Startnotitie beleidsnota hulp bij het huishouden gewijzigd

Vertrouwelijkheidsniveau: Intern

Startnotitie

Naam project

Beleidsnota ‘Hulp bij het huishouden’ (gewijzigd)

Bestuurlijk opdrachtgever

Wethouder Kok

Ambtelijk opdrachtgever

afdelingshoofd Sociaal in collegiale samenwerking met afdelingshoofd Dienstverlening

Opdrachtnemer

beleidsmedewerker Sociaal (Ellen den Arend)

Aanleiding

Deze startnotitie gaat over de Beleidsnota ‘Hulp bij het huishouden’. Na een intensief proces van vier informatiebijeenkomsten en een debatbijeenkomst in de periode december 2023 – maart 2024 heeft het college met de raad afgesproken dat er eerst een beleidsnota Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) wordt vastgesteld. Vanuit die beleidsnota wordt een beleidsnota hulp bij het huishouden opgesteld. De beleidsnota WMO 2025 e.v. ‘Samen werken aan een zorgzame samenleving’ (hierna beleidsnota Wmo 2025) wordt door de raad vastgesteld op 19 mei 2025. Deze startnotitie is gewijzigd op 13 mei 2025 naar aanleiding van een toezegging door wethouder Kok tijdens de debatbijeenkomst over de startnotitie. Wijzigingen zijn cursief gemaakt. In deze startnotitie wordt meerdere malen verwezen naar verzonden raadsbrieven en bijeenkomsten met de raad. Voor de volledigheid is als bijlage een tijdlijn opgenomen met verwijzingen naar al deze stukken.

Resultaat

Het resultaat van dit traject is een Beleidsnota ‘Hulp bij het huishouden’ die is opgesteld met consultatie van intern en extern betrokkenen. Deze beleidsnota is in lijn met de beleidsnota Wmo 2025 en het daar bovenhangende beleidskader Passende ondersteuning. Via Overzicht kadernota's en beleidsnota's - Gemeente Tilburg is een overzicht te raadplegen van alle geldende beleidskaders. Alle afspraken over de inhoud van een beleidsnota volgend uit de nota kaderstelling 2022-2026 worden nagekomen. 1. Inhoudelijke en financiële kaders (bevoegdheid raad): - Context van deze Wmo-voorziening: zoals het omgaan met schaarste, stijgende vraag, omgaan met abonnementstarief - Waarom bieden we in Tilburg hulp bij het huishouden en wat is hulp bij het huishouden in Tilburg? - Hoe ziet hulp bij het huishouden er in Tilburg uit? Welke inhoudelijke kaders kennen we? Denk aan re-ablement (het weer zelf (leren) doen), preventie en vroegsignalering, welke mogelijkheden tot innovatie zijn er, samenwerking in de keten. - Gaan we wijkgericht hulp bij het huishouden aanbieden? Daarnaast wordt in de totstandkoming van de Beleidsnota Hulp bij het huishouden ook al nagedacht over uitvoeringsaspecten. Deze worden niet vastgesteld door de raad, maar wel betrokken in de deliberatie omtrent de Beleidsnota Hulp bij het huishouden.

Pagina 1 van 9

Vertrouwelijkheidsniveau: Intern

Startnotitie

2. Uitvoeringsaspecten (bevoegdheid college) - Wat is de best passende inkoopvorm? En welke rol past daarin voor de aanbieders? - Wat is de best passende financiering? - Wat is de beste passende uitwerking van de motie zorggeld = zorggeld voor hulp bij het huishouden? - Wat betekenen de inhoudelijke kaders voor de uitgaven? - Wat betekenen de inhoudelijke kaders voor de uitvoering? In de beleidsnota gaan we niet uitvoerig in op het proces van de uitvoering voorafgaand aan de beoordeling dat er hulp bij het huishouden nodig is (antwoord op vragen zoals ‘beoordelen we de hulpvraag telefonisch of altijd fysiek’ of ‘welke begeleiding/ondersteuning willen we bieden in de fase van beoordeling van de hulpvraag’). Deze aspecten hangen samen met het bredere vraagstuk van de inrichting van stevige lokale teams en komen in dat traject aan de orde. Beoogd effect

