Verslag Gemeenteraad 10.10.2024

Mevrouw Vlasveld (PvdD) memoreert dat het huidige beleid al sinds 2017 geldt en wil dan weten wat het verschil is tussen vandaag en zeven jaar geleden. Vanuit haar werkervaring weet zij dat het opschuiven van deadlines zorgt voor meer ontevredenheid en onduidelijkheid. Doelmatig kan men beter vasthouden aan 2045, wat al zeven jaar wordt geroepen. Wethouder Çelik handhaaft 2045 voor de opdracht waarop de gemeente zelf invloed heeft. Daarop wordt extra inzet geleverd. Het realisme heeft postgevat en dat is inzetten op realistische doelen, die anders zijn dan zeven jaar geleden. Mevrouw Vlasveld (PvdD) lijkt het dan dat het college en de raad zeven jaar terug niet aan realisme deden. De redenen die het college geeft zijn voor haar het argument om vast te houden aan 2045. Stemverklaringen over amendement A 15-2 De heer Sweep (50PLUS) vindt 2045 een papieren tijger en stelt dat er genoeg argumenten voor 2050 zijn, zodat 50PLUS tegen het amendement zal stemmen. De heer Van Wanrooij (GroenLinks) gaat het uiteindelijk om wat men kan bereiken. Het gaat om een extra reductie van 45 tot 60 kiloton CO 2 door een aanvullend lokaal maatregelenpakket, dat de raad in het eerste kwartaal van 2025 krijgt.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 10 oktober 2024

pagina 19

Voor GroenLinks staat voorop het tussendoel van 2030 te halen, wat zij met alle schwung zal aanjagen. GroenLinks zal het college ook scherp houden op het waarmaken van de torenhoge ambities. Mevrouw Schampers (D66) steunt de gedachte van het amendement en streeft ook naar versnelling en ambitie op de energietransitie, maar om ambities waar te kunnen maken moet men ook realistisch zijn. Zij ziet dus graag dat de gemeente alle mogelijke inzet blijft plegen om de doelen zo snel mogelijk te halen, maar wel stemt D66 tegen het amendement. Amendement A 15-2 wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 6 tegen 38 stemmen verworpen, met de stemmen van de PvdD, VT013, ONS Tilburg en de SP voor. Motie M 15-1 ‘Een meer rechtvaardig energiesysteem’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op 10 oktober 2024; constaterende dat: -

het operationele doel “we bieden gelijke kansen aan minimahuishoudens door extra ondersteuning” niet de volledige doelgroep vallend onder energiearmoede betreft;

-

in bestuursakkoord “Meer voor elkaar” overeengekomen is dat we extra inzet plegen op het tegengaan van energiearmoede;

-

de wijzigen van operationele doelen in de voorliggende doelenboom een collegebevoegdheid is, en deze aangepast of gewijzigd kunnen worden;

-

de term ‘meer rechtvaardig’ in Strategisch doel “in 2030 heeft de gemeente Tilburg een meer rechtvaardig energiesysteem” een politiek geladen term is;

-

er nog geen inhoudelijk gesprek is geweest met de raad over de invulling van de term ‘meer rechtvaardig’ in Strategisch doel “in 2030 heeft de gemeente Tilburg een meer rechtvaardig energiesysteem”;

overwegende dat: -

in de uitwerking van de operationele doelen zoals genoemd onder het strategische doel “in 2030 heeft de gemeente Tilburg een meer rechtvaardig energiesysteem” de definitie en karakteristieken smal zijn omschreven, of ontbreken;

-

om tot een breed gedragen uitwerking van het begrip “meer rechtvaardig energiesysteem” te komen een gesprek met de raad onmisbaar is;

-

de groep inwoners vallend onder de term ‘energiearmoede’ zich niet beperkt tot minima;

-

het operationele doel “we bieden gelijke kansen aan minimahuishoudens door extra ondersteuning” door verbreding meer overeen kan komen met de doelen voor de energietransitie zoals beschreven in het bestuursakkoord;

vraagt het college om: -

in de uitwerking van Raadsvoorstel Actualisatie doelen energietransitie het operationeel doel “we bieden gelijke kansen aan minimahuishoudens door extra ondersteuning” te wijzigen in een bredere formulering waarin het uitgangspunt ‘energiearmoede’ aangehouden wordt, en vanuit dit punt de verbreding te zoeken;

-

het gesprek te voeren met de raad welke eigenschappen van zowel de kwalitatieve, als kwantitatieve transitie we verstaan onder “een meer rechtvaardig energiesysteem” over de volledige breedte van de Tilburgse bevolking, in een breder perspectief dan slechts de kosten en baten;

-

hiervoor uiterlijk in Q1 2025 een uitwerkingsplan ter besluitvorming aan de raad aan te bieden.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 10 oktober 2024

pagina 20

Namens de D66-fractie: Sofia Schampers. Namens de LT-fractie: Frans van Aarle. Namens de VVD-fractie: Yvonne Heutmekers. Namens de 50PLUS-fractie : Hans Sweep. De heer Van den Berg (LST) bevreemdt het dat de motie van een partij komt die betrokken was bij Balkenende II en de invoering van de salderingsregeling, die uiteindelijk een grote geldpomp van arm naar rijk was. Arme mensen gingen meer energiebelasting betalen dat bij rijke mensen met zonnepanelen terechtkwam, wat tot op de dag van vandaag volgens hem het geval is. Het gaat ook om de partij die betrokken was bij de vrijstelling, bij de Tesla-bonus, die miljarden heeft gekost, een paar jaar geleden al 6 miljard euro, opgehoest door Mien uit de Vogeltjesbuurt met haar kleine oude autootje. Die betaalde zich daarvoor helemaal knetter en lam. Zij kreeg ook nog de fijnstoftoeslag gepresenteerd dankzij D66. En dat gaat dan om rechtvaardigheid. Hij vraagt zich daarom af wat nou rechtvaardig is. Inmiddels zijn veel mensen met weinig inkomen zo ver dat ze geen gas meer durven stoken en rillend van de kou onder dekentjes zitten. Degenen die het geluk hebben een houtkachel te hebben vervuilen de lucht op de koudste winterdagen, omdat hout nog het enige betaalbare is. Die partij komt nu met een rechtvaardig energiebeleid. Dat vindt hij knap.

Rechtvaardig energiebeleid is volgens hem verlaging van de energiebelasting op alle fronten, waarvoor de gemeente helaas geen sturingsmogelijkheden heeft, maar Den Haag wel. Hij hoopt dat het Rijk daaraan heel snel wat doet. Mevrouw Mieris (PvdA) vindt de zinsnede ‘bieden gelijke kansen aan minimahuishoudens door extra ondersteuning’ van groot belang, omdat die een van de speerpunten van de PvdA is. Dat stelt D66 ter discussie. Wat haar betreft hoort die zin niet genuanceerd te worden. Daarom vraagt zij waarom D66 dat wel wil. Ten aanzien van de energietransitie zijn het juist de mensen met de lage inkomens die de gemeente het hardste nodig hebben, omdat ze simpelweg zelf de duurzame maatregelen niet kunnen treffen. Voor de PvdA zullen de minimahuishoudens altijd voorop blijven staan. De indieners vragen om een uitwerkingsplan over wat een rechtvaardig energiesysteem is. Zij vermoedt dat men daar heel moeilijk zal uitkomen. De inbreng van de PvdA zal altijd op de minimahuishoudens zijn gericht. Eventueel kan men een maatwerkpakket bieden aan mensen met lage middeninkomens, omdat ook zij in de problemen kunnen komen. De heer Sweep (50PLUS) merkt op dat minimahuishoudens onder het begrip energiearmoede vallen. Dat is het geval als men 10% van het loon of meer aan energie kwijt is.

