Tussenstand Beleidsnota Inclusie

Foto: Margo van de Pas

2

Stad van Verbinding 2021-2025 Tussenstand Inclusie Gemeente Weging en vervolg

Inhoudsopgave Inleiding...................................................................................3 1. De maatschappelijke opgaven en prioritaire doelstellingen......4

Inleiding.............................................................................................................................. 5 1.1 Waar staan we nu?....................................................................................................... 6 Veilig en jezelf zijn – thuis, in je wijk en stad...........................................................6 Meedoen en Erbij horen...........................................................................................7 Van jongs af aan – onderwijs en sport.....................................................................8 Welkom en gewaardeerd op het werk.....................................................................9 Verbinding door ontmoeting en dialoog.................................................................10 Taal en toegang voor iedereen..............................................................................11 1.2 Hoever zijn we met de prioriteiten op de eigen organisatie, onderwijs en de dialoog met de stad?..................................................................................................................... 12 Onderwijs.............................................................................................................. 12 De Organisatie....................................................................................................... 12

.............................................................................................. 14 2 Weging en vervolg................................................................14

2.1 Waar ligt nog ruimte voor het vervolg?.......................................................................16 Onderwijs en Arbeidsmarkt....................................................................................16 Toegankelijkheid.................................................................................................... 16 Sport...................................................................................................................... 16 2.2 Samenhang met de Anti-Discriminatie Agenda en versterking...................................16

Gemeente Tilburg

Inleiding De beleidsnota Inclusie 2021-2025, getiteld ‘Stad van Verbinding’, is op 18 november 2021 vastgesteld door de gemeenteraad. Deze beleidsnota steunt op drie principes: in Tilburg hoef je je niet verontschuldigen voor wie je bent en moet je jezelf kunnen zijn, moet je kunnen meedoen en onvoorwaardelijk onderdeel kunnen zijn van de stad en moet je veilig en weerbaar zijn. Deze principes vormen ons kompas. Het geeft richting aan de volle breedte van ons beleid en ons handelen zodat we het verschil kunnen maken voor onze inwoners en niemand over het hoofd zien. Tegelijkertijd wilden we doorgronden wat inwoners in de praktijk van alledag nodig hebben om inclusie in de samenleving te kunnen ervaren. In de aanloop hebben we ca. 150 inwoners vanuit de diversiteit die Tilburg rijk is, in dieptegesprekken gevraagd hoe inclusie er voor hen uitziet en wat beter kan. De patronen die hieruit duidelijk werden hebben we vervolgens samengevat en gerubriceerd in de maatschappelijke opgaven. Deze opgaven verenigen op de verschillende thema’s de acties, interventies en maatregelen die we vanuit het hele beleid en de organisatie ondernemen om Tilburg stap voor stap inclusiever te maken. Met het vaststellen van Stad van Verbinding hebben hiervoor een dynamisch uitvoeringsprogramma opgesteld.

Een inclusieve stad moeten we namelijk met elkaar onderhouden en is niet te vatten in het realiseren van een beperkt aantal maatregelen die we kunnen ‘afvinken’. Na de eerste stappen, wordt het te volgen pad zichtbaar. Met ieder resultaat dat we behalen, dient zich alweer een volgende mijlpaal aan. In dit document schetsen we waar we staan, laten we de vooruitgang zien die we hebben geboekt, maar duiden we ook de terreinen waar we meer kunnen behalen. Een thema dat nauw verband houdt met de beleidsnota Inclusie kunnen we niet onvermeld laten. Dat is de Antidiscriminatie-Agenda Tilburg 2025-2029. In dit document zullen we de stappen die op dat terrein zetten, in verband brengen met inclusie.

2

Weging en vervolg

1. De maatschappelijke opgaven en prioritaire doelstellingen

Gemeente Tilburg

Inleiding In de aanloop naar de beleidsnota Inclusie hebben we tal van persoonlijke verhalen opgehaald bij inwoners uit alle hoeken van Tilburg. De belangrijkste inzichten uit deze gesprekken zijn zorgvuldig verzameld en vertaald naar concrete opgaven op de belangrijkste maatschappelijke terreinen. Zo zorgen we ervoor dat het beleid echt aansluit bij wat er leeft onder onze inwoners. Om de uitgangspunten om te zetten naar concrete interventies en resultaten hebben we zes opgaven gedestilleerd. Deze zes opgaven zijn voor ons leidend in de uitvoering. In de beleidsnota hebben we een uiteenzetting gegeven van hoe de verschillende opgaven de verhalen uit de stad reflecteerden. In de kern gaat het om:

Opgaven van de Beleidsnota Inclusie – Stad van Verbinding A. Veilig en jezelf zijn – thuis, in je wijk en stad B. Meedoen en erbij horen C. Van jongs af aan – onderwijs en sport D. Welkom en gewaardeerd op het werk E. Verbinding door ontmoeting en dialoog F. Taal en toegang voor iedereen

Het tegengaan van alle vormen van discriminatie, en het waarborgen van veiligheid en weerbaarheid in de openbare ruimte.