Aanpak

De nieuwe Beleidsnota ‘Hulp bij het huishouden’ draagt bij aan financieel toekomstbestendige, duurzame, passende zorg en ondersteuning. Beleidsvorming doorloopt standaard een aantal stappen: Beleidsevaluatie huidig beleid (reeds aan de orde geweest) Op 6 september 2019 is een raadsbrief verzonden over hulp aan huis 2020. Deze raadsbrief met bijbehorende bijlagen kan worden gezien als de meest recente beleidsvisie op hulp bij het huishouden. In de betreffende raadsbrief wordt aangegeven dat per 1 januari 2020: Hulp bij het huishouden wordt omgevormd van een algemene voorziening naar een maatwerkvoorziening waarbij een aanvraag wordt beoordeeld langs het normenkader van bureau HHM1. De zogeheten alfahulpconstructie werd niet meer geaccepteerd door het Rijk. Per 1 januari 2020 vond daarom een afbouw plaats in twee jaar. In het eerste kwartaal van 2020 werden we in Tilburg – net als de rest van de wereld – getroffen door de Coronapandemie. Dat leidde ertoe dat naast de afbouw van de alfahulpconstructie er veel aandacht is gegaan naar het in samenwerking met aanbieders overeind houden van de zorg. In oktober 2023 heeft uw raad gesproken met twee huidige aanbieders van hulp bij het huishouden: een bestuurder van Actief Huiszorg (mevrouw van Galen) en een bestuurder van Acteon (de heer Wiekart).

De hoofdaanleiding was een raadsvoorstel dat voor lag om te komen tot een verhoging van de tarieven. De focus in dat gesprek lag op de reden van de tariefsverhoging en de voorwaarde met betrekking tot winstmaximering die we daaraan verbonden. De gemeenteraad heeft aanbieders ook bevraagd op de wijze van bedrijfsvoering etc. en zo meer inzicht in dit aspect gekregen. Vervolgens hebben in de periode december 2023 – maart 2024 vier informatiebijeenkomsten en een debatbijeenkomst plaatsgevonden. Tijdens de eerste informatiebijeenkomst op 4 december 2023 heeft uw raad gesproken met een FNV-bestuurder (mevrouw Baudewijns) naar aanleiding van een enquête die de FNV heeft gehouden. Ook heeft een inwoner zijn

1

onafhankelijk onderzoeks- en adviesbureau

Pagina 2 van 9

Vertrouwelijkheidsniveau: Intern

Startnotitie

verhaal gedeeld, net als een mantelzorger en een medewerker hulp bij het huishouden. In de derde informatiebijeenkomst (22 januari 2024) heeft de raad nogmaals gesproken met alle aanbieders. Ambtelijk is in deze periode ook gesproken met de Sociale Raad Tilburg en hebben zij een breed advies uitgebracht waarop het college ook gereageerd heeft. Ook heeft het college bestuurlijk gereageerd op de enquête van de FNV. Het college is gelet op de aard en inhoud van de bijeenkomsten met de raad van mening dat dit een vorm van evaluatie was. Verkenning nieuw beleid (Q1 en Q2 2025) Het college heeft in de raadsbrieven van 28 februari 2025 en 11 maart 2025 aangegeven dat zij belang hecht aan een kort en krachtig proces. Naast de informatie die beschikbaar is gekomen vanuit de eerdere informatie- en debatbijeenkomsten is er in het afgelopen jaar ook veel informatie opgehaald bij andere gemeenten. Daaruit is gebleken dat er een beperkt aantal draaiknoppen is. Het college kiest daarom voor een participatietraject met de volgende invulling: - Het college betrekt de Sociale Raad Tilburg (SRT). De SRT heeft wettelijk gezien een adviesfunctie in dit traject (zie verder onder kopje ‘ontwikkeling nieuwe beleidsnota’).

