevrouw P.L.R. Mieris, de heer J.A.C. Molenaar, mevrouw L.E.C.P.M. Oerlemans, de heer I.F.J.M. Otten, de dames M. Pals, S.C.M. Schampers, F. Schellekens en E.P.J.M. Smit, de heer H.A.J. Smolders, mevrouw K. Sol, de heer R. Spieringhs, mevrouw S. Spinnewijn, de heren N.J.L. van Stappershoef, J.F.M. Sweep en H.C.A.M. van Tilborg, de dames A. Veldhoven en A. Vlasveld, de heren M.F.L. Vriens en N. van Wanrooij, mevrouw P. Wijnans en de heren B. Yilmaz en A.A.H. Zegers. VOORZITTER: de heer Th.L.N. Weterings, voorzitter gemeenteraad. GRIFFIER: mevrouw N. Kanters, griffier. TEVENS AANWEZIG: de heren M. van Asten, Y. Çelik en H.J. Grashoff, de dames M.T.M. Hendrickx en E. Kostermans en de heer B.W.W. van der Pol, wethouders. AFWEZIG: de heer D.J.P. Heuvelmans, mevrouw A.C.M. van Huffel en de heer J. Zieleman. 1. Opening van de vergadering De voorzitter opent de vergadering met een kort moment van bezinning en heet eenieder welkom.

Bericht van verhindering is ontvangen van de heren Heuvelmans en Zieleman en mevrouw Van Huffel. 2. Vaststellen van de agenda De voorzitter geeft aan dat de spreektijd per fractie bij agendapunt 3 zeven minuten bedraagt. Interrupties zijn toegestaan. De volgorde van spreken is om en om door niet-coalitie- en coalitiefracties naar fractiegrootte. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 3. Algemene beschouwingen 3.1

Algemene beschouwing LST

De heer Smolders (LST) moet gezien zijn spreektijd van zeven minuten keuzes maken in gespreksonderwerpen bij de algemene beschouwingen over een begroting van 295 pagina’s. Hij realiseert zich te maken te hebben met een uiterst links college, na een heel lage opkomst van 40% van de kiesgerechtigden bij de afgelopen

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 november 2024

pagina 1

gemeenteraadsverkiezingen. Honderdduizend Tilburgers gaan dus niet meer stemmen. De onderlinge verhoudingen in deze raadsperiode zijn redelijk goed, ondanks de grote inhoudelijke verschillen. De LST zou andere beleidskeuzen willen maken dan het college. De Rekenkamer waarschuwde onlangs dat het hoog tijd wordt om realistisch te begroten. Na jaren van beloften daartoe zou de voorliggende begroting echt realistisch zijn. In de voorliggende realistische begroting ziet hij dat het college van 2024 tot 2028 maar liefst 854 miljoen euro meer wil uitgeven dan er binnenkomt, waardoor de schulden in sneltreinvaart oplopen tot maar liefst 1.100 miljoen euro in 2028. Het EMU-saldo is al meer dan twaalf jaar fors negatief, wat betekent dat het college minstens twaalf jaar meer belastinggeld uitgeeft dan er binnenkomt. Elke huisvrouw snapt dat dit in de toekomst onhoudbaar is en voor problemen zal zorgen. Mevrouw Spinnewijn (D66) erkent dat de verhoudingen in de raad goed zijn en stelt dat de gemeente de afgelopen jaren steeds beter is geworden in realistisch begroten. De heer Smolders (LST) gaat er ook van uit dat er nu realistisch wordt begroot. De voorliggende begroting is dan ook meer realistisch dan de vorige, conform de gedane belofte. Hij gaat ook uit van reële cijfers en ambities, die houvast bieden. In 2023 is er voor 100 miljoen euro onderbesteed.

Hij hoopt dat de cijfers in de toekomst dichter bij de werkelijkheid zullen liggen. De LST waarschuwde en doet dat nog steeds vanwege de grote bedragen die de komende jaren uitgegeven zullen worden. In de landelijke lijstjes van lokale heffingen doet Tilburg het nog goed, maar dat gaat op termijn zeker veranderen. De ozb-opbrengsten stijgen nu al jaarlijks met 5 miljoen euro, zijnde 10%. Die verhoging ziet men ook bij de totale lokale heffingen. De LST waarschuwt het college voor de grote risico’s in de toekomst met zulke grote schulden. Het beleid voor de wijken komt al decennialang niet goed uit de verf. Elk nieuw college heeft goede bedoelingen, maar ondertussen liggen er kasten vol met nota’s en rapporten. Diverse wethouders zijn er al mee bezig geweest. Er zijn al heel lang omgevingsmanagers, wijkregisseurs en wijkwethouders en nu komen er weer wijkwerkers bij. Ondertussen is deze raadsperiode weer bijna voorbij en is er met personen geschoven en symboolpolitiek bedreven, maar hij vraagt zich af wat de wijkbewoners hiermee zijn opgeschoten. De LST pleit al heel lang voor dagelijks zichtbare toezichthouders die sociaalvaardig zijn en een daadkrachtige uitstraling hebben, van het kaliber portier binnenstad. Hij vraagt daarom welke wijkwerkers er bij komen en wat zij gaan doen.

De heer Jansen (PvdA) erkent dat men moet investeren in de wijken en dichtbij de mensen moet staan. Volgens de begroting wordt het ene na het andere ontmoetingspunt geopend en worden er investeringen gedaan in wijk- en communitymanagers. Die zijn bedoeld om samen met mensen vorm aan de wijk te geven. Hij vraagt de LST te duiden wat er beter zou moeten en of er medewerkers weg moeten of ontmoetingspunten dicht moeten gaan. De heer Smolders (LST) vindt het wijkenbeleid niet effectief gebleken. Er zijn wijkmanagers, die niet werken en niet goed uit de verf komen. Investeren heeft niet altijd zin, maar men moet het juiste doen, zodat wijkbewoners het vertrouwen in de gemeente weer terug krijgen doordat er iets in de wijken gebeurt wat hen ten goede komt. Dat gaat om veiligheid en om sociale vaardigheden van iemand die in een herkenbaar pak in de wijken rondrijdt. Niemand kent de omgevingsmanager en wijkregisseur. Nu komt er weer een wijkwerker bij. De heer Jansen (PvdA) vraagt wat volgens de LST het juiste doen is en wat er nu misgaat. Er is nog nooit zoveel geïnvesteerd in wijkboa’s als door dit college. Hij verzoekt de LST ‘het juiste doen’ concreet te maken. De heer Smolders (LST) pleit al heel lang voor dagelijks zichtbare toezichthouders, die sociaalvaardig zijn met een daadkrachtige uitstraling van het kaliber portier binnenstad.

Zij moeten dagelijks in de wijken te vinden zijn, sociaal zijn en contact

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 november 2024

pagina 2

leggen met de inwoners. Het gaat om het principe van wijkagenten, die Tilburg niet meer krijgt. Wijkomgevingsmanagers en wijkwethouders hebben niet genoeg opgebracht en daarom pleit hij ervoor dat inwoners iets zichtbaars in hun wijk terugkrijgen. Buurten weten niet wie wijkregisseur en omgevingsmanager van wijken zijn. Er moet weer geïnvesteerd worden in de wijken. Mevrouw Spinnewijn (D66) stelt dat de wijkteams zeker zichtbaarder zijn geworden en in aantal zijn toegenomen, terwijl ze ook vindbaar zijn. Als men een omgevingsmanager niet kan vinden kan men een simpele zoekslag doen. Zij vraagt daarom de heer Smolders met feiten op dit vlak te komen, in plaats van te zeggen dat de gemeente het niet goed doet. De heer Smolders (LST) stelt dat de theorie klopt, maar de praktijk niet. Mevrouw Spinnewijn (D66) weet dat iemand die een omgevingsmanager zocht die binnen een dag had gevonden en daarmee ook binnen een dag contact had. En dat is precies waarom de heer Smolders s vraagt, zodat zij zich afvraagt waarom de LST steeds met stoere taal komt. Graag wil zij daarom voorbeelden horen dat mensen geen omgevingsmanager hebben kunnen vinden. De heer Smolders (LST) zit in de haarvaten van de wijken en hoort heel goed wat er speelt. Hij stelt dat mensen geen benul hebben en geen wijkagent kunnen vinden.