Faciliteren van verbinding en ontmoeting, talentontwikkeling, en het wegnemen van barrières voor groepen die extra hulp nodig hebben (zoals ouderen met een migratieachtergrond, AMV’s en vluchtelingen). Zorgen voor gelijkwaardige deelname, wederzijdse acceptatie en respect op scholen en sportverenigingen.

Het bevorderen van een diverse personeelssamenstelling en een inclusief werkklimaat, zowel binnen de gemeente als bij andere werkgevers, om ongelijkheid tegen te gaan. Het stimuleren van onderlinge ontmoetingen en gesprekken (ook buiten de eigen sociale kring) via cultuur, evenementen en dialooginitiatieven.

Het wegnemen van fysieke en digitale drempels en het zorgen voor heldere en inclusieve communicatie vanuit de gemeente (bijvoorbeeld met B1-taalniveau).

Daarnaast hebben we de 3 prioriteiten vastgesteld in de uitvoering. Deze zijn: 1. De gemeente – als voorbeeld. 2. Inclusie in het onderwijs. 3. De dialoog in de stad. De prioriteiten haalden we uit de oproepen die we door de verhalen heen optekenden in onze gesprekken met de inwoners. In ons handelen betekent dit dat we als gemeente actief het voortouw bij het bevorderen van inclusie. We zijn voorbeeld, ondersteuner en verbinder in het lokale netwerk, moedigen maatschappelijke initiatieven aan en werken aan een diverse organisatiecultuur met een gericht actieplan. Onderwijs is voor ons essentieel: scholen vormen de basis waar kinderen leren over acceptatie en respect. We stimuleren projecten als GSA’s en zetten ons in voor kansengelijkheid, inclusief aandacht voor kinderen met een beperking binnen de Lokale Educatieve Agenda. Tot slot staat dialoog centraal in ons beleid. We streven naar verbinding tussen alle groepen inwoners en leggen nadruk op ontmoetingen, zichtbare rolmodellen en bereikbaarheid voor iedereen ongeacht achtergrond of levensfase.

2

Weging en vervolg

1.1 Waar staan we nu? De beleidsnota Inclusie heeft een uitvoeringsprogramma dat de opgaven specificeert in acties, maatregelen en beleidsplannen. Dit uitvoeringsprogramma, dat 46 acties omvat, is een dynamisch stuk dat tussentijdse bijstellingen en vervolgacties toelaat.

Veilig en jezelf zijn – thuis, in je wijk en stad De gemeente Tilburg heeft diverse initiatieven en programma’s opgezet die bijdragen aan een veilige en inclusieve leefomgeving, waarin iedereen zichzelf mag zijn. Dit omvat de samenwerking met RADAR voor het bevorderen van bewustwording rondom discriminatie, het nieuwe regionale programma tegen huiselijk geweld, de campagne tegen straatintimidatie, en het Regenboogplan voor LHBTIQ+-inclusie. Daarnaast zijn inclusieprincipes verankerd in wijk- en dorpsagenda’s en biedt de Wet Goed Verhuurderschap concrete middelen om discriminatie op de woningmarkt tegen te gaan. Al deze acties horen onder “veilig en jezelf zijn – thuis, in je wijk en stad” omdat ze gericht zijn op het creëren van een omgeving waar inwoners zich beschermd, geaccepteerd en vrij voelen om zichzelf te zijn, ongeacht achtergrond, identiteit of situatie. Onderdeel

Activiteit

Jaar/Periode

Betrokken organisaties/partners

Samenwerking RADAR

Contacten met maatschappelijke organisaties, promotie aanbod, trainingen microagressie aan R-Newt, presentaties aan onderwijsinstellingen, animaties Discriminatiemelder-app aangeboden Nieuw regionaal programma opgesteld Campagne in drie fasen ('See', 'Think', 'Act'), wetgeving geïmplementeerd, handhavers getraind, campagne focuste op omstanderinterventie Nieuw Regenboogplan, gezamenlijke manifestatie tijdens Pride Month ('Onze Roze Draad'), online magazine queer geschiedenis Tilburg, Safe Space-pilot carnaval Agenda’s geactualiseerd, inclusie als leidend principe Wet van kracht, instrumenten tegen discriminatie woningmarkt, Huurteam betrokken, bijeenkomst particuliere verhuurders over discriminatie