Hij realiseert zich dat er mensen zijn die misschien niet precies aan die norm voldoen, maar wel aan de norm van energiearmoede. Bij een groot en slecht geïsoleerd huis en een grote hypotheek kan men ook in die situatie terecht komen. Het is zijns inziens niet meer dan billijk om daarvoor ook een oplossing te hebben, zodat 50PLUS de motie zal steunen. Mevrouw Veldhoven (CDA) deelt mee dat de CDA fractie een rechtvaardiger energiesysteem een enorm belangrijk thema vindt en wat haar betreft gaat dat echt over meer dan alleen betaalbaarheid. Het gaat ook over zaken als keuzevrijheid voor inwoners, leveringszekerheid, gelijke toegang tot energie, evenwicht in waar de opbrengsten en de lasten van bijvoorbeeld windmolens landen, enzovoorts. De raad verschilt van mening over wat rechtvaardig is. Zij herinnert aan de discussie of het nu wel of niet eerlijk of rechtvaardig is om het verduurzamen van koopwoningen voor sommige Tilburgers te betalen en voor anderen niet. Wat de CDA-fractie betreft gaat de rechtvaardige energietransitie over alle Tilburgers. En het is fantastisch als energietransitie ingezet kan worden om de ongelijkheid in de stad te verminderen. Maar zij wil zich daarbij niet enkel richten op minimahuishoudens, maar bijvoorbeeld juist ook op middeninkomens.

In de begroting verwijst het CDA altijd graag naar de familie Bertens, naar gewone gezinnen, die net een koopwoning kunnen betalen.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 10 oktober 2024

pagina 21

Ook voor hen wil het CDA er zijn en zorgen dat zij mee kunnen in die transitie. En wat een rechtvaardige energietransitie is, wat moreel juist en goed is, is bij uitstek een politieke vraag, die ook politieke duiding en debat verdient. Meer nog dan misschien wel gesteggel over jaartallen of doorrekeningen van cijfers achter de komma. Dat is waar de gemeenteraad voor is, het voeren van het politieke gesprek. Zij noemt het een gemiste kans dat de raad dat gesprek niet gevoerd heeft voordat is gevraagd om de doelenboom vast te stellen. Het is volgens haar een beetje een noodgreep om via de motie bij het uitvoeringsplan pas het echte gesprek hierover te gaan voeren. Daarom vraagt zij de indieners en de wethouder wat erop tegen is om de doelenboom uit te stellen totdat dit fundamentele gesprek met de raad gevoerd zal zijn. Van hen wil zij ook horen of ze het met de CDA-fractie eens zijn, dat een rechtvaardige energietransitie om veel meer dan enkel betaalbaarheid gaat en dat het gesprek over alle Tilburgers zou moeten gaan, want draagvlak voor de energietransitie is haars inziens veel belangrijker om Tilburgers aangesloten te houden bij wat de gemeente doet dan welk project levendige democratie dan ook. Mevrouw Heutmekers-Linders (VVD) dient de motie graag mede in en staat ook voor een rechtvaardige energietransitie, waarover de raad verschillend denkt.

Daarover een keer een goed gesprek voeren noemt zij zeer belangrijk, teneinde elkaars politieke kleur te laten zien en tot een goed gedragen besluit te komen. In het bestuursakkoord heeft de VVD zich gecommitteerd aan een stukje energiearmoede, waaronder minima vallen, maar niet alleen zij. De heer Kokke (SP) vraagt zich af wat D66 precies wil en waarom die de keuze van verbreding maakt en de minima niet met rust laat, waarna wordt gekeken of er ook mogelijkheden zijn voor mensen met een middeninkomen. Nu constateert hij dat het ten koste van minima gaat. De heer Van Aarle (LT) complimenteert D66 met de motie, die hij graag mede indient. Ook het CDA had een prima betoog. Draagvlak onder inwoners krijgt men inderdaad door ze erbij te betrekken. Wethouder Çelik vertelt dat een van de vier strategische doelen is dat Tilburg in 2030 een meer rechtvaardig energiesysteem heeft. Het gesprek over wat men daaronder verstaat is heel breed en nog onontgonnen gebied, ook landelijk. Het CDA hield een bespiegeling over factoren, omstandigheden en definities, waarlangs men dat gesprek kan voeren. Dat vindt het college verstandig om te doen. Het college wil zich in de komende periode ook inzetten om het gesprek in de raad te faciliteren.

Zo leest hij ook de motie en die interpreteert hij zodanig dat het college een voorstel maakt waarlangs het gesprek in het eerste kwartaal van het nieuwe jaar wordt georganiseerd. Over de energietransitie is gezegd niemand achter te laten en daarop is de inzet gericht. Het college wil samen met de raad in het politieke gesprek een integrale aanpak bedenken. De heer Kokke (SP) vraagt of de wethouder het met D66 eens is om gelijke kansen aan minimahuishoudens door extra ondersteuning te bieden los te laten. Wethouder Çelik laat niemand los en interpreteert samen het gesprek over energierechtvaardigheid te voeren en dat begrip te doorleven. Hij wil de ruimte hebben om dat gesprek te faciliteren en te organiseren. Energiearmoede raakt iedereen en het gesprek over wat men met elkaar rechtvaardig vindt is te organiseren. Hij wil van de indieners de ruimte krijgen om dat debat te organiseren. Mevrouw Schampers (D66) bevestigt dat energiearmoede breder dan minima is en men niemand loslaat, maar meer mensen vasthoudt. Zij wil de minima niet schrappen, omdat zij behoren tot de groep die te maken heeft met energiearmoede. Verdere specificatie en doelgroepen heeft de raad niet aangebracht. Dat kan nog gebeuren in het gesprek over de vraag wat een rechtvaardig energiesysteem is, waarom de indieners hebben gevraagd.

Het CDA zei dat er geen gesprek is gevoerd en dat gesprek is een van de dingen waarom zij vraagt.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 10 oktober 2024

pagina 22

En dan niet over de kosten en baten, maar over welke eigenschappen, zowel de kwalitatieve als kwantitatieve transitie die men verstaat onder “een meer rechtvaardig energiesysteem”, in een breder perspectief dan slechts de kosten en baten. Uitstel acht zij niet nodig als de motie wordt aangenomen. In haar optiek valt de familie Bertens onder energiearmoede en niet onder de minima. De indieners willen minima dus niet schrappen, maar anderen ook niet. Het gaat dus om een verbreding van de term, waarbij minima nog steeds worden geholpen, maar niet alleen zij. Het bevreemdt haar dat de heer Van den Berg de motie raar vindt, omdat er veel mensen met weinig inkomen zijn en niet mee kunnen in de energietransitie, niet enkel de minima. Zij wil allen helpen. Tweede termijn motie M 15-1 De heer Van Wanrooij (GroenLinks) weet dat 7.072 huishoudens in Tilburg kampen met energiearmoede. Het gaat om mensen, veelal met een laag inkomen, een slecht geïsoleerde woning en een torenhoge energierekening. Zij betalen zich blauw aan energie en hebben soms een energiequote van 17 of 18%. Hij vraagt daarom mevrouw Schampers om de minimuminkomens niet te vergeten, die meestal hiermee te maken hebben. De heer Kokke (SP) leest in de motie “we bieden gelijke kansen aan minimahuishoudens door extra ondersteuning te wijzigen in een bredere formulering”.

Naar zijn gevoel zeggen de indieners te kijken of de extra middelen nog nodig zijn en dat ze een discussie over armoede willen voeren. Aan de aangehaalde formulering kan worden toegevoegd “en te kijken naar andere doelgroepen die ook nog energiearmoede hebben”. Hij vraagt of zijn interpretatie voor verbreding juist is, omdat het dan een andere motie is dan die is voorgelegd. De heer Van den Berg (LST) snapt niet waarom D66 tegen motie M 14-1 ‘Betaalbaarheid als voorwaarde’ heeft gestemd, die ging over betaalbaarheid, het in de gaten houden van kosten en ingrijpen als kosten uit de hand lopen. Mevrouw Schampers (D66) antwoordt dat die motie een ander voorstel bevatte, dat niet over energietransitie ging, zoals in de doelenboom beschreven staat. In reactie op de heer Kokke vraagt zij om een wijziging en de motie vermeldt letterlijk “te wijzigen in een bredere formulering”. Het gaat om het verbreden van de formulering, dus een verbreding op wat er staat. Minima zijn een politieke invulling van een meer rechtvaardig systeem, welk gesprek nog niet is gevoerd. Het gesprek over energiearmoede en de mensen die daaronder vallen is wel gevoerd, namelijk bij het vaststellen van het bestuursakkoord. Daarom vallen minima onder energiearmoede. De heer Kokke (SP) ziet het duidelijk anders en leest echt de doelgroep te verbreden.