Wijkregisseurs, omgevingsregisseurs en wijkwethouders hebben naar zijn mening het verschil niet kunnen maken, zodat er iets anders nodig is dan alleen maar de theoretische benadering. Het roer moet dus om, zodat mensen zien dat er twee, drie keer per dag iemand voorbij fietst, die zich wel zorgen om de wijk maakt en daarin investeert. De LST wil ook dat de Tilburgse jeugd niet te lang bij hun ouders hoeft blijven wonen, daarom moet er bij woningtoewijzing voorrang komen voor jongeren uit de gemeente Tilburg, zodat ze op tijd zelfstandig kunnen gaan wonen. Op de volgende punten ziet de LST ook graag andere beleidskeuzen. Die zou graag een energietransitie zien met realistisch beleid en haalbare uitvoeringsplannen. Dus een goed doordachte energietransitie, die echt haalbaar en betaalbaar is. Hij wil geen geldverslindende projecten meer zoals de Hall of Fame, de Nieuwe Vorst, het draaiende huis, de Love Boat, D’n Ophef, het pontje over de Piushaven enzovoorts. De LST wil dat de Spoorlaan en de Ringbaan-West twee rijbanen voor autoverkeer blijven houden. De LST is tegen een zero emissiezone voor de binnenstad, wil al heel lang een fietsvrij Pieter Vreedeplein en de hondenbelasting voor de eerste hond afschaffen. Ook vraagt de LST al meer dan tien jaar om een volwaardig transferium, maar de komst daarvan blijft maar duren.

Het college zou hiervoor met plannen komen en hij is benieuwd wanneer de raad die kan verwachten. De LST vraagt al heel lang om een wietdrive, waarmee men heel veel verkeersbewegingen uit de stad haalt. Hij vraagt de burgemeester wanneer de raad daarvoor plannen kan verwachten. De LST wil ook al heel lang dat Tilburg zich gaat presenteren als de place to be voor senioren en ouderen. Tilburg moet op dat gebied de hoofdstad van Nederland worden, ook met betrekking tot toerisme, medische hulpmiddelen en zorg. Daarover kondigt hij een motie aan. De heer Van Tilborg (50PLUS) vindt het fijn dat de LST zich daarvoor hard maakt en memoreert dat bij de behandeling van de perspectiefnota een paar moties daarover zijn aangenomen, waarop de LST echter pertinent tegen was. Hij vraagt waarom die fractie nu ineens van mening is veranderd. De heer Smolders (LST) meent dat er dan wel iets in die moties zal hebben gestaan wat niet goed is, omdat de LST anders wel daarvoor zou hebben gestemd. De heer Kokke (SP) hoorde een herkenbaar LST-verhaal, maar is het niet ermee eens dat er sprake is van een heel links college. Hij is benieuwd hoe de LST denkt over wat in de begroting staat over armoede en zorg en of er misschien nog andere plannen daarvoor worden voorgestaan dan de begroting vermeldt.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 november 2024

pagina 3

De heer Smolders (LST) vindt de plannen van het college echt links. De perspectiefnota ging heel veel over armoede en zorg, maar hij heeft zich gezien zijn geringe spreektijd niet op die onderwerpen voorbereid. De heer Kokke (SP) vindt dat een beetje een flauw antwoord. Hij vraagt of de LST het ermee eens is om de overblijvende 200.000 euro op bestaanszekerheid vrij te laten vallen naar de algemene reserve in plaats van in armoedebestrijding te blijven reserveren. De heer Smolders (LST) is het daarmee eens in plaats van dat geld terug te laten vloeien naar de algemene middelen. De heer Kokke (SP) vraagt of de LST evenals de SP vindt dat de gemeente extra moet investeren in de zorg in Tilburg. De heer Smolders (LST) vindt dat een open deur en is het daarmee natuurlijk eens. Hij wil niet telkens een slachtofferrol aannemen dat er te weinig geld uit Den Haag zou komen. Ook de gemeente kan namelijk met eigen geld schuiven en goede keuzen maken. Een fractie van wat er in stenen wordt gestoken zou aan de zorg kunnen worden besteed. Omdat er in tien jaar nog niets aan een transferium is gebeurd heeft hij zijn spreektijd daaraan gewijd. De heer Van Stappershoef (VVD) verwijst naar een artikel van Brabants Dagblad van 22 februari 2022 waarin de heer Smolders werd geïnterviewd. Daarin gaf die aan niets met links of rechts te hebben.

Hij vraagt waar de term ‘links college’ nu weer vandaan komt en is het daarmee overigens niet eens. Een groot deel van de ozb-stijging van 10% bestaat uit inflatie. De beperkte woonlastenstijging zorgt voor het helpen van de Groene Welle, handhaving en sportverenigingen. Met de woonlasten is Tilburg nog de goedkoopste van Brabant en de 100.000 plus-gemeenten. De ozb-verhoging vindt hij best wel billijk, gezien de stap naar een bepaald voorzieningenniveau. Mevrouw Couwenberg (CDA) hoorde dat de heer Van Stappershoef de suggestie wekte dat de opening van zwembad De Groene Welle afhankelijk is van een ozbverhoging. Volgens haar zijn er andere manieren in de begroting om De Groene Welle te financieren dan met een ozb-verhoging. De heer Van Stappershoef (VVD) erkent dat ongetwijfeld, maar wijst op de structurele last in de begroting en dat men deels kan draaien aan de ozb-knop. Ook is men kritisch op uitgaven en bezuinigingen. Die voorstellen gaan hand in hand met de ozb-verhoging. De heer Smolders (LST) merkt aan de VVD en het CDA, de oude bestuurderspartijen, dat die zich ook zorgen maken over de toenemende gemeentelijke schulden. Er is op dat gebied awareness en dat vindt de LST al winst. De VVD zit in een links college, maar overigens heeft hij niets met links en rechts, maar hij kan zijn betoog anders niet goed genoeg uitleggen.

Af en toe moet men als middenpartij zeggen niet verder te gaan om te voorkomen de bietenbrug op te gaan. De hoogte van de ozb is in nu nog geen probleem, maar in de toekomst zal dat wel het geval zijn. In Loon op Zand gaat het ozb-tarief met 17% omhoog en als Tilburg zo doorgaat komt zij ook in die situatie terecht. De heer Spieringhs (GroenLinks) wil verder met de algemene beschouwingen gaan en stelt vast dat de oproep van de voorzitter om interrupties kort te houden en die te beëindigen met een vraag nog niet goed is opgevolgd. Hij vraagt de voorzitter diens rol iets scherper in te vullen. De voorzitter beaamt de constatering van de heer Spieringhs en volgt diens verzoek op. De heer Van Stappershoef (VVD) is blij met de steun van de heer Smolders over het voeren van een gesprek over de gemeentelijke financiële positie. Hij gaat akkoord met een hogere ozb als die gepaard gaat met een hoger voorzieningenniveau. De heer Kokke (SP) bevreemdt het om het debat nu op tijd te sturen, terwijl men anders altijd het debat wil. Daarvoor wil hij nu dan ook de ruimte krijgen.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 november 2024

pagina 4

De voorzitter zegt zowel op tijd als op een goed debat te sturen. De heer Kokke (SP) vraagt wat de heer Smolders bedoelt met de opmerking dat alles ineens kan als linkse partijen in het college zitten. De heer Smolders (LST) licht toe dat linkse colleges andere keuzes maken die veel geld kosten. Andere colleges hebben ook gelet op het geld, wat de laatste jaren niet gebeurde. Politiek is keuzes maken, wat ook geldt voor de ozb. Er komt ook een motie aan de orde om de ozb niet te verhogen. 3.2

Algemene beschouwing GroenLinks

De heer Spieringhs (GroenLinks) wil het bespreken van de begroting koesteren, gezien de ontwikkelingen om Tilburg heen. Als GroenLinks-vrijwilligers langs de deuren gaan horen zij dat mensen in het algemeen fijn wonen in Tilburg, maar ook uitdagingen, zorgen en problemen hebben. Deze week gaat het om de mogelijke oplossingen, om samen te komen tot een sociale, groene, duurzame en inclusieve gemeente, waar mensen niet uitgesloten worden vanwege gender, afkomst, geloofsovertuiging, geaardheid of het gebrek aan geld of een woning. Tilburg zou een gemeente moeten zijn waar niet naar elkaar gewezen wordt als zondebok. De financieel gezonde positie vindt hij goed om te horen, omdat Tilburg daarmee de noodzakelijke investeringen in de stad en de dorpen kan blijven doen. De gemeente kan investeren in mensen, zoals het subsidieplafond verhogen voor organisaties die Tilburgers bestaanszekerheid bieden. Men gaat zien dat Tilburg een sociale stad is door schuldhulptrajecten te verkorten en huishoudens te helpen om sneller schuldenvrij te worden. Het college toont meer ambitie in de aanpak van dak- en thuisloosheid. Het is positief dat Traverse ook open wordt gesteld voor arbeidsmigranten en dat de maatschappelijke opvang naar een 24-uursvoorziening gaat.