Doorlopend

RADAR, R-Newt, onderwijsinstellingen

2023-2027

Regio Hart van Brabant, netwerkpartners Movisie

Aanpak Huiselijk Geweld Aanpak Straatintimidatie

Werkplan Tilburg Regenboogstad

Inclusie in Wijk- en dorpsagenda Wet Goed Verhuurderschap

Gemeente Tilburg

2024

juni 2024 (manifestatie), carnaval 2025 (pilot)

LHBTIQ+ gemeenschap

-

Inwoners

1 juli 2023

Huurteam, particuliere verhuurders

Meedoen en Erbij horen Onder "Meedoen en erbij horen" vallen diverse initiatieven die gericht zijn op het vergroten van participatie, inclusie en gelijke kansen voor verschillende groepen inwoners in Tilburg. Zo zijn er projecten gestart voor ouderen met een migratieachtergrond, is het inburgeringsprogramma vernieuwd en wordt vluchtelingen basiszorg geboden. Ook is er een integrale aanpak voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen die hun kansen op werk en scholing vergroot en problemen zoals dakloosheid en schulden verkleint. Binnen de gemeentelijke organisatie zijn er acties ondernomen om een divers en inclusief werkklimaat te bevorderen en is inclusie verankerd in bestuursdocumenten. Verder worden kinderen uit armoedesituaties ondersteund, wordt segregatie tegengegaan bij stedelijke ontwikkeling en is er aandacht voor een sterke sociale basis in alle wijken. Al deze activiteiten dragen bij aan het betrekken van álle inwoners bij de samenleving, ongeacht achtergrond, en zorgen ervoor dat iedereen mee kan doen en zich erbij hoort. B. Meedoen en erbij horen Onderdeel

Activiteit

Jaar/Periode

Betrokken Organisaties/Partners

GGoud (Ouderen met migratieachtergrond)

Projecten gestart om ouderen met migratieachtergrond te bereiken en behoeften te inventariseren; voorlichtingsbijeenkomsten voor migrantengroepen; opleidingsperspectief voor sleutelpersonen ontwikkeld Nieuw inburgeringsprogramma gestart; evaluatie in 2024; herziene beleidsnota 'inTilburgeren' voorbereid; Steunpunt Migranten geopend; basiszorg voor vluchtelingen via PC4I Preventieve aanpak alleenstaande minderjarige vreemdelingen; structurele verlengde opvang tot 21 jaar; landelijke compensatie ontvangen Inclusie-tweedaagse, workshops over diversiteit, bijeenkomst inclusief leiderschap, trainingen, meten culturele diversiteit met CBS Barometer inclusie verankerd in bestuursdocumenten Samenwerking met Jeugdeducatiefonds voor schoolbenodigdheden en deelname aan binnen- en buitenschoolse activiteiten voor kinderen uit armoede Toepassen percentages sociale huur (35%) en middenhuur (10%) bij nieuwbouw; ontwikkeling instrumentarium

2022-2026

Yonder

2022-2026

MST, PC4I

Inburgering

Integrale aanpak AMV

Divers aannamebeleid en inclusief werkklimaat (gemeentelijke organisatie) Inclusie verankeren in bestuursdocumenten Vergroten toekomstperspectieve n kinderen

Tegengaan segregatie in stedelijke ontwikkeling

2

doorlopend

2022-2026

CBS

Voltooid doorlopend

doorlopend

Weging en vervolg

Jeugdeducatiefonds

Sociale basis voor alle inwoners

voor inclusieve verstedelijking Ontwikkeling methode om sociale basisinfrastructuur in beeld te brengen; toepassing in wijken

2022-2023

Niet gespecificeerd

Van jongs af aan – onderwijs en sport De opgave “Van jongs af aan – onderwijs en sport” omvat initiatieven gericht op het bevorderen van inclusie en gelijke kansen vanaf jonge leeftijd, zowel binnen het onderwijs als op het sportveld. Dit blijkt uit gesprekken over inclusiviteit in het onderwijs, het aanbieden van een Regenboog-menukaart voor meer LHBTIQ+ acceptatie, en het actieplan voor inclusie op Yonder. Ook op het gebied van sport zijn er diverse projecten, zoals beweegcoaches voor kwetsbare groepen en het programma Sportplezier voor een veilig sportklimaat. De aandacht voor het tegengaan van discriminatie in de sport wordt versterkt door pilots met RADAR en de samenwerking met lokale partners. Daarnaast waren we ontzettend blij met de organisatie van de Special Olympics Nationale Spelen 2024 en bijbehorende activiteiten het belang van participatie voor mensen met een verstandelijke beperking en het enthousiasme dat dat teweeg heeft gebracht.