Hij vraagt wat er mis is om te laten staan “we gaan minima extra ondersteunen bij energiearmoede” en daaraan toe te voegen “en te kijken naar andere doelgroepen die mogelijk ook energiearmoede hebben en die we mogelijk kunnen helpen.” Mevrouw Schampers (D66) reageert dat minima een deel zijn van de doelgroep, die de raad heeft vastgesteld, maar niet de volledige doelgroep. De heer Kokke (SP) wil afblijven van de minima en daarnaast kijken naar een verbreding van de andere doelgroep. Mevrouw Schampers (D66) gaat mensen in energiearmoede helpen, zoals is vastgesteld bij het bestuursakkoord. Daaronder vallen minima, maar zij zijn niet de enigen. De indieners willen niet in het gesprek kijken wie te helpen is buiten de minima, maar juist degenen die onder energiearmoede vallen, zoals vastgesteld in het energieakkoord. Daaronder vallen de 7.072 huishoudens die de heer Van Wanrooij noemde. Daarnaast wordt gekeken hoe andere mensen geholpen kunnen worden in de bredere optiek van de energietransitie. Het gaat namelijk niet enkel om het bestrijden van armoede, maar ook om een energietransitie. De heer Kokke (SP) concludeert dat D66 de armoede niet wil aanpakken.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 10 oktober 2024

pagina 23

Mevrouw Schampers (D66) wil niet enkel armoede aanpakken in een raadsvoorstel over energiedoelen. Iedereen die de energietransitie financieel niet zelf kan dragen, en dus onder energiearmoede valt, wil zij daarin meenemen. De heer Kokke (SP) concludeert dat aanname van de motie het voor de minima niet beter zal maken en de motie het ook niet beter zal maken voor de mensen die in energiearmoede zitten. De SP steunt de motie daarom niet. Mevrouw Veldhoven (CDA) begrijpt dat de indieners niet de regelingen voor minima willen aanpassen of breder trekken. Het enige dat de indieners voorstellen in de doelenboom niet het beleid aan te passen, maar niet één specifieke doelgroep te benoemen en alle andere doelgroepen niet. Mevrouw Schampers (D66) bevestigt dat. Mevrouw Mieris (PvdA) maakt het ongerust dat de indieners af willen van de term ‘minimahuishoudens’. Dat kan er volgens haar toe leiden dat de verbreding betekent dat er minder middelen naar de minimahuishoudens gaan, omdat verbreding wordt voorgestaan. Dat zou zij een zeer jammerlijke ontwikkeling vinden, omdat juist de minimahuishoudens veel ondersteuning hierin nodig hebben. Mevrouw Schampers (D66) staat wel voor minima en wil daarvan geen geld weghalen. Zij wil vasthouden aan hetgeen is vastgesteld over energiearmoede en beleid daarvoor.

Over het nog te volgen beleid op de operationele doelen in de doelenboom en de tactische en strategische doelen moet er nog een gesprek plaatsvinden. Het gaat daarbij om kijken hoe de rest te helpen is. Het gaat dus om de verbreding van de doelgroep van de minima naar iedereen die het moeilijk heeft met de energietransitie. Stemverklaringen over motie M 15-1 De heer Van den Berg (LST) erkent dat de raad over rechtvaardigheid en energiesystemen uitgebreid moet praten. Hij denkt dat veel volgers van de vergadering zijn afgehaakt nadat er zinnen voorbij kwamen met de woorden als ‘operationele doelen in voorliggende doelenboom’. Van dat soort wollig taalgebruik wil de LST af en daarom alleen al zal zijn fractie tegen de motie stemmen. D66 heeft volgens hem in het verleden mensen de energiearmoede in geholpen. De heer Van Wanrooij (GroenLinks) wil in het komende gesprek scherp in de gaten houden om de minima niet uit het oog te verliezen. GroenLinks geeft de motie het voordeel van de twijfel en stemt voor. De heer Kooke (FvD) vraagt zich af of het rechtvaardig is dat burgers in Nederland het meest voor energie van Europa betalen, dat Tilburgers in de toekomst moeten overstappen op een ander energiesysteem met de mogelijkheid dat ze meer moeten gaan betalen dan voorheen en dat Tilburgers steeds meer moeten opdraaien voor niet haalbare energieplannen.

Dat vindt hij niet en daarom stemt hij tegen de motie. Mevrouw Veldhoven (CDA) hoopt het gesprek te voeren over wat een rechtvaardige energietransitie en energiesysteem zijn. Zij is blij dat de wethouder dat ook voornemens is te doen. Dat gesprek wil zij gedegen voeren en daarbij moet het over meer gaan dan betaalbaarheid. Mevrouw Schampers (D66) verduidelijkt dat zij het woord ‘energiearmoede’ inclusief de minima ziet. Motie M 15-1 wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 32 tegen 13 stemmen aangenomen, met de stemmen van FvD, de LST, de PvdA, de SP en VT013 tegen. Motie M 15-3 ‘Van rijk rekenen naar realistisch schatten’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op donderdag 10 oktober 2024; constaterende dat: –

het voorstel doelstellingen bevat aangaande CO2-reductie richting 2050;

–

het voorstel daarbij in hoofdzaak slechts alleen naar Tilburgse emissies kijkt;

Raadsvergadering gemeente Tilburg 10 oktober 2024

pagina 24

overwegende dat: –

landelijk gezien de CO2-emissie sinds 2017 gedaald is (Martien Visser: 15% tussen 2017 en 2021);

–

de naar het buitenland verlegde emissie dit effect geheel teniet doet (+3% tussen 2017 en 2021);

–

dit voor Tilburg zeer waarschijnlijk ook heel andere ‘plaatjes” geeft;

vraagt het college om: –

zich niet “rijk te rekenen” en voortaan naar buiten de gemeentegrens verplaatste effecten in te schatten en bij voorkeur mee te rekenen of op zijn minst te vermelden;

–

duidelijk te maken wat de échte kosten-batenverhouding is: per majeur voorgesteld beleidsdoel in euro per, volgens leidend IPCC-klimaatmodel, vermeden graad Celsius opwarming.

Namens de LST-fractie: Harry van den Berg. Wethouder Çelik ontraadt de motie. Links in de doelenboom zijn de effecten opgenomen die buiten de gemeentegrenzen plaatsvinden, maar die wel invloed hebben op de lokale doelstellingen. Daar wordt die effecten een plek gegeven. De scope van de energietransitie is wat het college betreft afgebakend om dubbeltellingen te voorkomen. Als voorbeeld vermeldt hij dat beton circulair kan worden ingekocht in Duitsland, waar er minder uitstoot bij de productie ervan vrij komt. Dat wordt dan niet meegeteld als bijdrage in de energietransitie, om een dubbeltelling te voorkomen. Daarmee rekent het college zich niet rijk, maar is het wel realistisch. De heer Van den Berg (LST) heeft zijn gegevens in de motie gehaald van het Planbureau voor de Leefomgeving. In plaats van 15% minder CO2-emissie van 2017 tot en met 2021 was er in werkelijkheid sprake van 3% meer uitstoot, omdat zonnepanelen met fossiele energie worden geproduceerd. Hij vraagt dus of het echt zo is dat er CO2 wordt bespaard en wat dat kost. Het doel is opwarming van de aarde voorkomen, waarvoor het IPCC een standaard berekening heeft gemaakt. Men kan dus doorrekenen wat het kost om opwarming met 1 graad Celsius te voorkomen. Wat betreft rijk rekenen geeft hij het voorbeeld van de zero-emissiezone, waarmee 30 kiloton CO2 wordt bespaard.