In deze fase wordt naast de eerder opgehaalde input vanuit het advies van april 2024 aanvullende input opgehaald; - Het college betrekt inwoners, medewerkers hulp bij het huishouden en Meedenkers (onafhankelijke clientondersteuners) om input op te halen of er vanuit de uitvoering overstijgende vraagstukken zijn die vragen om nieuw beleid. Ontwikkeling nieuwe beleidsnota (Q1, Q2 en Q3 2025) Er wordt in de gewijzigde versie nadrukkelijk gesproken over een beleidsnota om zo in lijn te blijven met de nota kaderstelling 2022-2026. De afspraken over de invulling van een beleidsnota worden daarbij nagekomen. Ook in deze fase kiest het college voor een participatietraject dat aansluit op de invloed die we hebben (draaiknoppen)en de noodzaak om per december 2025 tot nieuwe contracten te komen. Het college: - betrekt de Sociale Raad Tilburg (SRT).

De SRT heeft wettelijk gezien een adviesfunctie in dit traject en is daarmee een partner voor raad en college; - nodigt inwoners en medewerkers hulp bij het huishouden uit voor een rondetafelgesprek in september waarin zij worden meegenomen in de (hoofdlijnen van een) conceptbeleidsnota en gevraagd wordt daarop te reflecteren; - betrekt de huidige aanbieders die een doorsnee vormen van het landschap aan aanbieders (breed georiënteerde aanbieders die ook zorg vanuit de Zorgverzekeringswet en de Wet Langdurige Zorg aanbieden en aanbieders die zich uitsluitend richten op hulp bij het huishouden). Met hen wordt een rondetafelgesprek gepland om input op te halen specifiek op innovatie en samenwerking in de keten. Dat gesprek vindt voor het zomerreces plaats; - betrekt de FNV waarbij verkend wordt of er nog aanvullende input is op de input die reeds eerder is gegeven.

Pagina 3 van 9

Vertrouwelijkheidsniveau: Intern

Startnotitie

De gemeenteraad heeft in de eerder genoemde informatie- en debatbijeenkomsten een actieve rol gehad en laten zien dat zij het onderwerp hulp bij het huishouden belangrijk vindt. Het college is van mening dat al veel informatie is opgehaald en staat altijd open voor nieuwe invalshoeken vanuit de raad. Dit wordt in de eerste informatiebijeenkomst (juni 2025) opgehaald. In de planning is ook de mogelijkheid voor een tweede informatiebijeenkomst (naar behoefte van de raad) opgenomen. Zoals afgesproken en reeds eerder aangekondigd gaan we met de huidige aanbieders ook een aantal zaken in pilotvorm onderzoeken. Het gaat dan om: - externe toetsing van de kwaliteit en - mee-indiceren door de aanbieders. Met de uitvoering van de pilots is eind april gestart. De eerste resultaten van de pilots betrekken we bij de beleidsontwikkeling. Besluitvorming (Q3 en Q4 2025) Zie hiervoor de informatie bij het kopje: procedure besluitvorming. - Implementatie nieuw beleid (nog nader te bepalen) Onderdeel van de beleidsnota is onder andere het verkennen van de mogelijkheden om op een andere manier de inkoop en of financiering vorm te geven. Mede afhankelijk daarvan kan pas bepaald worden hoeveel tijd de implementatie van nieuw beleid zal kosten. Werkorganisatie

Projectleider

De Beleidsnota ‘Hulp bij het huishouden’ wordt opgesteld door de afdeling Sociaal in collegiale samenwerking met de afdeling Dienstverlening. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van hulp bij het huishouden is belegd bij de afdeling Dienstverlening. Omdat er ook nog vraagstukken zijn op het gebied van inkoop is er een multidisciplinaire werkgroep samengesteld met medewerkers van Dienstverlening (waaronder strategisch adviseur, uitvoerend beleidsmedewerker, medewerkers Toegang Tilburg, kwaliteitsmedewerkers Wmo), adviseurs P&C en Juridische Zaken (team inkoop). Beleidsmedewerker Sociaal (Ellen den Arend)

Betrokkenen intern

Medewerkers Toegang Tilburg, kwaliteitsmedewerkers Wmo afdeling Dienstverlening, contractmanager Dienstverlening, uitvoerend beleidsmedewerker Dienstverlening, strategisch adviseur Dienstverlening, tactisch inkoopadviseur (team inkoop/Juridische Zaken), adviseurs afdeling Planning en Control, accountmanager werkgeversdienstverlening (Werk en Inkomen), strateeg Sociaal, jurist aanbestedingen (Juridische Zaken) en beleidsmedewerkers Sociaal betrokken bij Wmo breed, GGoud, positieve gezondheid en Toegang Tilburg.