C. Van jongs af aan- Onderwijs en Sport Onderdeel Activiteit

Jaar/Periode

Betrokken Partners

Inclusief onderwijs

2022, 2024

Onderwijsveld, ROC Tilburg

Doorlopend

Beweegcoaches, Sportplezier, de Toegang

Laatste fase pilot (2024)

RADAR, Sportbedrijf Tilburg

2024

Tilburg, Breda, stichting

Inclusief sporten en bewegen

Aandacht bij sport voor inclusie, discriminatie Special Olympics Nationale Spelen 2024

Gemeente Tilburg

Gesprekken over breed inclusiebegrip, Regenboogmenukaart aangeboden, actieplan ROC Tilburg met studiedagen en trainingen Beweegcoaches voor vluchtelingen en mensen met afstand tot arbeidsmarkt, programma Sportplezier, beweegcoach bij de Toegang Pilot RADAR tegen discriminatie in sport, samenwerking met RADAR en Sportbedrijf Tilburg Tilburg en Breda organiseren Special Olympics, stichting opgericht voor evenement en side-events

Welkom en gewaardeerd op het werk De initiatieven gericht op economische zelfstandigheid van vrouwen, kansengelijkheid voor jongeren, het voorkomen van stagediscriminatie, het ondersteunen van inclusie bij bedrijven, het stimuleren van werk voor mensen met een beperking of uitkering en het faciliteren van huisvesting voor arbeidsmigranten dragen allemaal bij aan een inclusieve arbeidsmarkt waarin iedereen zich welkom en gewaardeerd voelt. Deze projecten en maatregelen zorgen ervoor dat mensen, ongeacht achtergrond of beperking, gelijke kansen krijgen om deel te nemen aan betaald werk, zich te ontwikkelen en zich veilig en gerespecteerd te weten op de werkvloer. Daarmee sluiten ze direct aan bij het thema 'Welkom en gewaardeerd op het werk', omdat ze actief werken aan het wegnemen van barrières, het bevorderen van diversiteit en het creëren van een werkomgeving waarin iedereen meetelt en mee kan doen. D. Welkom en gewaardeerd op het werk Onderdeel Activiteit Economische Zelfstandigheid van Vrouwen

Kansengelijkheid voor jongeren

Stagediscriminatie voorkomen

Inclusie bij bedrijven ondersteunen

Werk met beperking of uitkering stimuleren

Huisvesting arbeidsmigranten

2

Project om kansen op betaald werk voor vrouwen in de bijstand te vergroten; living lab onderzoekt oplossingsrichtingen; start traject voor 25 vrouwen* JW vrije regio programma ingebed in regiogemeenten; rol van klantregisseur opgenomen door medewerkers Jongerenpunt MBO-instellingen verplicht aanpak op stagediscriminatie in kwaliteitsagenda’s; concrete acties op scholen Advies aan ondernemers om inclusiever te ondernemen; inspiratiebijeenkomsten, nieuwsbrieven; campagne tegen stigmatisering en discriminatie Beleidskader 'Tilburg investeert in Perspectief' geïmplementeerd; uitkeringsgerechtigden hebben klantregisseur Planologische facilitering van grootschalige, kwalitatieve huisvesting; 660 bedden gerealiseerd, projecten voor totaal ca. 2580 bedden

Jaar/Periode

Betrokken Partners

2022-2024

25 vrouwen, betrokken organisaties

Lopend

Jongerenpunt, regiogemeenten

Lopend

Diverse MBO-scholen

Lopend

Accountmanagement, Ondernemersakkoord Midden Brabant, Midpoint Brabant

Sinds begin 2023

Uitkeringsgerechtigden, gemeente Tilburg

Lopend

Gemeente, arbeidsmigranten, betrokken projectontwikkelaars

Weging en vervolg

Verbinding door ontmoeting en dialoog Onder ‘Verbinding door ontmoeting en dialoog’ bundelt heel Tilburg uiteenlopende initiatieven en activiteiten die mensen samenbrengen en de onderlinge uitwisseling bevorderen. Denk aan het organiseren van inclusieve evenementen als Keti Koti en stadsiftars, het verplicht stellen van de Code Diversiteit & Inclusie voor culturele partijen, het in ere houden van monumenten en herdenkingen, en het vergroten van bewustzijn rondom het koloniaal verleden via onderzoek en publieksprogramma’s. Ook wordt bewust aandacht besteed aan inclusieve straatnamen en toegankelijkheid bij evenementen, zodat iedereen kan meedoen. Deze initiatieven zijn typisch voor de opgave ‘verbinding door ontmoeting en dialoog’ omdat al deze acties gericht zijn op het stimuleren van contact, het versterken van begrip tussen verschillende groepen en het actief betrekken van inwoners bij het gezamenlijke verhaal van de stad.