Dat is vergelijkbaar met de uitstoot die vrij komt als men de Amercentrale twee dagen voluit laat draaien. Bij de berekening zijn de opwek van energie en de versnelde productie van wagens niet meegeteld. Hij ontkent het klimaatprobleem niet, maar vraagt zich alleen af of het gevoerde beleid effectief is en men wel eerlijk voorrekent wat er gebeurt. Stemverklaringen over motie M 15-3 Mevrouw Mieris (PvdA) vraagt zich af wat het kost als men geen klimaatregelen neemt en hoeveel mensenlevens het kost en hoeveel schade ontstaat als de aarde steeds verder opwarmt. Dat kost volgens haar veel meer dan de maatregelen om opwarming tegen te gaan. De PvdA stemt daarom tegen de motie. Motie M 15-3 wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 7 tegen 38 stemmen verworpen, met de stemmen van FvD en de LST voor. Motie M 15-4 ‘Wind en zon circulair met wind en zon’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op donderdag 10 oktober 2024; constaterende dat: -

de LST absoluut tegen het plaatsen van windturbines en grootschalige zonnepanelenvelden is, maar;

-

dit voorstel doelstellingen bevat aangaande CO2-reductie richting 2050;

-

opwekking vanuit grootschalig wind en zon daarin een voorname rol speelt;

Raadsvergadering gemeente Tilburg 10 oktober 2024

pagina 25

-

veel zonnepanelen niet of nauwelijks te recyclen zijn en, met alle schaarse en giftige stoffen erin, als vulmateriaal in beton eindigen;

-

de wieken van windturbines zeer slecht en slechts met zeer hoog energieverbruik recyclebaar zijn;

-

plaatsing en onderhoud van windturbines en zonnepanelen bijna uitsluitend met door dieselmotoren aangedreven voertuigen plaatsvindt;

overwegende dat: -

naast klimaatdoelen er ook circulaire doelen gesteld zijn;

-

er ook goed recyclebare zonnepanelen op de markt verschenen zijn;

-

er bij allerhande bouw- en wegenprojecten elektrisch materieel ingezet moet worden vanwege stikstofregels;

-

het “bijzonder” is dat uitgerekend wind- en zonne-energie-exploitanten blijvend diesel mogen rijden, terwijl binnenstadondernemers binnenkort niet;

vraagt het college om: -

-

plannen op te stellen waarin eisen staan met betrekking tot: o

het uitsluitend toestaan van elektrisch materieel bij de bouw, het onderhoud en de sanering van windturbines en zonneparken/zonnedaken;

o

het uitsluitend toestaan van zonnepanelen en windturbines die aantoonbaar voor ten minste 95% recyclebaar zijn;

o

het uitsluitend gebruiken van gerecycled materiaal voor toegangswegen naar de bouwlocatie;

bovenstaande alleen te laten gelden voor projecten die binnen de SDE (++) subsidieregelingen vallen of zouden kunnen vallen (dus niet bij heel kleine projecten en particulieren).

Namens de LST-fractie: Harry van den Berg. De heer Sweep (50PLUS) noemt de gedachte in de motie nobel en vraagt wat het meer kost om een circulair zonnepaneel of een circulaire wiek van een windturbine aan te schaffen. Ook wil hij weten of er binnen twintig jaar een oplossing zal zijn om de huidige zonnepanelen te recyclen. De heer Van Wanrooij (GroenLinks) complimenteert de heer Van den Berg met het constructief meedenken over circulariteit en vraagt of hij in de toekomst met de LST hierover samen kan optrekken. Mevrouw Vlasveld (PvdD) dacht bij het lezen van de motie dat zij zou willen die zelf te hebben geschreven. Zij vraagt of het gestelde in het dictum een oprecht doel is of een onhaalbare stok die wordt toegevoegd aan de verdere redenen waarom de LST eigenlijk toch niet wil investeren in energietransitie. Wethouder Çelik complimenteert de heer Van den Berg met diens creativiteit om windparken en zonneparken te pesten. De LST maakt met de motie een uitzondering ten opzichte van alle andere bouwprojecten en daarom ontraadt hij de motie.

De heer Van den Berg (LST) stelt vast dat het college alle kleine ondernemers in Tilburg in 2028 hun dieselbestelbus uit dwingt en laat overgaan naar een onhandige en onbetaalbare elektrische bus, terwijl het er niet over peinst om SDE-subsidie genietende zonexploitanten, waaraan de belastingbetaler meer dan 100 miljard euro kwijt is, te dwingen om de eigen doelen van duurzaamheid en circulariteit op te leggen. Er is te bouwen met elektrische voertuigen en er zijn recycleerbare zonnepanelen. Hij vindt het schandalig dat zonne- en windexploitanten geen strobreed in de weg wordt gelegd. Stemverklaringen over motie M 15-4

Raadsvergadering gemeente Tilburg 10 oktober 2024

pagina 26

De heer Van Wanrooij (GroenLinks) noemt inzetten op windturbines en zonnepanelen vergelijkbaar met een boom planten. De boom is misschien nog jong en klein, maar hij geeft al zuurstof en hij groeit elke dag. Terwijl die groeit, wordt die steeds sterker en nuttiger. En zo wordt nu al gewerkt aan een schone toekomst, ook al is het systeem ook niet helemaal perfect. En net als de boom zullen windturbines en zonnepanelen in de toekomst nog beter worden. En daarom stemt GroenLinks tegen de motie en dus voor windturbines en zonnepanelen. De heer Kooke (FvD) stelt dat de motie ervoor zal zorgen dat alle windturbines en zonnepanelen die gelden voor projecten binnen de SDE aan dezelfde standaard worden gehouden. Hij is erg benieuwd of het college dat ook aandurft. Met andere woorden, practice what you preach. De heer Van den Berg (LST) deelt mee dat de motie vraagt wat het college eigenlijk van elke binnenstadondernemer vraagt. Motie M 15-4 wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 8 tegen 36 stemmen en 1 blanco stem verworpen, met de stemmen van FvD, VT013 en de LST voor en 1 blanco stem van het GroenLinks-lid Agoviç. Motie M 15-5 ‘Extra meetmomenten energiedoelen’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op donderdag 10 oktober 2024’; constaterende dat: •

gemeente Tilburg sinds 2017 het doel heeft om in 2045 klimaatneutraal te zijn;

•

er op verschillende beleidsterreinen flinke stappen worden gezet om dit te bereiken, zoals te zien is in deze actualisatie;

•

de gemeente Tilburg gebruik maakt van het regionale monitoringsinstrument dat door de Rijksoverheid is ontwikkeld;

•

de Tilburgse Rekenkamer de raad adviseert om het college concrete doelstellingen voor de energietransitie te laten formuleren;

•

andere gemeenten zoals Arnhem en Amsterdam aan de hand van hun eigen klimaatdoelen specifieke routekaarten hebben met concrete tussendoelen en (alternatieve) paden;

•

deze actualisatie voor het nieuwe einddoel van 2050 maar één tussentijds meetmoment kent, in 2030;

overwegende dat: •

bij complexe uitdagingen, zoals de klimaatdoelstellingen op het gebied van energie, SMART tussendoelen nodig zijn om de einddoelen behapbaar, en de voortgang actueel inzichtelijk te maken;

•

die tussendoelen de mogelijkheid bieden om tussentijds bij te sturen en bijvoorbeeld alternatieve paden/handelingsopties in kaart te kunnen brengen;

•

de Tilburgse raad diens controlerende taak beter uit kan voeren met concrete tussendoelen;

•

de tussendoelen geen nieuw beleid behelzen maar tussenstappen zijn van bestaand en toch al ingepland nieuw beleid zoals vandaag voor ons ligt;

•

extra meetmomenten in 2035 en 2040 doelmatigheid en flexibiliteit geeft om de Tilburgse energietransitie beter te laten slagen;

vraagt het college om: •

vóór het eerste Tussendoel van 2030 extra tussendoelen inclusief de bijbehorende doelenboom uit te werken voor de jaren 2035 en 2040 en deze voor te leggen ter besluitvorming aan de raad.

Namens de PvdD-fractie: Anne-Miep Vlasveld. Namens de ONS Tilburg-fractie: Linda Oerlemans.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 10 oktober 2024

pagina 27

Mevrouw Schampers (D66) dient de motie graag mede in, omdat meten weten is. Wethouder Çelik kan met de oproep uit de voeten om richting het tussendoel van 2030 de vervolgstap in kaart te brengen. Het college kan de motie overnemen en adviseert daarover positief. De heer Van den Berg (LST) zou graag zien welk percentage van zonnepanelen en windturbines recycleerbaar is. De raadzaal kan volgens hem worden omgetoverd tot een groene kathedraal met een kerkorgel. Nu stoppen met CO2 produceren levert volgens hem in het jaar 2100 een verschil van 1/5000 graad Celsius op. Mensen wordt het leven zuur gemaakt, maar men koestert wel de wind- en zonnebaronnen en schuift hen nog meer geld toe. Hij vraagt welke doelen de indieners willen bijhouden en of ze bereid zijn mee te nemen welke uitstoot is verplaatst naar het buitenland. Als de indieners dat willen kan hij zich voor de motie uitspreken. De heren Van Wanrooij (GroenLinks) en Sweep (50PLUS) dienen de motie graag mede in. Mevrouw Vlasveld (PvdD) denkt dat de LST met de motie op haar wenken wordt bediend, omdat duidelijk kan worden wat elke euro voor het klimaat oplevert. De verplaatsing naar en import vanaf het buitenland zijn interessant, maar is niet waarover de motie gaat. De doelenboom helpt wel mee om te kunnen weten wat er in- en uitgaat, zodat zij de heer Van den Berg adviseert om voor de motie te stemmen.