GroenLinks is trots koersvast te zijn met een versterking van de sociale basis, zoals met het investeren in ontmoetingsplekken en bredere mogelijkheden in voor- en vroegschoolse educatie, ook voor ouders die geen recht hebben op kinderopvangtoeslag. Die koers wil hij stevig vasthouden. Boa Daniëlle feliciteert hij met haar verkiezing tot jonge ambtenaar van het jaar. Soms ziet met in het sociaal domein en de regio door de bomen het bos niet meer en is het nodig dat de gemeente overzichtelijker en eenvoudiger gaat werken. GroenLinks zal deze ontwikkelingen wel kritisch in de gaten blijven houden. Blij is zijn fractie wel met landgoed De Sparrenhof, waar onderwijs en instellingen werken aan veerkracht en kansengelijkheid voor jongeren op alle niveaus en met allerlei achtergronden. GroenLinks vindt het verder belangrijk binnenkort te besluiten over ontwikkel- en basisbanen. Bij kunst en cultuur blijft de gemeente investeren in het makersklimaat, basisinstellingen en cultuureducatie. Ook loopt Tilburg voorop met het initiatief voor het arts en health-center, maar wel hoort hij graag of er nog mogelijkheden zijn voor instellingen met landelijke steun, die nu onder de lokale zaaglijn vallen. GroenLinks is tevreden over de recente aanscherping van de energiedoelen en verwacht wel een stevig uitvoeringsplan.

Gelukkig is hij met de recent gezette concrete stappen, zoals ontwikkeling van het warmte koudenet in Tilburg-Zuid en de oprichting van een gemeentelijk warmtebedrijf. GroenLinks juicht het toe dat de lokale overheid de regie in handen neemt. Zo kijkt hij ook naar de grootschalige isolatieprojecten, waar de gemeente zowel groen als sociaal handelt. Hij vraagt of na Noord en Groenewoud het de ambitie is om Tilburg op deze manier te helpen. Het is goed dat Tilburg investeert in nieuwe infrastructuur om vanaf 2026 de nieuwe hoogwaardige OV-concessie mogelijk te maken. Daarnaast werkt men met een loopen fietsagenda aan gezonde mobiliteit en wordt met meer dan 20 miljoen euro geïnvesteerd in snelfietsroutes naar Goirle, Hilvarenbeek en Eindhoven. Dat is hard nodig, omdat in 2025 het nieuwe woonbeleid wordt opgeleverd, waarin het naast 1.650 nieuwe woningen per jaar ook gaat om de kwaliteit. De heer Van Aarle (LT) verwijst gezien het gehoorde over de mobiliteits- en energietransitie naar hoofdstuk 2 van het bestuursakkoord, Levendige democratie.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 november 2024

pagina 5

Hij vraagt of GroenLinks vindt dat bij dergelijke grote onderwerpen voldoende wordt geparticipeerd door de inwoners van de stad. De heer Spieringhs (GroenLinks) ziet een gereedschapskist met voldoende mogelijkheden om uit te putten om participatie goed mogelijk te maken. De heer Van Aarle (LT) is benieuwd of volgens GroenLinks die gereedschapskist is benut bij de aanleg van het warmte-koudenet, de mobiliteitstransitie bij de Ringbaan-West en het Programma Water en Riolering, waar inwoners buitenspel hebben gestaan. De heer Spieringhs (GroenLinks) stelt dat er altijd heel veel mogelijk is op het gebied van inwonersparticipatie, wat GroenLinks ook toejuicht. Er kunnen echter altijd tandjes bij worden gezet en het is goed dat de heer Van Aarle daarvoor aandacht heeft gevraagd. De heer Van Aarle (LT) is van opvatting dat inwonersparticipatie bij de drie door hem gegeven voorbeelden niet goed is toegepast. De heer Spieringhs (GroenLinks) vindt dat wel en vervolgt dat het nodig is dat het college snel onderzoek doet naar het invoeren van een vergunningstelsel voor verhuurders om misstanden op de huurmarkt tegen te gaan. Tilburg groeit en daarbij hoort een fijne en mooie woonomgeving. Met 1.500 bomen en met nieuwe groene en koele plekken in de stad wordt die groene ambitie doorgezet via het programma 013 Parken.

De gemeente investeert ook in de natuur om de stad en doet daarom een grote storting in de reserve natuurontwikkeling. De begroting vermeldt te onderzoeken of het mogelijk is om Kleurkeur (goed maaibeheer van bermen en watergangen) op te nemen in de nieuwe beheerscontracten ecologisch beheer. Daar blijven misschien toch kansen liggen en hij vraagt of dat een serieus onderzoek betreft en de raad medio 2025 de resultaten en overwegingen meekrijgt. De heer Van Aarle (LT) vernam in antwoord op technische vraag 194 over bomen, dat de 1.500 te planten bomen niet ter vervanging zijn van de dode bomen overal in de stad. Hij vraagt of GroenLinks bereid is om bij het planten van deze 1.500 bomen eerst voorrang te geven aan vervanging van de dode bomen of extra middelen daarvoor uit te trekken. De heer Spieringhs (GroenLinks) begrijpt dat de 1.500 bomen aanvullend zijn op de overleden bomen. Die vraag speelt hij door naar het college. Hij is gelukkig met de regionale samenwerking bij opvang van ontheemden uit Oekraïne en de plannen om asielzoekers humaan op te vangen. Het is belangrijk structureel geld te reserveren voor het inburgeren van nieuwe Tilburgers. GroenLinks is bijzonder tevreden over de invulling van de motie over de antidiscriminatieagenda. Gevoerde gesprekken gaven een inkijkje in hoe pijnlijk en wreed discriminatie kan zijn.

Het is goed dat de gemeente stappen zet om dit aan te pakken. Zorgen heeft hij over de gevolgen van het kabinetsbeleid voor de jeugdzorg. Het kabinet wil niet investeren in de toekomst van de jeugd en heeft onvoldoende oog voor de druk in de jeugdzorg. Voor GroenLinks is dat reden genoeg om onrust te voelen. Hij kondigt moties aan over suïcidepreventie en het ondersteuning bieden aan jeugdzorg bij echtscheidingsproblematiek. Tot slot vraagt hij aandacht voor het proces om te groeien naar een afspiegeling van de samenleving binnen de ambtelijke organisatie. GroenLinks ziet voor 2025 een jaar waarin wordt gewerkt aan een sociale, duurzame, groene en inclusieve gemeente. Een begroting toont het financiële beeld, maar het gaat om mensen, wat in de voorliggende begroting is terug te zien. Hij dankt de organisatie en de griffie voor hun inzet bij de begroting en de bodes voor hun goede zorgen. Mevrouw Couwenberg (CDA) vraagt of GroenLinks ook nog punten in de begroting ziet die zij liever anders had gezien.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 november 2024

pagina 6

De heer Spieringhs (GroenLinks) is heel erg blij en tevreden over de voorliggende begroting, die zijns inziens goed is voor de hele stad. De heer Kokke (SP) hoort de heer Spieringhs alleen maar lof hebben over de begroting en informeert naar de ambities van GroenLinks voor het komende jaar. De heer Spieringhs (GroenLinks) verwijst naar pagina 28 met de opsomming van wat er gebeurt om bestaanszekerheid te vergroten en te werken aan kansengelijkheid. De begroting zet veel stappen op sociaal gebied. Wat betreft groen en duurzaamheid zet de gemeente ook grote stappen. De GroenLinks-ambities zijn dus geland in de begroting. De heer Kokke (SP) bevreemdt het dat GroenLinks geen ambities heeft voor het komende jaar. Gezien de vele werkende armen kan GroenLinks volgens hem niet tevreden zijn over de bezuiniging van 200.000 euro op bestaanszekerheid. De heer Van Aarle (LT) kan niet leven met de bezuiniging op het historisch erfgoed en monumentenzorg en vraagt of GroenLinks daarmee wel gelukkig is. De heer Spieringhs (GroenLinks) had liever gezien dat de 200.000 euro voor bestaanszekerheid niet zou terugvloeien naar de algemene middelen, maar is wel blij met het verhogen van het subsidieplafond naar 350.000 euro en alles wat er gebeurt op het gebied van schuldhulpverlening. Er gebeurt dus veel meer op het gebied van bestaanszekerheid. De gemeente is wat dat betreft heel goed bezig.