E. Verbinding door ontmoeting en dialoog Activiteit Onderdeel Momenten van Inclusie

Cultuurplan 20252028

LHBTIQ+ monument Herdenking 15 augustus 1945 Petrus Donders Standbeeld Dialoog in de stad

Onderzoek koloniaal verleden

Inclusieve straatnamen

Inclusieve evenementen

Gemeente Tilburg

Manifestaties hervat na coronajaren, Keti Koti groeit, communicatie via gemeentelijke kanalen, iftar voor medewerkers en studenten, plannen voor stadsbrede iftar Bevorderen cultuurparticipatie voor iedereen, Code Diversiteit & Inclusie verplicht voor culturele partijen Grafmonument aangewezen als beschermd gemeentelijk monument Jaarlijkse herdenking toegevoegd aan herdenkingskalender Omgeving aantrekkelijker gemaakt, tekstbordje met QR-code geplaatst Subsidieregeling Dialoog en Inclusie populair, budget verdubbeld voor diverse initiatieven Onderzoek afgerond, boek ‘Een westers beschavingsoffensief’ overhandigd, publieksprogramma ontwikkeld Commissie Naamgeving versterkt, diversiteit bij benoemen nieuwe straten, straatnaamwandelingen georganiseerd Organisatoren moeten toegankelijkheid voor mensen met beperking aantonen, Festival Circolo als voorbeeld

Jaar/Periode Na coronajaren

Betrokken Partners medewerkers, studenten

2025-2028

Culturele instellingen,

Februari 2022

Lhbtiq+ netwerk in de stad, COC Tilburg-Breda

Jaarlijks

herdenkingscomité

2022

Netwerk in de stad

Doorlopend

Gemeente Tilburg, diverse initiatiefnemers

Juni 2024

KITLV en divers netwerk in de stad

Lopend

Commissie Naamgeving, Gemeente Tilburg

Doorlopend

Evenementenorganisatoren, Gemeente Tilburg, Festival Circolo

International Decade for People of African Descent

Projecten met stichtingen GVGT en 30 juni-1 juli, vergroten bewustzijn slavernijverleden

2023-24

Stichting GVGT, Stichting 30 juni-1 juli,

Taal en toegang voor iedereen Het onderdeel 'Taal en toegang voor iedereen' omvat een breed scala aan initiatieven om de inclusiviteit en toegankelijkheid binnen Tilburg te vergroten. Dit varieert van heldere, toegankelijke communicatie en digitale voorzieningen tot het verbeteren van de fysieke en sociale toegankelijkheid in de stad en gemeentelijke gebouwen. Door samen te werken met partijen zoals Toegankelijk Tilburg en ervaringsdeskundigen, werken we actief aan het betrekken van mensen met een beperking en het realiseren van inclusieve (buiten)ruimte. Daarnaast wordt inclusie al meer en meer als uitgangspunt meegenomen in stedelijke ontwikkelingsplannen en het bevorderen van een toegankelijk loopnetwerk. F. Taal en Toegang voor iedereen Activiteit Onderdeel Inclusieve communicatie

Toegankelijkheid in de stad

Toegankelijkheid openbare gemeentelijke gebouwen Tilburg Loopt!

Betrekken van ervaringsdeskundige n Inclusieve stedelijke ontwikkeling

Inclusief spelen voor kinderen met een beperking

2

Taalcoaches actief, aanschaf digitale tool 'Heldere taal', opstellen interne schrijfwijzer voor inclusief taalgebruik, hoofdwebsite Tilburg.nl met 'status A' digitale toegankelijkheid Samenwerking voor fysieke en sociale toegankelijkheid, strategisch overleg voor ruimtelijke processen Aanpassingen openbare gebouwen

Stimuleren toegankelijk loopnetwerk, nieuwe bewegwijzering, netwerkkaart looproutes Inzet ervaringsdeskundigen via TOG, uitbreiding naar andere thema's Inclusie als integraal onderdeel in Omgevingsvisie, plan van aanpak in ontwikkeling Realisatie toegankelijke speelplekken, 10 extra inclusieve speelplekken in samenwerking met Toegankelijk Tilburg