Stemverklaringen over motie M 15-5 De heren Van den Berg (LST) en Kooke (FvD) kondigen aan tegen de motie te zullen stemmen. Motie M 15-5 wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 38 tegen 7 stemmen aangenomen, met de stemmen van de LST en FvD tegen. Stemverklaringen over het raadsvoorstel De heer Kokke (SP) betreurt het dat de gemeente teruggaat in ambities en maakt zich grote zorgen over de minimaregeling rondom energiearmoede. Dat noopt de SP ertoe tegen het voorstel te stemmen. De heer Van den Berg (LST) erkent dat het klimaat in de toekomst een probleem kan worden en het beleid daaraan niets zal veranderen. In plaats daarvan moet men innoveren en voor kernenergie en andere oplossingen gaan. Als men zich in de cijfers verdiept snapt men hoe zinloos het beleid is. Nederland moet zijns inziens systemen ontwikkelen die ook in Afrika en Azië betaalbaar zijn, omdat daar het probleem voor de toekomst zit. Het maakt volgens hem niets uit wat men in Tilburg doet, hoe goedbedoeld dat ook is. De heer Van Wanrooij (GroenLinks) stelt vast dat het hoog tijd was om de uit 2017 daterende doelen van de energievisie te herzien. GroenLinks is superblij met de ambities die daaruit spreken en kijkt heel erg uit naar het extra pakket dat in het eerste kwartaal van 2025 wordt verwacht.

Mevrouw Vlasveld (PvdD) riep ruim een jaar geleden met een motie al op om meer doelen uit te werken met betrekking tot het klimaatakkoord, welke motie het niet haalde. Zij is blij dat het een jaar later wel is gelukt. De Partij voor de Dieren is wel een beetje teleurgesteld over het teruggaan in ambities. Zij vindt het onverkropbaar dat de deadline vijf jaar opschuift en er nog steeds geen zekerheid is dat de Tilburgse inzet snel genoeg is, wat niet kan voor een gemeente die de klimaatnoodtoestand heeft uitgeroepen. Daarom zal zij tegen het voorstel stemmen. De heer Sweep (50PLUS) spreekt zich voor het voorstel uit, omdat het energiearmoede tegengaat, de minima ontziet en mensen met een klein pensioentje vooruit helpt. De heer Kooke (FvD) stelt vast dat steeds meer mensen de punten van kritiek van FvD op de energietransitie zien. In de Provinciale Staten krabbelt men al terug.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 10 oktober 2024

pagina 28

Voorzichtig wordt uitgesproken dat doelen van 2030 en 2050 niet gehaald gaan worden. Enexis, TenneT en de Zuidelijke Rekenkamer geven aan dat deze transitie vertraging heeft, netcongestie roet in het eten gooit en er te weinig beschikbare ruimte is. In Brabant alleen al moeten er 3 miljoen kilometer aan kabels gelegd worden en moeten er meer dan 13.380 KV’s bijgebouwd worden. Een gevolg hiervan is dat in de komende jaren een derde van de provincie opengebroken moet worden. En dit alles moet dan gebeuren binnen vijf jaar. De transitie is dus niet haalbaar, niet betaalbaar en heeft geen draagvlak. Daarom stemt hij tegen het voorstel. Mevrouw Mieris (PvdA) merkt op dat de lokale tussendoelen van de energietransitie voor de PvdA van groot belang zijn. Dit is een van de onderwerpen uit het bestuursakkoord waar haar fractie zich hard voor heeft gemaakt. Zij zal de doelen en alle projecten en maatregelen die daaraan bijdragen op de voet volgen met behulp van de doelenboom. Op naar een klimaatneutraal Tilburg, een gezonde toekomst voor kinderen en kleinkinderen. De PvdA stemt voor het voorstel. Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 33 tegen 12 stemmen aangenomen, met de stemmen van FvD, de LST, de PvdD, de SP en VT013 tegen. (Het voorzitterschap wordt overgedragen aan de heer Van Tilborg.) 16.

Raadsvoorstel Uitgangspunten jaarwisseling nieuwe stijl Amendement A 16-1 ‘Knallend het nieuwe jaar in’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op donderdag 10 oktober 2024; gezien het voorgestelde besluit: Jaarlijks vanaf de editie van 2025-2026 een jaarwisseling nieuwe stijl te vieren en daarvoor de volgende uitgangspunten vast te stellen: 1.

wijk- en dorpsinitiatieven worden mogelijk gemaakt voor een bedrag van 100.000 euro;

2.

activiteiten in de binnenstad op oudejaarsavond en tijdens de jaarwisseling worden gestimuleerd met een bedrag van maximaal 47.500 euro. Dit bedrag bouwt af naar 30.000 euro voor de editie van 2028-2029;

3.

op twee momenten op 31 december; in het centrum/Piushaven en in het Reeshofpark, wordt door de gemeente een jaarwisselingsshow georganiseerd ten bedrage van maximaal 290.000 euro;

4.

voor de jaarwisseling van 2025-2026 wordt toegewerkt naar 'digitale' jaarwisselingsshows overwegend bestaande uit licht-, laser en projectieeffecten waarvoor een krediet van 150.000 euro beschikbaar is voor de investering in een digitale show, waarbij de bijbehorende kapitaallasten binnen het huidig werkbudget worden gedekt;

5.

de verkoop van particulier vuurwerk in de gemeente wordt verder ontmoedigd;

besluit het voorgestelde besluit te wijzigen in: jaarlijks vanaf de editie van 2025-2026 een jaarwisseling nieuwe stijl te vieren en daarvoor de volgende uitgangspunten vast te stellen: 1.

wijk- en dorpsinitiatieven worden mogelijk gemaakt voor een bedrag van 100.000 euro;

2.

activiteiten in de binnenstad op oudejaarsavond en tijdens de jaarwisseling worden gestimuleerd met een bedrag van maximaal 47.500 euro Dit bedrag bouwt af naar 30.000 euro voor de editie van 2028-2029;

3.

op twee momenten op 31 december; in het centrum/Piushaven en in het Reeshofpark, wordt door de gemeente een jaarwisselingsshow georganiseerd ten bedrage van maximaal 290.000 euro;

Raadsvergadering gemeente Tilburg 10 oktober 2024

pagina 29

4.

voor de jaarwisseling van 2025-2026 en verder wordt toegewerkt naar jaarwisselingsshows die bestaan uit overwegend vuurwerk, aangevuld met licht-, laser en projectie-effecten waarvoor een krediet van 150.000 euro beschikbaar is voor de investering in een combinatie van vuurwerk- en digitale show, waarbij de bijbehorende kapitaallasten binnen het huidig werkbudget worden gedekt;

5.

elk jaar, voortbordurend op de evaluatie van de afgelopen jaarwisseling wordt een evaluatie uitgevoerd onder de bezoekers van de shows waarbij ook expliciet gevraagd wordt naar de invulling van de shows (vuurwerk en/of licht, laser en projectie);

6.

de verkoop van particulier vuurwerk in de gemeente wordt verder ontmoedigd.

Toelichting: Ondanks de keuze van deze raad om een vuurwerkvrij Tilburg na te streven is de snelheid en eenzaamheid in de regio waarmee we dit doen onverstandig. Het heeft geen effect en is niet te handhaven. Enkel landelijk zou een afsteek- en verkoopverbod effect kunnen hebben. Omdat er nu wel een voorstel voorligt dat de jaarwisseling nieuwe stijl voor de lange termijn in Tilburg beschrijft hechten wij er als Tilburgse VVD waarde aan om ook hier het draagvlak onder onze inwoners niet te negeren. Blijkens de evaluatie van de afgelopen jaarwisseling met bijbehorende vuurwerkshows, bestaande uit overwegend vuurwerk heeft 92% van de bezoekers die de evaluatie heeft ingevuld (ruim 2000) aangegeven deze show fantastisch te vinden. Een ‘wow-effect’. In dit besluit wordt onder punt 4 al voor volgend jaar een jaarwisseling voorgesteld met voornamelijk licht- en laserprojectie. Dat vinden wij echt te snel en geen goed alternatief voor de viering zoals we die in Tilburg willen. Juist als we inwoners mee willen nemen in een vuurwerkvrij Tilburg moet je een aantrekkelijk alternatief bieden waarbij het gevoel van gezamenlijkheid vergroot wordt. Blijkens de evaluatie en andere reacties van inwoners is zo’n alternatief op dit moment dus vooral een viering waarbij vuurwerk een rol speelt, vuurwerkshows dus.