De heer Kokke (SP) vraagt of GroenLinks met de SP wil optrekken om de 200.000 euro voor bestaanszekerheid te repareren. De heer Spieringhs (GroenLinks) antwoordt dat de begroting een integraal plaatje is en is wel blij dat de SP met GroenLinks wil optrekken op het gebied van bestaanszekerheid en kansengelijkheid. Voor historisch erfgoed en monumentenzorg geldt dat een begroting een integrale afweging is en keuzen nodig zijn. Het liefst wil hij doorgaan met alles, maar dat is geen haalbare kaart, zodat bezuinigingen nodig zijn. De heer Van Aarle (LT) concludeert dat GroenLinks niet gelukkig is met de bezuiniging op historisch erfgoed en monumentenzorg, maar vanwege de coalitiepartners daarmee toch akkoord gaat. De heer Spieringhs (GroenLinks) zegt met de begroting akkoord te gaan vanwege de te maken integrale afweging. 3.3

Algemene beschouwing 50PLUS

De heer Van Tilborg (50PLUS) is teleurgesteld over de extra ozb-verhoging met 4,6% bovenop de inflatie. Met name de Tilburgers die het extra moeilijk hebben treft men daarmee nog een keer in de portemonnee. De extra verhoging is volgens hem helemaal niet nodig, omdat er jaarlijks geld overblijft en geld wordt doorgeschoven naar volgende jaren, omdat grote projecten niet of niet tijdig worden uitgevoerd. De heer Jansen (PvdA) stelt vast dat 50PLUS voortdurend bashet op ozb-verhoging, terwijl die fractie wel een grote wensenlijst heeft. Gezien alles wat wordt geïnvesteerd, ook in ouderen en voorzieningen, zou men minder moeten wijzen op het ozb-tarief, gezien wat ervoor terugkomt en gezien de positie die Tilburg inneemt ten opzichte van andere grote gemeenten. De heer Van Tilborg (50PLUS) wil gaan voor de eerste plaats wat betreft de laagste ozb. 50PLUS ziet de gemeente elk jaar geld overhouden. De 4,6% extra ozb-verhoging komt bovenop de extra verhoging van vorig jaar, zodat die cumulerend werkt. De heer Jansen (PvdA) stelt voor dat 50PLUS ook geen tien nieuwe voorstellen doet bovenop haar tien voorstellen van vorig jaar. Bij altijd streven naar meer hoort ook een vorm van financiering. De heer Van Tilborg (50PLUS) blijft zeggen dat in de begroting voldoende ruimte zit om ambities in te vullen.

Daarnaast komt er elk jaar in september extra geld vanuit het Rijk naar Tilburg, dat in de resterende maanden niet wordt besteed en wordt

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 november 2024

pagina 7

doorgeschoven naar het jaar erop. De gemeente begroot bijvoorbeeld de volledige salariskosten van nieuw aan te trekken personeel, terwijl nu al bekend is dat tientallen vacatures door krapte op de arbeidsmarkt niet ingevuld kunnen worden. 50PLUS zal daarom een amendement indienen om de extra ozb-verhoging van tafel te krijgen. Hij is benieuwd hoe de VVD daarnaar kijkt en stelt dat die partij zich zou moeten schamen om met de extra ozb-verhoging te komen. GGoud neemt ook in de Begroting 2025 een prominente plaats in, waarmee 50PLUS erg blij is. De Sociale Raad heeft gerapporteerd over het uitvoeringsprogramma van GGoud en hij vraagt het college hoe het dat handen en voeten gaat geven. 50PLUS ontvangt van oudere Tilburgers en ouderenorganisaties signalen dat over hun wordt gesproken, maar zelden met hen. Daarin wil 50PLUS verandering brengen, ook gezien de vergrijzing en de dubbele vergrijzing. 50PLUS komt daarom met een motie om ouderen een stem te geven via bijvoorbeeld een met organisaties als Stichting Ouderenraad Tilburg en de Sportraad te sluiten convenant. Tilburg doet zijn best om woningen te laten bouwen, maar die moeten ook betaalbaar blijven. Daarom dient 50PLUS een motie in om gronden via erfpacht beschikbaar te stellen, waardoor de bouwkosten flink zullen afnemen en voor Tilburgers die het niet zo breed hebben kansen ontstaan om een betaalbare woning te krijgen.

Daarnaast kunnen transformatie en leegstand aangepakt worden, wat eveneens extra woonruimte kan opleveren. In sommige wijken is de veiligheidsbeleving in en rondom huis afgenomen en ook het aantal woninginbraken is helaas weer toegenomen. Hij gaat er van uit dat de portefeuillehouder hieraan extra aandacht zal besteden. Een inwoner gaf op het Tilburgdiner aan zich op straat niet veilig te voelen. Met name fietsers en fatbikers zouden zich niet aan verkeersregels houden. Deze inwoner was van mening dat er veel te weinig gehandhaafd wordt, welk gevoel men breed in Tilburg verneemt. Hij vraagt hoe het college dit soort huftergedrag wil aanpakken. De begroting vermeldt te kijken naar de hoeveelheid werk en hij vraagt of er te weinig personeel is of dat er te veel werk is. 50PLUS is van mening dat er nu keuzes gemaakt moeten worden om op termijn vastlopen te voorkomen. 50PLUS heeft gelezen dat er in het eerste kwartaal iets te verwachten is over de voortgang van het cultureel centrum in de Reeshof, waarnaar al jaren onderzoek wordt gedaan. Hij is van mening dat men op dat punt nu moet doorpakken. Spreker is blij te lezen dat het college ontmoetingscentra belangrijk vindt. 50PLUS krijgt signalen dat er behoefte is aan openstelling van mfa’s in het weekend. Wellicht kan het college bekijken of dat mogelijk is. Het aantal bijna-ongevallen op rotondes is niet op twee handen te tellen.

Bewoners beleven dat rotondes onveiliger zijn geworden. 50PLUS stelt voor om fietsers en brommers op rotondes slechts een richting op te laten rijden, waardoor ze veiliger worden. Hij dient daarnaast een motie in om de snelfietsroute tussen Tilburg en Den Bosch te versnellen. De raad heeft in 2019 een LST-initiatiefvoorstel over een locatie voor het centrum voor huiselijk geweld en kindermishandeling aangenomen, waar men zonder afspraak welkom is. Hij hoort graag wanneer dat centrum er zal komen. 50PLUS twijfelt aan de oplossing van basisbanen voor problemen, die een hoop geld kosten. De heer Van Stappershoef (VVD) wijst op de structurele extra kosten van een cultuurcentrum in de Reeshof, handhaving van overlast en een centrum voor huiselijk geweld. De VVD kijkt zorgvuldig naar lichte ozb-verhogingen in combinatie met bezuinigingen waar het kan. Hij vraagt welke zaken 50PLUS niet wil doen als er geen ozb-verhoging komt. Mevrouw Couwenberg (CDA) stelt dat een ozb-verhoging en investeringen verschillende keuzes zijn en niet naast elkaar kunnen staan. Zij vraagt of er ook andere mogelijkheden zijn om die investeringen te financieren. De heer Van Stappershoef (VVD) bevestigt dat, zoals ruimtescheppende maatregelen, efficiënter werken en 1% korten op subsidies.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 november 2024

pagina 8

De heer Van Tilborg (50PLUS) ziet dat er geen tekort is als de ozb in 2025 niet extra wordt verhoogd. Voor de jaren na 2025 zegt de wet niet dat de begroting sluitend moet zijn. Elk jaar is er dus ruimte om te bekijken hoe de begroting te laten sluiten voor een volgend jaar. De heer Van Stappershoef (VVD) stelt dat het wél nodig is om de begroting meerjarig sluitend te maken, zodat men ook naar de opvolgende jaarschijven moet kijken. Hij herhaalt zijn vraag welke keuzes 50PLUS wil maken om de begroting sluitend te maken. De heer Van Tilborg (50PLUS) herhaalt dat de gemeente geld over houdt, zodat de extra ozb-verhoging dit jaar niet nodig is. 3.4

