Tekst inspreken door Feniks Perspectiefnota 2022 (bijeenkomst 14jun21)

Geachte wethouder en raadsleden,

Tilburg, 14 juni 2021.

Hartelijk dank voor de uitnodiging om in te kunnen spreken i.h.k.v. de perspectiefnota. Als directeur van Feniks Emancipatie Expertise Centrum Tilburg zal het u niet verbazen dat ik van deze gelegenheid gebruik maak om u een terug- en vooruitblik te geven op de voortgang en stagnatie m.b.t. met name vrouwenemancipatie in Tilburg en het gemeentelijke Inclusiebeleid. Allereerst complimenten aan wethouder Dols, ambtenaren en aan u om tot een inclusiever Tilburg te komen middels een nieuwe beleidsnota Inclusie. Hoewel alle Tilburgers gelijk zijn voor de wet en voor de gemeente, worden zij in hun alledaagse leven en in de institutionele systeemwereld niet altijd vanuit gelijkheid gezien, benaderd, behandeld en gewaardeerd. Gelijke kansen betekent niet automatisch dat alle mensen in gelijke mate toegang hebben tot die kansen. Denk bijvoorbeeld aan de arbeidskansen voor vrouwen, mensen met een beperking, transgender personen en mensen met een migratieachtergrond. Om het bij uzelf te houden: de kloof tussen burgers en de politiek komt o.a. voort uit dat veel mensen zich niet of te weinig gerepresenteerd voelen, omdat de politieke vertegenwoordiging te weinig diversiteit heeft, bijvoorbeeld wat betreft opleiding, culturele achtergrond, gender en met een beperking. Zoals alle onderzoeken hiernaar aantonen: hoe meer diversiteit en gelijkheid, hoe meer succes en geluk voor iedereen.

Meer diversiteit betekent meer ervaringen, meer alternatieven, meer dialoog en daarmee meer innovatie en betere oplossingen. Dit geldt ook voor onze stad Tilburg. Een voortvarend gemeentelijk Inclusiebeleid waarin iedereen in gelijke mate mee kan doen, zichzelf kan zijn en veilig is, moet dan ook bovenaan de lokale politieke agenda staan. Dit draagt ook bij aan het versterken van de sociale basis van ALLE Tilburgers. Het versterkt de positie en participatie van iedereen qua deelname aan de samenleving, arbeidsmarkt, onderwijs. Niet alleen met woorden, maar ook in daden zoals ambtelijke en maatschappelijke capaciteit dus ook structurele financiering! De focusgroepen in het Inclusiebeleid zijn geënt op Tilburgers die niet in gelijke mate zichzelf kunnen zijn, kunnen meedoen en veiligheid ervaren. ‘Algemeen beleid waar mogelijk, specifiek beleid waar noodzakelijk’. Een voorbeeld hiervan is straatintimidatie. Onlangs werd duidelijk dat bijna de helft van de vrouwen ’s avonds niet op straat gaat, als dat niet strikt noodzakelijk is. Beleid daarop, zoals het programma ‘Veilige Steden’ maakt de straat voor alle inwoners van Tilburg veiliger. Voorzieningen voor mensen met een beperking zoals het aantal openbare toiletten, maakt de stad ook toegankelijker voor vrouwen, ouderen en zieken. Specifiek belang schaadt het algemeen belang dus niet, maar integendeel: het dient dit.

Beide voorafgaande voorbeelden kies ik ook omdat Feniks zich hier nu en in de afgelopen jaren aantoonbaar voor inzet. Het is heel waardevol dat inwoners als allereerste aan het woord zijn gekomen in de gespreksronde voor het inclusiebeleid. Feniks heeft hier als gespreksleider vrouwenemancipatie met veel plezier en inspiratie aan meegewerkt. Individuele uitspraken zouden aan kracht winnen als zij worden onderbouwd met enkele illustratieve statistische gegevens uit wetenschappelijke literatuur en onderzoeksresultaten. Wat betreft vrouwenemancipatie heeft Feniks hiervoor al enkele suggesties gedaan.

Zoals uit de concept-nota duidelijk blijkt moet discriminatie en uitsluiting integraal en vanuit het zogenaamde kruispuntdenken benaderd worden. Discriminatie kent immers vaak dezelfde mechanismes. Vanuit Feniks missen we in de nota en discussie in de Raad de term institutioneel seksisme. Institutioneel seksisme komt voor in o.a. woordgebruik, rolmodellen en seksualisering in de media, (seksueel) geweld tegen vrouwen, gezondheidszorg die gebaseerd is op het mannenlichaam, het tellen van de voormalig kostwinners – veelal de man - in de bijstand (en niet van individuen), het aanbieden van uitsluitend parttime contracten in sectoren zoals de zorg, waar voornamelijk vrouwen in werken. En zo kan ik nog wel even doorgaan. Er dient dan ook intersectioneel en gendersensitief beleid gemaakt te worden. Feniks adviseert u graag hierover zodat dit in de politieke partijprogramma’s en in het nieuwe College een prominente plaats krijgt. Dit is ook het bruggetje naar de perspectiefnota. Feniks heeft in 2018 voor het huidige College ‘Vrouwenemancipatie als inspiratie en herkenbaar onderdeel in het gemeentelijk beleid Tilburg 2018-2022’ geschreven. Hierin worden 4 aanbevelingen gedaan waarvan de aanbeveling voor kinderopvang bij participatietrajecten volledig is opgepakt. Dit geldt ook voor de aanbeveling om vrouwenemancipatie tot een herkenbaar onderdeel te maken in het inclusiebeleid.

Een geoormerkt en structureel budget voor onze expertisefunctie laat echter al jaren op zich wachten en heeft haar plafond allang bereikt. Bij de begrotingsbehandelingen 2022 zal hiervoor een (duurzaam?) voorstel door het College worden ingediend. We vertrouwen erop dat dit uw instemming zal krijgen. Daarmee wordt dan ook uw motie 32 (juni 2019) over het continueren van de emancipatie expertisefunctie in Tilburg uitgevoerd. Verwacht mag worden dat de aanbeveling nr. 1 voor duurzame financiële zelfredzaamheid van laagopgeleide vrouwen in 2022 meer body krijgt door o.a. Menss en het project ‘Werken doe je niet alleen’, i.s.m. Universiteit Utrecht e.a. Met de aanbeveling nr. 3 voor actieve preventie en signalering van het gebrek aan zelfbeschikking bij een grote groep gezinsmigranten in Tilburg is onvoldoende gebeurd. We zijn blij dat wethouder Dols heeft toegezegd dat hij vrouwenemancipatie een prominentere plaats wil geven in zijn erfenis aan het nieuw te vormen College, dus dit kan daarbij gevoegd worden. Rest de uitvoering van de motie (september 2020) over eventuele gezamenlijke huisvesting van Feniks en COC Tilburg die voldoen aan de randvoorwaarden toegankelijk, centraal gelegen, zichtbaar, betaalbaar, goed bereikbaar en veilig. De uitkomst hiervan had al vóór de begrotingsbehandelingen 2021 gedeeld moeten worden met de Raad.

Feniks en het COC hechten er zeer aan om in het huidige pand te blijven, maar of dit mogelijk wordt gemaakt, hangt ook van uw Raad en het Vastgoedbeleid af. Nu Tilburg uit de startblokken is, kan in de komende Collegeperiode nog vaart worden gemaakt op inclusie. Vrouwenemancipatie is hierin een onmisbare pijler en onze lokale autonome expertise hierop is in 2022 al 45 jaar een trotse Tilburgse traditie! Hartelijk dank voor uw aandacht!

Gerda de Vries/Feniks