Jaar/Periode Doorlopend

Betrokken Partners -

Doorlopend

Toegankelijk Tilburg

Fase 1 en 2 afgerond, fase 3: 2023 en verder

-

-

-

Doorlopend

Toegankelijk Tilburg

-

-

2023 (gerealiseerd), 2024-2025 (extra speelplekken)

Toegankelijk Tilburg

Weging en vervolg

1.2 Hoever zijn we met de prioriteiten op de eigen organisatie, onderwijs en de dialoog met de stad? De voortgang op de gestelde prioriteiten onderwijs, de eigen organisatie en de dialoog met de stad heeft onze bijzondere aandacht. Hieronder de bereikte resultaten en voortgang op de prioriteiten uit de beleidsnota:

Onderwijs De voortgang op het gebied van inclusief onderwijs laat een gemengd beeld zien. Waar de versterking van GSA’s in Tilburg aanvankelijk leidde tot enthousiasme en de introductie van de LHBTIQ+ menukaart, is in 2024 een duidelijke terughoudendheid zichtbaar bij scholen om deze thema’s actief te bespreken. Dit wijst op de noodzaak van blijvende ondersteuning en het creëren van een veilig klimaat waarin diversiteit bespreekbaar blijft. Het actieplan bij ROC Tilburg (Yonder Helpende Zorg en Welzijn) wordt als zeer waardevol beschouwd, omdat het al concreet richting geeft aan de Anti-Discriminatie Agenda en inzicht biedt in mogelijkheden voor andere onderwijsinstellingen. Met de inzet van studiedagen en trainingen draagt het bij aan een structurele verbetering van inclusie onder zowel docenten als studenten. Het geactualiseerde Veilige School-protocol biedt onderwijsprofessionals handvatten bij grensoverschrijdend gedrag en bevat nu expliciet een paragraaf over discriminatie. Dit protocol heeft het potentieel om als platform te fungeren voor verdere versterking van inclusie en anti-discriminatie binnen de schoolomgeving.

De Organisatie De gemeente Tilburg wil een diverse en inclusieve organisatie zijn die een goede afspiegeling is van de Tilburgse samenleving en een veilig werkklimaat biedt. Het Actieplan Inclusieve Organisatie 2023-2026 vormt de belangrijkste basis voor een inclusieve organisatieaanpak gericht op Personeel en Organisatie. In dit plan schetst de gemeente hoe zij als werkgever en stad inclusiever wil worden, waarbij zij actief inzet op het weerspiegelen van de diversiteit van de samenleving binnen de organisatie. Het plan formuleert drie hoofddoelstellingen: we bevorderen diversiteit in het personeelsbestand, we versterken een inclusief werkklimaat en we creëren een werkomgeving waarin iedereen gelijke kansen krijgt. Om deze doelen te bereiken, maken we wervings- en selectieprocessen inclusiever en vergroten we het trainingsaanbod via het Tilburgs Leerhuis. Elk jaar lichten we de methodiek voor het monitoren en evalueren van de voortgang van het actieplan toe, onder andere via medewerkersonderzoek en CBS-cijfers. Een evaluatie volgt volgend jaar waarmee we voorbereidingen treffen voor een vervolgplan vanaf 2027.

Vanuit de visie van de inclusieve organisatie hebben we ook gezorgd voor zichtbaarheid van inclusie in de organisatie en hebben we aandacht gegeven aan deskundigheidsbevordering: Er is een Inclusie Tweedaagse georganiseerd in mei 2022, met 240 aanmeldingen van 195 collega's, gericht op thema's zoals het verbinden van verschillen en het werken zonder vooroordelen. Een aparte bijeenkomst over inclusief leiderschap voor leidinggevenden werd eind juni 2022 gehouden, met 76 deelnemers. De Inclusie Tweedaagse wordt eens in de twee jaar georganiseerd, en het Tilburgs Leerhuis blijft trainingen aanbieden over diversiteit en inclusie, waaronder 'Neurodiversiteit op de werkvloer'. Daarnaast start dit jaar een pilot met afdelingen om het werving- en selectieproces objectiever te maken door te focussen op vaardigheden en competenties in plaats van motivatiebrieven.