Algemene beschouwing D66

Mevrouw Spinnewijn (D66) is blij met de voorliggende programmabegroting, die opnieuw ambitieus is en waaruit de goede financiële positie van de gemeente blijkt, met daarin ook verstandige investeringen. Daar wil zij niet te makkelijk overheen stappen, want menig andere gemeente verkeert juist nu in financiële onzekere tijden. Zo niet Tilburg, waar alles financieel goed is doordacht. En dat leidt tot een stad, die in alle opzichten groeit. D66 is trots dat er lef is om te blijven investeren. Tilburg wordt er zichtbaar mooier van. Door de groei van het aantal inwoners is de woningopgave groot. Tot 2040 worden er 25.000 extra woningen gebouwd. In de notitie voor de nieuwe woonagenda is zelfs te lezen dat deze opgave mogelijk naar boven moet worden bijgesteld. Binnen die woonopgave moeten tal van inwoners letterlijk hun plek zien te krijgen. Dat geldt zeker voor studenten, die er in alle soorten en maten zijn. Die diversiteit is niet terug te zien bij de bouw van veelal gelijke studentenwoningen. Daar wordt vooral ingezet op (semi) zelfstandige woonunits à la Talentsquare, terwijl klassieke studentenhuizen verdwijnen door de Huurwet. D66 maakt zich daarover grote zorgen, mede vanwege de sociale binding die studenten nodig hebben. Het ouderwetse studentenhuis draagt juist bij aan sociale contacten, door het lief en leed dat je deelt met huisgenoten.

Ook stijgt de kamerprijs in Tilburg het hardst van heel Nederland. Dit terwijl volgend jaar de koopkracht van studenten fors daalt. Samen met de hoge druk op studenten, bezuinigingen op het hoger onderwijs en de langstudeerboete ontstaat er grote druk op Tilburg als studentenstad. Zij roept het college op om aandacht te hebben voor studenten en studentenwoningen in alle vormen. D66 kondigt een motie aan om studenten in Tilburg te steunen in hun vrijwilligerswerk. Een andere belangrijke groep woningzoekenden betreft de starters. In de begroting wordt een aanvullende storting voor de starterslening voorgesteld voor 30 nieuwe leningen. Deze starterslening is een direct resultaat van het D66-inititiatiefvoorstel uit 2019 en zij is blij dat het zo’n groot succes is. Zolang de markt krap is, moet de gemeente starters blijven helpen. Zij vormen immers mede de toekomst van Tilburg. Daarom vraagt zij het college om de raad te informeren als het budget voor de starterslening op raakt en roept zij het college op om zo nodig een aanvullende storting te doen. D66 wil fors investeren in een duurzame toekomst en dat doet Tilburg gelukkig ook, maar er is wellicht meer nodig. De afgelopen weken was in Zuid Europa de catastrofale gevolgen van extreme regen te zien, waarbij deze gevolgen voor een groot deel worden toegeschreven aan menselijk handelen.

Hoe de inrichting van de stedelijke omgeving eruit ziet is cruciaal voor het verminderen van overlast en klimaatstress. Brabant Water gaf eerder al aan dat schaarste aan schoon drinkwater steeds reëler wordt. Men moet daarom kijken naar regenwateropvang, irrigatie en hergebruik van water. Water dient een consequent onderdeel te zijn van iedere ruimtelijke ontwikkeling. Over de inzet op water in relatie tot bestaande woningen zal D66 een motie indienen. Het klimaat wordt steeds belangrijker. Toch merkt zij dat de gemeenten minder inzicht hebben in de impact van klimaatmaatregelen dan gewenst. Dat bemoeilijkt weloverwogen keuzes. D66 hoort dan ook graag van het college hoe het van plan is de hoognodige inzichten in effecten van maatregelen, die nu regelmatig ontbreken, te verkrijgen.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 november 2024

pagina 9

Een basis voor een leven lang meedoen wordt gelegd in je jeugd. In de begroting staat toeleiding naar voorschoolse educatie en brede afstemming bij de overgang van kinderopvang naar primair onderwijs dan ook niet voor niks hoog op de agenda. Daarmee is zij blij, maar zij vraagt zich wel af hoe het daarmee staat. Te zien is namelijk een toename van kansenongelijkheid in het onderwijs, mede door de landelijke bezuinigingen en de verdeling van subsidies. Ook ziet zij helaas weinig ambitie op onderwijs terug in de dagelijkse uitvoering en zij maakt zich daarom zorgen. Spreekster hoopt dat het college haar daarin gerust kan stellen en vraagt het om toe te lichten wat er in 2025 op dit vlak concreet op de agenda staat. De begroting geeft ook aan dat zowel inwoners als professionals soms de weg niet weten binnen de ondersteuning en dat in het kader van effectief en efficiënt werken wordt gekeken naar de inzet van de organisatie op dit vlak. D66 vraagt het college om aan te geven wat tot nu toe daar de bevindingen in zijn, specifiek voor het in kaart brengen van de sociale basis en de benodigde subsidies. Het valt D66 bijvoorbeeld op dat met name de subsidie aan ContourdeTwern sterk is verhoogd en zij vraagt het college uit te leggen waar hem dat in zit.

Wordt hiervan bijvoorbeeld de al zeer lang verwachte uitbreiding van openingsuren van de bestaande wijkcentra gerealiseerd? Voor nu is de gemeentelijke financiële positie zeer solide. Maar door de huidige investeringen komen de vrije middelen in de begroting onder druk te staan. D66 maakt zich zorgen over het fonds stedelijke ontwikkeling. Dat loopt langzaam leeg, hoewel de opgaven die te doen zijn onverminderd doorgaan. Daar bovenop komen de zorgen over wat er in Den Haag gebeurt. Sowieso betaalt het Rijk onvoldoende mee aan de kosten voor jeugdzorg en de Wmo. De maatregelen van dit kabinet op onder andere cultuur, onderwijs en migratie komen daar nog eens bij. Deze bezuinigingen noemt zij funest voor de positieve gezondheid in Tilburg. Dat de gemeente hiervoor uiteindelijk de rekening zal krijgen is onvermijdelijk. Zij roept het college dan ook op om de raad te informeren over de gevolgen van de bezuinigingen en waar nodig met voorstellen te komen om deze te dempen. De vraag staat of het zijn van veruit de goedkoopste 100.000 plus-gemeente samengaat met de fysieke en maatschappelijke investeringen die noodzakelijk worden geacht. Wat D66 betreft is na deze programmabegroting de tijd aangebroken om met financieel beleid te komen, waarmee de groei van de stad ook op lange termijn is te financieren.

Men kan namelijk niet voor een dubbeltje op de eerste rij zitten als je tegelijkertijd investeert in voorzieningen, kwaliteit en leefbaarheid van de stad en anderzijds daarvoor niet de portemonnee kan trekken. Daarom vraagt zij of het college al heeft nagedacht over hoe het langjarig en duurzaam de groei van de stad, in al haar facetten, kan blijven financieren. Graag zou D66 concreet zien dat bij de Perspectiefnota 2026 scenario’s hierover besproken worden en zij hoopt hierover dan ook een toezegging te krijgen van het college. De heer Kokke (SP) meent dat het college al met een goede onderbouwing van plannen komt en vraagt wat er dan volgens D66 anders moet dan hoe het nu gaat. Mevrouw Spinnewijn (D66) stelt op het einde van de komende vier jaar zicht te hebben op tekorten en een financiële positie, die de gemeente voor uitdagingen stelt. D66 wil daarom graag langjarig vooruit kijken en wil daarover nu al nadenken. Ook in de toekomst kan Tilburg wat dat betreft een slimme gemeente zijn en met langjarige scenario’s komen. De heer Kokke (SP) kan dan ook zeggen ook langjarig extra te investeren in de sociale basis en onderwijs. Mevrouw Spinnewijn (D66) maakt continu afwegingen om verstandige investeringen te doen en kijkt altijd naar maatregelen die op de lange termijn het grootste rendement hebben.