Ons voorstel is om niet nu al te besluiten om vanaf volgend jaar vooral licht- en laserprojectie toe te passen, maar juist nog veel vuurwerk in de shows te laten in combinatie met licht- en laserprojectie. Eigenlijk zoals ook bij de afgelopen jaarwisseling die volgens de evaluatie goed gewaardeerd werd. Om het draagvlak onder de inwoners hoog te houden is het voorstel om na elke jaarwisseling in de evaluatie expliciet uitvraag te doen naar de gewenste invulling van de shows (vuurwerk en/of licht-, laser en projectie). Wat ons betreft kan dit op termijn best een mooie combinatie zijn van zowel vuurwerk als licht- en laserprojectie, maar niet met deze snelheid, ongefundeerd en voor dit bedrag. De Tilburgse VVD vindt dan ook dan we als het echt een alternatief moet zijn voor het afsteken van particulier vuurwerk, er ook echt vuurwerk in de shows terug moet komen en dat niet vanaf volgend jaar ook weer zoveel als mogelijk in willen perken. Namens de VVD-fractie: Niels van Stappershoef. De voorzitter deelt mee dat de heer Jansen van de PvdA de vergadering heeft verlaten. De heer Sweep (50PLUS) heeft met enige verbazing het amendement gelezen. De indiener is ook een ondertekenaar van ‘Meer voor elkaar’. Wellicht is dat in dit geval ook meer smog voor elkaar, omdat met Oud en Nieuw 7% van de totale smoghoeveelheid de lucht in wordt gestoten, wat niet goed is voor kinderen en ouderen.

De heer Agoviç (GroenLinks) gaat in op een aantal aannames in het amendement. De VVD zegt dat het vuurwerkverbod geen effect heeft en het niet te handhaven is en hij vraagt zich af waarop zij dat baseert. Spreker raadt de indiener aan om het interview van 27 december 2023 van Omroep Tilburg met een politiewoordvoerder te lezen, die stelde dat het verbod duidelijkheid biedt en handhaving tijdens Oud en Nieuw vergemakkelijkt.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 10 oktober 2024

pagina 30

Verder benadrukte de politiewoordvoerder dat het verbod in het belang van samenleving is. Het is bedoeld om de veiligheid te vergroten en overlast te verminderen. Het verbod wordt dus juist als positief ontvangen door handhavers. Hij vraagt waarom de VVD in dezen niet naar de politie luistert. Zijn tweede vraag gaat over lasershows. Het is hem niet helemaal duidelijk wat de motivatie van de VVD is om daartegen te zijn. De VVD gaat ervan uit dat het woweffect minder wordt, wat volgens hem een aanname zonder onderbouwing is. Uit eigen ervaring weet hij namelijk dat er bij lasershows heel veel mogelijk is en het wow-effect vele malen groter zou kunnen uitpakken. Het enige argument waarom vuurwerk afsteken zou moeten doorgaan is het vergroten van het gevoel van gezamenlijkheid en hij vraagt of dat klopt. Mevrouw Wijnans (PvdD) heeft het amendement eveneens met wat verbazing gelezen. In het toe te voegen punt 5 is vermeld de bezoekers van vuurwerkshows te vragen naar hun ervaringen en wat er eventueel beter kan. Zij vraagt wat de VVD met deze ervaringen wil doen. De heer Zegers (LT) stelt dat de uitslag van de enquête onder vuurwerkshowbezoekers naar ervaringen zich laat raden. Hij vraagt om welke verhouding het volgens het college gaat als het stelt dat het om overwegend licht-, laser- en projectie-effecten gaat.

Ook wil hij weten welke verhouding de heer Van Stappershoef voorstaat. De motie over het verbod op vuurwerk stelde niet lichtshows te moeten gaan houden. Burgemeester Weterings stelt vast dat het amendement op twee punten verschilt van het collegevoorstel. Ten eerste is dat de primaire inzet van het college is gericht op licht, laser en projectie, die milieuvoordelen heeft. Het college sluit ook niet uit dat een klein deel van de show vuurwerk zal bevatten. Het vuurwerkonderdeel zal kleiner zijn dan het licht- en laserdeel. De VVD draait dat om, wat naar zijn mening niet in lijn is met wat de raad heeft bepaald en met de voorgelegde collegevoorstellen over invoering. Ten tweede voegt de VVD een vijfde punt aan het raadsvoorstel toe, jaarlijks evalueren aan de hand van een enquête onder bezoekers. Het gevraagde krediet van 150.000 euro is bedoeld om langjariger licht- en lasershows te houden, wat niet zou kunnen als een enquête anders uitwijst. Hij gaat er van uit dat ook met een goed geprogrammeerde lasershow enthousiasme bereikt kan worden. Daardoor gaat men op weg naar een andere manier van Oud en Nieuw vieren, zoals gesteld in de door de raad aangenomen motie. Het college ontraadt het amendement, omdat dat niet in lijn is met hetgeen in goed overleg met de raad is ontwikkeld.

De heer Van Stappershoef (VVD) heeft een amendement gemaakt omdat het college vorige week in het debat niet bereidwillig was om het voorstel aan te passen, zodat hij de verbazing van 50PLUS en de Partij voor de Dieren niet begrijpt. Hij is niet voor meer smog, ook omdat de raad op den duur voor een vuurwerkvrij Tilburg is. Afgesproken is een alternatieve viering voor te stellen in plaats van vuurwerkshows. Hij blijft achter ‘Meer voor elkaar’ staan, waarbij smog op één dag hem niet uitmaakt. In reactie op GroenLinks wijst hij op de keuze om niet te handhaven. Hij durft de aanname te doen dat het verbod nog geen effect zal hebben. Ook hij heeft verschillende interviews met politiebonden gezien, waarin is gezegd dat een landelijk vuurwerk- en verkoop verbod nodig is om echt effect te sorteren. De VVD is niet tegen laser- en digitale shows, die ook te gebruiken zijn bij andere evenementen, zodat de investering van 150.000 euro het absoluut waard is. Een deel van de mensen vindt het prettig om op het nieuwe jaar te proosten met vuurwerk en dat is de gedachte achter het amendement. Op basis van een enquête onder bezoekers kan men bepalen hoe men de volgende jaren verdergaat. Dat sluit ook aan bij de aangenomen motie waarin letterlijk ‘vuurwerkshows’ staat. 92% van de bezoekers vond de vuurwerkshow het afgelopen jaar supergaaf, zodat hij voorstelt daarmee verder te gaan.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 10 oktober 2024

pagina 31

De naam ‘vuurwerkshow’ is ook de reden om meer op vuurwerk in te zetten, zoals ook in Eindhoven is gebeurd. Voor een andere invulling is wat hem betreft geen draagvlak. Wellicht ziet hij in de toekomst meer in licht- en laserprojecties, als de gemeente daarvoor klaar is. Tweede termijn amendement A 16-1 De heer Zegers (LT) herinnert aan het besluit om een vuurwerkverbod in te voeren en de VVD steeds het mantra hanteert dat men dat niet had moeten doen, dat hij sleets vindt worden. De grootste schade van vuurwerk betreft verwondingen die bij anderen teweeg worden gebracht. Hij hoopt dat als er iets gebeurt na het afsteken van vuurwerk in een gemeente waar een afsteekverbod geldt, dat men dan in juridische zin fout bezig is en het slachtoffer daarop verhaal kan baseren. Stemverklaringen amendement A 16-1 De heer Kooke (FvD) kan zich niet helemaal vinden in het verder ontmoedigen van de verkoop van vuurwerk aan particulieren, maar desondanks spreekt hij zich uit voor het behoud van een culturele traditie, zijnde een jaarwisseling met vuurwerk. Hij hoopt dat door het aannemen van het amendement Tilburgers met elkaar nog kunnen genieten van de komende jaarwisseling. De heer Agoviç (GroenLinks) herinnert aan de in mei 2023 gemaakte keuze door de raad voor een vuurwerkverbod tijdens Oud en Nieuw. Daarmee is Tilburg een van de voorlopers in Nederland, waarop zij trots mag zijn.