Betrokkenen extern

Sociale Raad Tilburg, huidige aanbieders van hulp bij het huishouden, Meedenkers, FNV, inwoners, medewerkers hulp in het huishouden.

Pagina 4 van 9

Vertrouwelijkheidsniveau: Intern

Startnotitie

Termijnen van uitvoering

Einddatum rapportage Procedure besluitvorming

Bij de aanpak zijn de volgende termijnen benoemd: - Beleidsevaluatie huidig beleid (reeds aan de orde geweest) - Verkenning nieuw beleid (reeds aan de orde geweest) - Ontwikkeling nieuwe beleidsnota (Q1, Q2 en Q3 2025) - Besluitvorming (Q3 en Q4 2025) - Implementatie nieuw beleid (nog nader te bepalen)

15 december 2025 In de raadsbrieven van 28 februari en 10 maart jl. hebben we aangegeven dat het college koerst op cyclus 9 in 2025. Dit betekent concreet terug redenerend vanuit raadsbesluit: 15 december 2025

Vaststellen raad

27 november/ 1 december / 8 december 2025 7 november 2025

Planning informatie- en debatbijeenkomst Raad ontvangt de stukken

28 oktober 2025

College stelt raadsvoorstel vast

11 tot en met 19 oktober

herfstreces

29 september 2025

Ontvangst advies Sociale Raad Tilburg Adviesvraag versturen Sociale Raad Tilburg op basis van concept beleidsnota Eventuele mogelijkheid 2e informatiebijeenkomst met de raad zomerreces

15 september 2025

8 september 2025 7 juli tot en met 17 augustus 2 of 16 juni

Capaciteit, kosten en dekking

Relatie met andere projecten

Pagina 5 van 9

Informatiebijeenkomst raad tbv input beleidsnota

De capaciteit komt vanuit de betrokken afdelingen. Het budget hulp bij het huishouden wordt gebruikt voor eventuele kosten met betrekking tot het opstellen van deze beleidsnota. GGoud, positieve gezondheid, Wmo algemeen, stevige lokale teams

Vertrouwelijkheidsniveau: Intern

Startnotitie

Bijlage Wanneer

Wat

Context

23 oktober 2023

Raadsbijeenk omst

Informatiebijeenkomst over Raadsvoorstel Kostprijsonderzoek Huishoudelijke Hulp

09 november 2023

Raadsvergade Besluitvorming over Raadsvoorstel Kostprijsonderzoek Huishoudelijke ring Hulp. Hierin heeft de raad expliciet besloten bij deze tariefswijziging de volgende voorwaarden te stellen aan de aanbieders huishoudelijke hulp: a. winstmaximalisatie van 3% b. garantie voor zorgcontinuïteit

04 december 2023

Raadsbijeenk omst

Informatiebijeenkomst over verschillende aspecten rondom Hulp bij het Huishouden. Daarnaast stond het FNV rapport ‘Enquête Thuisondersteuning Tilburg’ centraal.

05 december 2023 11 december 2023

Raadsbrief

Aanvullende informatie n.a.v. de raadsbijeenkomst op 04 december 2023

Raadsbijeenk omst

Informatiebijeenkomst over de strategische doorontwikkeling op het thema hulp aan huis inclusief het benodigde tijdspad om te komen tot contracten per 1 januari 2025.

19 december 2023

Raadsbrief

Uitleg over planning om tot langetermijnvisie te komen en de noodzaak om tussentijds aan te besteden: a. aflopende contracten per 1 jan 2025. b. mogelijkheid om pilots te doen t.b.v. visievorming.