Wat haar betreft hoeven niet nu nog andere keuzes gemaakt te worden, maar wel moet de bankrekening goed gevuld blijven, zodat er blijvend geïnvesteerd kan worden. De heer Smolders (LST) stelt dat men ook langjarig tegen tekorten kan aanlopen. Er zijn tegen 2028 langjarig meer dan 1.100 miljoen euro aan schulden en de Essent-

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 november 2024

pagina 10

tegoeden van 330 miljoen euro zijn er dan ook al doorheen gejaagd. Dat het college nu komt met plannen om langjarig uit te geven begrijpt hij uit het betoog van D66. Mevrouw Spinnewijn (D66) bevestigt dat D66 wil blijven investeren in de stad, wat geld kost. Het kundige college en de kundige ambtenaren hebben gezorgd voor de financiële koppositie als gemeente en die positie wil zij doortrekken. Daarmee bouwt men aan een toekomstbestendig Tilburg met lef en ambitie, waar iedereen wil wonen en zijn. Men moet op een andere manier naar inkomsten gaan kijken. Tilburg is wat betreft de ozb veruit de goedkoopste van de 100.000 plus-gemeenten, wat niet past bij het voorzieningenniveau en de stad die men wil zijn. Dat is volgens haar een knop waaraan men kan draaien. De heer Smolders (LST) vindt dat nog meer verontrustend om te horen. Hij wil naar de uitgaven kijken, omdat die gigantisch zijn. Durven zeggen daarna nog meer geld te willen uitgeven vindt hij hoogmoedswaanzin en heeft in zijn opvatting niets te maken met slimme ambtenaren. De heer Van Aarle (LT) zit op het gebied van de ozb op dezelfde lijn als D66. Mevrouw Couwenberg (CDA) vraagt of D66 zegt dat het investeringsniveau moet worden betaald door het ozb-niveau. De heer Van Tilborg (50PLUS) vraagt of D66 de ozb op termijn nog veel verder wil verhogen.

De heer Kokke (SP) is blij om D66 te horen en dat die het voorzieningenniveau hoog wil houden. Die keuze wil hij D66 nu al laten maken en hij vraagt of die fractie serieus naar de voorstellen van de SP-wil kijken. Mevrouw Spinnewijn (D66) doet dat altijd en ziet een goede integraal afgewogen programmabegroting voorliggen, zodat zij al bezig is met de fase hierna. Allerlei scenario’s zijn bespreekbaar en natuurlijk pleit zij niet voor een extra ozb-verhoging. Het zijn van een goedkope gemeente past volgens haar niet bij de ambities en de te maken schaalsprong. Men zal dus naar allerlei slimme manieren moeten kijken om financiën binnen te halen. Het goedkoop zijn vindt zij geen heilige graal en hoeft niet per se een breekpunt te zijn. De heer Smolders (LST) vindt dit een cruciaal punt en wil weten waar het geld van honderden miljoenen euro’s na 2028 vandaan moet komen als het niet uit een ozbverhoging kan komen. Mevrouw Spinnewijn (D66) begint daarover nu al na te denken, omdat D66 graag vooruit ziet. Zij wil daarover op korte termijn al met het college in gesprek gaan. De heer Van Aarle (LT) noemt de groei van de bevolking een van de financieringsmogelijkheden. Uit de meest recente provinciale cijfers over bevolkingsgroei blijkt dat 94% van die groei wordt veroorzaakt door arbeidsmigranten.

Van nieuwe woningen blijft dus weinig over voor de eigen inwoners en hij vraagt hoe D66 tegen die cijfers aankijkt. Mevrouw Spinnewijn (D66) gelooft de door de heer Van Aarle naar voren gebrachte cijfers en stelt dat arbeidsmigranten ook nodig zijn voor de stad en wil qua wonen ook kiezen voor flexibiliteit. Wat de gemeente laat bouwen moet flexibel genoeg zijn om verschillende doelgroepen te kunnen blijven huisvesten, zoals vluchtelingen, arbeidsmigranten, studenten en mensen uit Oekraïne. Zij wil dus inzetten op een flexibele woonagenda en een flexibele doorbouwstrategie. Zij benadrukt dat de begroting opnieuw stappen zet voor de duurzame ontwikkeling van de gemeente. De fout moet niet zijn om te gaan bezuinigen, maar zij wil goed kijken naar inkomsten, verstandige investeringen en te innoveren. Belangrijk is daarbij niemand te vergeten, omdat iedereen ertoe doet en nodig is om vooruit te komen. Er is genoeg werk aan de winkel, maar daar kijkt zij niet raar van op. De heer Smolders (LST) stelt dat de raad het helemaal niet over bezuinigen heeft, omdat er elk jaar 100 miljoen euro tot 200 miljoen euro wordt geïnvesteerd. Investeren is niet fout, maar dat moet geen hoogmoedswaanzin worden, waardoor de gemeente op 1.100 miljoen euro schuld uitkomt.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 november 2024

pagina 11

In 2014 heeft de LST een initiatiefvoorstel ingediend voor het beschermen en onderhoud van het historisch en cultureel erfgoed. De stad dreigde toen alles plat te gooien. Hij vraagt waarom D66 niet voor de bezuiniging op cultuurhistorisch erfgoed is gaan liggen. Mevrouw Spinnewijn (D66) erkent volmondig dat cultuurhistorisch erfgoed voor Tilburg van belang is. Minder geld daarnaar toe leiden kan echter ook, wat te maken heeft met de veelheid van keuzen, die op de raad af komt. Soms moet er op onderwerpen minder gebeuren om in de volle breedte vooruit te kunnen gaan. De heer Smolders (LST) vindt het apart om een relatief klein bedrag van enkele miljoenen euro’s voor het beschermen van cultuurhistorisch erfgoed niet ergens anders te kunnen vinden. Mevrouw Spinnewijn (D66) dient geen motie in om het bestedingspatroon op cultuur te vergroten, al zou zij dat wel willen. Ook daar moet een serieuze afweging worden gemaakt. Het gaat erom wat van belang is voor Tilburg en in die zin voldoet de begroting in grote lijnen aan haar verwachtingen. 3.5

Algemene beschouwing SP

De heer Kokke (SP) noemt het belangrijk bij de begrotingsbehandeling ook te kijken naar de gewone Tilburgers en hoe de plannen voor hen uitpakken. De SP zal voorstellen doen om de begroting nog beter te maken. Als eerste heeft de SP gekeken naar de Tilburgers, die nu zorg nodig hebben, bijvoorbeeld jeugdzorg of hulp in de huishouding. De afgelopen jaren zijn er verschillende veranderingen geweest, waarop de SP altijd kritisch is geweest. Bijvoorbeeld om zowel de jeugdzorg als de Wmo bij één partij te beleggen voor minder geld. Te zien is dat er in de jeugdzorg veel extra geld bij moet en hij hoort dat bij de Wmo ook niet alles soepel verloopt. Op dit moment speelt er ook van alles bij de huishoudelijke hulp. Voor de SP is het altijd duidelijk geweest dat mensen die huishoudelijke hulp nodig hebben, die ook ruimhartig moeten ontvangen. Dat gebeurt nu niet altijd. De zorg in Tilburg staat onder druk, zodat de SP voorstelt om opnieuw een sociaal fonds op te richten. In dat fonds komt geld, nodig om tekorten op te vangen die komende jaren zeker zullen ontstaan. Vanuit dat fonds kunnen ook investeringen gedaan worden, om bijvoorbeeld het aantal uren huishoudelijke hulp te verhogen of om de jeugdzorg te verbeteren. Vervolgens deelt hij mee dat hij een tijdje terug sprak met wijkregisseur Samir over de plannen in Tilburg-Noord.

Die begreep dat er huizen gebouwd moesten worden en dat Noord hiervoor een goede plek zou kunnen zijn. Samir had ook zorgen, bijvoorbeeld of er te veel gebouwd zou worden en hoe problemen worden opgelost, die er nu al zijn. Die zorgen snapt hij en hij vraagt wat het college precies gaat doen om de huidige problemen in Noord op te lossen. De gemeente gaat investeren in het wijk- en buurtwerk daar, maar aan de andere kant boekt het college ook een bezuiniging in van bijna 1,5 miljoen euro voor 2028 om effectief en efficiënt te gaan werken, ook voor activiteiten in de buurt. Het is daarom verassend om te lezen dat er wel een nieuwe voorlichter en bestuursadviseur voor het college gaan komen voor bijna 3 ton per jaar. Het bevreemdt hem nu nieuwe goede sociale huurwoningen te gaan bouwen, terwijl er nog diverse slechte sociale huurwoningen staan, die mogelijk pas jaren later worden opgeknapt. In Noord sprak de SP ook met andere mensen, die keihard werken en hun hoofd net boven water kunnen houden. Zij zijn de zogenaamde werkende armen. Deze groep wordt steeds groter en de SP vindt dat de gemeente hen moet helpen. Daarom stelt de SP nogmaals voor om de toegang tot de armoederegelingen op te trekken voor de huishoudens tot maximaal 130% van het minimumloon.