Elk jaar sluiten zich meer gemeenten daarbij aan. Het negatieve effect van vuurwerk op dieren en de natuur is bekend en GroenLinks wil ook minder luchtvervuiling. Vuurwerk is de laatste jaren ook steeds gevaarlijker geworden. Hulpverleners en handhavers worden belaagd en dat is geen traditie, zoals die ooit is bedoeld. GroenLinks stemt tegen het amendement. De heer Molenaar (D66) staat nog steeds pal achter het vuurwerkverbod in Tilburg. En hij denkt eigenlijk ook dat de raad met het voorliggende raadsvoorstel de gemeente nog een stap in de goede richting zet. D66 is daarom tegen het amendement, omdat hij juist denkt dat de gemeente hypocriet is door zelf wel vuurwerk af te blijven steken, iets wat zij haar inwoners verbiedt. Dus daarom zal D66 tegen het amendement stemmen. De heer Sweep (50PLUS) is blij met het vuurwerkverbod en steunt het raadsvoorstel, maar betreurt dat er nog niet goed gehandhaafd wordt. De gemeente zou het goede voorbeeld moeten volgen en daarbij vindt 50PLUS het milieu ook belangrijk. Amendement A 16-1 wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 14 tegen 30 stemmen verworpen, met de stemmen van het CDA, FvD, de LST en de VVD voor (het PvdA-lid Jansen is bij de stemming afwezig). Motie M 16-2 ‘Geen geknal op 1 januari’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op 10-10-2024, constaterende dat: -

vuurwerk veel overlast geeft aan mensen en andere dieren 1;

-

overlast voor dieren ook een argument was in de aangenomen actuele motie ‘Vuurwerkverbod’2;

-

Tilburg toewerkt naar ‘Tilburg Vuurwerkvrij’;

-

er tijdens de jaarwisseling nog centrale, fysieke vuurwerkshows zijn, die meerdere keren niet door konden gaan i.v.m. de weersomstandigheden 3;

-

in het kader van de veiligheid de burgemeester op korte termijn kan besluiten de shows die op 31 december zouden plaatsvinden te verplaatsen naar 1 januari;

Raadsvergadering gemeente Tilburg 10 oktober 2024

pagina 32

-

de centrale vuurwerkshows die vanwege het weer niet konden plaatsvinden op 31 december 2023 zijn verplaatst naar een dag later, waardoor er twee avonden in plaats van één avond vuurwerkgeweld was;

overwegende dat: -

het niet in het belang van de beoogde trendbreuk naar vuurwerkvrij is om de centrale vuurwerkshows te verplaatsen naar 1 januari;

-

door het verplaatsen van de centrale vuurwerkshows dieren en mensen juist langer en meer last hebben van het geknal;

-

in het evaluatierapport jaarwisseling 2023-2024 staat: “En hoewel de shows op 1 januari veilig zijn verlopen, werden we door zowel inwoners als de politiek gewezen op duurzaamheids- en overlastbezwaren.”, en: “30% van de reageerders noemden de verplaatsing naar 1 januari echter niet wenselijk. Met name vanuit het perspectief van dieren die veel last zouden ervaren van de knallen en flitsen van de shows. De verplaatsing naar 1 januari maakt het ook geen alternatief voor het afsteken van eigen vuurwerk op oudjaarsavond zelf.”;

-

het op het laatste moment verplaatsen van de vuurwerkshows naar 1 januari, bovenop de al begrote (verzonken) kosten voor de shows op 31 december, nog eens 19.600 euro extra kost;

vraagt het college om: in ieder geval zolang de door de gemeente georganiseerde centrale jaarwisselingshows nog met vuurwerk worden uitgevoerd, deze bij slecht weer op oudejaarsavond niet te verplaatsen naar 1 januari, om dubbel overlast voor mens en dier te vermijden. Namens de PvdD-fractie: Pam Wijnans. 1

https://www.bnnvara.nl/vroegevogels/artikelen/vogels-hebben-veel-last-vanvuurwerk

2

https://bis.tilburg.nl/upload/Raadsbesluiten/2023/Actuele%20Motie%202%20 %20Vuurwerkverbod%20in%20Tilburg.pdf

3

Zie bijv.: https://www.facebook.com/gemeentetilburg/posts/748151167347975/?local e=nl_NL&_rdr

De heer Van Stappershoef (VVD) vraagt wat er met het niet afgestoken vuurwerk gebeurt als de show op 31 december niet doorgaat en of het bedrag van 290.000 euro dan wordt verbrast. Hij wil voorkomen dat mensen het kleine beetje vuurwerk in de shows niet meer kunnen zien. Burgemeester Weterings ontraadt de motie, omdat bij aanname ervan een mogelijkheid om een show te laten zien wordt ontnomen en geld wordt weggegooid. Mevrouw Wijnans (PvdD) gaat het om het verplaatsen van de vuurwerkshow in de nacht van 31 december naar de avond van 1 januari. Het geld is misschien wel de meest zwaarwegende reden om de show naar 1 januari te verplaatsen. Zij is geschrokken van de hoge kosten van de show en welk risico de gemeente met die investeringen neemt, omdat het weer op deze avond regelmatig tegenzit. Daarom vindt zij een dergelijk bedrag te hoog om voor iets onzekers in te zetten, terwijl er ook sprake is van overlast op de avond zelf en op de avond erna. In reactie op de burgemeester deelt zij mee dat de raad zich heeft uitgesproken voor een vuurwerkverbod, namelijk om kwetsbaren te beschermen, veiligheid te borgen en om overlast tegen te gaan. Men werkt om die redenen naar een vuurwerkvrij Tilburg toe. Een show kan een manier zijn om te verbinden, maar die voldoet niet aan de doelstelling om veiligheid te borgen.

Veiligheid zou volgens haar boven verbinding moeten staan, terwijl het geld niet zwaarwegender zou moeten zijn.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 10 oktober 2024

pagina 33

Tweede termijn motie M 16-2 De heer Agoviç (GroenLinks) vraagt of mevrouw Wijnans het heeft over shows in bredere zin, ook die van 31 december. Mevrouw Wijnans (PvdD) heeft het over het verplaatsen van de show van 31 december naar 1 januari. Als een show op 31 december niet mogelijk is vraagt zij aan het college om die niet te verplaatsen naar 1 januari, zodat dieren, mensen en milieu er geen twee dagen last van hebben. De heer Agoviç (GroenLinks) dient de motie graag mede in. Motie M 16-2 wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 12 tegen 32 stemmen verworpen, met de stemmen van de PvdD en GroenLinks voor (het PvdA-lid Jansen is bij de stemming afwezig). Stemverklaringen over het raadsvoorstel Mevrouw Wijnans (PvdD) deelt mee dat de Partij voor de Dieren blij is met het verbod op het afsteken van consumentenvuurwerk. Zij begrijpt en onderstreept dat toegewerkt moet worden naar een alternatieve viering. Dit had volgens haar, ook gezien de gigantische kosten, op een andere manier gekund dan nu voorgelegd. Het voorstel werkt toe naar overwegend digitale shows, maar er is nog geen zekerheid over wanneer en of die shows echt helemaal digitaal gaan zijn. En daarnaast blijft het mogelijk om de shows te verplaatsen naar 1 januari, waar dus een extra dag overlast mee wordt veroorzaakt. Daarom stemt de Partij voor de Dieren tegen het voorstel.