22 januari 2024

Raadsbijeenk omst

Informatiebijeenkomst met aanwezigheid van verschillende aanbieders Hulp bij het Huishouden. Raadsleden in gesprek met deze aanbieders over hun visie op o.a. winstmaximalisatie en een bredere inzet van hun medewerkers bij mensen thuis (onderdeel van de pilots).

01 februari 2024

Raadsbrief

Aanvullende informatie over proces en planning n.a.v. de afgelopen drie raadsbijeenkomsten.

26 februari 2024

Raadsbijeenk omst

04 maart 2024

Raadsbijeenk omst

Informatiebijeenkomst op basis van aangeleverde informatieset waarin geschetst wordt welke elementen (draaiknoppen) een rol spelen in de tussentijdse aanbesteding en in de vorming van een visie. Debatbijeenkomst op basis van verschillende debatvragen die ingediend zijn na de raadsbijeenkomsten die geweest zijn sinds 4 december 2023.

07 mei 2024

Raadsbrief Reactie SRT Reactie FNV

Reactie op advies Sociale Raad Tilburg, Reactie op advies FNV en informatie over afdoening van moties. Tevens aankondiging start aanbesteding (tussentijds) door plaatsing op aanbestedingsplatform TenderNed.

11 oktober 2024

E-mail wethouder

Beste woordvoerders Wmo,

Pagina 6 van 9

Vertrouwelijkheidsniveau: Intern

Startnotitie

Gemeente Tilburg heeft een aanbestedingsprocedure doorlopen in het kader van Hulp bij het huishouden, omdat de lopende contracten afliepen. Het betreft een tussentijdse aanbesteding om tijd te creëren om een hernieuwde visie op Hulp bij het huishouden op te stellen. Wij hebben dit op 7 mei 2024 in een raadsbrief met u gedeeld. Met betrekking tot deze aanbestedingsprocedure hebben wij op 11 september 2024 gecommuniceerd aan de inschrijvende aanbieders dat we voornemens zijn de opdracht te gunnen aan acht aanbieders. Deze communicatie verliep via TenderNed (het aanbestedingensysteem van de Nederlandse overheid). Van deze aanbieders zijn er zes eerder gecontracteerd geweest en twee aanbieders zijn nieuw voor de gemeente Tilburg. In de verificatieperiode die volgt op de voorlopige gunningsbeslissing is vastgesteld dat een van de partijen niet voldoet aan de aanbestedingsvereisten. Vandaag worden aanbieders via TenderNed geïnformeerd over de uitkomst van de verificatie. Er gaat nu een bezwaartermijn in van 20 dagen. In deze periode kunnen aanbieders reageren/bezwaar maken op de uitkomst van de aanbesteding. Ik stuur u nu dit korte bericht, zodat u tegelijkertijd met de aanbieders op de hoogte bent van de uitkomst. Aankomende week zal ik u nader informeren met een formele raadsbrief. Hartelijke groet, Marcelle Hendrickx 16 oktober 2024

E-mail college

Beste woordvoerders Wmo, Vorige week stuurde wethouder Hendrickx u een mailbericht over de aanbestedingsprocedure voor Hulp bij het Huishouden. Deze aanbesteding is tijdelijk en loopt minimaal het komende jaar, zodat we de tijd hebben om te komen tot een bredere visie op Hulp bij het Huishouden. Dat traject starten we nadat u de beleidsnota Wmo in het eerste kwartaal van 2025 in besluitvorming heeft gehad. Het college moet helaas terugkomen op de belofte om deze week een raadsbrief met meer informatie te sturen over de aanbesteding. Zoals in het bericht van vorige week al beschreven stond voldoet een van de voorlopig gegunde partijen niet aan de vereisten en is daarmee vooralsnog afgewezen. In het te doorlopen proces volgt nu een bezwaartermijn. Zolang er nog niet definitief gegund is, kunnen we vanwege de juridische voorschriften nog niets openbaar communiceren over de uitkomsten van de aanbestedingsprocedure. Met een raadsbrief zou dat automatisch wel zo zijn. Deze partij houdt ons als gemeente er ook aan dat wij op dit moment nog niet openbaar communiceren over de uitkomst.