De SP wil ook deze mensen en hun gezin een volwaardig leven laten hebben, wat ook past binnen het beleid om preventief te werken. Bekend is dat stress over geld gevolgen kan hebben. Om dit alles te betalen stelt hij voor om de bezuiniging op het budget voor bestaanszekerheid van 200.000 euro te schrappen. Hij noemt het eigenlijk te schandalig voor woorden dat dit voorstel in de begroting staat.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 november 2024

pagina 12

De SP is blij met het in de begroting opgenomen doel om de armoede onder kinderen te verminderen. Wel is hij heel benieuwd hoe dat doel uitpakt in het nieuwe beleid, dat hopelijk snel komt. Hij wil weten wanneer dit beleid komt en of de wethouder kan vertellen welke ambities ze nog meer heeft. Ook is spreker benieuwd of voor het nieuwe beleid meer budget zal vrijkomen. De heer Spieringhs (GroenLinks) merkt op dat onderhoud van bestaande sociale huurwoningen en bijbouwen van sociale huurwoningen parallel wordt opgepakt en vraagt of de SP erkent dat er een enorme behoefte is aan woningen. De terugvloeiing van 200.000 euro naar de algemene middelen betekent niet dat er minder gebeurt op bestaanszekerheid. De heer Kokke (SP) is ook voor nieuwe sociale huurwoningen, maar ziet in Noord dat een woning met schimmel pas volgend jaar wordt opgeknapt. Op een aantal van 30.000 huurwoningen worden er jaarlijks 500 gerenoveerd. Volgens hem is het in Noord nodig om veel meer woningen op te knappen. Het kan voor hem niet zo zijn nieuwe woningen te bouwen en oude woningen schandalig achter te laten. De gemeente zou daarop veel meer moeten sturen. Hij noemt het daarnaast belachelijk 200.000 euro over te hebben en daar geen besteding voor te kunnen vinden op het gebied van bestaanszekerheid.

De heer Jansen (PvdA) is van mening dat bij de extra ambities een goede aanpak en een goede volgorde nodig zijn. Eerst is daartoe een evaluatie nodig voor er over beleid en uitvoering wordt gesproken, waarmee men mensen het meest helpt. Hij vraagt waarom de SP vasthoudt aan het in hokjes denken bij beleidsonderwerpen in plaats van samen te kijken welke ambities op een goede manier te verwezenlijken zijn. De heer Kokke (SP) noemt het bijzonder dat hem die vraag wordt gesteld, omdat het college ook in hokjes denkt en apart naar de Wmo, de jeugdzorg en bestaanszekerheid kijkt. Hij vraagt zich af waarom er voor de overblijvende 200.000 euro geen beleid kan worden gemaakt om extra mensen te helpen. Hij moet nog maar eens zien of dat geld straks nog te vinden zal zijn. Als de belofte is dat het geld terugkomt zou hem dat helpen. De heer Jansen (PvdA) wil mensen niet bang maken en zeggen dat de gemeente heel hard zou bezuinigen op zorg en bestaanszekerheid, terwijl vele miljoenen extra daarin worden geïnvesteerd. De heer Kokke (SP) praat mensen geen angst aan en leest gewoon de feiten. Op zorg is bezuinigd toen die naar één organisatie is gebracht. Ook op huishoudelijke hulp waren er het afgelopen jaar bezuinigen. Er wordt nog steeds op het nieuwe armoedebeleid gewacht, terwijl de SP vorig jaar een motie over kinderarmoede heeft ingediend, met het doel om die te verminderen.

De heer Jansen (PvdA) erkent dat men feiten moet lezen. Tilburg is de gemeente die voorop loopt om medewerkers huishoudelijke hulp fatsoenlijk te belonen. De gemeente investeert miljoenen in de Wmo en jeugdhulp om te zorgen dat mensen de voorzieningen houden. Hetgeen de SP roept is niet volgens hem correct. De heer Kokke (SP) stelt dat men niet trots hoeft te zijn om medewerkers huishoudelijke hulp normaal te betalen en hij weet dat veel mensen in ontvangen uren huishoudelijke hulp zijn teruggegaan. Hij benoemt dus zaken die in de begroting staan en praat mensen juist hoop aan dat men samen iets kan veranderen. De begroting is volgens hem niet voor de gewone Tilburger. Daartoe zal hij nog twee zaken benoemen. De SP vraagt al jaren om gezondheid duidelijk mee te nemen in beleid. Bijvoorbeeld bij nieuwe bouwplannen en door meer ambitie te hebben op luchtkwaliteit. Ook gaat het bijvoorbeeld om het geluidsniveau bij de kermis. Hij vindt het heel bijzonder dat de gemeente bijna 9 ton uit gaat geven aan het Super EK wielrennen en ondertussen zwembaden vaker gaat sluiten, er minder aan sportstimulering gebeurt en er minder subsidie zal worden gegeven voor kleinschalige sportevenementen. Dus kan het gebeuren dat Tilburgers de komende jaren minder kunnen gaan zwemmen en dat er minder kinderen worden

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 november 2024

pagina 13

gestimuleerd om te gaan sporten. Dit alles omdat de gemeente één keer een heel duur evenement wil organiseren. Dat lijkt hem niet de bedoeling en dan kijkt hij met name naar de VVD. Mevrouw Spinnewijn (D66) stelt dat de SP dingen tegenover elkaar stelt die niet te vergelijken zijn en zaken financieel uitlegt zoals ze door het college niet zijn toegelicht. Zij erkent dat op sommige punten het uitgavenpatroon daalt, wat een negatief effect kan hebben. Positieve gezondheid is inderdaad een punt van aandacht. Zij vraagt om het tegenover elkaar zetten van bepaalde zaken toe te lichten. De heer Kokke (SP) ziet in de begroting een reservering van 900.000 euro voor een Super EK, terwijl zwembaden meer gesloten worden. Er kunnen naar zijn mening ook andere keuzen worden gemaakt. Mevrouw Spinnewijn (D66) vraagt de SP om te definiëren wie de gewone Tilburger is. Er wordt juist in nieuwe evenementen geïnvesteerd, omdat het de wens is om Tilburg op alle fronten, ook op sportief gebied, een uitstraling te geven. De heer Kokke (SP) noemt 90% van de bevolking gewone Tilburgers. Het gaat om werkenden en mensen met een uitkering. De gemeente stopt 900.000 euro in een topsportfonds voor de organisatie van een Super EK. Daarnaast bezuinigt de gemeente op het sportbedrijf, zodat Tilburgers minder kunnen gaan zwemmen. Dat zijn de feiten.

De SP wil die 900.000 euro juist inzetten om Tilburgers te kunnen laten zwemmen. De heer Van Stappershoef (VVD) wil met het aanvullen van het topsportfonds weer topsportevenementen naar Tilburg halen, omdat die een spin-off hebben naar de breedtesport, waardoor de sportdeelname stijgt. Een kleine bezuiniging op het sportbedrijf is gedaan om ook daar kritisch naar uitgaven te kijken. De begroting vermeldt dat die bezuiniging niet ten koste mag gaan van de sportdeelname. De heer Kokke (SP) ziet in de begroting letterlijk staan zwembaden een extra dag of middag te sluiten, zodat Tilburgers minder de kans hebben om te gaan zwemmen. Side events moeten echter niet het effect hebben dat mensen minder kunnen gaan zwemmen. Mevrouw Vlasveld (PvdD) vraagt om een voorbeeld te geven waaruit blijkt dat meer mensen gaan sporten vanwege een topsportevenement. De heer Van Stappershoef (VVD) noemt in dat verband de spin-off van de Tilburg Ten Miles, waardoor meer mensen gaan hardlopen. Mevrouw Couwenberg (CDA) vraagt waarom het zwembad een extra middag zou moeten sluiten en wil weten of de VVD met het CDA van mening is dat dat echt niet kan als men Tilburgers meer wil laten sporten en bewegen. De heer Van Stappershoef (VVD) ziet dat de gemeente meer investeert in sport en is ook geen voorstander van minder zwemmogelijkheden, maar soms moet men keuzes maken.