De Dialoog met de Stad Echt samenleven vereist dat inwoners elkaar ontmoeten en in gesprek gaan, waarbij de gemeente ontmoeting en dialoog faciliteert. Vanaf de start hebben we, zoveel mogelijk met partners in de stad,

Gemeente Tilburg

gekeken hoe, met wie en op welke momenten, wij stil kunnen staan bij bijzondere gelegenheden die raken aan de diversiteit van onze inwoners. Een belangrijk instrument om dit te vorm te geven is de Subsidieregeling Dialoog en Inclusie: Met deze regeling kunnen initiatiefnemers uit de stad op een laagdrempelige manier vanuit de diversiteit, verbinding leggen met de rest van de stad. Vanwege de grote populariteit van de regeling onder Tilburgse inwoners en organisaties, en vanwege het feit dat het subsidieplafond in eerdere jaren snel werd bereikt, is de regeling herzien om meer aanvragen en een grotere flexibiliteit mogelijk te maken, waarbij het budget is verhoogd van €50.000 naar €100.000. De feedback van aanvragers is overwegend positief over het aanvraagproces en de impact van de diverse gesubsidieerde activiteiten, die thema's als culturele diversiteit, LHBTIQ+-emancipatie en herdenkingen omvatten. Daarnaast organiseren we zelf ook een aantal manifestaties waarbij we de verbinding leggen tussen de diverse groepen in de stad. Een voorbeeld is het Onderzoek Koloniaal Verleden. Het onderzoek naar het koloniale en postkoloniale verleden van Tilburg, uitgevoerd door het KITLV in samenwerking met lokale partners en inwoners, is in 2024 afgerond.

Het boek met de resultaten, ‘Een westers beschavingsoffensief, sporen van het koloniaal en postkoloniaal verleden van Tilburg’, is op 11 juni 2024 overhandigd. Een publieksprogramma van het Stadsmuseum is gestart in april 2025 om de onderzoeksresultaten te delen en de dialoog tussen bewoners te bevorderen. Een ander voorbeeld is de Diversiteit in het Straatbeeld: Naar aanleiding van de motie 'Diversiteit in het straatbeeld' (2021) is de Commissie Naamgeving versterkt om de inventarisatielijst van namen uit te breiden en zo de diversiteit in het straatbeeld te vergroten. In 2024 zijn drie straatnaamwandelingen georganiseerd (in de Zeeheldenbuurt, Transvaal en Nederlands-Indiëbuurt) om historische duiding te geven en input van bewoners te verzamelen over het contextualiseren van bestaande straatnamen. Nieuwe straatnamen (bijvoorbeeld in het Fabriekskwartier en het Smariusterrein) worden bewust inclusief gekozen. Herdenken en Vieren neemt ook een belangrijke plaats op onze activiteitenkalender: De gemeente ondersteunt jaarlijks terugkerende momenten zoals de herdenking van het einde van de Tweede Wereldoorlog in voormalig Nederlands-Indië, de Keti Koti-maand, de Pride maand en organiseerde in 2025 een Iftar voor de hele stad, met de ambitie om dit ieder jaar terug te laten keren.

2

Weging en vervolg

2 Weging en vervolg

De gemeente, maar zeker ook de partijen in de stad, hebben de afgelopen jaren laten zien hoe inclusie een onderdeel is geworden op allerlei terreinen. Maar daarmee is het niet ‘af’. Op verschillende onderwerpen zijn we goed op weg en is inclusie inmiddels ook een onderdeel geworden van meerdere beleidsterreinen van de organisatie. Op andere terreinen zijn we gestart, maar zien we nog allerlei kansen voor verbetering. In de paragrafen die volgen belichten we waar we staan en waar nog ruimte zit. We willen ons daarbij niet verliezen in details. Het gaat ons om de grotere, fundamentelere verbeteringen die nodig zijn om aan onze opgaven die we ons hebben gesteld te voldoen. Een nieuw en groot thema dat nauw verwant is aan inclusie, is de Anti-discriminatie Agenda Tilburg 20252029. In het voorgaande hebben we inzichtelijk gemaakt welke initiatieven en activiteiten nog lopen. Daarnaast constateren we dat we op onderstaande onderwerpen nog vooruitgang kunnen boeken. In de laatste paragraaf gaan we hier nader op in en laten we zien hoe beide beleidsnota’s elkaar versterken en hoe we de uitwerking van beide thema’s in onderlinge samenhang, voor ons zien.

Gemeente Tilburg

2

Weging en vervolg

2.1 Waar ligt nog ruimte voor het vervolg? Onderwijs en Arbeidsmarkt Hoewel al veel stappen zijn gezet richting een inclusieve samenleving, valt er juist op ontmoetingsplekken zoals de arbeidsmarkt en het onderwijs nog veel meer te bereiken. Er zijn mooie projecten ontwikkeld op deelterreinen, maar het potentieel wordt pas echt benut als we de breder kunnen inzetten. Onze eigen organisatie heeft hierin een voortrekkersrol: door zichtbaar te investeren in inclusief beleid kunnen we anderen inspireren en het goede voorbeeld geven. Maar om écht effect te sorteren, is het cruciaal dat bedrijven en onderwijsbesturen actief worden betrokken. Dit betekent dat er structureel overleg en samenwerking nodig is, waarin kennis en ervaringen gedeeld worden en gezamenlijke doelstellingen worden afgesproken. Alleen zo wordt inclusie een vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks handelen binnen organisaties en scholen.