Pagina 7 van 9

Vertrouwelijkheidsniveau: Intern

Startnotitie

Wij hebben signalen ontvangen waaruit we opmaken dat medewerkers van de betreffende partij wel zijn geïnformeerd. Dat betekent dat via hen de informatie ook terecht kan komen bij cliënten (onze inwoners). Vanuit onze rol als betrouwbare overheid willen we eventuele vragen van medewerkers en cliënten (inwoners) wel beantwoorden. Wij treffen daarom voorbereidingen om deze mensen goed te woord te kunnen staan en duidelijk te maken dat wij alles doen om ervoor te zorgen dat de zorg gecontinueerd wordt. We doen dat zoveel mogelijk binnen het juridisch kader dat de aanbesteding voorschrijft. Het college kan op dit moment nog niet inschatten hoe het proces zich ontwikkelt. Mocht u in de tussentijd benaderd worden door een van de aanbieders, raden wij u aan om voor nu terughoudend te zijn in het contact. Afhankelijk van hoe het verder verloopt, besluit het college in welke vorm we u inhoudelijk informeren. Hartelijke groet, Namens het college, Hanneke Kortmann Assistent Gemeentesecretaris 04 november 2024

Vragenuur raad

04:10:00 - Beantwoording van vraag door 50Plus: Welke actie onderneemt het college om er voor te zorgen dat voor deze 3200 cliënten vanaf 1 januari a.s. de Hulp aan Huis gecontinueerd wordt? Wethouder gaf samenvattend aan: Eerder mail verzonden waarin aangegeven is dat we niets kunnen zeggen over de aanbestedingsprocedure zolang deze loopt (aanbestedingswetgeving). We hebben eisen geformuleerd over continuïteit en winstmaximering (conform raadsbesluit). Eén van de aanbieders voldeed in de verificatieperiode na de voorlopige gunning niet aan de vereisten. Deze partij heeft de gemeente gedagvaard n.a.v. deze uitsluitingsgrond. Tot dit afgerond is kunnen we niks communiceren, maar we zijn ons wel op alle scenario’s aan het voorbereiden. O.a. ook overbruggingscontract afgesloten gedurende de tijd van bezwaar en beroep. Dienstverlening beantwoord de vragen van inwoners telefonisch. Brieven staan klaar om inwoners te informeren wanneer er duidelijkheid is en we kunnen communiceren. Onze belangrijkste boodschap is: We doen ons uiterste best om de zorg voor inwoners te blijven continueren. Daar zit onze inspanning op. Daarnaast proberen we deze onduidelijke periode zo kort mogelijk te houden.

05 november 2024

Pagina 8 van 9

Raadsbrief Reactie FNV

Informatie over het verloop van de aanbesteding n.a.v. berichtgeving in het Brabants Dagblad en een bestuurlijke reactie op een ontvangen bericht van de FNV.

Vertrouwelijkheidsniveau: Intern

Startnotitie

26 november 2024 03 december 2024

Raadsbrief

Informatie over het proces Hulp bij het Huishouden in relatie tot de beleidsnota Wmo en de wijze waarop de pilots worden geëffectueerd.

Raadsvragen

Raadsvragen die gesteld zijn door LST en FvD waarop in beide gevallen het antwoord was: Uw vragen richten zich op een specifieke aanbieder. Op grond van de Aanbestedingswet kunnen wij geen mededelingen doen over de inschrijvingen en beoordelingen van specifieke aanbieders. Voor de volledigheid verwijzen wij naar de raadsbrief ‘aanbesteding hulp bij het huishouden’ dd. 5 november jl.

28 januari 2025

Raadsbrief

17 februari 2025

Informatiebije De uitspraak van de Rechtbank: ECLI:NL:RBZWB:2025:760, enkomst Rechtbank Zeeland-West-Brabant, C/02/428185/KG ZA 24-527

11 maart 2025

Raadsbrief

Pagina 9 van 9

Informatie n.a.v. de rechtszitting die heeft plaatsgevonden n.a.v. het kort geding dat Actiefzorg heeft aangespannen tegen de Gemeente Tilburg.

Informatie over de heraanbesteding.