De heer Agoviç (GroenLinks) verklaart dat het raadsvoorstel verder bouwt op het eerdere besluit en zorgt voor een meerjarig plan om veilig en gezond Oud en Nieuw te vieren in de toekomst. De steun voor de horeca, de overgang naar digitale shows en het ontmoedigen van verkoop van particulier vuurwerk zijn allemaal positieve punten die GroenLinks ziet, zodat zij het voorstel van harte steunt. Mevrouw Couwenberg (CDA) stelt dat iets verbieden dat je niet kunt handhaven slecht is voor het draagvlak van de overheid. De burgemeester heeft aangegeven dat er altijd iemand gaat komen als er overlast van vuurwerk is. Zij hoopt dat inwoners daartegen gaan bellen, wat levendige democratie wordt genoemd. Dan merkt de burgemeester dat inwoners vaak een andere mening hebben dan de meerderheid van de raad. Het CDA is tegen het raadsvoorstel. Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 28 tegen 16 stemmen aangenomen, met de stemmen van het CDA, FvD, de LST, de PvdD en de VVD tegen (het PvdA-lid Jansen is bij de stemming afwezig). (Het voorzitterschap wordt overgedragen aan burgemeester Weterings.) 17.

Actuele motie ‘Pak rol bij schijnzelfstandigheid zzp’ers’

De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op donderdag 10 oktober 2024; constaterende dat: •

er momenteel grote onduidelijkheid bestaat rondom de regelgeving voor zzp'ers op het gebied van schijnzelfstandigheid, die vanaf 1 januari gaan worden gehandhaafd;

•

deze voorgenomen handhaving in de praktijk voor veel Tilburgers een verandering kan gaan betekenen wanneer zij niet meer als zzp’er maar als werknemer werk zullen uitvoeren;

•

deze onduidelijkheid leidt tot onzekerheid en onrust bij zowel zzp'ers als opdrachtgevers, wat kan resulteren in een terughoudendheid om werknemers in dienst te nemen of zzp'ers in te huren;

•

bedrijven, ziekenhuizen, onderwijsinstellingen en overheidsinstanties soms uit angst voor boetes of naheffingen mensen niet langer inhuren of hun contracten niet verlengen;

Raadsvergadering gemeente Tilburg 10 oktober 2024

pagina 34

•

de Belastingdienst een handhavingsrol heeft, maar deze handhaving in de praktijk nog niet consistent of duidelijk is;

•

de gemeente Tilburg als werkgever en opdrachtgever te maken heeft met zzp'ers en verantwoordelijkheid draagt voor eerlijke arbeidsrelaties;

overwegende dat: •

het handhaven van de regelgeving essentieel is zodat zzp'ers beschermd worden tegen schijnzelfstandigheid en goed is voor het terugvinden van de balans in de arbeidsmarkt waar zzp’ers een erg grote rol hebben gekregen;

•

het de rol van de gemeente is ten aanzien van de lokale economie om een gunstig klimaat voor ondernemerschap en werkgelegenheid te creëren;

•

het de verantwoordelijkheid van de gemeente is om samen met relevante partijen zoals het bedrijfsleven, ziekenhuizen, onderwijsinstellingen, en ondernemersnetwerken te zorgen voor heldere begeleiding en ondersteuning bij het vinden van passende arbeidsrelaties;

•

het wegnemen van onzekerheid onder zzp'ers en opdrachtgevers belangrijk is om onnodige werkloosheid en inkomensonzekerheid te voorkomen;

•

het daarom belangrijk is dat zzp’ers snel de juiste arbeidsrelatie vinden conform wet- en regelgeving;

•

de gemeente intern een voorbeeldrol heeft in het scheppen van heldere richtlijnen en het actief begeleiden van Tilburgers bij het kiezen van de juiste contractvorm, gebaseerd op hun individuele situatie en voorkeur;

vraagt het college om: •

binnen de eigen gemeentelijke organisatie te zorgen voor passende arbeidsovereenkomsten voor zzp'ers en andere tijdelijke krachten en maatregelen te nemen om schijnzelfstandigheid te voorkomen;

•

in samenwerking met relevante partijen zoals Ondernemersadvies, Midpoint en Station88 relevante partijen voor te lichten en te informeren om zowel zzp'ers als opdrachtgevers te helpen bij het maken van de keuze voor de arbeidsovereenkomst die het beste past bij hun situatie;

•

samen te werken met regionale bedrijven, ziekenhuizen en onderwijsinstellingen om werkzoekenden en zzp'ers in Tilburg te ondersteunen bij het vinden van passende arbeidsrelaties;

•

actief in gesprek te gaan met de Belastingdienst om duidelijkheid en helderheid te bevorderen over de regelgeving en handhaving rond schijnzelfstandigheid;

•

de gemeenteraad actief te informeren over de voortgang van deze maatregelen en de effecten op de lokale arbeidsmarkt.

Namens de D66-fractie: Jort Molenaar. Namens de VT013-fractie: Ivan Otten. Namens de GroenLinks-fractie: Ron Antens. Namens de SP-fractie: Thijs Kruiver De heer Molenaar (D66) licht de motie toe, waarin hij overigens een fout heeft ontdekt. ‘Arbeidsovereenkomsten’ moet bij zzp’ers zijn ‘overeenkomsten in algemene zin’. Het opheffen van het handhavingsmoratorium, oftewel het handhaven van de wetgeving rondom zogenaamde schijn-zzp’ers, heeft afgelopen weken veel impact gemaakt op de arbeidsmarkt. Nederland telt ongeveer 1,2 miljoen zzp’ers en het aantal personen dat deze regels zou gaan betreffen, dus dat het ook een verandering van hen vraagt, is op dit moment onduidelijk. Maar sommige experts verwachten dat het 50% zou kunnen zijn.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 10 oktober 2024

pagina 35

Als dat inderdaad het geval blijkt, dan zou dat betekenen dat 600.000 Nederlanders vanaf 1 januari op een andere manier of via een andere arbeidsconstructie hun brood zullen moeten gaan verdienen. Er is momenteel grote onduidelijkheid vanuit de landelijke overheid over wat deze nieuwe regels precies betekenen en daardoor ontstaat er grote onzekerheid. Opdrachtgevers willen naheffingen en vanaf 2026 zelfs boetes voorkomen. Dat leidt ertoe dat veel opdrachtgevers nu al, zowel terecht als onnodig, opdrachten voor zzp’ers stopzetten of niet verlengen en de gevolgen daarvan voor Tilburgers zijn groot. Het betekent in deze tussenfase ook veel inkomensonzekerheid en het kan in het slechtste geval in sommige sectoren leiden tot vertraging, bijvoorbeeld bij bouwprojecten, grotere tekorten in sectoren zoals zorg en onderwijs. De vrees van D66 is daarmee, dat als de gemeente nu geen stap vooruit doet en zzp'ers in Tilburg niet helpt, de gemeente vanaf 1 januari met de gevolgen zal zitten. Het doel van de motie is dus om eraan bij te dragen dat iedereen de juiste arbeidsrelatie vindt, zolang het conform de nieuwe wetgeving is. Het doel daarmee is om te voorkomen dat mensen op de bank komen te zitten. De motie doet dat door te proberen bij te dragen aan het dichten van de informatiekloof tussen de Belastingdienst en de Tilburgse opdrachtgever en zzp’er.

De heer Kokke (SP) dient de motie graag mede in, om de onzekerheid voor werknemers en zzp’ers niet langer dan nodig te laten duren. De heer Van Tilborg (50PLUS) weet dat bij de gemeente momenteel 87% vast personeel en 13% flexibel personeel werkt en vraagt of D66 van het flexibele deel af wil. Verder vraagt hij het college welk aantal zzp’ers voor de regeling in aanmerking zou komen. De heer Zegers (LT) meent dat het zzp-criterium op 1 januari hetzelfde blijft, maar er strikter op gehandhaafd zal worden, wat reden geeft tot zorg. Het verschil tussen een overeenkomst van opdracht en een arbeidsovereenkomst is een soort moeras, waarin al velen zijn ondergegaan, waaronder veel juristen. Er zal dus behoorlijk wat expertise nodig zijn om mensen uitleg te geven over de vraag of ze al dan niet zzp’er zijn. Hopelijk kan de organisatie dat aan. Na uitsluitsel daarover zal Lokaal Tilburg sympathiek tegenover de motie staan. De heer Broeders (VVD) begrijpt het aandachtspunt, maar vindt het onderwerp in de basis een landelijke discussie. Hij vraagt het college met welke mensen en middelen het de kwestie zal oppakken. De Belastingdienst heeft de aankondiging op 6 september gedaan en hij vraagt waarom de motie actueel niet al vorige maand is ingediend. Ook vraagt hij het college wat de kwestie met de gemeentelijke capaciteit en inzet doet. De heer Otten (VT013) dient de motie graag mede in.