De heer Kokke (SP) vraagt zich af hoe de gemeente al haar ambities moet gaan betalen en stelt daarom voor andere keuzen te maken. De SP heeft ook bezien hoe extra inkomsten zijn op te halen en stelt voor om de vaak leegstaande en de heel veel geld kostende Zwijsen garage te verkopen. Het is ook geen gemeentelijke kerntaak om een parkeergarage te hebben of te exploiteren. Tot slot houdt hij een warm pleidooi voor de motie over sociale inclusie, omdat de afgelopen maanden hebben aangetoond dat Nederland niet tolerant en niet inclusief is. Daarom wil de SP het eerste stapje zetten om hierop weer vooruit te gaan. 3.6

Algemene beschouwing VVD

De heer Van Stappershoef (VVD) deelt vandaag graag namens de Tilburgse VVD waarop de liberalen trots zijn, waar zij uitdagingen en kansen zien, maar ook waar het wat hen betreft beter kan en moet. En dat is sowieso niet vergaderen op 11 november. Veel mensen hebben de VVD aangegeven het te bevreemden dat de raad

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 november 2024

pagina 14

vandaag vergadert. Wellicht is dat een te bespreken punt voor de Agendacommissie of het presidium. Het Tilburgse VVD-verhaal heeft hij naast de begroting gelegd. Dat verhaal is er een over Tilburg waar het prima leven is, waar er ruimte is voor initiatief, waar iedereen meedoet, waar je je veilig voelt en waar de overheid er voor jou is. Met als doel om meer voor elkaar te krijgen. De overheid zou zuinig en zinnig met belastinggeld moeten omgaan. De gemeentelijke financiële positie deugt en is solide. De gemeente investeert bewust en ziet dat een ophoging van inkomsten hand in hand gaat met besparingen. De ozb stijgt, maar daartegenover staan ook afgesproken duidelijke voorzieningen en die verhoging is onderdeel van een bezuinigingspakket. Mevrouw Couwenberg (CDA) ontkent dat in het VVD-verkiezingsprogramma staat dat een ozb-verhoging gepaard gaat met voorzieningen, en stelt dat daarin juist staat dat de VVD van mening is dat de ozb niet moet worden verhoogd. De heer Van Stappershoef zou dus moeten aangeven dat het niet zijn keuze is om de ozb te verhogen, maar dat het een mix is van de coalitieafspraken om de begroting rond te krijgen. De heer Van Stappershoef (VVD) erkent dat een coalitie betekent met elkaar keuzen maken. De VVD staat een lichte ozb-stijging toe, die hand in gaat met besparingen.

Mevrouw Couwenberg (CDA) vindt dat inderdaad het enige eerlijke verhaal, maar ontkent dat de begroting in overeenstemming is met het VVDverkiezingsprogramma. Daarover zou de VVD eerlijk moeten zijn. De heer Smolders (LST) denkt dat VVD-stemmers ook niet blij zijn met de ozbverhoging en de VVD zou moeten zeggen dat die een uitkomst van de coalitieonderhandelingen is. De LST zou eerder geld van kunst en cultuur afhalen en de ozb niet verhogen. De heer Van Stappershoef (VVD) herhaalt dat in een coalitie keuzen nodig zijn, maar wil ook zeggen dat de ozb-verhoging getuigt van deugdelijk financieel beleid. De heer Kokke (SP) vraagt of de VVD er iets voor voelt om de bezuiniging op het sportbedrijf weg te halen. De heer Van Stappershoef (VVD) kijkt altijd naar goede voorstellen. De heer Kokke (SP) vraagt of de VVD in dezen samen met de SP wil optrekken als die een goede dekking kan vinden voor het wegwerken van de bezuiniging op het sportbedrijf. De heer Van Stappershoef (VVD) beoordeelt dat aan de hand van een totaalpakket. Wel is de VVD sportminded. Hij wil niet vergeten dat Tilburg nog altijd de laagste woonlasten van Brabant en die van de 100.000 plus gemeenten heeft, omdat men in Tilburg niet meer uit de portemonnee van burgers haalt dan nodig. Dat is het Tilburgse VVD-verhaal. Hij ziet de gemeentelijke financiële positie wel veranderen.

De Tilburgse VVD wil daarop grip krijgen, niet steeds rondom de begroting, maar voor een meer langere termijn. De VVD wil tijdig aan knoppen kunnen draaien en ook toekomstige besturen van de stad de financiële ruimte geven om wendbaar te zijn. Daarover dient zijn fractie dan ook een motie in, die vooruit kijkt naar 2035, zodat op tijd aan knoppen te draaien is om wendbaar te blijven. In Tilburg moet volgens hem ruimte zijn voor initiatief, waar ondernemers kunnen ondernemen en evenementen, horeca en cultuur bruisen. De heer Kokke (SP) heeft het gevoel dat de VVD over haar graf wil heen regeren, wat hem niet de bedoeling lijkt. De heer Van Stappershoef (VVD) heeft die bedoeling ook niet. Een aantal kengetallen verandert en sommige worden oranje. De accountant adviseerde om daarom iets meer meerjarig vooruit te kijken, meer dan een periode van vier jaar. Dat lijkt de VVD ook goed, wat niet wil zeggen al aan knoppen te gaan draaien. Hij wijst op het lopende bestuursakkoord met afspraken over de financiële positie en de relatie tussen inkomsten en uitgaven.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 11 november 2024

pagina 15

De heer Smolders (LST) vindt het goed om na te denken over de langere termijn, maar wil dat wel in openheid laten doen. Hij vraagt of de VVD het eens is met D66 om na 2028 ook hoge bedragen te gaan uitgeven. De heer Van Stappershoef (VVD) wil bij investeren in de stad ook kritisch naar uitgaven kijken en die proberen te beperken. Een goed gesprek daarover voeren lijkt hem verstandig. D66 zal uitgaven makkelijker ophogen dan dat de VVD zal doen. Dat evenementen, horeca en cultuur bruisen is volop terug te zien in de begroting. De gemeente investeert in evenementen, de Tilburgse Kermis en trekt topsportevenementen naar de stad toe, zoals de World Cup shorttrack. De gemeente investeert in bedrijventerreinen, helpt ondernemers met verduurzamen en werkt aan een nieuwe economische visie, die hard nodig is. Daarin is het MKB de motor, die zorgt voor werkgelegenheid, innovatie en leefbaarheid. De VVD wil dat ondernemers zich welkom voelen en dat Tilburg aantrekkelijk blijft voor nieuwe bedrijven. De VVD krijgt echter wel steeds meer vragen van ondernemers. Die gaan erover of er nog wel voldoende plek is, of zij makkelijk met hun bedrijfswagen van A naar B kunnen en of de regeldruk niet te hoog is.

De VVD benadrukt dan ook te handelen vanuit het motto "ja, mits" in plaats van "nee, tenzij," wat betekent dat nieuwe initiatieven positief benaderd moeten worden met een focus op haalbaarheid en flexibiliteit. De VVD vraagt het college dan ook hoe het aankijkt tegen de regeldruk in de gemeente en tegen kansen tot het verminderen daarvan. Ook wil hij weten welke mogelijkheden het college ziet voor bijvoorbeeld extra flexibele werkvormen, een wens van het MKB. Andere zorgen zijn er over de netcongestie en een potentieel waterslot. Daarover dient de VVD een motie in. Een laatste zorg van ondernemers hoorde hij terug bij de invoering van de emissievrije zone. Niet omdat ze tegen verduurzaming zijn of überhaupt tegen een dergelijke zone, ook de VVD staat daar achter. Maar ze willen wel weten of er voldoende voorzieningen zijn, zoals strategische laadpunten voor elektrische voertuigen in het centrum en bij bedrijventerreinen. Ook is hij benieuwd hoe het zit met ontheffingen en waar ondernemers aan toe zijn. Daarover dient de VVD een motie in. In Tilburg moet het prima leven zijn en moet men goed en betaalbaar kunnen wonen. In de begroting is te zien dat de woningbouw op tempo begint te komen en er eindelijk de benodigde aantallen worden bereikt om 25.000 tot bijna 30.000 woningen in 2040 te halen. Het is nu zaak om dat tempo vast te houden.