Toegankelijkheid Ook in de fysieke leefomgeving liggen nog kansen om de samenleving toegankelijker te maken. Op verschillende locaties zijn al toegankelijke voorzieningen gerealiseerd die deelname van mensen met een beperking mogelijk maken. Zo zijn er aanpassingen gedaan aan oversteekplaatsen, zijn routes aangelegd voor mensen met een visuele beperking en zijn parkeervoorzieningen verbeterd voor mensen met een fysieke beperking. Daarnaast zijn openbare gebouwen aangepast en is het aantal inclusieve speelplekken uitgebreid. Toch vraagt inclusie juist bij grootschalige projecten om een vaste plek aan de ontwerptafel. Dit vereist dat toegankelijkheid niet slechts als een aanvulling wordt gezien, maar als uitgangspunt wordt meegenomen vanaf het allereerste ontwerp. Om dit te borgen, voeren we structureel overleg met Toegankelijk Tilburg. Door deze samenwerking vergroten we onze deskundigheid en houden we een vinger aan de pols over wat nodig is in de praktijk. We blijven verkennen hoe we toegankelijkheid en inclusie nog beter kunnen inbedden in ontwerp en uitvoering, zodat elke inwoner, ongeacht beperking, een volwaardige plek in onze samenleving krijgt.

Sport Ook op het terrein van sport zijn we blij met onze medewerkers van het sportbedrijf, die inclusie een onderdeel maken van ‘Tekenen voor de Toekomst’ in hun ondersteuning van verenigingen. Ook hebben ze aandacht in bijeenkomsten met het verenigingsleven voor inclusie. Tegelijkertijd weten we dat het inclusie en anti-discriminatie een taai onderwerp is in de sport. Tegelijkertijd is het geen ‘sector’ in onze ADA. Dat vraagt om een verkenning hoe we nog meer impact kunnen maken in zalen, op velden en banen.

2.2 Samenhang met de Anti-Discriminatie Agenda en versterking Eind 2024 heeft de gemeenteraad de Anti-discriminatie Agenda (ADA) vastgesteld. Deze agenda vormt een belangrijk kader voor de aanpak van discriminatie en biedt tegelijkertijd concrete kansen om het beleid te verbinden met de bestaande inclusienota. De ADA bevat een samenhangend pakket van interventies die hun weerslag vinden in zes sectoren: onderwijs, arbeidsmarkt, woningmarkt, horeca, zorg en wijken/buurten. Hierbij gaan we waar mogelijke allianties aan met relevante actoren binnen elk van deze domeinen, waardoor we een breed gedragen aanpak effectief kunnen uitvoeren. De verweving van de ADA met de inclusienota biedt kansen op twee niveaus. Enerzijds zijn er duidelijke overlappingen in de maatregelen die beide beleidsnota’s voorstaan, zoals deskundigheidsbevordering, bewustwording en het stellen van sociale normen. Deze interventies versterken zowel de inclusie- als de anti-discriminatieaanpak, doordat zij bijdragen aan een cultuur van acceptatie en gelijkwaardigheid binnen de stad. En daarmee een preventieve werking hebben op het bestrijden van discriminatie.

Gemeente Tilburg

Anderzijds biedt de ADA aanvullende capaciteit en middelen, waarmee het mogelijk wordt om samen met de betrokken sectoren daadwerkelijk het verschil te maken in de praktijk. Dit verhoogt de slagkracht van het gemeentelijk beleid en versnelt de realisatie van de gezamenlijke doelstellingen. Ter illustratie: waar we in het bovenstaande constateerden dat we afnemende activiteit bespeurden van scholen bij onze Regenboogaanpak en we de betrokkenheid van ‘bovenaf’ wensen, hebben we met de ADA alle kansen om dat voor elkaar te krijgen. Door deze beleidsnota’s nadrukkelijker met elkaar te verbinden, ontstaat er een unieke kans om de doelstellingen op het gebied van inclusie en antidiscriminatie integraal te behalen. De combinatie van overlappende maatregelen en extra inzet vanuit de ADA zorgt ervoor dat de gezamenlijke aanpak niet alleen breed gedragen wordt, maar ook daadwerkelijk tot duurzame verandering leidt binnen de verschillende sectoren en de samenleving als geheel.

2

Weging en vervolg